حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، در پیامی، ارتحال مرجع عالی‌قدر آیت‌الله حاج شیخ اسحاق فیاض را تسلیت گفتند و با تجلیل از خدمات علمی، حوزوی و ارشادی ایشان، این ضایعه را به حوزه علمیه نجف اشرف، مقلدان و ارادتمندان آن مرجع فقید، ملت افغانستان و خاندان ایشان تسلیت عرض کردند.

 متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به شرح زیر است:

 بسم‌الله الرّحمن الرّحیم
انا لله و انا الیه راجعون

 خبر ارتحال مرجع عالی‌قدر، آیت‌الله حاج شیخ اسحاق فیاض (طاب ثراه)، موجب تأثر و اندوه فراوان گردید و حوزه‌های علمیه بویژه حوزه مقدسه نجف اشرف را در سوگ نشاند.

سال‌ها حضور در حوزه مقدسه نجف اشرف و کسب فیض از محضر بزرگان آن، ‌چون مرحوم آیت‌الله سیدابوالقاسم خویی (ره) و تربیت شاگردان و تألیف کتب و اشراف بر جریان علمی آن حوزه و ارشاد مؤمنین و مقلدان، تنها بخشی از خدمات وجود این فقیه بود که فراموش نخواهد شد و آثار صالحه آن باقی خواهدماند ان‌شاءالله.

اینجانب این ضایعه مؤلمه را به حوزه نجف اشرف و عموم مقلدان و ارادتمندان آن مرجع فقید بویژه به ملت مقاوم و نستوه افغانستان و خاندان معزز ایشان، تسلیت عرض نموده و از درگاه خداوند متعال برای آن فقید سعید، علو درجات و حشر با اولیای الهی، و برای بازماندگان صبر جمیل و اجر جزیل مسئلت می‌نمایم.

 سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای
 21 خرداد

غدیر و مباهله هر دو از رخدادهای بنیادین در تاریخ اسلام اند؛ اما کارکرد معرفتی این دو واقعه یکسان نیست غدیر روز اعلام ولایت اکمال دین و تعیین مسیر امت پس از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است روزی که قرآن درباره آن می فرماید: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لکم دینکم...» (المائة، ۳)؛ امروز دین شما را کامل کردم از این جهت غدیر را میتوان روز هویت یا بی امت دانست؛ روزی که جامعه مؤمنان در می یابد پس از پیامبر رها و بی سرپرست نیست و نسیت آن با ولایت روشن شده است.

اگر غدیر نسبت امیرالمؤمنین علیه السلام را با امت روشن میکند، مباهله نسبت او را با خود پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نشان میدهد. در غدیر، علی علیه السلام به عنوان مولای مؤمنان معرفی میشود اما در مباهله، قرآن او را در ذیل تعبیر «أَنفُسَنَا وَأَنفُسَکُمْ قرار می.دهد از این منظر، شدیر روز تثبیت هویت ولایی و عید مبارکی برای امت است و مباهله روز ظهور یکی از مهم ترین فضائل شخصی امیرالمؤمنین علیه السلام وعید و بشارت برای ایشان برای فیم دقیق این فضیلت باید میان فضائل مقایسه ای و فضائل اختصاصی تفاوت گذاشت بسیاری از فضائلی که درباره امیرالمؤمنین علیه السلام نقل و بیان میشود صرفا در مقام مقایسه با دیگران قابل فهم است مانند ایستادگی در میدانهای دشوار سبقت در ایمان فداکاری در لیلة المبیت و پایداری در کنار پیامبر این ها همه فضیلت هایی عظیم اند، اما در آنها عظمت علی علیه السلام در نسبت با رفتار دیگران آشکار می شود.

مباهله از این سنخ نیست در مباهله سخن از این نیست که علی علیه السلام از دیگران شجاع تر ثابت قدم تر یا برتر است؛ بلکه سخن از جایگاه او در نسبت با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله .است این فضیلت، فضیلتی مقایسه ای نیست بلکه فضیلتی هویتی اختصاصی و قرآنی است. آیه مباهله امیر المؤمنین علیه السلام را نه در کنار دیگران بلکه در نزدیک ترین نسبت ممکن با رسول خدا صلی الله علیه و آله معرفی می کند.

آیه مباهله پس از گفت وگوی پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله با مسیحیات نجران درباره حقیقت حضرت عیسی علیه السلام نازل شد؛ جایی که پس از اقامه حجت، قرآن دستور داد دو طرف برای داوری الهی عزیزترین و نزدیک ترین افراد خود را حاضر کنند: «فَمَرْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَنَاءَ کُرَ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَ کُرَ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَجَهِلْ فَجَعَلَ لَعَنَتَ اللَّهِ عَلَی الْکَاذِبِینَ (آل عمران، ۶۱).

