emamian
راه برونرفت، برای برداشت منفی از دین
اسلام، دینی است که خدا برای هدایت انسانها به سمت کمال و نجات از گرداب گناهان، بلاها و ظلم ظالمان، فرستاده است.[1] از سویی پیروان آن را نیز به گونههای مختلف ستوده است؛ زیرا اینها وجود خود را منحصر در دنیا ندانسته و با نگاه عمیق و دقیق خود، به آخرت و زندگی اخروی، به مقامات معنوی و آخرتی نائل آمده اند.
این ها مسلمانانی هستند که حاضر نشدند سر تعظیم در مقابل هر ظالمی فرود آورند. به خدا توکل دارند و با دل بریدن از مادیات، وجود خود را به عالم ملکوت پیوند زده اند در نتیجه نه تنها باعث عزت مسلمانان شده اند؛ بلکه انسانیت را زنده کرده اند.[2]
علت سختگیری بر مسلمانان
تجربه تاریخی نشان داده تا زمانی که مسلمانان، تحت سلطه قدرتهای بزرگ قرار بگیرند و بدون درگیری سختی ظلم ظالمان را تحمل کنند، ظالمان نیز نه تنها کاری با آن ها ندارد؛ بلکه گاه با سوء استفاده از آموزههای دینی، برای پیشبرد اهداف خود بهره میگیرند.[3]
اما اگر جبهه حق و مسلمانان، قدرت بگیرد، ظالمان و دشمنان، هرگز لحظه ای آرام نمی نشینند، بنابر این با هر وسیله ای شروع به تضعیف و تفرقه افکنی بین مسلمانان میکنند، تا از قدرت گرفتن مسلمانان بکاهند؛ زیرا با قدرت گرفتن مسلمانان، منافع دنیایی آن ها به خطر میافتد.[4]
دستگیره های دشمن برای تضعیف قدرت مسلمانان
چون دشمن، منافع خود را در خطر میبیند، اقدامات و عملیات روانی خود را علیه مسلمانان شروع میکند، تا از قدرت آن ها بکاهد، بر همین اساس مواردی را در دستور کار خود قرار میدهد.
1. تبلیغ این که مسلمانان، انسانهای عقب افتاده، دونمایه و بیارزشاند و برای پذیرش عامه مردم، با فضاسازی و گاه با مصداقسازی، سعی در قانع کردن اذهان عمومی مردم میکنند.[5]
2. گاهی برای خود شیرینی، مسلمانان را انسانهایی جنگ افروز و وحشی معرفی میکند، حتی گاهی با گزینش هدفمند از آموزههای دینی، بر علیه خود مسلمانان اقدام کرده و شروع به مصداق سازی میکنند. در این زمینه میتوان به گروه تروریستی داعش اشاره کرد.
3. از سویی دیگر مسلمانان را تابع دین خرافی و مخالف هر گونه علم و تکنولوژی معرفی میکنند. این ها با نفوذ در بین مسلمانان، استفاده از احساسات مردم، تطمیع سودجویان ضعیف الایمان و برداشت ناصواب از برخی آموزههای دینی، خرافات را در بین مسلمانان اشاعه داده و کم کم برای آن ها دینهای نوظهوری ترتیب میدهند.[6]
4. مسلمانان را مصداق بارز مخالفان با هر گونه روشن فکری میدانند و آن ها را دارای تفکری متهجرانه و خشک معرفی میکنند. مانند: تفکرات وهابیت و طالبان.
این ها مواردی است که اسلام و مسلمانان را در نظر نگاه سطحی عموم مردم، تاریک و بی ارزش نشان می دهند، تا جایی که واژه «اسلام» و «مسلمان»، با این برداشتهای غلط، همراه میشود.
راه برون رفت از این عرصه
هر چند عملیات روانی دشمنان و تبلیغات ضد دینی آن ها، تازگی ندارد؛ ولی برای برون رفت از آن، نیاز به تبیین و روشنگری زیادی است، که در این جا به برخی از آن ها اشاره میشود.
1. ورود مسلمانان به عرصههای علم و فن آوری.[7]
2. تبیین و روشنگری تفکرات گروهکهایی مانند وهابیت، داعش و فرقههای نوظهور.
3. روشنگری و تبیین درست دین و زیباییهای آن، از آیات و روایات به طور گسترده[8]
4. معرفی بزرگان دین اسلام به جهان در عرصههای مختلف.
بنابر این بر هر مسلمانی لازم است علاوه بر بصیرت نسبت به دین؛ به روشنگری دین اسلام در عرصههای مختلف بپردازد.
پی نوشت
[1]. سوره آل عمران، آیه 19.
[2]. سوره فرقان، آیه 63.
[3]. فضل الاعتزال و طبقات المعتزله، عبدالجبار، ص 143.
[4]. چالشهای فکری زمان امام حسن علیه السلام.
[5]. سوره احقاف، آیه11.
[6]. مصباح الشریعه، منسوب به امام صادق علیه السلام، ص 13.
[7]. سوره نحل، آیه24.
[8]. عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج1، ص 307.
چرا شیعه را مذهب جعفری نامیدهاند؟
شیعه با عنوان مذهب جعفری شناخته میشود. برخی بر این نامگذاری ایراد گرفته و ادعا میکنند بین فقه شیعه و امام جعفر صادق علیهالسلام ارتباط و پیوند محکمی برقرار نیست چرا که امام صادق علیهالسلام کتابی تالیف نکرده و مکتبی شکل نداده که شیعه خود را پیرو آن بداند.
چرا شیعه را جعفری میگویند؟
با گسترش فتوحات اسلامی، افکار و عقاید مختلفی به جهان اسلام راه پیدا کرد. به تدریج موضوعات و سؤالات جدیدی مطرح شد که نیازمند پاسخگویی بود.
در همین دوران، ممنوعیتِ کتابت و نشر احادیث نبوی نیز توسط عمر بن عبدالعزیز، هشتمین خلیفه اموی، برداشته شد.[۱] این موضوع سبب رونق گرفتن نشرِ احادیثِ پیامبر در میان مسلمانان گردید. جنب و جوشی بزرگ میان مسلمانان برپا شده و مذاهب گوناگون کلامی، فقهی و حدیثی در این دوره شکل گرفت.
