۱. رمضان، ماه بهار و انس با قرآن

رمضان، ماهی است که در آن قرآن نازل شد. بنابراین، رابطه ویژه ای میان قرآن و ماه رمضان وجود دارد؛ یعنی همان گونه که در فصل بهار، عالم طبیعت و انسان، شادابی خاص و حیاتی دوباره پیدا می کند، رمضان نیز بهار قرآن است. دوستداران قرآن در این ماه بیش از پیش به قرآن نزدیک می شوند و با خواندن و یادگیری و فهمیدن معارف آن، به دل هایشان حیات مجددی می بخشند.

علی(ع) می فرماید: «کتاب خداوند تعالی را یاد بگیرید؛ زیرا قرآن، بهار دل هاست».

در رمضان، ماه انس با قرآن، باید ویژگی همدم بودن با قرآن را در خود ایجاد کنیم و رابطه تنگاتنگ و جدی با آن داشته باشیم؛ زیرا قرآن، کتاب کامل انسان سازی است، به گونه ای که همه برنامه ها و رموز تکامل را دربردارد. قرآن، سخن خدا است و عمل به آن، سبب پیروزی و رستگاری در دنیا و آخرت است.

هرگاه قرآن را بشناسیم، به عظمت نازل کننده آن پی ببریم و محتوایش را دریابیم، سپس با عشق، با آن ارتباط فکری و عملی برقرار کنیم، می توانیم ادعا کنیم که با قرآن انس گرفته ایم.

۲- فضیلت و آثار تلاوت قرآن

الف) پاداش الهی

آنان که کتاب خدا را می خوانند، نماز را برپا می دارند و از آنچه ما روزی شان کرده ایم، پنهان و آشکار به فقیران انفاق می کنند، امید تجارتی دارند که هرگز زیان و زوال نخواهد یافت.(فاطر:۲۹)

آیا تا به حال با خداوند معامله کرده اید؟ معامله ای که سرمایه آن، قرآن و نماز و انفاق است.

ب) شکوفایی ایمان

شکوفایی ایمان، با قرآن خواندن به دست می آید.

آیا می دانید که با خواندن آیه هایی از قرآن در روز، می توانیم ایمانمان را شکوفا سازیم.

ج) نورانیت و جلای قلب ها

خواندن قرآن، قلب های زنگار گرفته را جلا می دهد.

بیایید روزانه با خواندن چند آیه قرآن، زنگارهای قلب خود را شست وشو دهیم.

د) کفاره گناهان

قرآن خواندن، کفاره گناهان و سپر آتش و ایمنی از عذاب است.

با خواندن قرآن، خود را در برابر عذاب الهی ایمن سازیم.

ه) دوری از تنهایی

هر کس با خواندن قرآن انس گیرد، دوری برادران و دوستان، او را وحشت زده نمی کند.

سخن گفتن با خداوند، تو را از تنهایی نجات می دهد.

و) دوری از فقر

هر که قرآن بخواند، توانگری است که دیگر فقیر نمی شود.

با خواندن آیه های قرآن، خانه هایتان را منبع رحمت ها و ارزاق الهی کنید.

ی) سعه صدر و روشنی دل

بهترین ذکر و سخن، قرآن است. با قرآن است که سینه ها فراخ و درون ها روشن می شود.

بیایید در ماه رمضان، آرامش به دست آمده از قرآن خواندن را تجربه کنیم.

۳. آداب تلاوت قرآن از زبان قرآن

خواندن قرآن آدابی دارد که در اینجا به برخی اشاره می کنیم:

-بدون وضو و طهارت نباید دست یا عضوی از بدن خود را به نوشته های قرآن برسانیم.

لا یَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُونَ. (واقعه: ۷۹)

قرآن را جز پاکان مس نمی کنند.

 -پیش از خواندن قرآن، باید از شیطان رجیم و رانده شده به درگاه حق پناه برد.

فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجیمِ. (نحل: ۹۸)

پس هنگامی که قرآن را می خوانی، از شیطان رانده شده به خدا پناه ببر.