در این آیه سه عنوان اصلی دیده می شود: «ابناءنا»، «نساءنا» و «انفسنا». در مقام تحقق خارجی، پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله امام حسن و امام حسین علیهما السلام را ذیل «ابناءنا»، حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها را ذیل نساءنا و امیرالمؤمنین علی علیه السلام را ذیل انفسنا» همراه خود آورد. بنابراین، فعل پیامبر در این جا نقش تبیین عملی آیه را دارد؛ قرآن عنوانها را بیان کرد و پیامبر مصادیق عینی آنها را نشان داد.

در میان این سه عنوان تعبیر «انفسنا» اهمیت ویژه ای دارد. این تعبیر نمی تواند تنها به شخص پیامبر صلی الله علیه و آله اشاره داشته باشد؛ زیرا آیه با فعل تذع» بیان شده است یعنی «فراخوانیم» فراخواندن ناظر به کسی است که دعوت میشود نه خود دعوت کننده از سوی دیگر، «انفسنا» را نمی توان به معنای مطلق خویشان یا مردان قوم گرفت زیرا اگر چنین بود انتظار می رفت افراد دیگری از نزدیکان پیامبر نیز در این میدان حاضر شوند. اما در مقام عمل تنها علی بن ابی طالب علیه السلام ذیل این عنوان قرار گرفت.

جمع بودن تعبیر «انفسنا نیز مانع این برداشت نیست. در زبان قرآن و عربی، گاه لفظ به صورت جمع می آید اما در خارج تنها یک مصداق برجسته و منحصر می یابد. در آیه مباهله نیز تعبیر «انفسنا» ظرفیت و شان را بیان می کند اما مصداق خارجی آن در امت پیامبر تنها امیرالمؤمنین علیه السلام است. از این رو آیه مباهله یکی از مهمترین مبانی قرآنی برای تبیین جایگاه علی علیه السلام است جایگاهی که او را نه صرفاً خویشاوند، داماد، صحابی یا یار پیامبر، بلکه «نفس رسول خدا» معرفی می کند.

برای روشن تر شدن این معنا میتوان مراتب نسبت با پیامبر را از یکدیگر تفکیک کرد پایین ترین مرتبه «صحبت است «صاحب» در زبان قرآن الزاماً به معنای ایمان، تبعیت یا هم سنخی نیست گاه تنها همراهی ظاهری را می رساند. قرآن در داستان دو مردی که یکی دیگری را به سبب کفرش سرزنش میکند، از تعبیر «صاحب» استفاده کرده است: «إِذْ قَالَ لِصَاحِبِهِ وَهُوَ یُحَاوِرُهُ أَکَفَرْتَ (الکهف، ۳۷) پس صرف ،همراهی نشان دهنده قرب حقیقی نیست.

مرتبه بالاتر، «تبعیت است؛ یعنی انسان نه فقط کنار پیامبر، بلکه پیرو راه او باشد. قرآن می فرماید: «حَسُکَ اللهُ وَمَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ» (الأنفال، ۶۴)، از تبعیت نیز مرتبه ای عمیق تر وجود دارد که میتوان آن را «معیت» دانست؛ همراهی حقیقی با پیامبر در مسیر ایمان قرآن درباره مؤمنان همراه پیامبر می فرماید: «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَ... (الفتح ، ۲۹). اما تعبیر آیه مباهله درباره امیرالمؤمنین علیه السلام از این مراتب نیز فراتر است. علی علیه السلام در این آیه نه فقط صاحب نه فقط تابع و نه فقط همراه پیامبر، بلکه مصداق «انفسنا» است.

از همین منظر دو عنوان «نفس الرسول» و «زوج البتول» در شناخت امیر المؤمنین علیه السلام اهمیت ویژه مییابد نخستین عنوان، نسبت علی علیه السلام با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را نشان می دهد و دومی نسبت او را با حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها. اگر نفس الرسول بودن بیانگر جایگاه امیرالمؤمنین در نسبت با حقیقت نبوت است زوج البتول بودن نیز نشان می دهد که همسری حضرت زهرا سلام الله علیها نسبتی عادی و صرفاً خانوادگی نیست بلکه نشانه هم کفوی در مرتبه ای ممتاز ،از ،ایمان، طهارت و قرب الهی است.

در کنار این تحلیل قرآنی نباید از نقش عالمانی که میراث مباهله را حفظ کرده اند غفلت کرد. اصل واقعه یعنی حضور پیامبر با أمیر المؤمنین، فاطمه زهرا وحسنین علیهم السلام در منابع فراوان نقل شده است؛ اما بخش مهمی از تفصیل گزارش ها و اعمال مربوط به روز ،مباهله به همت عالمانی مانند «سید بن طاووس» در کتاب اقبال الاعمال حفظ شده است.