از طرف دیگر در این دوره به خاطر ضعف حکومت امویان، زمینهی مناسبی برای نشر معارف اسلامی توسط امام صادق علیه السلام فراهم شد. هجده سال از امامت حضرت در سالهایی سپری شد که حکومت بنیامیه رو به زوال نهاده بود و ۱۶ سال از زندگیاش مربوط به سالهایی بود که حکومت بنیعباس کوشش داشت تا پایههای خود را مستحکم سازد.[۲]
همزمان با شکلگیری نخستین دستگاههای مدون فقهی به عنوان مذهب، فقه امامیه نیز توسط امام صادق علیهالسلام تدوین یافت و مذهب فقهی امامیه، همانند دیگر مذاهب فقهی که هر یک به نام بنیانگذارشان حنفی، مالکی، حنبلی و شافعی، نامگذاری شده بودند، مذهب «جعفری» نام گرفت. نامی که هم از سوی امامیه و هم از سوی اهل سنت از همان زمان به این مذهب اطلاق میشد.[۳]
تنظیم چهارچوب فقه شیعه توسط امام صادق
همانطور که گفتیم در زمان امام صادق علیهالسلام مکتبهای گوناگونی در میان مسلمانان پدید آمد. امام صادق علیهالسلام در این دوره علاوه بر بیان فروعات فقهی، اسلوب و چهارچوب فقه شیعه را نیز مشخص کردند. یکی از مهمترین مشخصات فقه شیعه که توسط امام صادق مورد تاکید ويژه قرار گرفت، مخالفت با قیاس و استحسان عقلی بود. تمام مذاهب چهارگانه اهل سنت کم و بیش از این اصول عقلی برای استنباط احکام استفاده میکنند. امام صادق علیهالسلام در ضمن مباحثهای با ابوحنیفه به طور کامل این روش را رد کرده و بطلان آنرا به اثبات میرسانند و این گونه فقه شیعه را از سایر مکاتب فقهی متمایز کردند.[۴]
کمبود روایات پیامبر در میان مسلمانان موجب شد، اهل سنت نه تنها اقوال صحابه و تابعین، بلکه سخنان مشهور و سیره عملی مسلمانان را بدون استنادِ روشن به پیامبر، به عنوان دلیلِ فقهی قلمداد کنند.[۵]
امام صادق علیهالسلام به شدت با این موضوع مخالفت کرده و مذهب شیعه را از تمسک به چنین منابع و مستنداتی دور کردند. حضرت در این باره میفرمایند:
«آن کس که دین خود را از دهان مردان [انسانهای معمولی بدون استناد به پیامبر] بگیرد، مردان او را نابود خواهند کرد و آن کس که دین خود را از کتاب و سنت بگیرد، تا زمانی که کوهها برجایند، پابرجا خواهد بود.»[۶]
همانطور که ما در اینجا تنها به دو مورد اشاره کردیم، مولفههای دیگری از فقه شیعه را نیز میتوان در کلام امام صادق علیهالسلام پیدا کرد. حضرت با مشخص کردن و تأکید بر نقاط مهم و مورد اختلاف شیعه با سایر مذاهب به روشنی چهارچوب و قواعد اصلی فقه شیعه را مشخص کردند.
کتابت احادیث در زمان امام صادق
امام جعفر صادق علیهالسلام همواره اصحاب و شاگردان خود را به کتابت و نشر احادیث توصیه میکرد. امام به «مفضل بن عمر» فرمود: «بنویس و دانش خود را در بین برادران دینی خود منتشر ساز و پس از مرگ کتابهای خود را برای پسرانت به ارث گذار.»[۷]
در روایتی دیگری خطاب به شاگردان خود میفرماید: «از کتابهایتان محافظت کنید که به زودی به آنها نیازمند خواهید شد.»[۸]
بر همین اساس کتابهای زیادی توسط شاگردان امام صادق در موضوعات مختلف به رشته تحریر درآمد. معروفترین این کتابها «اصول اربعمأة؛ اصول چهارصدگانه» نام دارند که بیشتر آنها در زمان امام صادق و توسط شاگردان حضرت نگاشته شدند.[۹]
همین کتابها به نسلهای بعدی منتقل شد و منبع اصلی تدوین کتابهای حدیثی مهم شیعه مانند «الکافی» نوشته مرحوم کلینی را تشکیل داد.
نتیجه
با توضیحاتی که دادیم، مشخص گردید؛ شیعه بخش عمده اسلوب و روش خود را از امام صادق علیهالسلام اخذ کرده و شاگردان پرشمار امام، احادیث ایشان را مکتوب کرده و به دست ما رساندهاند. از این رو نامیدن فقه شیعه به «فقه جعفری» صحیح و به جا میباشد.
پینوشت
[۱] تاریخ خلفا، ص۶۶۱.
[۲] ابعاد، شخصیت و زندگی امام صادق علیهالسلام، ص۱۲.
[۳] همان، ص۲۶.
[۴] کافی(چاپاسلامیة)، ج۱، ص۵۸.
[۵] ابعاد، شخصیت و زندگی امام صادق، ص۳۰.
[۶] کافی(چاپ اسلامیة)، ج۱، ص۷.
[۷] همان، ص۵۲.
[۸] همان.
[۹] اعلام الوری، ج۲، ص۲۰۰.
ویژگی منحصر به فرد دربارۀ کیفیت ظهور امام زمان (عج)
حجم زیادی از آیات قرآن اختصاص به موضوع مهدویت دارد؛ این آیات در محافل علمی با عنوان آیاتالمهدی (عج) شناخته میشوند و در بر دارندۀ روایات تفسیری معصومین علیهمالسلام دربارۀ موضوع مهدویت، آخرالزمان و ظهور است. در ادامه، به یکی از این روایات مبتنی بر بیان امام کاظم (ع) پرداخته میشود.
محمد بن فُضیل میگوید دربارۀ آیۀ یُرِیدُونَ لِیُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِم؛ اراده دارند نور خدا را با دهانهاشان خاموش کنند (سوره صف آیه 8) از امام پرسیدم. فرمود یعنی اراده دارند ولایت امیرالمؤمنین را با دهانهاشان خاموش کنند. گفتم معنای وَ اللَّهُ مُتِمُ نُورِهِ؛ و خداوند نورش را تکمیل میکند چیست؟ فرمود یعنی امامتش را تکمیل میکند آنجا که فرمود فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِی أَنْزَلْنا( سوره تغابن 8) پس ایمان بیاورید به الله و رسولش و نوری که نازل کردیم. نور، همان امام است. گفتم معنای هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِینِ الْحَقِ (سوره صف 9) چیست؟ فرمود یعنی او کسی است که رسولش را با ولایتِ وصیّ ارسال کرد و ولایت، همان دینالحق است. گفتم معنای لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ ؛ تا آن (دینالحق) را بر تمام ادیان غلبه دهد چیست؟ فرمود یعنی آن را بر تمام ادیان هنگام قیام قائم غلبه دهد و خداوند فرمود وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ؛ و خداوند نورش را تام قرار میدهد یعنی ولایت قائم را تکمیل کند. (الکافی (ط - الإسلامیة)، ج1، ص: 196)
محوریت بیان امام کاظم علیهالسلام در توضیح آیات 8 و 9 سورۀ صف است «یُریدُونَ لِیُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَوْ کَرِهَ الْکافِرُون» یعنی مىخواهند نور خدا را با دهانهاشان خاموش کنند، در حالى که خدا کامل کننده نور خود است، گرچه کافران خوش نداشته باشند. «هُوَ الَّذی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُون» اوست که پیامبرش را با هدایت و دین حق فرستاد تا آن را بر همه ادیان پیروز کند، گرچه مشرکان خوش نداشته باشند.
