اندک اندک به موعد حج سال ۱۴۴۰ هجری قمری نزدیک می‌شویم. طنین اذان ابراهیمى در سراپرده عالم انسانى مؤمنان را با شوق لقاء به حجاز عشق و میقات مى‌کشاند، تا لبیک گویان به حرم امن الهى بروند.

حضور در مراسمی که قدمتی به پهنای تاریخ بشریت دارد و  در سراسر عالم هستی بی‌مانند و منحصربفرد است نیازمند آمادگی روحی و معنوی زیادی  است. 

در این مجال بر آن شدیم نظری هم بر بعد عرفانی این مراسم عبادی داشته باشیم. لذا دو حکایت کوتاه عرفانی برگرفته از کتاب «داستان‌ها و حکایت‌های حج» تألیف رحیم کارگر از مجموعه ‌‌آثار پژوهشکده حج و زیارت را می‌خوانیم.

مالک بن انس، فقیه معروف مدینه سالى در سفر حج همراه امام صادق (ع) بود. آنان با هم به میقات رسیدند. هنگام پوشیدن لباس احرام و تلبیه گفتن؛یعنى ذکر معروف«لبیک اللهم لبیک»رسید.

دیگران طبق معمول این ذکر را به زبان آوردند و گفتند. مالک بن انس متوجه امام صادق (ع) شد،دید حال امام منقلب است؛ همین که مى‌خواهد این ذکر را بر زبان آورد، هیجانى به امام دست مى‌دهد و صدا در گلویش مى‌شکند و چنان کنترل اعصاب خویش را از دست مى‌دهد که مى‌خواهد بى‌اختیار از مرکب به زمین بیفتد.

مالک جلو آمد و گفت:«یابن رسول الله! چاره‌اى نیست،هر طور هست این ذکر را بگویید».

امام فرمود:«اى پسر ابى عامر! چگونه جسارت بورزم و به خود جرأت بدهم که لبیک بگویم؟ لبیک گفتن به معناى این است که خدایا تو مرا به آنچه مى‌خوانى، با کمال سرعت اجابت مى‌کنم و همواره آماده به خدمتم،با چه اطمینانى با خداى خود این طور گستاخى کنم و خود را بنده آماده به خدمت معرفى کنم؟ اگر جوابم گفته شود:«لا لبیک»آن وقت چه کار کنم؟

در بخش دیگری از این کتاب حکایتی با عنوان «خداى خانه» چنین بیان شده است:

نقل است شخص عارفى از اولیاء الله اراده حج نمود. پسرى داشت، پرسید: پدر جان کجا اراده دارى؟ گفت:به زیارت بیت الله مى‌روم.

پسر خیال کرد که هر کس خانه خدا را ببیند، خدا را هم خواهد دید، گفت:پدر جان مرا نیز همراه خود ببر. پدر گفت: صلاح نیست تو را ببرم.

پسر اصرار و ابرام کرد، ناچار او را نیز همراه خود برداشت تا به میقات رسیدند.

احرام بستند و لبیک گویان داخل حرم شدند، به محض ورود آن پسر چنان متحیر شد که فوراً بر زمین افتاد و روح از بدنش مفارقت کرد.

عارف را دهشت احاطه کرده،گفت: کجا رفت فرزند من؟ چه شد پاره جگر من؟ ازگوشه بیت صدایى بلند شد: تو خانه را مى‌طلبیدى، آن را یافتى؛ ولى پسر تو پروردگار و صاحب خانه را طلبید، او هم به مراد خود رسید.

در این هنگام از هاتف صدایى شنید که مى‌گفت:«إنه لیس فی القبر ولا فی الارض ولا فی الجنة بل هو فی مقعد صدق و عند ملیک مقتدر»؛«او نه در قبر است و نه در زمین و نه در بهشت؛بلکه او در بهترین جاها و پیش پادشاهى قدرتمند است».

گفتنی است کتاب داستان‌ها و حکایت‌های حج در سال ۱۳۸۶ توسط مؤسسه فرهنگی و هنری مشعر منتشر شده است و  از طریق کتابخانه دیجیتال حج در دسترس عموم قرار گرفته است.

رئیس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال‌احمر از ارسال حدود ۶۰ تن داروی مورد نیاز برای حج تمتع ۹۸، به مکه و مدینه در روزهای پایانی خرداد ۹۸ خبر داد.

محمدتقی حلی ساز روز یکشنبه با اعلام این خبر اظهار داشت: داروهای مورد نیاز حج ۹۸ خریداری شده و در حال بسته بندی برای ارسال به مکه و مدینه است و مقرر شده تا داروها در تاریخ ۲۹ یا ۳۰ خرداد (۱۵ یا ۱۶ شوال) برای ارسال با هواپیمایی امارات آماده باشد و در تاریخ ۳ تیر (۲۰ شوال) به جده برسد.

وی توضیح داد: هماهنگی لازم برای ارسال داروها از سوی شرکت باربری و همچنین اخذ مجوزها از وزارتخانه های صنایع و بهداشت و درمان و گمرک در حال انجام است.

رئیس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال‌احمر با اشاره به اینکه برنامه‌ریزی ها برای پرواز پزشکان، اقامت و اعزام آنها در دست انجام است، ادامه داد: نخستین گروه پزشکی هلال‌احمر ۱۳ تیر و نخستین گروه زائران ۱۷ تیر به عربستان اعزام می‌شود.

حلی ساز اضافه کرد: معاینات، ثبت اطلاعات پزشکی و تائید توانایی جسمی تمامی متقاضیان حج انجام شده و به جز موارد خاصی که به سیستم اضافه می‌شود، موردی از تایید توانایی جسمی نمانده است.

«مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر به عنوان زیرمجموعه جمعیت هلال احمر و همکار سازمان حج و زیارت، مأموریت اصلی خود را تأمین سلامت زائران حج تمتع، عمره و عتبات عالیات قرار داده و تمام تلاش خود را صرف می‌کند تا زائران سرزمین وحی و عتبات مقدس با اطمینان از حضور امکانات و متخصصان مجرب ایرانی عرصه پزشکی و سلامت در کنار خود، بدون نگرانی از وضعیت جسمانی خود هرچه بیشتر از سفر خود بهره ببرند.»

مدرس مدارس علوم دینی گلستان با بیان اینکه ما به مرور شاهد محقق شدن وعده‌های دولت در استان گلستان هستیم، گفت: مقام معظم رهبری در نماز عید فطر با بیان این مطلب که سیل زدگان را فراموش نکنیم، توجه و مسئولیت پذیری خود را به مردم ایران را نشان دادند که مایه دلگرمی بود.

آخوند عبد الجلیل فرهمند، یکی از علما و فعالان فرهنگی مذهبی استان گلستان و ترکمن صحرا با اشاره به نحوه کمک رسانی به سیل زدگان و رضایتمندی مردم سیل زده از کمک رسانی‌ها گفت: سیل هر چند ویرانی‌های بسیاری را از خود به جای گذاشته است ولی لحظاتی فراموش نشدنی را از ایثار و همکاری اقشار مختلف جامعه ایران را نیز به وجود آورد.

این عالم اهل سنت با اشاره به حضور گسترده آستان قدس رضوی، روحانیون و طلاب شیعه سراسر کشور در سیل اخیر استان گلستان ادامه داد: زمانی که جویای نام و نشان افرادی که برای کمک رسانی به این استان آمده بودند، می‌شدیم، آنها ‌خود را بندگان خدایی معرفی می‌کردند که برای کمک به همنوع و برادران دینی خود آمده‌اند.

این مدرس و ناظر حوزوی با اشاره به کمک‌های مردمی در حادثه سیل اخیر، تصریح کرد: ما قدرت اجتماعی عظیمی به نام مردم داریم که خود به عینه شاهد حضور و کمک رسانی خیل عظیم برادران شیعه به استان گلستان بوده‌ام.

وی درباره کمک به مردم سیل زده خاطر نشان کرد: دولت با وجود تحریم‌ها خدمات زیادی به مردم سیل زده انجام داده و ما به مرور شاهد محقق شدن وعده‌های دولت در استان گلستان هستیم.

آخوند فرهمند با تاکید بر این که مردم استان گلستان محبت و علاقه مردم ایران را به خود احساس کردند، تصریح کرد: کمک‌های مردمی و همچنین محبت و امداد رسانی برادران شیعه باعث شد مردم سیل زده غصه و غم ناشی از سیل را فراموش کنند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: مقام معظم رهبری در نماز عید فطر با بیان این مطلب که سیل زدگان را فراموش نکنیم، توجه و مسئولیت پذیری خود را به مردم ایران را نشان دادند که این نکته برای ما دلگرم کننده بود.

اکنون مسلمانان پس از گذشت ماه رمضان در نخستین روز ماه شوال اجر و پاداش خود را از خداوند می‌طلبند، اجر و پاداشی که خود خداوند به آنان وعده داده است.

شب عید فطر از جمله لیالی شریفه است و در فضلت و ثواب عبادت و احیای آن احادیث بسیار وارد شده است و روایت شده است که آن شب کمتر از شب قدر نیست. برای شب و روز اولین روز ماه شوال اعمال مستحبی ذکر شده است که در ادامه می‌آید:

اعمال شب عید فطر

شب اول شوال از جمله لیالى شریفه است و در فضیلت و ثواب عبادت و احیاى آن احادیث بسیار وارد شده و روایت شده است که آن شب کمتر از شب قدر نیست و از براى آن چند عمل است:

اوّل، غسل هنگامی که آفتاب غروب کند

دوّم، احیاء آن شب به نماز و دعا و استغفار و سؤال از حقّ تعالى و بَیْتُوته در مسجد

سوّم، در عقب نماز مغرب و عشاء و نماز صبح و عقب نماز عید، دعای وارد شده را بخواند.

اعمال روز اول شوال

-تکبیر، بعد از نماز صبح و نماز عید فطر خوانده شود: «اللَّهُ أَکْبَرُ اللَّهُ أَکْبَرُ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ اللَّهُ أَکْبَرُ وَلِلَّهِ الْحَمْدُ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَی مَا هَدَانَا وَلَهُ الشُّکْرُ عَلَی مَا أَوْلانَا».

