Trump’ın ikinci başkanlık döneminin diplomatik zirvesi olarak planlanan Pekin ziyareti, vaat edilenin aksine somut kazanımlardan uzak bir şekilde sona erdi.
13 Mayıs 2026’da başlayan iki günlük temaslar, Çin’in küresel sahnedeki yükselen imajını pekiştirirken, Amerika’nın müzakere masasındaki zayıflığını gözler önüne serdi.
Tayvan Konusunda Xi’den Net Uyarı
Zirvedeki güç dengesinin en somut göstergesi, Şi Cinping’in Tayvan konusundaki eşi benzeri görülmemiş sert tonuydu. Xi, Tayvan meselesindeki yanlış bir adımın iki ülkeyi rekabete değil, doğrudan bir askeri çatışmaya sürükleyeceği konusunda Trump’ı açıkça uyardı.
Silah Paketi Sessizliği: Washington’un Tayvan için hazırladığı 14 milyar dolarlık silah paketinin onaylanmaması dikkat çekti.
Altı Güvence Riski: Analistler, Trump’ın Çin ile silah satışlarını görüşmesinin, 1982’deki "Altı Güvence" ilkesinin ihlali anlamına gelebileceği konusunda uyarıyor.
İran Petrolü ve Ambargonun Delinmesi
Washington’un en önemli hedeflerinden biri olan Pekin’i İran petrolü alımını durdurmaya ikna etme çabası başarısızlıkla sonuçlandı.
Çin’in Kararlılığı: Trump, Xi’nin kendisine Çin’in İran’dan petrol almaya devam edeceğini açıkça söylediğini itiraf etti.
Geri Adım: Trump, İran petrolü alan Çinli şirketlere yönelik yaptırımların kaldırılmasını değerlendireceğini belirterek, "Maksimum Baskı" politikasından büyük bir geri adım sinyali verdi.
İran’ın "Stargate" Projesine Darbesi
ABD’nin yapay zeka alanında Çin’e karşı üstünlük kurmak için başlattığı 500 milyar dolarlık
Stargate Projesi, İran’ın bölgedeki hamleleriyle sarsılmış durumda.
Veri Merkezlerine Saldırı: İran füzelerinin Bahreyn ve Dubai’deki AWS ve Oracle veri merkezlerini vurması, bölgedeki teknolojik altyapının kırılganlığını kanıtladı.
Stratejik Boşluk:Analistler, İran’ın bu saldırılarının ABD ve Çin arasındaki yapay zeka yarışındaki farkı kapattığını ve Çin’e stratejik bir fırsat sunduğunu belirtiyor.
Ekonomik Hayal Kırıklığı: Boeing ve Ticaret
Ziyaretin ekonomik ayağı da beklentilerin çok altında kaldı.
Sipariş Kaybı: 500 adet uçak siparişi beklenirken, Çin’in sadece 200 Boeing uçağı alacağını açıklaması şirketin hisselerinde %4’lük bir düşüşe yol açtı.
2017 Karşılaştırması: Trump’ın 2017’deki ilk ziyaretinde
imzalanan 250 milyar dolarlık anlaşmalarla kıyaslandığında, bu ziyaretin ekonomik bilançosu ABD’nin zayıflayan pazarlık gücünü simgeliyor.
Güvenlik Krizleri ve Fiziksel Arbede
Diplomatik protokollerin ötesinde, saha operasyonlarında da gerilim zirve yaptı.
Tapınak Arbedesi:Pekin’deki Cennet Tapınağı (Temple of Heaven) girişinde, Amerikan Gizli Servis (Secret Service) ajanları ile Çin güvenlik güçleri arasında fiziksel bir çatışma yaşandı.
Silah Krizi: Çinli yetkililerin, silahlı Amerikan korumalarının içeri girmesine izin vermemesi, iki süper güç arasındaki derin güvensizliğin fiziksel bir yansıması olarak yorumlandı.
Sonuç: Doğu’nun Doğuşu, Batı’nın Günbatımı
Şi Cinping’in "Doğu yükseliyor, Batı geriliyor" tezi, bu ziyaretle birlikte daha görünür hale geldi.
Uzman Görüşü: Cornell Üniversitesi’nden Allen Carlson’un belirttiği gibi, bu müzakerelerden gerçekçi bir sonuç çıkma ihtimali "sıfıra yakın"dı.
Trump’ın "olağanüstü anlaşmalar" söylemine rağmen, Pekin’den elinde somut bir belge olmadan dönmesi, Çin Seddi’nin artık sadece fiziksel bir yapı değil, Amerikan hegemonyasına karşı aşılması zor bir stratejik bariyer haline geldiğini gösteriyor.