بر اساس فرمایش امام کاظم (ع) طبق این دو آیه، خداوند برنامهای به نام تکمیل فرآیند نورالله در پهنۀ عالم دارد. این فرآیند با رسالت رسول الله (ص) آغاز شد و در آخرالزمان به اوج خود میرسد و با ظهور امام عصر (عج) به حد مطلوب خود میرسد تا جایی که تحولاتی در آسمانها و زمین ایجاد میشود. در این بین، دشمنان در طول تاریخ و با ابزارهای مختلف سعی داشته و دارند تا از پیشروی این جریان جلوگیری کنند، اما در نهایت نه تنها شکست میخورند، بلکه امام به اذن الله دین اصیل اسلام را بر سایر ادیان (با تمام تحریفاتشان) غلبه میدهد.
اما جلوۀ ظهور امام عصر عجل الله تعالی فرجه در قالب مبارزه با بدان و بدیها، به این صورت است که مأموریت ایشان برای غلبه دین حق نسبت به سایر ادیان، با درگیری یا همان «جهاد» همراه است؛ امام صادق علیهالسلام در تفسیری ذیل آیۀ 9 سورۀ صف میفرماید فَقَالَ وَ اللَّهِ مَا نَزَلَ تَأْوِیلُهَا بَعْدُ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ وَ مَتَى یَنْزِلُ تَأْوِیلُهَا قَالَ حِینَ یَقُومُ الْقَائِمُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَإِذَا خَرَجَ الْقَائِمُ لَمْ یَبْقَ کَافِرٌ وَ لَا مُشْرِکٌ إِلَّا کَرِهَ خُرُوجَهُ حَتَّى لَوْ أَنَّ کَافِراً أَوْ مُشْرِکاً فِی بَطْنِ صَخْرَةٍ لَقَالَتِ الصَّخْرَةُ یَا مُؤْمِنُ فِی بَطْنِی کَافِرٌ أَوْ مُشْرِکٌ فَاقْتُلْهُ قَالَ فَیَجِیئُهُ فَیَقْتُلُه؛ یعنی به خدا سوگند تأویل این آیه فرا نرسیده است. راوی میگوید فدایت شوم، تأویل و وقوع آن، چه زمان خواهد بود؟ فرمود هنگامِ قیام قائم انشاءالله. زمانی که قائم خروج میکند، هیچ کافر و مشرکی باقی نمیماند جز اینکه از خروج او کراهت دارد تا آنجا که اگر کافر و مشرکی درون صخره باشد، صخره به سخن در آمده و میگوید ای مؤمن، درون من کافر یا مشرک است؛ او را بکش. پس آن مؤمن، او را میکشد. (تأویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة، ص 663)
موضوع بعدی دربارۀ ظهور امام عصر عجل الله تعالی فرجه پس از مرحلۀ استقرار دین حق بر پهنۀ عالم و تشکیل تمدن الهی است؛ همان حکومت آرمانی که در آن هیچ بدی و شرارت و شیطنتی نیست. حکومتی که از آن با تعابیری مثل جامعۀ عصر ظهور، مدینۀ فاضله، آرمانشهر ظهور، حیات طیبه، دارالسلام و یا تمدن مهدوی یاد میشود و جلوۀ حقیقی برنامۀ خداوند یعنی «اتمام نور الله» از مجرای آن امام بزرگوار محقق میشود.
بر این اساس میتوان نتیجه گرفت نعمات بهشتیِ جامعۀ مهدوی، متأثر از آن نور زلال خداوند محقق میشود؛ همچنان که رسول الله صلی الله علیه و آله این دوران را به شعاعهای نور خورشید مثال میزند که در صبحگاهان طلوع میکند و به تمام اهل زمان طراوت میبخشد. ایشان به یکی از اصحاب فرمود «کَیْفَ أَنْتَ إِذَا اسْتَیْأَسَتْ أُمَّتِی مِنَ الْمَهْدِیِّ؛ چگونه خواهی بود زمانی که از مهدی ( عج ) مأیوس شوید؛ فَیَأْتِیهَا مِثْلُ قَرْنِ الشَّمْسِ؛ سپس وی مانند شعاع و پارههای نور خورشید در صبحگاهان بر شما طلوع کند؛ یَسْتَبْشِرُ بِهِ أَهْلُ السَّمَاءِ وَ أَهْلُ الْأَرْضِ؛ اهل آسمان و زمین از آمدنش شادمان میشوند. (دلائل الامامة شیخ مفید ص 250) یا امام صادق علیهالسلام ذیل این بخش از آیۀ 69 سورۀ زمر «وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها؛ و زمین به نور پروردگارش روشن شود»، فرمود «پروردگار زمین، یعنی امام زمین؛ هنگامی که خروج میکند، مردم از نور خورشید و نور ماه بینیاز میشوند و با نور امام بهرهمند میشوند؛ رَبُّ الْأَرْضِ یُعْنَى إِمَامُ الْأَرْضِ، فَقُلْتُ: فَإِذَا خَرَجَ یَکُونُ مَا ذَا- قَالَ إِذاً یَسْتَغْنِی النَّاسُ عَنْ ضَوْءِ الشَّمْسِ وَ نُورِ الْقَمَرِ وَ یَجْتَزُونَ بِنُورِ الْإِمَامِ.» (تفسیر القمی، ج2، ص: 254)
فرمانده کل ارتش:ارتقای توان پهپادی ما توقف ناپذیر است
امیر سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران در پایگاه پهپادی راهبردی ۳۱۳ گفت: امروز این توفیق را داشتیم که بخشی از توانمندی پهپادی ارتش جمهوری اسلامی ایران را ارائه کنیم. همه این امکاناتی که فراهم شده در راستای تدابیر فرمانده معظم کل قوا و سیاستهای ابلاغی ستاد کل نیروهای مسلح ایجاد شده است که بتوانیم در مقابل تهدیدهای احتمالی، وظیفه و ماموریت اصلی خود را که دفاع از استقلال، نظام جمهوری اسلامی و حدود و ثغور کشورمان و برقراری امنیت ملت بزرگ ایران است به خوبی انجام دهیم.