- پیش از نماز عید، زکات فطره را جدا سازد؛ اگر دسترسی به مستحق دارد بپردازد، والا کنار بگذارد، برای هر نفر یک صاع (حدود سه کیلو) از گندم یا مواد غذایی دیگر که در آن شهر غذای غالب مردم محسوب می‌شود.

باید توجه داشت که زکات فطره واجب مؤکد است و شرط قبولی روزه ماه رمضان است و خداوند نیز در قرآن آن را مقدم بر نماز (عید) شمرده است و می‌فرماید: «قَد اَفلَحَ مَن تَزَکّی وَ ذَکَر اسمَ رَبّهِ فَضَلی»، به یقین آن کس که زکات دهد و یاد پروردگارش را کند، سپس نماز بخواند، رستگار است.

- غسل کردن است و وقت آن به فرموده «شیخ طوسی» بعد از طلوع فجر تا زمان به جا آوردن نماز عید است.

قبل از غسل این دعا را بخواند: «اللَّهُمَّ إِیمَانا بِکَ وَتَصْدِیقا بِکِتَابِکَ وَاتِّبَاعَ سُنَّةِ نَبِیکَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَآلِهِ»، آن‌گاه «بسم الله» بگوید و غسل کند، پس از پایان غسل بگوید: «اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ کَفَّارَةً لِذُنُوبِی وَطَهِّرْ دِینِی اللَّهُمَّ أَذْهِبْ عَنِّی الدَّنَسَ».

- شیخ طوسی تاکید می‌کند که در این روز نیکوترین لباس‌ها پوشیده شود و انسان خود را معطر سازد و با وقار به سمت مصلای عید حرکت کند.

-پیش از نماز عید، در ابتدای روز افطار کند و بهتر آن است که افطارش با خرما باشد. «شیخ مفید» فرموده است: مستحب است مقدار کمی از تربت سیدالشهدا، امام حسین (ع) را تناول کند که شفای هر دردی است.

- پس از طلوع آفتاب برای نماز عید حرکت کند (همان‌گونه که از رسول خدا (ص) نقل شده است) و دعاهایی را که از طریق معصومین (ع) وارد شده است، بخواند؛ از جمله آنکه امام باقر (ع) فرمود: در عید فطر و عید قربان و جمعه وقتی که برای رفتن به نماز مهیا شدی، این دعا را بخوان:

«اللَّهُمَّ مَنْ تَهَیأَ فِی هَذَا الْیوْمِ أَوْ تَعَبَّأَ أَوْ أَعَدَّ وَاسْتَعَدَّ لِوِفَادَةٍ إِلَی مَخْلُوقٍ رَجَاءَ رِفْدِهِ وَنَوَافِلِهِ وَفَوَاضِلِهِ وَعَطَایاهُ فَإِنَّ إِلَیکَ یا سَیدِی تَهْیئَتِی وَتَعْبِئَتِی وَإِعْدَادِی وَاسْتِعْدَادِی رَجَاءَ رِفْدِکَ وَجَوَائِزِکَ وَنَوَافِلِکَ وَفَوَاضِلِکَ وَ فَضَائِلِکَ وَعَطَایاکَ وَقَدْ غَدَوْتُ إِلَی عِیدٍ مِنْ أَعْیادِ أُمَّةِ نَبِیکَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیهِ وَعَلَی آلِهِ وَلَمْ أَفِدْ إِلَیکَ الْیوْمَ بِعَمَلٍ صَالِحٍ أَثِقُ بِهِ قَدَّمْتُهُ وَلا تَوَجَّهْتُ بِمَخْلُوقٍ أَمَّلْتُهُ وَلَکِنْ أَتَیتُکَ خَاضِعا مُقِرّا بِذُنُوبِی وَإِسَاءَتِی إِلَی نَفْسِی فَیا عَظِیمُ یا عَظِیمُ یا عَظِیمُ اغْفِرْ لِی الْعَظِیمَ مِنْ ذُنُوبِی فَإِنَّهُ لا یغْفِرُ الذُّنُوبَ الْعِظَامَ إِلا أَنْتَ یا لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ»

- خواندن نماز عید در زمان ما مستحب است و آن دو رکعت است؛ در رکعت اول سوره «حمد» و سوره «اعلی» (یا هر سوره دیگری که مایل باشد) بخواند و بعد از آن پنج تکبیر بگوید و بعد از هر تکبیر این قنوت را بخواند: «اللَّهُمَّ أَنْتَ أَهْلُ‏ أَهْلَ الْکِبْرِیاءِ وَالْعَظَمَةِ وَأَهْلَ الْجُودِ وَالْجَبَرُوتِ وَأَهْلَ الْعَفْوِ وَالرَّحْمَةِ وَأَهْلَ التَّقْوَی وَ الْمَغْفِرَةِ أَسْأَلُکَ بِحَقِّ هَذَا الْیوْمِ الَّذِی جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمِینَ عِیدا وَلِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهِ عَلَیهِ وَآلِهِ ذُخْرا وَشَرَفا وَمَزِیدا أَنْ تُصَلِّی عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَنْ تُدْخِلَنِی فِی کُلِّ خَیرٍ أَدْخَلْتَ فِیهِ مُحَمَّدا وَآلَ مُحَمَّدٍ  وَأَنْ تُخْرِجَنِی مِنْ کُلِّ سُوءٍ أَخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّدا وَآلَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُکَ عَلَیهِ وَعَلَیهِمْ أَجْمَعِینَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ خَیرَ مَا سَأَلَکَ مِنْهُ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ وَأَعُوذُ بِکَ فِیهِ مِمَّا اسْتَعَاذَ مِنْهُ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ»

سپس تکبیر ششم را بگوید و به رکوع برود و بعد از رکوع و سجده، برخیزد و رکعت دوم را شروع کند؛ در رکعت دوم، بعد از سوره «حمد»، سوره «شمس» یا سوره دیگری را بخواند؛ آن‌گاه چهار تکبیر بگوید و بعد از هر تکبیر همان قنوت را بخواند، سپس تکبیر پنجم را بگوید و به رکوع و سجود برود و نماز را تمام کند. بعد از نماز، تسبیحات حضرت زهرا (س) را بگوید و آن‌گاه دعاهایی که نقل شده است را بخواند که یکی از آن‌ها دعای چهل و ششم «صحیفه سجادیه» است، مستحب است نماز عید، زیر آسمان باشد و بعد از نماز برای دیگر مومنان جهت قبولی اعمال دعا کند.

- دعای ندبه را بخواند، مرحوم محدث قمی می‌‌گوید: به فرموده «سید بن‌ طاووس» پس از دعا به سجده برود و بگوید: «أَعُوذُ بِکَ مِنْ نَارٍ حَرُّهَا لا یطْفَی وَجَدِیدُهَا لا یبْلَی وَعَطْشَانُهَا لا یرْوَی»، پس گونه راست را بر زمین گذارد و بگوید: «إِلَهِی لا تُقَلِّبْ وَجْهِی فِی النَّارِ بَعْدَ سُجُودِی وَ تَعْفِیرِی لَکَ بِغَیرِ مَنٍّ مِنِّی عَلَیکَ بَلْ لَکَ الْمَنُّ عَلَی»، سپس گونه چپ را بر زمین‏ گذارد و بگوید: «ارْحَمْ مَنْ أَسَاءَ وَ اقْتَرَفَ وَ اسْتَکَانَ وَ اعْتَرَفَ» آن‌گاه به حال سجده برگردد و بگوید: «إِنْ کُنْتُ بِئْسَ الْعَبْدُ فَأَنْتَ نِعْمَ الرَّبُّ عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِکَ فَلْیحْسُنِ الْعَفْوُ مِنْ عِنْدِکَ یا کَرِیمُ»، پس صد مرتبه بگوید: «الْعَفْوَ الْعَفْوَ»

نماینده مردم کردستان در مجلس خبرگان رهبری گفت: عید سعید فطر مرکز و منشا اتحاد و تقریب بین مذاهب اسلامی است.

ماموستا فایق رستمی اظهار کرد: عید سعید فطر عید وحدت و همبستگی بین مسلمان است.

وی خاطرنشان کرد: دو عید فطر و قربان مرکز و منشا وحدت در جهان اسلام هستند و یکی از مهم‌ترین حکمت‌های این اعیاد ایجاد مودت و وحدت هرچه بیشتر در بین مسلمانان است.

وی افزود: تقویت همبستگی و اتحاد میان مسلمانان از شیعه و سنی مهم‌ترین فلسفه و حکمت‌ جشن رمضان است که مسلمانان در این روز با شرکت در نماز جماعت وحدت جامعه اسلامی را به منصه ظهور می‌رسانند.

نماینده مردم کردستان در مجلس خبرگان رهبری پرداخت زکات فطریه در راستای کمک به نیازمندان از دیگر برکات عید سعید فطر بعد از یک ماه بندگی و مهمانی پروردگار جهانیان است، گفت: پرداخت زکات فطریه به عنوان یکی از مهم‌ترین دستورات دین اسلام موجب ایجاد پل ارتباطی بین نیازمندان و اغنیا می‌شود.

ماموستا رستمی با عنوان اینکه این اعیاد مذهبی منشا رحمت و برکت الهی هستند، عنوان کرد: تقریب بین مذاهب از دیگر برکات اعیاد مذهبی قربان و فطر در بین جوامع اسلامی است.

وی خاطرنشان کرد: عید قربان جشن تقرب و نزدیک شدن هرچه بیشتری با پروردگار عالمیان است و برگزاری این عید مذهبی در عین وحدت و برادری موجب خشم دشمنان و محکم شدن هرچه بیشتر پایه‌های انقلاب می‌شود.

آیه ۷۸ سوره مبارکه اسراء به موضوع اوقات اقامه نماز اشاره و در این بین از نماز صبح به صورت ویژه یاد می‌کند.

موضوع اوقات نماز‌های پنجگانه در قرآن کریم به صورت کلی بیان شده و براساس بیان خداوند در آیه ۷۸ سوره مبارکه اسراء و روایات و شیوه پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) نماز در پنج نوبت اقامه می‌شود.

همچنین نخستین نمازى که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) خواند، «صلوة وسطى»، یعنى همان نماز ظهر بود و آن روز هم جمعه بود.