در پایان شاید بتوان مباهله را در نسبت با کربلا بهتر فهمید. در مباهله پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله اهل بیت خود را به میدان آورد تا صدق نبوت آشکار شود مسیحیان نجران با مشاهده این حقیقت عقب نشستند؛ اما تاریخ اسلام صحنه ای تلخ تر نیز به خود دید روزی که گروهی با نام اسلام در برابر فرزند همین خاندان ایستادند مباهله نشان داد اهل بیت علیهم السلام نشانه صدق پیامبرند؛ عاشورا نشان داد فاصله گرفتن از این نشانه ها امت را تا مرز سقوط می کشاند.

بنابراین، روز مباهله تنها یادآور یک مناظره تاریخی نیست. مباهله واقعه ای قرآنی در تبیین جایگاه اهل بیت علیهم السلام است روزی که قرآن، اهل بیت را معیار صدق نبوت معرفی کرد و امیرالمؤمنین علیه السلام را در بلندترین نسبت با رسول خدا قرار داد اگر غدیر به امت نشان داد صاحب و امام او کیست مباهله نشان داد این امام در نسبت با پیامبر چه جایگاهی دارد: او نفس رسول خدا و زوج بتول است.

گاهی یک رویداد تاریخی، فراتر از مرزهای زمان حرکت می‌کند و به چراغی برای هدایت نسل‌های بعدی تبدیل می‌شود. «مباهله» از همین جنس است؛ واقعه‌ای که در آن پیامبر اکرم(ص) برای اثبات حقانیت اسلام، نه با لشکر و قدرت ظاهری، بلکه با نزدیک‌ترین و عزیزترین افراد خاندان خود به میدان آمد و حقیقت را در برابر دیدگان تاریخ به نمایش گذاشت.

عید مباهله یادآور روزی است که جایگاه اهل‌بیت(ع) در متن قرآن کریم جلوه‌ای آشکار یافت و یکی از مهم‌ترین اسناد قرآنی درباره منزلت خاندان پیامبر(ص) رقم خورد. این مناسبت بزرگ، افزون بر ابعاد اعتقادی و تاریخی، حامل پیام‌هایی ماندگار درباره گفت‌وگو، عقلانیت، استقامت در مسیر حق و نقش خانواده در تحقق ارزش‌های الهی است.

به مناسبت فرا رسیدن این عید بزرگ اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدباقر ولدان، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان فارس درباره اهمیت واقعه مباهله، جایگاه آن در معارف اسلامی و ضرورت بازخوانی پیام‌های آن برای جامعه امروز تأکید کرد.

عید مباهله؛ روز تجلی حقانیت اسلام

مدیرکل تبلیغات اسلامی استان فارس، با اشاره به فرا رسیدن عید سعید مباهله، این مناسبت را یکی از مهم‌ترین و در عین حال کمتر شناخته‌شده‌ترین اعیاد اسلامی دانست و بر ضرورت تبیین ابعاد تاریخی، اعتقادی و فرهنگی این روز برای نسل جوان تأکید کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدباقر ولدان، ادامه داد: واقعه مباهله از جمله رخدادهای سرنوشت‌ساز تاریخ اسلام است که افزون بر ابعاد تاریخی، دارای پیام‌های عمیق اعتقادی، اجتماعی و تمدنی برای مسلمانان در همه اعصار است. این رویداد در سال دهم هجری و پس از گفت‌وگوهای گسترده میان پیامبر اکرم(ص) و هیئتی از مسیحیان نجران رخ داد؛ گفت‌وگوهایی که با هدف روشن شدن حقیقت و دستیابی به فهم مشترک از مسائل اعتقادی صورت گرفت.

مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس افزود: پیامبر اسلام(ص) در مواجهه با هیئت نجران، ابتدا از مسیر منطق، استدلال و گفت‌وگو وارد شد و با تبیین آموزه‌های قرآنی درباره حضرت عیسی(ع)، تلاش کرد حقیقت را برای طرف مقابل روشن سازد. هنگامی که با وجود استدلال‌های روشن، اختلاف همچنان باقی ماند، آیه مباهله نازل شد و خداوند متعال راهی برای آشکار شدن حق از باطل پیش روی طرفین قرار داد.

آیه مباهله از مهم‌ترین آیات فضائل اهل‌بیت(ع) است

حجت الاسلام ولدان با بیان اینکه مباهله در حقیقت نمایش اطمینان کامل پیامبر اکرم(ص) به حقانیت رسالت الهی خویش بود، تصریح کرد: کمتر رویدادی در تاریخ ادیان می‌توان یافت که رهبر یک مکتب، عزیزترین و نزدیک‌ترین افراد خانواده خود را برای اثبات حقانیت دعوت خویش به میدان بیاورد. این اقدام پیامبر اسلام(ص) نشان می‌دهد که ایشان هیچ تردیدی نسبت به درستی مسیر الهی خود نداشتند و با یقین کامل در این میدان حاضر شدند.