وی افزود: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در راستای ارتقای توان رزمی خود به هر اندازهای که نیاز باشد تلاش میکنند و برای تحقق این هدف، در همه حوزهها بویژه در بخش قابلیتهای پهپادی با اتکا بر توانمندیهای بومی و جوانان پیشرفتهای بسیاری داشتهاند تا امروز که بخشی از آنها را که مجهز به انواع تسلیحات و تجهیزات بومی ایرانی است در اینجا ملاحظه کردید. بزرگترین دستاورد ما این است که به هیچ کجا وابسته نیستیم و همه آن چیزی را که برای دفاع از کشور و انجام ماموریت نیاز داریم را خودمان فراهم میکنیم و به هیچ وجه ارتقای توان رزمی از جمله ارتقای توان پهپادی توقفپذیر نیست.
فرمانده کل ارتش تصریح کرد: خدا را شاکریم که میتوانیم از ملت مقاوم و قوی خودمان به خوبی دفاع کنیم و امیدواریم بتوانیم با روی سفید از این مسئولیت بیرون بیاییم. انواع پهپادها الان در نیروهای مسلح از جمله در ارتش مشغول انجام مأموریت هستند؛ از پهپادهای کوچک تا بزرگترین آنها که «کمان ۲۲» است که اینها هرکدام ماموریت متنوعی دارند. برای ماموریتهای محلی، تاکتیکی و راهبردی، ما به انواع پهپادهای شناسایی، رزمی، انهدامی، اسکرامبل و... نیاز داریم که ماموریتها را بتوانند انجام دهند.
امیر سرلشکر موسوی خاطرنشان کرد: نیاز به تقویت پهپاد دورپرواز با مداومت پروازی بالا و توان حمل بالای مهمات برای زدن اهداف راهبردی، باعث شد که ارتقای قابلیت پهپادهای موجود و تجهیز به انواع موشکها و بمبها با بردهای مختلف را در دستور کار خود قرار دهیم و با کمک جوانان با انگیزه، متعهد و متخصص مسیر خوداتکایی را با طراحی و تولید انبوه پهپادها ادامه خواهیم داد.
بخشی از توان پهپادی ارتش در پایگاه پهپادی راهبردی ۳۱۳ ارائه شد
پایگاه پهپادی راهبردی ۳۱۳ ارتش جمهوری اسلامی ایران با انواع پهپادهای رزمی، شناسایی و انهدامی ایرانی، مسلح به سامانههای موشکی و بمبهای بومی و سامانههای جنگ الکترونیک، مورد بازدید سردار سرلشکر محمد باقری رییس ستاد کل نیروهای مسلح قرار گرفت.
«پایگاه پهپادی راهبردی ۳۱۳» یکی از پایگاههای زیرزمینی پهپادی ارتش جمهوری اسلامی ایران است که متناسب با سطح امنیتی مورد نیاز در مناطق مختلف مرزی توسط ارتش طراحی و گسترش یافتهاند. در این پایگاه، پرندههای بدون سرنشین راهبردی ارتش شامل بیش از یکصدفروند پهپادهای کمان۲۲، کمان۱۲، ابابیل۵، مهاجر۶، فطرس و کرار ، مجهز به انواع مهمات، بمبها، موشکهای رهگیر و هوا به سطح و راکتهای بومی استقرار یافتهاند.
از جمله دستاوردهای جدید ارتش در پایگاه ۳۱۳، موشک «حیدر۱» برای افزایش برد کمان ۲۲ و اجرای عملیات دورایستا و پهپاد کروز «حیدر۲» برای افزایش برد و توان عملیاتی پهپادی است که امکان حمل پهپاد کروز بر روی پهپادهای راهبردی نیز فراهم شده است.
در این پایگاه همچنین پهپادهای انهدامی آرش و ضد رادار امید و انواع پهپادهای رزمی با بمب بالدار بالابان، موشکهای شفق، قائم و الماس آماده اجرای هرگونه ماموریت در مرزها و فراتر از مرزهای جمهوری اسلامی ایران هستند.
مداومت پروازی طولانی مدت، ارتفاع بالا، عمق عملیاتی قابل ملاحظه، قابلیت حمل انواع تسلیحات ضد هوایی و ضد سطحی نقطه زن و دورایستا، توان بالای حمل سامانههای جمعآوری اطلاعات و جنگ الکترونیک، برخورداری از سامانههای خودمراقبتی، ناوبری و ارتباط امن از ویژگی پهپادهای آماده عملیات پایگاه راهبردی ۳۱۳ ارتش است.
این پهپادهای بومی و ایرانی با انواع مهمات با کاربردهای مختلف، ترکیبی از پرندههای طراحی شده و ساخت ارتش و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح با همکاری شرکتهای دانش بنیان است که در پایگاه راهبردی ۳۱۳ به عنوان یکی از پایگاههای بکی سری ارتش جمهوری اسلامی ایران مستقر شده است.
آمریکا و اروپا؛ بازندههای حتمی جنگ اوکراین
رای الیوم در تحلیلی به قلم عبدالباری عطوان، نویسنده و تحلیلگر سرشناس جهان عرب و سردبیر این روزنامه درباره جنگ اوکراین و سناریوها و پیش بینیهای مطرح شده درباره آینده این جنگ توسط چهرههای سرشناس در سطح جهان نوشت: جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد و نیروهای روسیه بر اساس طرح ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری کشورشان درحال پیشروی هستند.
طرح مذکور شامل جدایی منطقه دونباسک در جنوب شرقی اوکراین، ایجاد دو جمهوری مستقل در آن (دونتسک و لوهانسک) و مقاومت در برابر هرگونه پروژه آمریکا برای الحاق ۱۵ جمهوری شوروی سابق به ناتو و ایجاد پایگاههای نظامی با موشکهای بالستیک هستهای برای محاصره روسیه است.
در چند روز گذشته سه پیشبینی بسیار مهم درباره تحولات و آینده این جنگ و نتایجی که ممکن است از آن حاصل شود، مطرح شد و ما در تلاش برای پیشبینی آنچه ممکن است طی ماهها و حتی سالهای آینده رخ دهد، ناگزیر به بررسی آنها هستیم.
پیشبینی نخست مربوط به هنری کیسینجر، وزیر امور خارجه اسبق آمریکا است. وی طی سخنرانی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس از غرب خواست دست از تلاش برای تحمیل شکست سنگین به نیروهای روسیه در اوکراین بردارد و هشدار داد که این موضوع در دراز مدت عواقب ناگواری برای ثبات اروپا خواهد داشت.