به این آیه توجه کنید:

«أَقِمِ الصَّلَوةَ لِدُلُوکِ الشَّمْسِ إِلَى‏ غَسَقِ الَّیْلِ وَقُرْءَانَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْءَانَ الْفَجْرِ کَانَ مَشْهُوداً»(اسراء۷۸)

ترجمه

نماز را به هنگام بازگشت خورشید (به سمت مغرب) تا تاریکى شب بپادار و همچنین قرآنِ سپیده‏‌دمان را. همانا (قرائت) قرآن (به هنگام) فجر (در نماز صبح) مورد مشاهده (فرشتگان) است.

«دلوک»، هنگامى است که خورشید از وسط آسمان روبه مغرب میل مى‏‌کند که زوال نامیده مى‏‌شود و وقت نماز ظهر و عصر است. «غَسق اللیل» وقت نماز مغرب و عشاست که تاریکى، فراگیر مى‏‌شود و «فجر»، وقت نماز صبح است.(تفسیر اطیب‌‏البیان)

اوقات نماز‌های یومیه

در المیزان در تفسیر این آیه آمده است: مفسرین در تفسیر اول آیه اختلاف کرده‏‌اند و از اهل بیت (علیهم‌السلام) به طریق شیعه روایت شده که فرموده‏‌اند: «لِدُلُوکِ الشَّمْسِ» هنگام ظهر و «غَسَقِ اللَّیْلِ» نصف شب است و بنا بر این روایت، آیه شریفه از اول ظهر تا نصف شب را شامل مى‏‌شود. نمازهاى واجب یومیه که در این قسمت از شبانه‌روز باید خوانده شود چهار نماز است، ظهر و عصر و مغرب و عشاء و با انضمام نماز صبح که جمله: «و قُرْآنَ الْفَجْرِ» دلالت بر آن دارد نمازهاى پنجگانه یومیه کامل مى‏‌شود. (ترجمه المیزان: ج‏۱۳، ص: ۲۴۱)

امام صادق‏ علیه‌السلام مى‌‏فرماید: اوّلین نمازى که واجب شد نماز ظهر بود و آنگاه این آیه را تلاوت فرمودند.(کافى، ج‏۳، ص ۲۷۵)

چرا نماز صبح مشهود است؟

در روایت دیگرى آمده است: اگر نماز صبح در اوّل فجر اقامه شود، فرشتگان شب و روز هر دو آن را ثبت مى‏‌کنند.(کافى، ج‏۳، ص ۲۷۵) روایات از طرق عامه و خاصه متفقاً جمله «إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ کانَ مَشْهُوداً» را تفسیر کرده‌‏اند به اینکه: «نماز صبح را هم ملائکه شب (در موقع مراجعت) و هم ملائکه صبح (در موقع آمدن) مى‏‌بینند». (ترجمه المیزان: ج‏۱۳، ص: ۲۴۱)

مقصود از «قُرْآنَ الْفَجْرِ»

اینکه فرموده: «و قُرْآنَ الْفَجْرِ» عطف است بر کلمه «الصَّلاةَ» که تقدیرش چنین مى‏‌شود: «و اقم قرآن الفجر» که مراد از آن نماز صبح است و چون مشتمل بر قرائت قرآن است آن را قرآن صبح خوانده، چون روایات همه متفقند بر اینکه مراد از «قُرْآنَ الْفَجْرِ» همان نماز صبح است.(ترجمه المیزان: ج‏۱۳، ص: ۲۴۱)

نخستین نمازی که واجب شد و اولین‌نمازگذاران اسلام

«نخستین نمازى که بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) واجب شد؛ نماز ظهر بود. حضرت جبرئیل (علیه‎السلام) فرود آمد و وضو گرفتن را به ایشان آموزش داد و چنان که جبرئیل وضو گرفت، رسول خدا هم وضو گرفت. سپس نماز خواند تا به پیامبر آموزش دهد که چگونه نماز بخواند، پس رسول خدا اقامه نماز را فراگرفت.

به روایت دیگر: نخستین نمازى که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) خواند، «صلوة وسطى»، یعنى همان نماز ظهر بود و آن روز هم جمعه بود، و سپس «خدیجه» دختر «خویلد» رسید و رسول خدا به او خبر داد. پس وضو گرفت و نماز خواند. آنگاه «على بن أبى طالب» رسول خدا را دید و آنچه را دید انجام می‌دهد انجام داد. (ترجمه تاریخ یعقوبى، ج۱، ص ۳۷۸؛ سیرة النبی، ج۱، ص ۲۶۳ ـ ۲۶۴)

پیام‌ها

معیار شناخت اوقات در اسلام، طبیعى است به نحوى که قابل فهم و درک همه کس در همه جا و همیشه باشد. «لدُلوک الشمس، غَسَق اللیل، الفجر»

برنامه‏‌هاى دینى، زمان‏‌بندى شده است. «لدُلوک الشمس الى غَسَق اللیل»

نماز تنها عبادتى است که به نام «قرآن» توصیف شده است. «قرآن الفجر»

قرآن و تلاوت آن در نماز، محور اصلى است. «قرآن الفجر» پیامبرصلى الله علیه وآله فرمود: «لاصلوة الاّ بقرآن». کنزالعمّال، ح ۱۹۶۹۸

در میان نمازها، نماز صبح جایگاه ویژه‏‌اى دارد. «اِنّ قرآن الفجر کان مشهوداً»

منبع: تفاسیر المیزان و نور

این روزها سخن از امام راحل، بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی بسیار است چرا که با نزدیکی به ایام ۱۴ خرداد تقریبا نگاه‌ها به سمت مرقد مطهر آن روح خدا بر می‌گردد و سیل عظیمی از دوستداران، یاران و عاشقان رهسپار مسیر حرم یار می‌شوند. این بیعت هر ساله هر چند جانگداز خواهد بود اما یک بازنگری به سیره و شخصیت حضرت امام را به دنبال دارد.

برای شناخت علل تبلور عشق خمینی پس از سه دهه از غروبش، الزام به بازخوانی شخصیت سیاسی او را بیش از پیش طلب می‌کند. بدین منظور بر آن شدیم این بررسی  را در ابعاد سیاسی و مدیریتی زندگی امام دنبال کنیم.

*زهد تقوی و ساده زیستی

به نظر ویژگی‌ سلوک، زهد و تقوای امام و جدال با نَفس و دل نبستن به زندگی دنیوی بدیهی ترین علت اتصال قلوب ملت با خمینی است. در بخشی از خاطرات مرتبط با امام راحل آمده است که خانه امام در نجف اشرف سرداب و کولر نداشت و زندگی در آن خانه بسیار ‏‎ ‎‏سخت و غیر قابل تحمل بود. تا این‌که مسؤولین دفتر ایشان کولر کوچکی خریده و ‏‎ ‎‏در خانه آوردند.

امام با دیدن کولر فرمودند: با اجازه چه کسی این را خریده‌اید؟! پاسخ ‏‎ ‎‏دادند: حاج آقا، گرما طاقت‌فرساست و یکی از آقایان داوطلبانه آن را هدیه کرده ‏‎ ‎‏است. امام فرمودند: شما در نجف بگردید و اگر همه علما و طلاب کولر داشتند، ما هم ‏‎ ‎‏از این استفاده خواهیم کرد. مسؤولین دفتر شروع به تحقیق کردند و مشخص شد که از ‏‎ ‎‏دوستان امام فقط حاج حبیب‌الله اراکی کولر ندارد، امام هم دستور فرمودند که کولر را ‏‎ ‎‏در خانه ایشان نصب نمایند. من جریان را از حاج آقا اراکی نیز سؤال کردم و ایشان ‏‎ ‎‏گفتند: آقای خمینی این کولر را به من هدیه کردند و هرچه اصرار کردم که آقا خود ‏‎ ‎‏شما اولی هستید، قبول نفرمودند. به هر حال پس از گذشت دو سال از این واقعه، امام ‏‎ ‎‏اجازه خرید کولری برای منزل‌شان دادند.‏

نمونه دیگر از این بحث تعجب مهمانان خارجی از سادگی زیستی خمینی کبیر بود. حاج حسین مرتاضی از نیروهای امنیتی دفتر حضرت امام در خاطراتی بیان داشت:« یک روزی یک آمریکایی که در قالب یک گروه برای دیدار با حضرت امام(ره) به جماران آمده بود، وقتی وارد جماران شد، از من پرسید: «پس کاخ امام کجاست؟» وقتی او را به داخل حیاط منزل امام(ره) بردیم در فصل زمستان بود و با پلاستیک حیاط را پوشانده بودیم. زمانی که این صحنه را دید، بسیار منقلب شد و مثل ابر بهاری اشک ریخت. واکنش او نسبت به رهبر ایران تماشایی بود و هر چقدر که با بیت و خصوصیت‌‌های زندگی حضرت امام(ره) بیشتر آشنا می‌‌شد، احساس شرمساری بیشتری می‌‌‌کرد.»

*صداقت در کلام و رفتار

حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سید حسینی‌قمی استاد حوزه علمیه قم پیرامون نقش صداقت در رفتار و کردار خمینی کبیر می‌گوید: رمز پیروزی صداقت است، امام خمینی (ره) در انقلاب اسلامی موفق شدند، چراکه مردم به صداقت ایشان باور داشتند و همه مردم با امام راحل همراهی کردند.

راز تأثیر شگـفت عمل و کلام امـام خمینی در روح و روان شنونده آن را بایـد در هـمـیـن اصـالت انـدیشه, صلابت راى و صـداقت بـى شـائبه اش بـا مـردم جستجـو کـرد.

