Dakika bir gol bir: Çin tankeri Trump'ın ablukasını deldi... Suudilerden ABD'ye Yemen uyarısı geldi
Trump’ın Hürmüz hamlesi ilk günden çatladı. ABD ablukası, yaptırımlı Çin tankeri Rich Starry’nin geçişiyle delindi. Pekin, 'Boğaz İran’ın kontrolünde, girmeye devam edeceğiz' restini çekerken müttefik desteği bulamayan Washington yetersiz sayıda muhriple bölgede yalnız kaldı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın pazartesi günü İran'a karşı başlattığı deniz ablukası delindi. Meseleyi daha da çarpıcı hale getirense Hürmüz Boğazı'nı geçen geminin, ablukanın ana hedefi olan ülkelerden birine ait olması: Çin.
Gemi takip verilerine göre ABD'nin yaptırım listesinde yer alan Çin tankeri Rich Starry adlı gemi, ablukayı aşan ilk tanker olarak kayıtlara geçti. LSEG, MarineTraffic ve Kpler verileri, tankerin boğazı geçtikten sonra Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Hamriyah Limanı'nda yükünü alarak Körfez'den sorunsuz bir şekilde ayrıldığını bildirdi. Tankerde Çinli mürettebat bulunuyor.
Washington, Rich Starry ve sahibi olan Shanghai Xuanrun Shipping Co. Ltd.'ye İran ile ticari ilişkileri nedeniyle yaptırım uyguluyor.
CENTCOM UYARI GÖNDERMİŞTİ
Fakat ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), abluka başladıktan sonra bölgedeki gemilere şu mesajı göndermişti:
“Abluka altındaki bölgeye izinsiz giren veya çıkan herhangi bir gemi, durdurulmaya, yönü değiştirilmeye ve ele geçirilmeye tabidir.”
PEKİN: BOĞAZ İRAN'IN KONTROLÜNDE VE BİZE AÇIK
Böyle olmakla beraber Çin Savunma Bakanlığı, pazartesi akşamı yayımladığı bildiride Pekin açısından Hürmüz'deki şartların değişmediğini açıkladı. Bakanlık şunları belirtti:
“Çin gemileri Hürmüz Boğazı sularına girmeye ve çıkmaya devam ediyor. İran ile saygı duyduğumuz ve bağlı kalacağımız ticaret ve enerji anlaşmalarımız var. Diğerlerinin işlerimize karışmamasını bekliyoruz. Hürmüz Boğazı İran'ın kontrolündedir ve boğazı bize açmıştır.”
'AMERİKA TEK BAŞINA ALTINDAN KALKAMAZ'
ABD donanmasının tek başına bu çapta bir operasyonun altından kalkamayacağı yönünde değerlendirmeler de öne çıkıyor. İngiltere ve Avustralya operasyona katılmayı reddederken, herhangi bir ülkeden de Trump'ın çağrılarına olumlu yanıt gelmedi. Eski bir kıdemli Pentagon yetkilisi olan Dana Stroul, meseleye şu sözlerle değindi:
“Trump hızlı bir çözüm istiyor. Gerçek şu ki bu görevin tek başına icra edilmesi zor ve orta-uzun vadede muhtemelen sürdürülemez.”
'DAHA ÇOK SAVAŞ GEMİSİ GEREKİYOR'
Ablukanın başarılı olması için ABD'nin daha fazla savaş gemisine ihtiyaç duyacağı da Amerikan askeri çevrelerinin tartıştığı bir diğer konu. ABD Donanması’ndan emekli Amiral James Stavridis, CNN’e verdiği demeçte Pentagon’un Hürmüz Boğazı’nın girişinde devriye görevi yürütmek için Körfez açıklarında iki uçak gemisi saldırı grubu ve yaklaşık bir düzine yüzey gemisine ihtiyaç duyacağını düşündüğünü söyledi.
Stavridis, Körfez içinde ise Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi ABD’nin müttefiklerinin donanmalarından gelecek desteğin yanı sıra en az altı ABD muhribine ihtiyaç duyulacağını belirtti. ABD şu anda bu gereksinimleri karşılayamıyor.
SUUDİLERDEN TRUMP'A İTİRAZ: ENSARULLAH
Körfez ülkelerinin ise Trump'ın zaten kapalı olan Hürmüz'ü “daha da iyi kapatma” girişimine ne kadar dayanabileceği belirsiz. Öte yandan İran'ın ablukaya karşı “bölgede hiçbir liman güvende olmayacak” tehdidi, Körfez ülkelerinde alarm zillerinin çalmasına neden oluyor. Ablukanın başlamasının üzerinden 24 saat geçmeden ilk itiraz Suudi Arabistan'dan geldi.
Wall Street Journal'ın haberine göre Riyad, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukayı kaldırması için Trump'a baskı yapıyor. Gazeteye göre Suudiler, bu durumun Yemen'deki Ensarullah hareketini (Husiler) Kızıldeniz ve Babülmendep'te gerilimi tırmandırmaya itebileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
ÇİNLİ UZMANDAN UYARILAR
Çinli askeri yorumcu Wei Dongxu, CMG medya grubuna yaptığı açıklamada ABD ablukasının iki hedefi olduğunu belirtti:
“İran'ın deniz iletişim hatlarını keserek ateşkes sırasında zorlayıcı kabiliyet sergilemek ve devam eden ABD askeri yığınağı ortamında potansiyel gelecekteki askeri operasyonlara hazırlık yapmak.”
Wei, olası bir çatışma durumunda ablukanın hassas ateşkesi bozabileceği, yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebileceği, uluslararası deniz taşımacılığını aksatabileceği ve enerji ile mal sevkiyatını karmaşıklaştırabileceği konusunda uyardı.