-قرآن را با صدای نیکو و زیبا بخوانیم.

و رَتِّلِ الْقُرآنَ تَرتیلاً. (مزمل:۴)

-قرآن را به صورت شمرده و آرام بخوان.

دیگر آداب تلاوت قرآن

- فرستادن صلوات پیش و پس از خواندن قرآن؛

- نگاه کردن به کلمات و آیات قرآن هنگام تلاوت؛

- پوشیدن لباس پاکیزه، مسواک زدن و خوش بو کردن بدن پیش از تلاوت؛

- رو به قبله نشستن؛

- صحیح تلفظ کردن کلمه ها و جمله ها؛

- رعایت خضوع و خشوع هنگام تلاوت؛

ـ رعایت اخلاص هنگام تلاوت؛

- انتخاب مکان مناسب برای تلاوت؛

- گفتن «صَدَقَ اللّهُ الْعَلیّ الْعَظیم» در پایان تلاوت.

4. آداب شنوندگان آیه های قرآن

الف) تدبّر و تفکر در قرآن و توجه کامل به معانی آیه ها

اَفَلاً یَتَدَبَّرونَ القُرآن.(نساء:۸۲)

آیا آنها در قرآن نمی اندیشند.

ب) سکوت و پرهیز از دیگر کارها

وَ إِذا قُرِیَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ. (اعراف:۲۰۴)

هنگامی که قرآن خوانده شود، پس گوش فرا دهید و سکوت کنید. شاید مورد رحمت قرار گیرید.

ج) احترام قلبی نسبت به این کتاب آسمانی

5. قرآن کتاب هدایت

قرآن، کتاب آسمانی و معجزه آخرین سفیر الهی حضرت محمد صلی الله علیه و آله و بزرگ ترین هدیه الهی برای انسان ها و گران بهاترین میراث پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در میان مسلمانان است. قرآن کتابی جامع و دربرگیرنده همه قوانین، حکمت ها و موعظه هایی است که برای هدایت انسان لازم است.

خداوند بزرگ، قرآن کریم را در آیه های گوناگون چنین توصیف می کند:

بی هیچ شکی قرآن، راهنمای پرهیزکاران است. (بقره:۲)

آیا تاکنون اندیشیده اید که چرا قرآن، کتاب هدایت برای پرهیزکاران معرفی شده است؟ شاید سرّ این مطلب در این باشد که پرهیزکاران با دوری از گناهان، زمینه را برای هدایت پذیری فراهم کرده اند.

قرآن، هدایتی برای بشر است. (بقره:۱۸۵)

خداوند بشر را آفرید و قرآن را برای هدایت و راهنمایی او فرستاد تا حجت بر همگان تمام شود.

بیایید با تأمل و تدبّر در آیات قرآن کریم و عمل به دستورهایش، در روز جزا شرمنده درگاه حق نباشیم.

قرآن راه حق و باطل را روشن می کند. (حجر:۱).

بشر همواره در پی حقیقت و بازشناسی آن از باطل است. او می خواهد بداند حق کدام است و باطل کجاست؟ راه کدام است و چاه کجاست و چه سرمایه ای بالاتر از این کتاب آسمانی و چه میزانی دقیق تر از قرآن و چه فرقانی بهتر از کلام خدا.

قرآن با عظمت است. (حجر: ۸۷)

به راستی قرآن، کتاب عظیمی است؛ چون از سوی پروردگار بزرگ آمده است. رمضان نیز از عظمت قرآن، عظیم شده است؛ زیرا ماه نزول قرآن است و چه زیباست که در ماه عظیم، کتاب آسمانی با عظمت را تلاوت کنیم و از دریای عظیم معارف آن بهره بریم!

همانا این قرآن، انسان را به راست ترین و استوارترین راه هدایت می کند. (اسراء:۹)

آیا می خواهید در درست ترین و بهترین راه ها قدم بگذارید؟ اگر پاسختان مثبت است، در قرآن بیندیشید و به آن عمل کنید.