حجه الاسلام سید احمد خمینی فرزند گرانقدر امام راحل در کتاب پا به پای آفتاب می‌گوید «مهمترین خصلت امام صداقت ایشان بود. ایشان هرگز اینگونه نبودند که آن چیزی‏‎ ‎‏را که بیرون می گویند وقتی داخل خانه آمدند ناچار باشند چیز دیگری بگویند.‏»

آیت الله جعفر سبحانی نیز در این باره بیان داشت ‏‏امام، پس از ورود به قم در مدرسۀ دارالشفا حجره گرفته و در آنجا سکنی گزیدند.‏‎ ‎‏ روزی در ضمن صحبت می فرمودند: «کلیه طلاب و فضلایی که در آن روز، اعضای‏‎ ‎‏حوزه را تشکیل می دادند، بسیار ساعی و کوشا، مهذب و پرهیزکار و مقید به آداب دینی‏‎ ‎‏و نوافل و مسنونات و مندوبات بودند.» سپس یادآور شدند که «در همان سالهای‏‎ ‎‏نخست، غالب طلاب، در روزهای سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم ماه رجب برای انجام‏‎ ‎‏عمل معروف به اُمّ داوود روزه می گرفتند؛ ولی من و هم حجره ایم، از این عمل بازماندیم‏‎ ‎‏و روزه نبودیم و طرف عصر مشغول خوردن چای بودیم که مورد اعتراض واقع شدیم».‏

آیت الله توسلی نیز پیرامون همین موضوع اظهار داشت« ‏‏اساساً امام از تظاهر خوششان نمی آمد. به عکس به کسانی که اهل تظاهر نبودند‏‎ ‎‏علاقه داشتند، مثلاً ایشان از تیمسار ظهیرنژاد خوششان می آمد زیرا وی اهل تظاهر‏‎ ‎‏نبود، هر روز ریشش را تیغ می زد و همانطور خدمت امام می رسید. خیلی ها‏‎ ‎‏می خواستند ایشان را جابجا کنند ولی امام حاضر نمی شدند. یک روز عده ای از‏‎ ‎‏فرماندهان ارتش از جمله فرمانده نیروی هوایی که بعد معلوم شد آدم مغرضی بود و‏‎ ‎‏ریشی هم گذاشته بود، خدمت امام آمده بودند. قرار شد فرمانده نیروی هوایی گزارش‏‎ ‎بدهد؛ تا قبل از گزارش شروع کرد به خواندن دعای فرج. آقای ظهیرنژاد به او گفت: «آقا‏‎ ‎‏عوام نیستند، حرفت را بزن» امام از این سخن خوششان آمد و خندیدند.‏»

حجت الاسلام والمسلمین قرهی از یاران امام خمینی گفته بود که خدا گواه است طی مدتی که من در حضور مبارک امام افتخار خدمت داشتم حتی برای یک مرتبه هم ندیدم در کارهایشان حتی یک حیله شرعی به کار برده باشند. همیشه حقیقت رفتارشان با حقیقت گفتارشان تطابق داشت و خدا می‌داند هرچه را می‌فرمودند راست می‌فرمودند و اهل این نبودند که بخواهند یک کلمه‌ای را که حتی شبه دروغ هم باشد برای جذب کسی به خودشان بیان بکنند.

*خمینی؛ استکبار ستیز عصر خود

جهان، خمینی را با مبارزه می‌شناسد.  روزنامه شیکاگوتریبون (Chicago Tribune) از روزنامه‌های پرتیراژ چاپ شهر شیکاگو  پس از رحلت امام خمینی نوشت: «شاید تاکنون در هیچ دوره ای از سال های اخیر برنامه ریزان سیاسی آمریکا با چنین وضعی روبرو نشده بودند که کشوری در مقابل نفوذ نظامی، سیاسی و اقتصادی آمریکا مصونیت داشته باشد.»

هنری آلفرد کیسینجر(Henry Alfred Kissinger) وزیر خارجه و مشاور اسبق امنیت ملی آمریکا درباره امام خمینی(ره) می‌گوید:«(امام) خمینی(ره) در قواعد تعریف شده ما وارد نمی شد و تصمیماتش همواره محاسبات ما را به هم می ریخت»

این دیپلمات ۹۴ ساله همچنین تاکید کرده بود که (خمینی) غرب را با بحران جدی برنامه ریزی مواجه کرد، تصمیماتش چنان رعدآسا بود که مجال هر نوع تفکر و برنامه ریزی را از سیاستمداران و نظریه پردازان سیاسی می‌گرفت. هیچ کس نمی‌توانست تصمیماتش را از پیش حدس بزند.  آیت الله خمینی با معیارهای دیگری، جز معیارهای شناخته شده در دنیا، سخن می‌گفت و عمل می‌کرد. گویی از جایی دیگر الهام می‌گرفت، دشمنی آیت الله خمینی(ره) با غرب، برگرفته از تعالیم الهی او بود. او در دشمنی خود نیز خلوص نیت داشت.

حسن رحیم پورازغدی، در خصوص نگاه ویژه رهبر فقید و انقلابی کوبا به امام خمینی (ره) و دین مبین اسلام می گوید: «بنده خودم در جلسه اى از رئیس جمهور قبلى شنیدم که وقتى کاسترو آمده بود ایران، به آقاى خاتمى گفته بود: شما دو امکان بزرگ دارید که اگر در اختیار ما بود، کل قاره آمریکا را فتح می کردیم، یکى اسلام و دیگرى خمینى.»(نقل از تابناک)

*مردم دوستی

 هانری مارکانت در کتاب خود با عنوان «زردهای سرخ» تاکید دارد که به نظر ماکس وبر در اکثر انقلاب‌های موفق حرکت انقلابی قائل به تصمیمات یک فرد که دارای قدرت کاریزماتیک است می‌باشد که این تصمیمات بیشتر براساس رابطه‌ای مبتنی بر عشق و احساسات به مرحله اجرا درمی‌آید. در نتیجه نوع و چگونگی این تصمیمات این نوع رهبریها در اکثر انقلابهای معاصر نیز به چشم می‌خورد بعنوان مثال در جریان انقلاب چین به رهبری مائو عقب‌نشینی که به راهپیمایی دراز معروف است به دستور وی شروع می‌شود که «در طی آن از صد هزار نفر افراد ستون اصلی ارتش مائو بیش از پنجاه هزار نفر در جریان این راهپیمایی به هلاکت رسیدند».

شروع دارا بودن خمینی از کاریزما از خود وی بود. حس توجه و علاقه به مردم خصوصاً کوخ نشینان مورد توجه همیشگی آن عالم فرزانه بود. مردم جزوی از رکن اصلی رهبری برای امام بود.

سایت تاریخ ایرانی در گفت‌وگو با آرشین ادیب‌مقدم، استاد دپارتمان سیاست و مطالعات بین‌الملل دانشکدۀ مطالعات شرق‌شناسی و آفریقای دانشگاه لندن و سردبیر کتاب «معرفی انتقادی خمینی» (انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۱۴) پیرامون ابعاد شخصیتی امام خمینی آورده است:« کاریزما یک برساخت اجتماعی است. به بیان دیگر، سوژه و اُبژه باید در قرابت خود با همدیگر ادغام شوند تا کاریزما جواب بدهد. مطمئنم بسیاری از ایرانیان بودند که شاه را کاریزماتیک می‌دانستند، مثلاً آن‌هایی که نوستالژی سنت سلطنت را در سرزمین پارس داشتند ولی چه بپسندیم یا نپسندیم، در سال ۱۹۷۹، آیت‌الله خمینی در نظر جمع قاطعی از ایرانیان هاله‌ای از قداست انقلابی داشت. این‌ها صرفاً نکات تحلیلی‌اند، نه نکات هنجاری؛ و مشخصاً مقوله‌های مدرن‌اند به این معنا که این انقلاب‌های عظیم، پدیده‌های متعلق به قرن بیستم‌اند و هرگز به آن شکل و صورت دوباره رُخ نخواهند داد. این بافت‌های سیاسی تغییر می‌کنند و آن دیالکتیک سوژه - اُبژه که زیربنای رهبری کاریزماتیک است نیز به همراهشان متحول می‌شود. در ۷۹-۱۹۷۸، آیت‌الله خمینی (مثل انقلابیونی که پیش از او آمده بودند) یک هالۀ متافیزیکی داشت. ایرانیان او را در بافت تصویرسازی‌ها و هنجارهای عاطفی‌ای می‌فهمیدند که در آن زمان در جامعۀ ایرانی رسوخ کرده بود، چیزهایی مانند پارادایم کربلایی امام حسین، امامت، تلألؤ امام علی و غیره. در آن بُرهه از تاریخ ایران، این سیستم‌های فکری قابلیت انفجاری داشتند، چنانکه مثلاً در آثار شریعتی، آل‌احمد، فردید و غیره ظاهر شدند. پس یک فرهنگ سیاسی و اجتماعی گسترده‌تر در کار بود که کاریزمای آیت‌الله خمینی را فعال کرد، گرچه کسانی مثل شریعتی مخالف حکومت روحانیون بودند. مفاهیم مد نظر ایشان، ایدۀ اختراعیِ «اسلام انقلابی» را به ادبیات رایج بسیاری از انقلابیون تبدیل کرد که در نتیجه، ظهور روحانیون هم گریزناپذیر شد. با این وجود، حتی یک روزنامه‌نگار فمینیست سرسخت و ضدمسلمان مانند اوریانا فالاچی هم آیت‌الله خمینی را «سحرانگیز» می‌دید، که در کتاب بعدی‌ام به آن اشاره کرده‌ام. او آن هاله را داشت، هاله‌ای گاندی‌وار.»

خود امام خمینی درباره مردم می‌فرماید: مردم مردمِ الهی هستند، مُسلم هستند، قیامِ للهِ کردند، برای خاطر حق قیام کردند.(صحیفه امام ،ج۵،ص ۴۲). حکومتهای طاغوتی از ملتها جدا هستند و به ملتها فرمانروایی می‌کنند و ملتها هم از آنها جدا هستند.(صحیفه امام ،ج۱۰، ص ۴۸۶). اری بکنید که دل مردم را به دست بیاورید. پایگاه پیدا کنید در بین مردم. وقتی پایگاه پیدا کردید، خدا از شما راضی است؛ ملت از شما راضی است؛ قدرت در دست شما باقی می‌ماند، و مردم هم پشتیبان شمایند.(صحیفه امام،ج۷،ص ۵۱۲)

نگاه پیر جماران به مردم چه در سال‌های غربت، تبعید و مبارزه و چه در ایام شیرین پیروزی  انقلاب اندک تغییری حاصل نکرد. امام برای مردمش همان خمینی نجف و قم، آیت الله خمینی ترکیه و امام خمینی پاریس بود و پس از پیروزی انقلاب نیز تاثیری در این بین ایجاد نشد.