کیسینجر در همین سخنرانی و زمانی که تاکید کرد که اوکراین باید بخشی از قلمرو خود را به روسیه بدهد، بمبی با کالیبر بزرگ را منفجر کرد.
اما پیشبینی دوم مربوط به اظهارات ژنرال مارک میلی، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا در جمع دانشجویان فارغ التحصیل از آکادمی نظامی در "وست پوینت" است که تصویری تاریک از جهانی متلاطمتر را ترسیم کرد مبنی بر اینکه قدرتهای بزرگ قصد تغییر نظم جهانی را دارند.
وی در این مراسم گفت: تقابل ایالات متحده آمریکا از یکسو و روسیه و چین از سوی دیگر ممکن است برای دههها ادامه داشته باشند و پیروزی روسیه به معنای پایان همه دستاوردهای پس از جنگ جهانی دوم است.
پیشبینی سوم هم توسط کلمان بُن، وزیر مشاور فرانسه در امور اروپا مطرح شده است.
کلمان بن اخیرا اظهار کرد که تلاش اوکراین برای پیوستن به اتحادیه اروپا ممکن است ۱۵ تا ۲۰ سال طول بکشد تا به نتیجه برسد. درباره پیوستن کییف به ناتو هم باید گفت که اگر این اتفاق غیرممکن نباشد، بیشتر از زمان مذکور طول خواهد کشید.
این اظهارات به منزله اذعان صریح دولت فرانسه به این مسئله است که عدم پاسخگویی به درخواستهای روسیه قبل از حمله به اوکراین اشتباه بوده و همچنین اصرار زلنسکی به پیوستن به ناتو و اتحادیه اروپا یک اشتباه بزرگ بوده است.
همه این پیشبینیها به دلیل اینکه توسط تصمیم گیرندگان در نهادهای نظامی و سیاسی غرب مطرح شدهاند، از اهمیت بالایی برخوردار هستند، اما آنچه در سخنرانی کیسینجر در مجمع داووس بیان شد به دلیل تأثیر او در دولت آمریکا و به ویژه جو بایدن و همچنین تجربه طولانی وی در امور بینالمللی و روابط شرق و غرب، مهمترین پیش بینی محسوب میشود.
کیسینجر که پشت بزرگترین دستاورد دیپلماتیک آمریکا در زمان ریاست جمهوری ریچارد نیکسون، یعنی مهار چین و حذف آن از اتحاد جماهیر شوروی بوده است، به بایدن نسبت به هر گونه نزدیکی روابط روسیه و چین به دلیل خطراتی که این اتفاق میتواند برای ایالات متحده و سلطه آن بر رهبری جهان ایجاد کند، هشدار داد، اما بایدن توجهی به توصیه او نکرد و اکنون با تحریک روسها و واداشتن آنها به حمله به اوکراین و محاصره چین، بر خلاف خواسته و میلش درحال تقویت روابط میان این دو ابرقدرت و نزدیک کردن آنها به یکدیگر و همچنین وارد کردن این دو کشور به یک ائتلاف پنج و یا شش جانبه در کنار ابرقدرتهای نوظهور منطقهای مانند هند، پاکستان، ایران، برزیل و ونزوئلا است.
به عقیده ما، مهمترین چیزی که کیسینجر در سخنرانیاش مطرح کرده است "ضرورت واگذاری بخشی از اراضی اوکراین به روسیه" است. پذیرش این توصیه ممکن است تنها و کم هزینهترین راه برون رفت از بحران اوکراین باشد و این درصورتی محقق خواهد شد که دو طرف درگیر در جنگ، مستقیماً یا به شکل نمایندگی؛ یعنی روسیه و آمریکا برای جستوجوی راههای خروج از این جنگ و جلوگیری از طولانی شدن آن و یا طبق پیشبینی سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه جلوگیری از تبدیل آن به جنگ جهانی سوم هستهای، بر سر میز مذاکره بنشینند.
دولت فعلی آمریکا از شکستها یا پیروز نشدنهایش درس نمیگیرد؛ چراکه تاثیر آن در همپیمانانش و به ویژه همپیمانانش در جهان عرب کمتر شده است و درحالی که نیروهای روسیه درحال پیشروی میدانی در اوکراین هستند و اقتصاد کشورشان قویتر و قویتر میشود، اما اعضای ناتو از دور نظارهگر هستند و رهبری این ائتلاف از بیم پاسخ روسیه حاضر به اعمال پرواز ممنوع در آسمان اوکراین نیست و بایدن نیز مردد است که حتی یک سرباز به اوکراین بفرستد و به جای آن به کمک مالی و ارسال تجهیزات نظامی سبک بسنده کرده است. با این وجود وی با دروغ پردازی میگوید که آماده دفاع از تایوان درصورت حمله چین به آن است.
ما که همیشه با کیسینجر در سیاستهایش در قبال خاورمیانه مخالف بودهایم در این باره در دو موضوع اساسی با وی موافق هستیم؛ نخست اینکه طولانی شدن جنگ اوکراین اروپا را بیثبات و اقتصاد آن را فرسوده و چه بسا تجزیه میکند و دوم اینکه وضعیت مناسب برای اوکراین، بیطرفی است و کییف باید پلی میان اروپا و روسیه باشد.
جنگ اوکراین چه طولانی شود و چه کوتاه باشد، آمریکا و متحدان اروپاییاش از این جنگ بازنده بیرون خواهند آمد، اگر این جنگ طولانیتر شود، خسارت مالی و تلفات انسانی بیشتری را به همراه خواهد داشت و ناگفته نماند که احتمال تبدیل شدن آن به جنگ هستهای نیز وجود دارد. همچنین اگر این جنگ کوتاه باشد، به معنای موفقیت ائتلاف روسیه و چین در تسلط و رهبری آن بر جهان و تجزیه اوکراین و قرار گرفتن دونباس تحت نفوذ روسیه و تایوان تحت نفوذ چین است.
سپاه پاسداران: ۲ فروند نفتکش یونانی در آبهای خلیج فارس توقیف شد
روابط عمومی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه ای اعلام کرد: نیروی دریایی سپاه امروز (جمعه) 2 فروند نفتکش یونانی را به دلیل تخلفات انجام گرفته در آبهای نیلگون خلیج همیشه فارس توقیف کرد.
به گزارش تسنیم، رسانههای منطقه جمعه شب از توقیف دو نفتکش یونان توسط نیروهای مسلح ایران در خلیج فارس خبر داده بودند.
شبکه المیادین به نقل از منابع رسانهای گزارش داد که گارد ساحلی ایران دو نفتکش « Delta Poseido» و « Prudent Warrior» را در اقدامی تلافی جویانه و در واکنش به توقیف نفتکش ایران در سواحل یونان توقیف کرده است.