وی ادامه داد: آنچه به واقعه مباهله اهمیت ویژه‌ای می‌بخشد، حضور چهره‌هایی است که بعدها محور هدایت امت اسلامی شناخته شدند. پیامبر اکرم(ص) در روز مباهله تنها حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) را همراه خود آوردند. این انتخاب نه‌تنها بیانگر جایگاه رفیع اهل‌بیت(ع) است، بلکه یکی از روشن‌ترین اسناد قرآنی در اثبات منزلت و عظمت این خاندان به شمار می‌رود.

مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس با اشاره به اینکه آیه مباهله از مهم‌ترین آیات فضائل اهل‌بیت(ع) محسوب می‌شود، گفت: مفسران و اندیشمندان اسلامی در طول قرون مختلف بر این باور بوده‌اند که این آیه، جایگاه منحصر به فرد اهل‌بیت(ع) را در میان امت اسلامی تبیین می‌کند. به ویژه تعبیر «انفسنا» در آیه مباهله که در شأن امیرالمؤمنین علی(ع) تفسیر شده است، از برجسته‌ترین فضائل آن حضرت به شمار می‌رود.

حجت الاسلام ولدان خاطرنشان کرد: عید مباهله تنها یادآور یک واقعه تاریخی نیست، بلکه فرصتی برای بازخوانی جایگاه ولایت، امامت و نقش اهل‌بیت(ع) در تداوم مسیر هدایت الهی است. مسلمانان با تأمل در این واقعه می‌توانند ابعاد مهمی از معارف قرآنی و سیره نبوی را بهتر درک کنند.

وی با اشاره به پیام‌های اجتماعی و فرهنگی این مناسبت اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین درس‌های مباهله برای جامعه امروز، ضرورت گفت‌وگوی مبتنی بر عقلانیت است. در جهانی که بسیاری از اختلافات به دلیل نبود گفت‌وگو و فهم متقابل شکل می‌گیرد، سیره پیامبر اکرم(ص) در مواجهه با هیئت نجران می‌تواند الگویی ارزشمند برای تعاملات فرهنگی، اجتماعی و حتی بین‌المللی باشد.

اسلام بر اقناع سازی تاکید دارد

مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس افزود: مباهله به ما می‌آموزد که اسلام پیش از هر چیز بر استدلال و اقناع تکیه دارد. پیامبر(ص) تا زمانی که امکان گفت‌وگو و تبیین وجود داشت، از همان مسیر بهره گرفتند و تنها در مرحله پایانی بود که موضوع مباهله مطرح شد. این رویکرد نشان‌دهنده جایگاه والای عقلانیت در فرهنگ اسلامی است.

وی یکی دیگر از پیام‌های مهم این واقعه را اهمیت خانواده در ساخت تمدن اسلامی دانست و گفت: حضور حضرت زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در کنار پیامبر اکرم(ص) نشان می‌دهد که خانواده در نگاه اسلام صرفاً یک نهاد اجتماعی نیست، بلکه مهم‌ترین بستر انتقال ارزش‌های الهی و تربیت نسل‌های مؤمن و مسئولیت‌پذیر به شمار می‌رود.

حجت الاسلام ولدان با تأکید بر اینکه جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت به ارزش‌های اصیل دینی است، اظهار کرد: مباهله به ما درس می‌دهد که در برابر هجمه‌های فکری و فرهنگی، باید با اتکا به ایمان، بصیرت، معرفت و استدلال از هویت دینی خود پاسداری کنیم. همان‌گونه که پیامبر اکرم(ص) با اعتماد کامل به وعده الهی در برابر مخالفان ایستادند، امت اسلامی نیز باید با تکیه بر همین باورها مسیر عزت و پیشرفت را دنبال کند.

وی در ادامه به نقش نهادهای فرهنگی و تبلیغی در ترویج فرهنگ مباهله اشاره کرد و گفت: یکی از رسالت‌های مهم مجموعه‌های فرهنگی و دینی، آشنایی هرچه بیشتر جامعه با مناسبت‌هایی است که در شکل‌گیری هویت اسلامی نقش داشته‌اند. عید مباهله ظرفیت فراوانی برای جهاد تبیین، پاسخگویی به شبهات و معرفی معارف اهل‌بیت(ع) دارد و باید از این فرصت به بهترین شکل استفاده شود.