*عدم اعتماد به دشمن

خط حزب‌الله در یکصد و هفتادمین شماره خود به موضوع «بی‌اعتماد به دشمن» با تیتر «امام روح عزت را در این ملت زنده کرد» پرداخته بود. در بخشی از این متن چنین آمده است:بی‌اعتمادی به دشمن و در مقابل آن ایستادن، یکی از درس‌های عقلانیت مکتب امام خمینی(ره) است که در طول سال‌های بعد از انقلاب اسلامی، همواره آن را تجربه کرده‌ایم. امام به دشمن اعتماد نکرد. بعد از آنکه دشمن ملت ایران و دشمن این انقلاب را درست شناخت، در مقابل او مثل کوه ایستاد. آن کسانی که خیال کردند و خیال می‌کنند عقل اقتضاء می‌کند که انسان گاهی در مقابل دشمن کوتاه بیاید، امام درست نقطه‌ی مقابل این تصور حرکت کرد. عقلانیت امام و آن خرد پخته‌ی قوام‌یافته‌ی این مرد الهی، او را به این نتیجه رساند که در مقابل دشمن، کمترین انعطاف و کمترین عقب‌نشینی و کمترین نرمش، به پیشروی دشمن می‌انجامد. در میدان رویاروئی، دشمن از عقب‌نشینی طرف مقابل، دلش به رحم نمی‌آید. هر یک قدم عقب‌نشینی ملت مبارز در مقابل دشمنان، به معنای یک قدم جلو آمدن دشمن و مسلط شدن اوست. این، یکی از مظاهر عقلانیت امام بزرگوار بود.

آنچه مسلم است امام در طول زندگی خود با بحران‌های بسیاری که آمریکا و هم پیمانان او برای ایران ایجاد کردند مواجه بودند. حمایت از رژیم‌های منحوس در منطقه از جمله شاه ایران، سواری در مساله گروگانگیری ۱۳ آبان و آغاز تحریم‌های ایران و حمایت از منافقین داخلی و دشمنان خارجی چون صدام در جنگ ۸ ساله از این دست بوده است. همه این رخداد‌ها پیر جماران را مُجاب می‌کیرد اعتماد به دشمنان نه تنها سودی برای انقلاب نخواهد داشت بلکه می‌تواند راهکاری برای ضربه به این نهضت باشد.

ایشان قطع رابطه را به فال نیک می گیرد و از آن به عنوان طلیعه پیروزی نهایی ملت ایران نام می برد و می گوید: «ملت بزرگوار ایران اگر این طلیعه پیروزی نهایی را که ابرقدرت سفاکی را وادار به قطع رابطه یعنی خاتمه دادن به چپاول گری ها کرده است، جشن بگیرد، حق دارد.»

آمریکا و فرانسه در ابتدای انقلاب از دو کانال با اردوگاه امام خمینی در تماس بودند در تهران از طریق آیت‌الله محمد بهشتی و مهدی بازرگان و در فرانسه از طریق ابراهیم یزدی، دستیار امام خمینی که سال‌ها در تگزاس زندگی کرده و از طریق دوستانی چون پروفسور ریچارد کاتم با وزارت امور خارجه آمریکا در تماس بود. (به نقل از تاریخ ایرانی)

*پالس‌های ابتدایی آمریکا

 وارن زیمرمن از دیپلمات‌های ارشد سفارت آمریکا در فرانسه در مدت اقامت امام خمینی در نوفل‌لوشاتو، پنج بار با ابراهیم یزدی دیدار کرد. شاید بتوان این دیدار‌ها را آغاز نزدیک شدن امپریالیسم به امام خمینی دانست که در همان ابتدای راه شکست خورد. هرچند ابراهیم یزدی مدعی پاسخگویی امام به نامه رئیس جمهوv آمریکا است اما این پاسخ نیز نتوانست نشانی از اعتماد برای آمریکا ایجاد کند.

*مک فارلین دومین تلاش

مک‌فارلین، ایران‌گیت و ایران-کنترا شاید دومین تلاش آمریکا برای مذاکره با ایران بود آمریکایی‌ها به این نتیجه رسیدند که از طریق مذاکره پنهانی و معامله با ایرانی‌ها، می‌توانند نسبت به آزادی گروگان‌های خود در لبنان اقدام کنند. پس از کش و قوس‌های فراوان سیزدهم آبان ماه 1365 بود که هاشمی رفسنجانی از طرف امام مأموریت یافت تا ماجرای مک‌فارلین و جزئیات سفر آمریکایی‌ها را برای مردم بازگو کند.

رئیس مجلس شورای اسلامی وقت (هاشمی رفسنجانی) در جمع شرکت‌کنندگان در مراسم سیزده آبان، گفت: حضرت امام نیز در این مورد گفتند: «رئیس‌جمهور آمریکا در این رسوایی باید عزا بگیرد. این متفرقه‌گویی و اضطرابی که در کاخ سفید پیدا شد و در طرفداری آمریکا، حکایت از عظمت مسئله می‌کند. یک مقام عالی‌رتبه –به قول خودشان– از آمریکا به‌طور قاچاق و با تذکره جعلی وارد ایران می‌شود درصورتی‌که ایران نمی‌داند چیست. به مجردی که وارد می‌شود معلوم می‌شود که این از مقامات آمریکا است. ایران او را در یک جایی تحت نظر قرار می‌دهد و او با هرکسی خواسته‌ است ملاقات کند، ملاقات نمی‌کند.»

*واکنش امام به سومین درخواست آمریکا برای مذاکره با ایران

روزنامه «جمهوری اسلامی» و همچنین روزنامه «رسالت» در شماره ۲۹ آبان ۱۳۶۷ خود نوشتند: در پی رسیدن نامه‌ای منسوب به جیمی کارتر رئیس‌جمهور سابق آمریکا خطاب به امام خمینی به دفتر ایشان، امام امت فرمودند که برای جلوگیری از هرگونه سوء استفاده متن این نامه به اطلاع عموم برسد.

در این رابطه از سوی حجت‌الاسلام حاج سید احمد خمینی اطلاعیه‌ای منتشر شد که متن آن بدین شرح است:

به اطلاع عموم می‌رساند امروز شنبه (دیروز) نامه‌ای منسوب به آقای کارتر رئیس‌جمهور اسبق آمریکا خطاب به حضرت امام مدظله‌العالی رسیده است که کارشناسان ما خط جیمی کارتر را تایید کردند و حضرت امام فرمودند: «برای جلوگیری از هرگونه سوء استفاده این نامه به اطلاع عموم برسد.»  حضرت امام همچنین در ادامه این وقایع ضمن تکذیب هرگونه ارتباط ایران با گروگان‌گیری نیروهای آمریکایی در لبنان، فرمودند: «همان گونه که بار‌ها گفته‌ام رابطه ایران و آمریکا، رابطه گرگ و میش است و بین این دو آشتی نیست.»

اما امام به همین مسائل نیز بسنده نکردند و بارها بیان داشتند:  ایران دستش را پیش آمریکا انشاء الله تا ابد دراز نمی کند ولو اینکه فانی شود»، «جمهوری اسلامی ایران نباید تحت هیچ شرایطی از اصول و آرمانهای مقدس و الهی خود دست بردارد» و همچنینایشان در وصیت نامه خود می گویند: « اگر با دست جنایتکار آمریکا محو شویم و خدای خویش را ملاقات کنیم بهتر از این است که در زیر پرچم ارتش سیاه غرب، زندگی اشرافی داشته باشیم.

*پایان

حضرت امام خمینی در مسیر زندگی سیاسی خود، هیچگاه از آرمان‌ها عدول نکرد. آن بزرگمرد تاریخ تا بدانجا پیش رفت که گویی سیاست اسلامی راه اصلی رسیدن به هدف نهایی که همانا تحقق آرمان‌های انقلاب است تعیین کننده سرنوشت خواهد بود. خمینی آن چیزی را در زندگی ساده خود داشت که شاهان و کاخ نشینان جهان نمی‌توانستند فرمول آن را بهم بزنند همین مساله نیز باعث شد خمینی سیاسی‌ترین و اسلامی‌ترین رهبر انقلاب باقی بماند.

رئیس جمهور در پیامی با تبریک فرا رسیدن عید سعید فطر به تمامی مسلمانان جهان بویژه ملت ایران، تاکید کرد: عید فطر جشن همدلی ملت ها و تجلی اقتدار مسلمانان و تداوم وحدت امت اسلامی است.

حجت‌الاسلام حسن روحانی رئیس جمهور در پیامی با تبریک فرا رسیدن عید سعید فطر به تمامی مسلمانان جهان بویژه ملت ایران، تاکید کرد: عید فطر جشن همدلی ملت ها و تجلی اقتدار مسلمانان و تداوم وحدت امت اسلامی است. متن پیام تبریک حجت الاسلام حسن روحانی به این شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم

فرا رسیدن عید سعید فطر را به همه مسلمانان جهان به ویژه مردم متدین ایران بزرگ، تبریک و تهنیت می‌گویم و ساعات باشکوه و انسان‌ساز این عید خجسته را گرامی می‌دارم.

ایام پرفیض رمضان و دقایق و ظرایف روزه‌داری و بخصوص نجواهای سحرگاهی با پروردگار، شرح زیباترین و بامعناترین فلسفه خلقت و مهمانی مخلوق نزد خالق مهربان و توانا است.

عیدفطر پایان یک ماه و آغاز مسیر دیگر است؛ پایان ماه عبادت و انتظار، صبر و استغفار و آغاز راهی که با بازگشت انسان به فطرت الهی و رحمت و گشایش شروع می‌شود که در این راه نور امید به دل‌ها روشنایی می‌بخشد و افق رستگاری نمایان می‌شود.

افزون بر همه این فضیلت‌ها و زیبایی‌ها، عیدفطر، جشن همیاری و همدلی‌هاست. جشن کمک به نیازمندان، دیدار با نزدیکان، ‌در کنار دیگران بودن و در مفهوم واقعی، تجلی اقتدار مسلمانان و تداوم وحدت امت اسلامی است.