بر اساس این گزارش این اقدام در سواحل بندر لنگه و عسلویه صورت گرفته است.
در پی توقیف یک نفتکش ایرانی توسط دولت یونان و در اختیار دادن نفت آن به آمریکاییها، ایران تصمیم به اقدام تنبیهی علیه این کشور گرفته است.
همچنین پیشتر کاردار سفارت سوئیس به دلیل مصادره شدن محموله نفت این نفتکش توسط آمریکاییها به وزارت خارجه کشورمان احضار و مراتب اعتراض شدید ایران به دولت آمریکا ابلاغ شد.
دولت یونان چند روز پیش بر خلاف پروتکلهای کشتیرانی و دریانوردی بینالمللی اقدام به توقیف یک کشتی نفتکش ایرانی کرده بود.
خبرگزاری آسوشیتد پرس نیز به نقل از نیروی دریایی آمریکا گزارش داد که در حال بررسی و تحقیق بر روی گزارشهایی است که گفته میشود ایران اقدام به توقیف دو نفتکش با پرچم یونان کرده است.
تسلیت رهبر معظم انقلاب به مصیبتدیدگان حادثه ساختمان متروپل آبادان
رهبر معظم انقلاب در پیامی درگذشت هموطنان در حادثه ریزش ساختمان متروپل آبادان را تسلیت گفتند.
پیام تسلیت رهبر انقلاب در پی حادثه آبادان به شرح زیر است:
* حادثه تاسفبار آبادان علاوه بر نیاز به سرعت عمل و استفاده از همه ظرفیتها برای کاستن از تلفات که اکنون در درجه اول اهمیت است، وظیفه پیگرد مقصران حادثه و مجازات عبرتآموز آنان با همکاری قوهقضائیه و نیز تلاش گسترده برای جلوگیری از تکرار آن در همه نقاط کشور بر عهده همه ما مسئولان کشور است.
* لازم میدانم پیگیری و جدیت کامل در اینباره را مطالبه نماییم. به مصیبتدیدگان حادثه تسلیت عرض میکنم و برای آنان صبر و اجر مسئلت مینمایم.
سید علی خامنه ای
سه راهکار برای ثمربخشی کار نیک
امام صادق (علیه السلام):
رَأَیْتُ اَلْمَعْرُوفَ لاَ یَصْلُحُ إِلاَّ بِثَلاَثِ خِصَالٍ تَصْغِیرِهِ وَ سَتْرِهِ وَ تَعْجِیلِهِ فَإِنَّکَ إِذَا صَغَّرْتَهُ عَظَّمْتَهُ عِنْدَ مَنْ تَصْنَعُهُ إِلَیْهِ وَ إِذَا سَتَرْتَهُ تَمَّمْتَهُ وَ إِذَا عَجَّلْتَهُ هَنَّأْتَهُ وَ إِنْ کَانَ غَیْرُ ذَلِکَ مَحَقْتَهُ وَ نَکَّدْتَهُ.
در نظر من کار نیک جز با سه خصلت به صلاح نمیگراید:
کوچک شمردنش، و پوشیده داشتش، و شتابان انجام دادنش؛ زیرا چون کوچکش شماری در نظر طرف احسان بزرگش کردهای، و چون پوشیدهاش داری به کمالش رساندهای، و چون در انجامش شتاب کنی گوارایش ساختهای و اگر جز این باشد آن را تباه و بیمقدار کردهای.
من لا یحضره الفقیه / ترجمه بلاغی و غفاری، ج ۲، ص ۳۶۱
امام صادق(ع) از دیدگاه دانشمندان اهل سنت
برخی از رهبران مذاهب اهل سنت، مانند امام ابوحنیفه(ره) وامام مالک بن انس(ره) ، در زمان امام صادق (ع) بوده و برخی دیگر مانند امام شافعی(ره) و امام احمدبن حنبل (ره) بعد از شهادت امام صادق (ع) به دنیا آمده اند. و لکن از آنجایی که امام احمد شاگرد امام شافعی بوده و شافعی شاگرد مالک بن انس، و مالک بنا به قول خودش از امام صادق (ع) حدیث شنیده، پس از این جهت می توان آن دو را نیز از شاگردان امام صادق(ع) بشمار آورد و در نتیجه تمام رهبران مذاهب اهل سنت یا با واسطه و یابدون واسطه جزء شاگردان امام صادق ـ علیه السّلام ـ می باشند.
ماموستا لقمان محمدیان، امام جمعه اهل سنت شهرستان بیجار در یادداشتی با عنوان "امام صادق (ع) از نظر دانشمندان اهل سنت" نوشت:
بسم الله الرحمن الرحیم
سالروز شهادت امام جعفر صادق سلام و رضوان الله بر او باد را به همه مسلمانان تسلیت عرض می کنم ؛ عالمی بی بدیل و اولیاء کامل و فقیه و مفسر و دانشمند متواضع و مخلص بود.
امام جعفر صادق (ع) ازجمله شخصیت هایی است که نظریات و افکار علما و دانشمندان را به خود مجذوب داشته و در رشته های زیادی از علم و دانش؛ طب، کیمیا، فیزیک و...نظریه داده است که امروز آزمایشهای علمی نظریات امام صادق (ع) را ثابت می کند و بر آن صحه می گذارد.
دانشمندانی که در زمان امام صادق زندگی میکردند به شاگردی او افتخار می نمودند و در مقابل او زانوی ادب زده از دانش وسیع و سرشار او می آموختند. دانشمندان چه در زمان ایشان و بعد از ایشان در تعریف و تمجید از وی و ستودن مقام علمی او از یک دیگرسبقت می گرفتند و میگیرند. نه تنها علمای شیعه و علمای اهل سنت، که علمای غیر مسلمان هم از امام جعفر صادق تعریف میکنند و علمای شرق و غرب، مسلمان و غیر مسلمان تحت تاثیر امام جعفر صادق قرار گرفته اند. از بزرگان علم و معرفت زيادند كسانى كه از محضر شريف حضرتش به صورت مستقیم و يا غيرمستقيم بهره برده اند و زیادند کسانی که درباره ايشان سخنها گفتهاند و مقالات با ارزش به رشته تحرير درآورده اند؛ ما در اینجا به ذکر چند نظر از دانشمندان بزرگ اهل تسنن می پردازیم، تا با افکار آنها درباره امام جعفر صادق(ع) آشنا شویم.
نکته
برخی از رهبران مذاهب اهل سنت، مانند امام ابوحنیفه(ره) وامام مالک بن انس(ره) ، در زمان امام صادق بوده و برخی دیگر مانند امام شافعی(ره) و امام احمدبن حنبل (ره) بعد از شهادت امام صادق به دنیا آمده اند.