حجت الاسلام ولدان تأکید کرد: هرچه شناخت ما از وقایع مهم تاریخ اسلام عمیق‌تر شود، مسیر حرکت جامعه به سوی ارزش‌های الهی روشن‌تر خواهد شد و عید مباهله یکی از درخشان‌ترین فرصت‌ها برای بازخوانی این حقیقت بزرگ است که راه سعادت امت اسلامی در تمسک به قرآن کریم و پیروی از سیره نورانی پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) قرار دارد.

مباهله یکی از مهم‌ترین رخدادهای عصر پیامبر(ص) بود که در قرآن بر آن تصریح شده و بیانگر جایگاه ویژه اهل بیت(ع) و مورد استناد ائمه(ع) در مناسبت‌های مختلف بوده است. اهمیت مباهله باید ترویج شود و به عنوان غدیر دوم به جامعه معرفی شود.

مباهله در اصطلاح به درخواست نزول لعن و عذاب بر مخالف پس از بی‌نتیجه ماندن بحث و مناظره اطلاق می‌شود.

این اصطلاح در قرآن به یکی از مشهورترین رخدادهای تاریخ اسلام یعنی مناظرۀ پیامبر(ص) با مسیحیان نجران درباره حضرت عیسی(ع) اشاره می‌کند.

بزرگان مسیحی نجران پس از دریافت نامه پیامبر(ص) برای پذیرش اسلام یا دادن جزیه، و بعد از مشورت فراوان، برای یافتن راه حل مناسب به دیدار پیامبر رفتند. مهم‌ترین محور گفتگوی آنان درباره حضرت عیسی(ع) بود که پیامبر(ص) از او به عنوان بنده و پیامبر خدا یاد کرد و این باعث تعجب همراه با انکار آنان گردید.

حضرت محمد(ص) در پاسخ به پرسش آنها درباره تولد حضرت عیسی بدون آن که پدر داشته باشد، به آفرینش آدم(ع) استدلال کرد و با تلاوت آیه ۵۹ سوره آل‌عمران: «إنّ مثل عیسی عند الله کمثل ءادم خلقه من تراب ثم قال له کن فیکون.» به شباهت عیسی(ع) و آدم(ع) در آفرینش اشاره کرد؛ یعنی همان گونه که آدم از خاک و بدون پدر و مادر آفریده شد، عیسی نیز بدون پدر آفریده شده است. نجرانیان در برابر این استدلال عاجز مانده ولی باز هم سخن پیامبر را نپذیرفتند پیامبر(ص) به دستور خداوند آنان را به مباهله فراخواندند.

آیه ۶۱ سوره آل عمران به این فرمان اشاره دارد:« فَمَن حَاجّک فیه مِنْ بَعد ما جاءَک مِنَ الْعِلْمِ فَقُل تَعالَوا نَدعُ أَبناءَنا وَ أَبْناءَکُم وَ نِساءَنا وَ نِساءکُم وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسکُم ثُمَّ نَبْتهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَی الْکاذبینَ؛ به آنان که پس از علم و یقینی که بر تو نازل گشت باز با تو جدال می‌کنند بگو: فرزندان و زنان و جان‌های خویش را حاضر ساخته و به مباهله نشسته و آن گروه را که دروغ می گوید مورد لعنت خداوند قرار دهیم.»

در روز ۲۴ یا ۲۵ ذی حجه همگان برای انجام مباهله گرد آمدند. پیامبر(ص) در حالی که امام علی(ع)، فاطمه(س) و حسنین(ع) را با خود همراه می‌برد بر اساس قرار معین برای مباهله حرکت کردند. مسیحیان با دیدن این وضعیت و حرکت حضرت محمد(ص) و همراهی عزیزترین افراد با ایشان دچار وحشت شده و با اذعان به این که اگر این جمع نفرین کنند همه آنان نابود خواهند شد به دادن جزیه راضی شدند و به دیار خود بازگشتد. برخی منابع از مسلمان شدن عده‌ای از مسیحیان پس از این واقعه خبر داده‌اند. پیامبر(ص) پس از پشیمانی آنها از مباهله، خطاب به آنها فرمود: «به خدا قسم اگر با شما مباهله می‌کردم تمام این بیابان را آتش فراگرفته و در دم هلاک می‌شدید.» و نیز با اشاره به همراهان خود فرمود: «به خدا قسم اگر همراه اینان(علی، فاطمه،حسن و حسین) با هر کس دیگری مباهله کنم در همان لحظه نابود می‌شود.»

منابع مختلف اهل سنت تصریح کرده‌اند که این آیه در شأن علی (ع) و فاطمه(ع) و حسنین(ع) نازل شده است و آن را فضیلتی بزرگ برای اهل بیت(ع) شمرده‌اند.

نکته دیگر آن که بسیاری از مفسران اهل سنت مانند ابن العربی از فقهای نامدار مالکی در اندلس و قرطبی، نیز بر این نکته تصریح کرده‌اند که آیه مذکور دلالت می‌کند بر اینکه حسن(ع) و حسین(ع) فرزندان رسول خدا(ص) هستند.