مسلمانان جهان با اتکا به این ویژگی‌های سازنده و امیدبخش رمضان و درک ارزش حقیقی بندگی، مجهز به مشعل فروزانی می‌شوند که امکان گذشتن بی‌خطر از تاریکی‌ها و دشواری‌ها را بیش از هر زمان دیگری فراهم می‌کند. این تجربه معنوی و روحانی ضامن حیاتی پرامید، خستگی‌ناپذیر و دلپذیر برای هر انسانی است.

اینجانب با تشکر فراوان از حضور مشتاقانه مردم در مراسم دعا و مناجات و احیای شب‌های قدر و پاسداشت روز قدس، آرزوی رستگاری، عزت و سربلندی برای ملت بزرگ ایران در عرصه‌های مختلف دارم. به یقین برکات این ماه در افزایش همدلی و همراهی بین دولت و ملت، توسعه کشور و پویایی و نشاط بیشتر مردم عزیز ایران تجلی خواهد یافت.

حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی عصر سه‌شنبه در اجتماع عظیم و پرشور قشرهای مختلف ملت در حرم مطهر امام خمینی (رض)، راز و سِرّ تداوم جاودانه جاذبه بی نظیر امام راحل را، مختصات شخصیتی و موهبت های خدادادی ایشان خواندند و با تشریح ابعاد و اجزای «راه و منطق مقاومت و ایستادگی» به عنوان درس بزرگ امام برای ملت و مسئولان تأکید کردند: این فکر و راه پرجاذبه هر روز بیش از پیش ملت ها را به خود جلب می کند و ملت ایران و مسئولان نظام نیز این راه روشن الهی را تا رسیدن به نقطه بازدارندگی در همه ابعاد اقتصادی، سیاسی، نظامی، اجتماعی و فرهنگی ادامه خواهند داد.

رهبر انقلاب اسلامی در تشریح مصداق ها و اسرار جاذبه حیرت انگیز امام گفتند: در تمام سه دهه ای که از فراق امام محبوب، بدرقه تاریخی و وداع با شکوه ملت با آن عزیز جاودانه می‌گذرد، تلاشهای زیادی در خارج و داخل برای کمرنگ شدن یاد و نام و راه امام و نادیده گرفته شدن اصول کلان مدیریتی ایشان صورت گرفته و می گیرد، اما واقعیت این است که جاذبه امام بزگوار نه فقط کاهش نیافته بلکه امتداد بیشتری پیدا کرده است.

ایشان اجتماع با شکوه امروز مردم در سی‌امین سالگرد عروج ملکوتی روح خدا و نیز راهپیمایی افتخارآمیز ملت ایران در روز جهانی قدس را نشانه هایی آشکار از استمرار جاذبه امام راحل خواندند و افزودند: روز قدس در بیش از 100 کشور جهان نیز مراسم خاص یا راهپیمایی برگزار شد و نشان داد 40 سال بعد از اقدام امام در تعیین این روز جهانی، جاذبه و نفوذ ایشان به گونه‌ای است که ملت ها را همچنان به حرکت وا می دارد.

حضرت آیت الله خامنه ای با اشاره به تلاشهای خباثت آمیز امریکایی ها و دنباله روهای آن ها از جمله برخی سران خائن عرب برای به فراموشی سپرده شدن مسئله فلسطین افزودند: در چنین وضعی توده های مردم در بیش از 100 کشور جهان در پرتو نفوذ جاودانه امام به دفاع از قدس شریف و مظلومان فلسطینی می پردازند و این واقعیت بار دیگر اثبات می شود که هیچ مسئله ای در جهان با جاذبه شورآفرین خمینی کبیر قابل مقایسه نیست.

ایشان با تشکر عمیق قلبی از ملت ایران به علت حضور آبرومند و پر شکوه در روز جهانی قدس امسال در سراسر کشور افزودند: ملت نشان داد که حقیقتاً در عمل به توصیه های امام کوتاهی نکرده و نمی کند.

رهبر انقلاب اسلامی در تبیین سِرّ جاذبه بی نظیر امام راحل عظیم الشأن، مختصات شخصیتی و موهبتهای الهی امام را عامل اصلی خواندند و افزودند: در تاریخ، این خصوصیات، در این حد، در کمتر کسی جمع شده است.

حضرت آیت الله خامنه ای، «شجاعت، حکمت، تدبیر، پارسایی و پرهیزگاری، دلباخته خدا بودن، ظلم ستیزی، حمایت و دفاع از مظلوم، عدالتخواهی، رفتار و گفتار صادقانه با مردم و مجاهدت دائم در راه خدا» را از جمله ویژگی های بارز امام برشمردند و افزودند: این خصوصیات، تجسم عمل صالح است و در هر کس مجتمع شود، خداوند همانگونه که در قرآن فرموده مهر و محبت او را در دلها قرار می دهد.

ایشان در همین زمینه افزودند: بنابراین محبت مردم به آن عزیز به عرش سفر کرده، «تحمیلی، تبلیغی و تلقینی» نیست، بلکه کار خدا و محبتی الهی است.

رهبر انقلاب اسلامی با تمرکز سخنانشان بر یکی از خصوصیات اصلی امام خمینی یعنی «مقاومت و ایستادگی در برابر موانع و مشکلات» افزودند: همین خصوصیات است که امام را در زمان حیات ایشان و نیز در طول تاریخ در هیأت یک «مکتب، اندیشه، راه و تفکر» مطرح کرده است.

ایشان مبارزه خستگی ناپذیر و امیدوارانه امام در دوران طاغوت و نیز تداوم این مبارزه و ایستادگی در مقابل همه موانع و دشمنی ها در بعد از پیروزی انقلاب را یادآور شدند و با استناد به آیات قرآن کریم افزودند: امام حقیقتاً بسیاری از آیات قرآن را با این ایستادگی و مقاومت معنا کرد.

رهبر انقلاب با اشاره به بی اثر بودن تهدید و تطمیع و فریب دشمنان در امام راحل گفتند: دشمن تلاش فراوان می کرد با روشهای مختلف دستگاه محاسباتی امام را دچار اختلال و او را از راه مقاومت منصرف کند ولی آن بزرگوار با اتکا بر بینات دین مبین اسلام ذره ای تأثیر نمی پذیرفت.

حضرت آیت الله خامنه ای در تشریح معنای مقاومت خاطرنشان کردند: مقاومت یعنی انتخاب راه صحیح، آغاز حرکت در این راه، مبارزه با موانع و مشکلات و ادامه راه حق بدون انصراف یا توقف.

ایشان افزودند: البته در هر مسیری موانعی وجود دارد اما کسی که راه ایستادگی را انتخاب کرده، یا بر این موانع غلبه می کند و یا با شیوه عاقلانه آنها را دور می زند و به راه خود ادامه می دهد.

ایشان راه امام خمینی را حاکمیت دین خدا بر جامعه مسلمین و زندگی عموم مردم خواندند و افزودند: آن مرد عظیم الشأن پس از تشکیل نظام جمهوری اسلامی اعلام کرد در این راه، نه به کسی ظلم می کنیم و نه زیر بار ظلم خواهیم رفت که این حرف یعنی «مقاومت در مقابل ظالم و حمایت از مظلوم» برگرفته از متن دین و قرآن است و خردمندان عالم و هر عقل سلیم نیز آن را تأیید می کنند.

رهبر انقلاب برآشفته شدن دولتهای مستکبر و استعمارگر از این شعار راهبردی امام را بدیهی و طبیعی دانستند و افزودند: برای ظالمان، متجاوزان و باجگیران عالم، ظهور یک «نظام حکومتیِ حامی مظلوم و مقاوم در برابر ظلم»، بسیار گران بود به همین علت از همان روز اول، دشمنی و خباثت و ناجوانمردی را شروع کردند که تاکنون نیز ادامه دارد.

حضرت آیت الله خامنه ای، «پایه گذاری فکر مقاومت»، «حرکت مقتدرانه و هوشمندانه در این راه» و «گم نکردن هدف» را درس و یادگار بزرگ امام خمینی(ره) برای ملت و مسئولان خواندند و خاطر نشان کردند: این راه عزت آفرین به‌تدریج از مرزهای ایران نیز فراتر رفت و گسترده شد.

ایشان علت اقبال ملت ها به راه امام خمینی(ره) یعنی مقاومت را جاذبه ذاتی این راه دانستند و افزودند: در این روند، جمهوری اسلامی، هیچگونه تحمیلی به ملتها نکرده است همچنانکه برگزاری مراسم و یا راهپیمایی روز قدس امسال در بیش از صد کشور نیز به انتخاب و پسند خود ملتها صورت گرفت.

رهبر انقلاب اسلامی «مقاومت» را کلمه مشترک و مورد قبول همه ملتها در غرب آسیا خواندند و خاطر نشان کردند: البته برخی هنوز جرأت نمی کنند وارد میدان شوند اما بسیاری نیز در میدان هستند.

حضرت آیت الله خامنه ای جبهه مقاومت را امروز قوی تر از هر روز دیگر دانستند و افزودند: شکستهای آمریکایی ها در لبنان، عراق، سوریه و فلسطین، نمود اقتدار جبهه مقاومت است.

ایشان مقاومت بی‌وقفه ملت ایران و توفیق و پیشرفت جمهوری اسلامی را مشوق دیگر ملتها به «مقاومت» برشمردند و افزودند: صاحبنظران بین المللی و برخی تحلیلگران امریکایی نیز به این واقعیت اذعان کرده اند.

رهبر انقلاب ایستادگی و غلبه ملت و نظام بر موانع را از مهمترین علل دشمنی امریکایی‌ها دانستند و افزودند: آنها می خواهند ملت ایران دستهایش را در مقابل زورگویی ها بالا ببرد و تسلیم شود و چون ملت زیر بار این خفت نمی رود، مستکبران دشمنی می کنند.

رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر اینکه اقدام امام در انتخاب مسیر و اندیشه مقاومت، دارای پشتوانه قوی منطقی، عقلانی، علمی و دینی است، در تبیین عناصر و اجزاء منطق اندیشه مقاومت امام گفتند: یکی از اجزاء منطقِ مقاومت، «شرف و هویت و انسانیت هر ملت» است که هرگاه با تهدید و زورگویی و تحمیل مواجه می شود، در مقابل آن می ایستد.