و لکن از آنجایی که امام احمد شاگرد امام شافعی بوده است و شافعی شاگرد امام مالک بن انس، و امام مالک بنا به قول خودش از امام صادق (ع) حدیث شنیده، پس از این جهت می توان آن دو را نیز از شاگردان امام صادق بشمار آورد و در نتیجه تمام رهبران مذاهب اهل سنت یا با واسطه و یابدون واسطه جزء شاگردان امام صادق ـ علیه السّلام ـ می باشند.
امام مالك بن انس (رض)
محمدبن زياد ازدى می گوید: شنيدم كه مالك بن انس مىگويد: نزد جعفربن محمدالصادق رفتم به گونه اى كه زياد از من قدرشناسى مىكرد و مىفرمود: «اى مالك تورا دوست دارم» و من از اين بابت مسرور مىگشتم و خدا را سپاس مىگفتم« فماكنت أراه إلّا على إحدى ثلاث خصال، إمّا مصلّ و إمّا صائم و إمّا يقرأالقرآن، و مارأيته يحدّث إلّا عن طهارة.»؛ هيچگاه نديدم ايشان را مگر بر سه خصلت نيك يا نماز مىخواند و يا روزه دار بود و يا به تلاوت قرآن مشغول بود و همیشه از خوبی ها و پاکی ها صحبت می کرد.
ابن حیان
ابن حجر عسقلانى از قول ابن حیان درباره امام صادق مىگويد: «مارأيت أفقه من جعفربن محمّد» فقیه تر از جعفربن محمد کسی را ندیدم وى از سادات اهلبيت است كه فقيه و عليم و فاضل بود و به سخنش نيازمند بوديم.
و در روايت ديگرى آمده است كه وى تنهاكسى بود كه همه فقها وعلما و فضلا محتاج و نيازمند سخنش بودند.
ابوحاتم
ذهبى در كتاب خود موسوم به تذكرةالحفاظ مى نويسد: قال ابوحاتم: «ثقة لايسأل عن مثله»؛ امام صادق آنگونه مورد اطمينان است كه از كسى همانند او سؤال نمىشود.
ابن ابى حاتم
ابن حجر عسقلانى در كتاب تهذيب التهذيب از ابن ابى حاتم نقل مىكند كه گفت از قول پدرش: «جعفرالصادق ثقة لايسأل عنه.»؛ يعنی: امام جعفرصادق(ع) شخصيت مورد اطمينانى است كه نياز نيست درباره او از كسى پرسش شود.
امام شافعى(رض)
ابن حجر عسقلانى گفته است: اسحاق بن راهويه گفت به شافعى گفتم: جعفر بن محمد نزد تو چگونه است؟ شافعى گفت: (ثقة) يعنى شخصیت کاملا مورد اعتماد و اطمينان كامل من است.
عمروبن المقدام
ابن حجر عسقلانی از عمروبن المقدام نقل مىكندكه گفت: «كنت اذا نظرت الى جعفربن محمد علمت انه من سلالة النبيين»؛ چون نگاه به جعفر بن محمد مىكردم مىدانستم كه او از سلاله پيامبران است.
امام ابوحنيفه(ره)
امام ابوحنيفه(ره) که به گفته عده ای یکی از شاگردان امام جعفر صادق(ع) هستند درباره آن حضرت فرموده است: «مارأيت أفقه من جعفربن محمّد»؛ فقيه تر و دانشمندتر از جعفربن محمد به چشم نديدهام. و بعد از گفتگویی که با امام جعفرصادق داشت گفت: «الله اعلم حیث یجعل رسالته» خداوند از همه دانا است که تا رسالتش را درکجا قرار دهد. و در جای دیگر میگوید: «لولا جعفر ابن محمد(ص) ما علم الناس مناسک حجهم» اگر امام صادق نبود مردم مناسک حج(طریقه حج کردن) شان را نمی دانستند.
شهرستانى
وى دركتاب خود موسوم به الملل والنحل درباره عظمت و بزرگى حضرت صادق مىنويسد: «جعفربن محمّدالصادق، هو ذوعلم و أدب كامل في الحكمة، و زهد في الدنيا و ورع تام ّعن الشهوات و قدأقام بالمدينة مدّةً يفيد الشيعة المنتسمين إليه و يفيض على الموالين له أسرار العلوم.» «جعفربن محمّدصادق، داراى علم بسیار و ادب کامل در حکمت و زهد در دنیا و ورع تام از شهوات بود. او مدتى در مدینه اقامت کرد و به شیعیان منسوب به خود نفع فراوان رسانده و بر دوستداران خود اسرار علوم را بیان نموده است.»
ابن حجر هيثمى (ره)
وى كه يكى ديگر از عالمان بزرگ و فقیهان علامه و از مؤلفين به نام اهل تسنن بشمار مى آيد، در كتاب خود موسوم به الصواعق المحرقه موضوعى را در رابطه به اين كه شش فرزند از سلاله پاك محمدبن على (عليهمالسلام) به دنيا آمدند می گوید:
افضل و كاملتر از همه آنها امام جعفرصادق (عليه السلام) بودند كه پس ازوى خليفه و وصى ايشان شدند و مردم از علوم منتشره ايشان به تمامى شهرها سخن گفته اند و پيشوايان بزرگى چون؛ یحی بن سعید و.....از او حديث نقل كرده اند.
ابو الفرج عبدالرحمن بن الجوزى
ابن جوزى كه خود از عرفای نامدار اهل تسنن مىباشد و از مؤلفين مشهور جهان اسلام است در كتابش موسوم به «صفةالصفوة» مىنويسد: «كان جعفربن محمد مشغولا بالعبادة عن حبال رياسة»؛ جعفربن محمد شخصيتى بود كه مشغوليت فراوانش به عبادت او را از عشق رياست بازداشته و سيراب كرده بود.
ابن خلكان
اين مؤلف مشهور و به نام اهل تسنن در كتاب خود موسوم به «وفيات الاعيان» اظهارداشته است: حضرت امام جعفرصادق از سادات اهلبيت(عليهم السلام) بشمار مىرود و به دليل راستگويى در گفتارش ملقب به صادق شده است، فضیلتش مشهورتر از آن است که ذکر شود و ابوموسى جابربن حيان يكى از شاگردان اوست كه كتابى مشتمل بر هزار برگ تأليف نموده كه متضمن رساله هاى امام جعفرصادق (ع) است كه مقدار آنها به پنجصد رساله مىرسد.