نکته مهم دیگر آن که برخی از صحابه علیرغم همراهی نکردن با امیرالمؤمنین(ع)، در برابر دشمنان آن حضرت به این جریان اشاره کردند.

سعد بن ابی وقاص در پاسخ معاویه که به دستور او درباره سب امیرالمؤمنین(ع) عمل نکرده بود، به سه نکته از فضایل امام علی(ع) اشاره کرد و گفت هر کدام از اینها بهتر از داشتن صدها شتر سرخ موی است. وی سپس به فضایل امیرالمؤمنین(ع) پرداخته و از حدیث منزلت آغاز کرد و گفت: پیامبر خطاب به علی(ع) که در یکی از جنگ‌ها او را جانشین خود در مدینه کرده بود فرمود: «اَما تَرضی اَن تَکونَ مِنی بِمَنزلَةِ هارونَ مِن مُوسی ؟ اِلا اَنه لا نُبُوة بَعدی» و سپس به فتح خیبر توسط امام علی پرداخته و گفت: پیامبر(ص) در روز خیبر فرمود:« لَأُعطین الرّایةَ رجلاً یحبُ اللهَ وَ رَسُولَهُ و یُحِبُهُ اللهُ و رسولهُ» و فردای آن روز علی را فراخواند و پرچم را به او سپرد و خداوند خیبر را بدست او گشود.

سعد بن ابی وقاص آیه مباهله را هم به عنوان سومین فضیلت امیرالمؤمنین(ع) ذکر کرد و گفت:بعد از نزول این آیه: رسول خدا(ص)، علی و فاطمه و حسن و حسین(ع) را فراخواند و فرمود:«اللهم هؤلاء اهلی؛ خدایا اینان اهل من هستند.»

به نقل از المسیره، دولت برزیل از پذیرش سفیر رژیم صهیونیستی در برازیلیا و همچنین سرکنسول این رژیم در سائوپائولو خودداری کرد.

بر اساس اعلام رسانه صهیونیستی یدیعوت آحارانوت، اختلاف های دیپلماتیک بین رژیم صهیونیستی و برزیل در حالی عمیق تر شده است که لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا رئیس جمهور برزیل از تأیید انتصاب «گالی داگان» (Gali Dagan) به عنوان سفیر این رژیم در برزیل خودداری کرد.

همچنین بر اساس اعلام این رسانه صهیونیستی، مقامات برزیلی اکنون از تأیید انتصاب «ویوین آیزن» (Vivian Eisen) به عنوان سرکنسول تل آویو در سائوپائولو، نامزدی که در ماه فوریه توسط کابینه رژیم اسرائیل تأیید شده بود نیز خودداری می‌کنند.

نقل از شبکه تلویزیونی سی ان ان، آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد بدون محکوم کردن تجاوز غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران بر خلاف تمامی قوانین بین المللی اعلام کرد که آتش‌بس در غرب آسیا (میان ایران و آمریکا) «بیشتر شبیه یک آتش‌ خفیف» است.

دبیرکل سازمان ملل متحد در این باره در صفحه شخصی خود در ایکس نوشت: این هفته شاهد حملات گسترده‌ تر و وخامت بیشتر اوضاع در جایی که آتش‌ بس بیشتر شبیه یک آتش‌ خفیف است، بودیم.

آنتونیو گوترش سپس اضافه کرد: ما نباید خطرهای آتش خفیف را دست‌ کم بگیریم.

وی سپس در واکنشی لفظی و منفعلانه از همه طرف‌ ها خواست تا «برای رسیدن به یک توافق دیپلماتیک تلاش کنند» و افزود: دیگر هیچ بهانه‌ای نباید وجود داشته باشد.

به نقل از الجزیره، وزارت امور خارجه پاکستان امروز پنجشنبه با صدور بیانه ای اعلام کرد: پاکستان و قطر همچنان در تلاش‌ های میانجیگرانه (میان ایران و آمریکا) مشارکت دارند و ما از نقش دوحه در این زمینه قدردانی می‌کنیم.

در بیانیه صادره از سوی وزارت امور خارجه پاکستان در این خصوص آمده است: کانال‌ های ارتباطی دیپلماتیک بین آمریکا و ایران از طریق پاکستان باز بوده و همچنان نیز باز است.

از سوی دیگر به گزارش یورو نیوز، طاهر اندرابی سخنگوی وزارت خارجه پاکستان به خبرنگاران گفت: اسلام آباد عمیقا نگران وضعیت منطقه است که با تشدید اخیر تنش‌ها همراه بوده است... ما بر این باوریم که دیپلماسی و گفتگو باید راهنمای اصلی عمل برای دستیابی به توافقی از طریق مذاکره در همه مسائل مورد مناقشه باشد.