حضرت آیت الله خامنه ای واقعیت «عقب نشینی دشمن در مقابل مقاومت و ایستادگی» را یکی دیگر از اجزاء منطق و اندیشه مقاومت دانستند و افزودند: تسلیم شدن در مقابل دشمن موجب پیشروی او می شود، اما اگر در مقابل زیاده خواهی و باج خواهی دشمن، مقاومت شود، پیشروی او متوقف خواهد شد، بنابراین از این زاویه نیز «صرفه با مقاومت» است.

ایشان افزودند: تجربه جمهوری اسلامی در چهل سال گذشته نیز مؤید همین مطلب است، زیرا هر جا که ایستادگی کردیم، موفقیت و پیشرفت نصیب ما شده است و هرجا که بر اساس میل طرف مقابل حرکت کردیم، ضربه خوردیم.

رهبر انقلاب اسلامی در بیان سومین جزء از اجزاء منطق مقاومت خاطرنشان کردند: مقاومت و ایستادگی هزینه دارد، اما هزینه تسلیم شدن به مراتب بیشتر از هزینه مقاومت است.

حضرت آیت الله خامنه ای یک نمونه از هزینه بالای تسلیم بودن در برابر زورگویان را رژیم پهلوی برشمردند که با وجود همه کوتاه آمدنها و امتیازاتی که به امریکا می داد، تحقیر هم می‌شد.

ایشان گفتند: دولت سعودی یک نمونه دیگر است که هم دلار می دهد و هم براساس خواسته امریکا موضع گیری می کند، اما توهین هم دریافت می کند و به او لقب «گاو شیرده» می دهند.

رهبر انقلاب اسلامی، مبانی دینی و آیات قرآنی را یکی دیگر از اجزاء منطق اندیشه مقاومت امام دانستند و خاطرنشان کردند: آیات متعددی در قرآن وجود دارد که به جبهه حق و مقاومت، وعده پیروزی می دهد و تأکید می کند که جبهه حق ممکن است قربانی بدهد، اما شکست نخواهد خورد.

حضرت آیت الله خامنه ای، همچنین موضوع «امکان پذیر بودن مقاومت در برابر قدرتها» را بخشی از اجزاء منطق مقاومت در اندیشه امام برشمردند و گفتند: امام بزرگوار برخلاف تفکر غلطی که می گوید «فایده ای ندارد» و یا «نمی توانیم»، مقاومت در برابر گردن کُلفت های دنیا را امری ممکن می دانست و بر اساس همین مبنا، در دوران نهضت اسلامی و همچنین بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در برابر فشارها، ایستادگی کرد.

ایشان دیدگاه برخی افراد که تحت عنوان روشنفکری، مقاومت و ایستادگی را بی فایده میدانند، خطایی بزرگ خواندند و افزودند: اینگونه نگرش ناشی از خطای محاسباتی است و خطای محاسباتی در هر موضوعی نیز ناشی از نشناختن عوامل گوناگون مرتبط با آن موضوع است.

رهبر انقلاب اسلامی خاطرنشان کردند: برای آنکه در موضوع لزوم مقاومت در برابر زورگویان عالم دچار خطای محاسباتی نشویم، باید به واقعیات و حقایق مربوط به جبهه استکبار آمریکا به خوبی مطلع باشیم و از واقعیات، ظرفیتها و توانایی های خودمان نیز شناخت صحیحی داشته باشیم.

حضرت آیت الله خامنه ای یکی از توانایی‌ها و ظرفیت های نظام جمهوری اسلامی را قدرت مقاومت آن بر مبنای تفکر امام(ره) دانستند و گفتند: در ادبیات سیاسی بین المللی از این موضوع به عنوان «مقاومت به شیوه امام خمینی(ره)» یاد می شود و برخی سیاستمداران و صاحب‌نظران برجسته غربی نیز در این زمینه مقاله نوشته اند و از آن بعنوان «دکترین مقاومت خمینی» نام برده و تأکید کرده اند، این دکترین مقاومت، شاهرگ های سیطره غرب و آمریکا را هدف گرفته است.

ایشان با تأکید بر اینکه راز ماندگاری نظام جمهوری اسلامی، خط مقاومت و ایستادگی و خط استفاده از ظرفیت های داخلی است، افزودند: ارزیابی صحیح از جبهه مقاومت نشان می‌دهد که این جبهه امروز در منطقه و حتی در مراکزی فراتر از منطقه، در منسجم ترین وضعیت خود، قرار دارد و این یک واقعیتی است که باید در محاسبات لحاظ شود.

رهبر انقلاب اسلامی، ارزیابی صحیح از جبهه مقابل و واقعیات مربوط به آن را برای گرفتار نشدن در خطای محاسباتی، ضروری خواندند و گفتند: برخی از صاحبنظران و اندیشمندان امریکایی، در توصیف اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی این کشور، از تعبیر «افول موریانه وار» استفاده کرده اند.

حضرت آیت الله خامنه ای با اشاره به آمارهای رسمی که نشانگر افول اقتصادی امریکا و کاهش عجیب تأثیرگذاری امریکا در اقتصاد جهانی است، خاطرنشان کردند: در عرصه سیاسی نیز اقتدار امریکا افول کرده که انتخاب فردی با مختصات آقای دونالد ترامپ، واضح ترین و بهترین نشانه برای افول سیاست امریکاست.

ایشان افزودند: سپرده شدن سرنوشت بیش از سیصد میلیون نفر جمعیت امریکا به دست فردی که در مورد تعادل فکری و روانی و اخلاقی او ابهامات و تردیدهای جدی وجود دارد، دلیل آشکاری بر افول سیاسی و اخلاقی امریکا است.

رهبر انقلاب اسلامی یکی دیگر از نشانه های سقوط اخلاقی دولت امریکا را، حمایت این دولت از جنایات رژیم صهیونیستی در سرزمین های اشغالی و نیز حمایت از جنایت چند دولت در یمن و کشتار مردم این کشور، دانستند و خاطرنشان کردند: در زمینه اجتماعی نیز امریکا گرفتار مشکلات عدیده ای از جمله آمار بالای قتل و جنایت، گرسنگی، اعتیاد و خشونت است که در چنین شرایطی، رئیس جمهور امریکا به ظاهر برای ملت ایران دلسوزی و آرزوی خوشبختی آنها را می کند اما باید به او گفت بروید اگر می توانید مشکلات خودتان را حل کنید.

حضرت آیت الله خامنه ای افزودند: این موارد گوشه ای از واقعیات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی دولتی است که برای ملت ایران شاخ و شانه می کشد.

رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر اینکه در کنار شناخت واقعیات جبهه دشمن، باید توانایی ها و واقعیات خودمان را نیز به خوبی بشناسیم، گفتند: البته ما مشکلات اقتصادی داریم و مسئولان هم در حد توان خود به دنبال حل این مشکلات هستند، اما موضوع مهم این است که با وجود مشکلات اقتصادی، بن بست نداریم.

حضرت آیت الله خامنه ای افزودند: مشکلات کشور، هر یک دارای علل مختلفی است اما این مشکلات موجب بن بست در کشور نشده اند و بلکه به عکس، ما در حال پیشرفت هستیم.

ایشان بصیرت ملت را در رأس پیشرفت ها و برجستگی های کشور دانستند و تأکید کردند: اگر ملت ایران پر شور و با بصیرت نبود، در صحنه هایی که حضور او لازم بود، دیده نمی شد.

رهبر انقلاب اسلامی از اجتماع عظیم مردم در 22 بهمن سال 97 به‌عنوان نمونه‌ای از «آگاهی، بصیرت، همت، آمادگی، قدرت ایستادگی و اراده محکم ملت» یاد کردند و افزودند: ایستادگی و مقاومت مردم بزرگترین نقطه قوت کشور است و نشان می‌دهد می توان با همان منطق مقاومت امام بزرگوار، همچنان در میدان وارد شد.

ایشان هدف از مقاومت را «رسیدن به نقطه بازدارندگی در عرصه‌های گوناگون اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و نظامی» برشمردند و افزودند: باید به نقطه‌ای برسیم که دشمن را از تعرض به ملت در همه زمینه‌ها منصرف و ناامید کند.

رهبر انقلاب تأکید کردند: امروز در بخش نظامی تا حدود زیادی به این بازدارندگی و تثبیت دست یافته‌ایم و علت اصرار دشمنان بر مسائل دفاعی و موشکی نیز محروم کردن کشور و ملت از قدرت بازدارندگی است که البته هرگز نخواهند توانست به این هدف دست پیدا کنند.

رهبر انقلاب اسلامی در ادامه چند شرط برای استمرار حرکت موفقیت‌آمیز جمهوری اسلامی ایران بیان کردند.

ایشان در همین زمینه خاطرنشان کردند: مواجهه ما با مسائل و دشمنان باید «شجاعانه باشد نه مرعوبانه»، «امیدوارانه باشد نه مأیوسانه»، «مبتکرانه باشد نه منفعلانه» و «عاقلانه و خردمندانه باشد نه هیجانی، احساساتی و سطحی».

«توجه به ترفند دشمن برای تضعیف اندیشه مقاومت» شرط دیگری بود که رهبر انقلاب اسلامی بر آن تأکید کردند و گفتند: اندیشه مقاومت، قدرتمندترین سلاح یک ملت است و دشمن درصدد است با وسوسه، تردیدافکنی و القاء بی‌فایده و ناممکن بودن مقاومت، این سلاح را از دست ملت ایران خارج کند، بنابراین باید اندیشه مقاومت را از ترفند دشمن مصون داشت.

حضرت آیت الله خامنه‌ای با اشاره به انواع ترفندهای دشمنان خاطرنشان کردند: آنها گاهی تهدید می‌کنند و گاهی تطمیع؛ مثل همین مَرد رِندیِ اخیر رئیس‌جمهور محترم آمریکا که گفته ایران با همین رهبران کنونی نیز می‌تواند به پیشرفتهای بزرگی برسد. یعنی رهبران کنونی ایران! ما نمی‌خواهیم شما را براندازی کنیم و حاضریم شما را هم قبول کنیم، بنابراین ناراحت نباشید.