خيرالدين الزركلى
وى يكى ديگر از مؤلفين به نام اهل تسنن مىباشد كه تأليفات ارزشمندى را از خود به يادگار گذاشته است او در كتاب خود«الاعلام» درباره امام جعفرصادق (ع) نوشته: امام جعفرصادق (ع) از بزرگان تابعين بشمار مىرود و در علم و دانش داراى منزلت بلندی است و جماعت زيادى از او كسب علم كردهاندكه از جمله آنها دو نفر از پيشوايان اهل تسنن امام ابوحنيفه و امام مالك هستند و لقب شان صادق است به خاطر اين كه هرگز كسى از او دروغ نشنيده است و در خبرهاى مربوط به او آمده است كه وى براى اعتلاء حق پيوسته عليه خلفاى بنى عباس در ستيز بوده و به مبارزه پرداخته است.
محمد فريد وجدى
اين نويسنده به نام نيز كه يكى از انديشمندان بزرگ اسلام و صاحب تأليفات متعددى مىباشد در دائرةالمعارف مشهور خود از امام جعفرصادق صحبت به ميان آورده و مىنويسد: ابوعبدالله جعفرالصادق يكى از ائمه دوازده گانه مذهب اماميه است وى از سادات نبوى (صلى الله عليه وآله) مى باشد و به دليل صداقت در گفتارش به صادق ملقب شده است و يكى از بزرگان زمان خود در ميان مردم است.
ابو زهره
محمد ابو زهره از ديگر دانشمندان و علماء و نويسندگان جهان اسلام و از انديشمندان به نام در كتابى كه به نام الامام الصادق درباره حضرت مىنويسد: امام صادق (ع) در طول مدت زندگى پر بركتش هميشه در طلب حق بود و هرگز پرده اى از ريب و شك و ترديد بر قلب او مشاهده نشد و كارهايش به مقتضيات كجانديشى سياستمداران زمانش رنگ نباخت و لذا هنگامى كه رحلت فرمود عالم اسلامى فقدان او را كاملا حس كرد؛ زيرا كه ياد او هر زبانى را عطرآگين مىساخت و همه علماء و انديشمندان بر فضل او اجماعاً معترفند.
و اضافه مىكند: علماء اسلام در هيچ مسأله اى آنگونه كه بر فضل امام صادق و دانش او اجماع نموده اند عليرغم اختلاف طوائفشان، به اين شكل اجماع ننموده اند و تعداد زيادى از ائمه اهل تسنن هستند كه معاصر با ايشان بودند و هم عصر با ايشان زيسته و از محضر مبارك شان فيض برده اند و بدينسان وى به پيشوايى علمى زمانش كاملا شايسته بوده همچنانكه اين شايستگى را قبل از او پدر و جدش و نيز عمويش زيد رضى الله عنهم اجمعين داشته اند. و همه پيشوايان راه هدايت به آنها اقتداء نموده و از حرفهاى آنها اقتباس نموده اند.
ابن الصباغ مالكى
اين نويسنده نامدار اهل تسنن نيز كه در كتاب خود به نام «الفصول المهمة» در ارتباط با مناقب امام جعفر صادق (عليه السلام) مطالب قابل توجهى را ذكر نموده است در اين باره مىنويسد: مناقب و خوبی های امام صادق از شمارش برون است و فکر بیدار نویسنده از او حیرت می کند.
عبدالله بن شبرمه
تعداد زيادى از تابعين از امام صادق (ع) حديث نقل نموده اند كه از ميان آنها مىتوان يحيى بن سعيدالأنصارى، و ايوب سختيانى و أبان بن تغلب و ابوعمروبن المعلاء و يزيدبن عبدالله بن الهادی را نام برد. اضافه بر اينكه ائمه و أعلام اهل تسنن مانند مالك بن انس و شعبةبن الحجاج و سفيان ثورى و ابن جريح و عبدالله بن عمر و روح بن القاسم و سفيان بن عيينة و سليمان بن بلال و اسماعيل بن جعفر و حاتم بن اسماعيل و عبدالعزيزبن مختار و وهب بن خالد و مسلم بن حجاج نيز از ايشان حديث روايت نموده اند.
ميرعلى هندى
ميرعلى هندى كه از علماى نامدار اهل سنت است و در دوره ى معاصر زندگی میکرد، درباره ى عظمت علمى و اخلاقى امام صادق(ع) مى گويد:
آراء و فتاواى دينى تنها نزد سادات و شخصيتهاى فاطمى رنگ فلسفى به خودگرفته بود. گسترش علم در آنزمان، روح بحث و جستجو را برانگيخته بود و بحثها وگفتگوهاى فلسفى در همه ى اجتماعات رواج يافته بود. شايسته ى ذكر است كه رهبرى اين حركت فكرى را حوزه ى علمى اى كه در مدينه شكوفا شده بود، بر عهده داشت. این حوزه را نبيره ى على بن ابى طالب(ع) به نام امام جعفر كه (صادق) لقب داشت، تإسيس كرده بود. او پژوهشگر فعال و متفكرى بزرگ بود و با علوم آن عصر به خوبى آشنايى داشت و نخستين كسى بود كه مدارس فلسفى اصلى را در اسلام تإسيس كرد.
در مجالس درس او تنها كسانى كه بعدها مذاهب فقهى را تإسيس كردند، شركت نمى كردند بلكه فلاسفه و طلاب فلسفه از مناطق دوردست در آن حاضر مى شدند.
(حسن بصرى) موسس مكتب فلسفى (بصره) و (واصل بن عطا) موسس مذهب (معتزله)، از شاگردان او بودند كه از زلال چشمه ى دانش او سيراب مى شدند.
نکته پایانی
از این نظریات دانستیم که امام جعفر صادق شخصیت محوری، قابل قدر و قابل پذیرش برای همه بوده و هست ولی باید دانست که شخصیت امام جعفر صادق بالا و والاتر از آن است که در افکار و نظریات بگنجد و محصور باشد، تا کاملا او را شناخت وتعریفش نمود.
همان طور که در ابتدا اشاره کردیم، دانشمندان غیرمسلمان هم درباره امام جعفرصادق حرف زده اند؛ مجمع مطالعاتی است در استراسبورگ فرانسه یکی از تحقیقاتی که از سوی ۲۵ نفر از دانشمندان این مجمع صورت گرفته مربوطبه سیدنا جعفر صادق (ع) است که نظریات ایشان راجع به فیزیک، شیمی، طب و غیره به بحث گرفته شده و درباره آن کتابی نوشته اند. ذبیح الله منصوری آن را به نام مغز متفکر جهان شیعه ترجمه نموده است.
ضمناً علامه محمد ابوزهره از علمای بنام معاصر اهل سنت کتاب بسیار نفیسی تألیف نموده که توسط انتشارات احسان از بزرگترین ناشران اهل سنت کشور تحت عنوان امام جعفر صادق و دیدگاههای فقهی ایشان چاپ شده است.