این در حالیست که آمریکا ساعاتی پیش برای دومین روز متوالی ایران را مورد تجاوز قرار داد؛ اقدامی که با پاسخ کوبنده نیروهای دفاعی کشور به پایگاه های نظامی واشنگتن در منطقه همراه بود.

دولت لبنان طی ماه های اخیر مذاکرات مستقیم با رژیم صهیونیستی را در حالی در دستور کار خود قرار داده که صهیونیست ها با نقض توافق آتش بس با این کشور، بخش های مهمی از لبنان را اشغال کرده و به حملات روزانه علیه آن ادامه می دهند و اخیرا جنایات وحشتناکی را با به شهادت رساندن صدها نفر در لبنان مرتکب شده اند.

وب سایت شبکه خبری المیادین در این رابطه می نویسد که بررسی مبانی علمی و نظری مذاکره نشان می‌دهد که طرف لبنانی فاقد مولفه های برای موفقیت در فرآیند مذاکرات است. این در حالی است که بررسی تجربیات مذاکرات قبلی رژیم صهیونیستی نیز ثابت می کند که این رژیم هرگز به تعهدات خود در مذاکرت پایبند نبوده و به این ترتیب لبنان به سمت نسخه‌ای مشابه تجربه جنبش فتح در اسلو پیش می‌رود.

این مذاکرات در حالی دنبال می شود که به نظر می رسد دولت لبنان بنا به دلایل مختلف فاقد اعتبار و مشروعیت و حرفه ای گری لازم برای مذاکره با رژیم صهیونیستی است. دلایل این موضوع را می توان در موارد زیر برشمرد:

اول: فقدان تفویض ملی جامع

رؤسای جمهور و دولت، گزینه مذاکره را در غیاب یک تفویض ملی جامع و یکپارچه، و در سایه ضعف آشکار در وحدت تصمیم‌گیری سیاسی، و فقدان حداقل اجماع لبنانی، پذیرفتند. در کشوری مانند لبنان، توافق داخلی شرط اساسی برای موفقیت هر گزینه سیاسی است. لذا چگونه ممکن است موضوعی با این اهمیت در حالی انجام شود که بخش وسیعی از لبنانی‌ها آن را مسیری مبتنی بر امتیاز دهی تحقیرآمیز می‌دانند که به تاریخ و فداکاری‌های گذشته و حال آنها احترام نمی‌گذارد.

مسئولان لبنانی تمایل جدی به ایجاد حداقل توافق ملی در این رابطه نشان ندادند و در غیاب هرگونه تمایل یا قدرت برای تدوین یک روایت سیاسی قانع‌کننده، مواضع تحریک‌آمیزی را در پیش گرفتند.

دوم: محدودیت تجربه مذاکراتی

تجربه مذاکراتی دولت لبنان در مقایسه با تیم‌های اسرائیلی و آمریکایی که باتجربه‌تر و سازمان‌یافته‌تر هستند، محدود به نظر می‌رسد. این نقص در ضعف تدوین دقیق مبانی حقوقی و پذیرش بندها و عبارات مبهم که قابلیت تفسیرهای متعدد دارند، منعکس شده است.

برخی از اعضای تیم لبنانی، به ویژه نادا حماده، سفیر لبنان در واشنگتن، فاقد حداقل ویژگی‌های لازم برای چنین ماموریت حساسی هستند و صرفا از خارج از کادر دیپلماتیک در این سمت منصوب شده اند.

افشاگری‌های مربوط به جلسات مذاکره نشان داد که تیم لبنانی بدون حداقل ابزارهای حرفه‌ای لازم پشت میز مذاکره قرار گرفته است. آنها هیچ مطالعه تخصصی و تحقیقات عمیقی را در این زمینه انجام نداده اند و بدون بررسی سناریوهای احتمالی یا تبیین مکانیسم‌های تعامل با خواسته‌های احتمالی رژیم صهیونیستی پا به اتاق مذاکره گذاشته اند.

سوم: رها کردن عناصر قدرت لبنان

مذاکره‌کننده ها و تصمیم‌ گیرندگان سیاسی لبنان، ابزارهای فشار میدانی و سیاسی را که می‌توانست در بهبود شرایط مذاکراتی در این فرآیند پیچیده و دشوار نقش داشته باشد، کنار گذاشتند.

دولت لبنان به جای استفاده از عنصر مقاومت به عنوان یک برگ برنده در فرآیند مذاکره، روند محاصره سیاسی و جرم انگاری آن را در پیش گرفت، گویا تلاش دارد در اوج مذاکرات، خودزنی کند.