رهبر انقلاب اسلامی این اقدام آمریکایی‌ها را «زرنگ‌بازی سیاسی» تعبیر کردند و افزودند: البته این حرف درست است که اگر رهبران و مسئولان کنونی ایران، کمر همت ببندند، آستین‌ها را بالا بزنند، مجاهدت کنند و شب و روز نداشته باشند، همدلی و همزبانی کنند و از امکانات به نحو شایسته استفاده کنند، قطعاً و بدون شک پیشرفتهای بیشتری نصیب خواهد شد،اما شرط پیشرفت این است که آمریکایی‌ها، نزدیک نیایند.

رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: زرنگ‌بازی سیاسی رئیس‌جمهور آمریکا، مسئولان جمهوری اسلامی و ملت را فریب نخواهد داد. نباید اجازه داد آمریکایی‌ها نزدیک شوند، قدم آنها قدم نامبارکی است و هر جا پا گذاشته‌اند، جنگ و برادرکشی یا فتنه یا استثمار و استعمار و تحقیر ایجاد کرده‌اند.

ایشان افزودند: مردم در صحنه حضور دارند و این حضور باید ادامه پیدا کند، چرا که حضور مردمی همچون روز قدس، به کلی محاسبات دشمن را مختل می‌سازد.

حضرت آیت الله خامنه‌ای همچنین مسئولان کشور را به تمرکز بر مسئله اصلی یعنی «اقتصاد» توصیه مؤکد کردند و گفتند: پیش از انقلاب، مسئله اصلی «مبارزه با طاغوت» بود و بعد از پیروزی نیز مسئله اصلی در برهه‌ای «تثبیت نظام» و در برهه‌ای دیگر، «جنگ تحمیلی صدام» بود که در آن مقطع، همه کشور بر مسئله جنگ تمرکز کردند و موفقیت حاصل شد. امروز نیز همه باید بر مسئله اصلی که اقتصاد است، تمرکز کنند.

رهبر انقلاب اسلامی افزودند: مسائل فرهنگی و امنیتی هم بسیار مهم است اما مسائل اقتصادی و معیشتی، از همه نقدتر است و در عین حال بر فرهنگ و امنیت نیز اثرگذار است.

ایشان در مسائل اقتصادی چند موضوع را دارای اهمیت مضاعف برشمردند و گفتند: «رونق تولید»، «ارزش پول ملی»، «بهبود فضای کسب و کار»، «جدا کردن بودجه و اقتصاد کشور از خام‌فروشی نفت»، «تبدیل دخالت دولت در اقتصاد به هدایت و نظارت دولت»، و «بریدن دست مفسدان اقتصادی یعنی اختلاسگران، دزدان، تروریستهای اقتصادی و قاچاقچیان بی‌رحم از اقتصاد کشور» از جمله مسائل اصلی است که باید مسئولان متفقاً بر روی آنها متمرکز شوند و از حواشی و مسائل فرعی بپرهیزند.

حضرت آیت الله خامنه‌ای همچنین بر «همبستگی ملی» و «کنار گذاشتن دعواهای سیاسی و جناحی» به‌عنوان مسائل مهم دیگر تأکید کردند و گفتند: یکی دیگر از مهمترین مسائل، «حفظ ارتباط قلبی با خدای متعال» است.

ایشان رمضان امسال را رمضانی خوب خواندند و با اشاره به گرم بودن مجالس ذکر، دعا و مناجات به‌ویژه با حضور پر شور جوانان در سراسر کشور، افزودند: این توسل‌ها و تضرع‌ها، بسیار با ارزش و زمینه‌ساز رحمت و هدایت الهی است و دلهای پاکیزه و نورانی جوانان مثل کلید حل معضلات بزرگ عمل می‌کند، بنابراین این حالات را قدر بدانید و آن را ادامه دهید.

اللهمّ وفّر حظّی فیهِ من النّوافِلِ واکْرِمْنی فیهِ بإحْضارِ المَسائِلِ وقَرّبِ فیهِ وسیلتی الیکَ من بینِ الوسائل وقَرّبِ فیهِ وسیلتی الیکَ من بینِ الوسائل یا من لا یَشْغَلُهُ الحاحُ المُلِحّین

خدایا زیاد کن بهره مرا در آن از اقدام به مستحبات و گرامی دار در آن به حاضر کردن و یا داشتن مسائل و نزدیک گردان در آن وسیله‌ ام به سویت از میـان وسیله‌های آنکه سرگرمش نکند اصرار و سماجت اصرارکنندگان

شرح دعا

نمازهای نافله

در شبانه روز برای نمازهای یومیه، نمازهای نافله وجود دارد که انسان به وسیله آن‌ها می‌تواند به خداوند (عزوجل) بیش از پیش تقرب جوید چرا که نمازهای نافله، نمازهای اضافه بر نمازهای واجب در شبانه روز می‌باشند که ضعف‌های نمازگزار در نمازهای واجب را از نظر توجه و حضور قلب در نماز به سوی خالق یکتا جبران می‌نمایند.

کیفیت نمازهای نافله

نمازهای نافله غیر از روز جمعه سی و چهار رکعت است که هشت رکعت آن نافله ظهر و هشت رکعت آن نافله عصر و چهار رکعت آن نافله مغرب و دو رکعت آن نافله عشا و یازده رکعت نافله شب (که هشت رکعت آن به عنوان نافله شب و دو رکعت شفع و یک رکعت وتر بوده) و دو رکعت نافله صبح می‌باشد که در روز جمعه نافله ظهر و عصر هر کدام ده رکعت می‌شود.

وقت نمازهای نافله

وقت نافله نماز صبح: نافله صبح قبل از نماز صبح باید خوانده شود که زمان آن بعد از گذشتن نصف شب به مقدار خواندن یازده رکعت نافله شب بوده که احتیاط آن است که قبل از فجر اول خوانده نشود مگر آنکه بعد از نافله شب بلافاصله خوانده شود که در این صورت مانعی ندارد.

وقت نافله نماز ظهر: نافله ظهر پیش از نماز ظهر باید خوانده شود که وقت فضیلت آن، از اول ظهر تا موقعی است که آن مقدار از سایه شاخص که بعد از ظهر پیدا می‌شود به اندازه دو هفتم آن شود.

وقت نافله نماز عصر: نافله عصر پیش از نماز عصر خوانده می‌شود که وقت فضیلت آن تا موقعی است که آن مقدار از سایه شاخص که بعد از ظهر پیدا می‌شود به چهار هفتم آن برسد.

وقت نماز نافله مغرب: نافله مغرب بعد از تمام شدن نماز مغرب است تا هنگامی که سرخی طرف مغرب که بعد از غروب کردن آفتاب در آسمان پیدا می‌شود، از بین برود.

وقت نماز نافله عشا: نافله عشا بعد از تمام شدن نماز عشا می‌باشد که تا نصف شب می‌توان خواند ولی بهتر است بلافاصله بعد از نماز عشا خوانده شود.

وقت نافله شب: نافله شب را از نصف شب تا اذان صبح می‌توان خواند و بهتر است نزدیک اذان صبح خوانده شود.

منظور از وفرحظی فیه من النوافل چیست؟

همان‌طور که می‌دانیم در انجام هر کاری مخصوصاً کارهای نیک و صالح باید از طرف خداوند برای هر بنده‌ای توفیق حاصل شود تا بتواند آن را انجام دهد، لذا در این روز برای آنکه بتوانیم نمازهای نافله را بجا آورده و از حظ و بهره معنوی آن به طور وافر بهره‌مند گردیم از خداوند خواستاریم که ما را در این روز از این موهبت بزرگ محروم نگرداند.

واکرمنی فیه باحضار المسائل

منظور از باحضار المسائل چیست؟

هر یک از ما ممکن است که امروز و لحظه‌ای که در آن نفس می‌کشیم و پلک می‌زنیم آخرین لحظات عمر ما باشد و باید بار سفر از این دنیای وانفسا بسته و به عالم آخرت که جاودان و همیشگی است سفر کنیم و آگاهیم که خداوند از ما و از هرچه که در این دنیا با هر مسئولیتی و سمتی انجام داده‌ایم سوال و بازخواست خواهد نمود. ”ان تبدوا ما فی انفسکم او تغفوه یحاسبکم به الله”‌ ؛ ”هرچه که در آشکار و نهان (انجام داده‌اید) خداوند از شما محاسبه خواهد نمود”‌ و هر کسی نتیجه اعمال خود را می‌بیند ”فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ ، وَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ ”‌(زلزله ،8و7) یعنی ”کسی که به مقدار ذره‌ای کار نیک انجام داده باشد پاداشش را می‌بیند و کسی که به مقدار ذره‌ای کار زشتی انجام داده باشد کیفر آن را می‌بیند که با توجه به آیات و توضیح بالا در می‌یابیم منظور از ”باحضار المسائل”‌ همان آمادگی قبل از مرگ برای پاسخگویی به بازخواست‌هایی است که از طرف ذات اقدس از انسان می‌گردد، چرا که همه مسئولیم و داشتن مسئولیت در دنیا بسیار سنگین است و انسان را در عالم آخرت گرفتار بازخواست بیشتری می‌نماید، که ما از خداوند خواستاریم که در این روز ما را برای حاضر نمودن خود برای چنین روزی یاری نماید.

و قرب فیه وسیلتی الیک من بین الوسائل یا من لایشغله الحاح الملحین

منظور از وسیلتی چه می‌باشد؟

همان طور که می‌دانیم در آخرت از تک تک اعضای بدن انسان، سوال خواهد شد که آیا در مسیر طاعت الهی بوده‌اند یا نه که با توجه به آن در می‌یابیم شاید منظور از ”وسیلتی”‌ در این دعا همان اعضا و جوارح انسان باشد که از خداوند می‌خواهیم که وسایل (اعضا و جوارح) ما را نزدیک خود سازد. یعنی اعضا و جوارح ما را تابع و فرمان بردار ذات اقدسش گرداند نه تابع شیطان ملعون و رانده شده از درگاهش، که اطاعت و فرمانبرداری از ذات اقدس خداوند مساوی با سعادت جاودانی است، اما نافرمانی از ذات اقدس او شقاوت ابدی است. که ما نیز در این روز از خداوند خواستاریم تمام اعضا و جوارح ما را تابع دستوراتش نموده و از شیطان ملعون دور سازد.