رد ارتباط و هماهنگی با جمهوری اسلامی ایران یکی دیگر از مبانی خودزنی دولت لبنان است. این در حالی است که ایران همواره بر لزوم گنجاندن لبنان در هر تفاهم یا توافق احتمالی با واشنگتن تاکید دارد. مقامات لبنانی با این اقدام نقاط ضعف سیاسی بیشتری برای خود ایجاد کردند.

چهارم: انکار موازنه قوا و تحولات منطقه ای

حامیان گزینه مذاکره مستقیم بر نادیده گرفتن موازنه واقعی قدرت، در داخل لبنان و منطقه، اصرار دارند. آنها طوری رفتار می کنند که گویی مقاومت از پاسخ به تجاوزهای رژیم صهیونیستی ناتوان است و آن را نشانه ضعف و حتی شکست حزب الله، تفسیر می کنند.

واقعیت های موجود نشان می دهد که مقاومت فعال و قادر به ابتکار عمل است، اما حامیان پروژه آمریکایی در لبنان هنوز این حقایق و بازتاب های سیاسی آن را انکار می کنند.

همین امر در مورد تحولات منطقه ای پس از جنگ آمریکا علیه ایران نیز صدق می کند. دولت لبنان گویا تصور می کند که واشنگتن به طور کامل به اهداف خود، از جمله سرنگونی حاکمیت ایران، دست یافته است. آنها این واقعیت بزرگ را نادیده می گیرند که شکست اهداف بزرگ آمریکا تأثیرات عمیقی بر توازن منطقه و مسیرهای سیاسی آن خواهد گذاشت.

پنجم: ارزیابی غلط از نقش آمریکا

اظهارات و مواضع رسمی دولت لبنان نشان می دهد که آنها به آمریکا به عنوان میانجی بی طرف نگاه می کنند، این در حالی است که ماهیت نقش آمریکا بسیار فراتر از مدیریت بی طرف مذاکرات بین دو گروه است.

آمریکا روند مذاکره را به نحوی مدیریت می کند که از منافع رژیم اسرائیل و الزامات امنیتی آن فراتر نرود. واشنگتن حتی این حقیقت را پنهان نمی کند و در راستای جانبداری تاریخی و ساختاری از رژیم صهیونیستی به وضوح اعلام می کند که اولویت سیاست آن در منطقه تضمین امنیت اسرائیل است.

این حمایت نامحدود آمریکا از تل آویو در غیاب هرگونه الزام واضح تل آویو به عقب نشینی از سرزمین های اشغالی لبنان، یا توقف تجاوزات، یا ارائه حداقل تضمین ها در مورد اجرای بندهای مطرح شده در میز مذاکره، آشکار می شود.

ششم: پذیرش مذاکره زیر آتش

لبنان در حال پذیرش یا تسلیم در برابر وضعیت موجود است که رژیم صهیونیستی در طول روند مذاکره به عرصه میدانی تحمیل کرده است. این موضوع از طریق ادامه اشغالگری یا تحمیل واقعیت های جغرافیایی و امنیتی جدید دنبال می شود. شرایط کنونی نتیجه مستقیم پذیرش اصل مذاکره زیر آتش است.

هفتم: مذاکره در سایه عدم وجود گزینه ها

جوزف عون و نواف سلام رئیس جمهور و نخست وزیر لبنان این مذاکرات را در شرایطی دنبال می‌کنند که لبنان فاقد جایگزین مناسب است و رژیم صهیونیستی از برتری قاطعی برخوردار است که مذاکره را تنها گزینه موجود می سازد.

در نهایت، به نظر می رسد که مقامات لبنانی در حال تکرار تجربه اسلو هستند که نتایج فاجعه باری برای مسئله فلسطین داشت. بنیان مذاکرات بر پایه توهمات سیاسی استوار است که مدعی است مذاکراتی که در سایه این اختلالات ساختاری انجام می شود، می تواند صلح واقعی را به ارمغان بیاورد، یا منجر به بازگرداندن حاکمیت کامل لبنان و دستیابی به استقلال ملی آن شود.

مردم مومن و قهرمان ایران که با بیش از صد روز ایستادگی در میدان حماسه آفرینی و نصاب جدیدی از بصیرت و مقاومت را به نمایش گذاشتیند.

امام جعفر صادق علیه‌السلام:

«تَسْبِیحُ فَاطِمَةَ عَلَیْهَا السَّلَامُ فِی کُلِّ یَوْمٍ فِی دُبُرِ کُلِّ صَلَاةٍ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ صَلَاةِ أَلْفِ رَکْعَةٍ فِی کُلِّ یَوْمٍ.»

تسبیحات فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها در هر روز پس از هر نماز، نزد من محبوب‌تر است از خواندن هزار رکعت نماز در هر روز.

وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۴۴۴