شفای دل و رحمت الهی برای اهل ایمان است. (اسرا: ۸۲)

برای دل زنگار گرفته ام، شفا می خواهم و به رحمت الهی امید دارم. در عین حال، زمزمه ای آسمانی در گوشم می پیچد که شفای دل بیماران و رحمت و بخشایش الهی در قرآن است. بیایید به امید دست یابی به رحمت الهی و درمان قلوب آلوده به گناه، قرآن بخوانیم.

سوگند به قرآنی که بیانش حکیمانه است. (یس:۲۰)

به راستی از حکیم، جز سخن حکیمانه می شنوید؟ قرآن، کلامی حکیمانه از سوی خداوند حکیم است. دریای حکمت و معرفت است، ولی تنها آنان که اهل حکمت و معرفتند، می توانند از این کلام جاودانه بهره ببرند.

این کتاب جز برای پند و نصیحت جهانیان نیست. (تکویر:۲۷)

ای عزیز! نصیحت خدا را به گوش جان بپذیر و به آن عمل کن. قرآن بخوان و در آن بیاندیش که بهترین نصیحت از سوی بهترین ناصحان است.

قرآن، روشن کننده حقیقت هر چیزی است. (نحل:۸۹)

هنگامی که فتنه ها همچون تاریکی های شب همه جا را فرا گرفته است، برای رستگاری و نجات به قرآن پناه ببرید.

قرآن مایه هدایت و رحمت برای نیکوکاران است. (لقمان:۲)

اگر می خواهید هدایت و رحمت الهی شامل حالتان شود، پس چرا نیکی و احسان نمی کنید؟ خداوند وعده داده است که هدایت و رحمت قرآن شامل نیکوکاران می شود.

قرآن مایه هدایت و رحمت برای مؤمنان است. (نمل:۲)

ای مؤمنان! ای کسانی که ایمانتان به مرحله عمل و ظهور رسیده و قلبتان با زبانتان یکی است، برشما باد بشارت خداوند که هدایت و رحمت الهی شامل حالتان خواهد شد.

قرآن یادآوری است برای آنان که از خدا می ترسند. (طه:۳)

گاهی هوای نفس، انسان را به وادی غفلت می کشاند و حقیقت را غبارآلود جلوه می دهد. گاهی لشکریان شیطان، سربازان رحمانی نفس را فریب می دهند و این خداترسانند که با توسل به قرآن از این خطر بزرگ رهایی می یابند.

این قرآن، بشارتی برای مسلمانان است. (نحل:۸۹)

ای مسلمانان! نزول قرآن در رمضان بر شما بشارت باد. راه را باز کنید، فرشته های نیکوکار کتاب آسمانی قرآن را در صحیفه هایی ارجمند برای شما به ارمغان می آورند. لطف الهی شامل حالتان شده و این کتاب گران قدر را برای شما فرستاده است. پس در گرامی داشت این لطف الهی بکوشید.

6. انس معصومین(ع) با قرآن

الف) پیامبراعظم(ص)

توجه آن حضرت به خواندن قرآن ـ به ویژه در دل شب ـ به قدری بود که حتی حالت بیماری و تب نیز مانع آن نمی شد. بنا بر روایتی، هنگامی که یکی از اصحاب، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را سخت بیمار دید و جویای حال حضرت شد، ایشان پاسخ داد: «این بیماری مانع آن نشد که شب گذشته سی سوره را بخوانم» هنگامی که آن صحابی عرض کرد: این تلاش در عبادت برای چیست؟ حضرت پاسخ داد: «آیا نباید بنده شکرگزاری باشیم؟»

ب) حضرت علی(ع)

حضرت علی علیه السلام بسیار قرآن می خواند، ولی تنها به تلاوت ظاهر آیه های قرآن قناعت نمی کرد. او به قدری با قرآن مأنوس بود که حتی وقتی شمشیر کینه مفسدان بر سرش فرود آمد، اندکی از خاک محراب را روی زخم سر ریخت و این آیه را خواند: «ما شما را از خاک آفریدیم و در آن باز می گردانیم و بار دیگر نیز شما را از آن بیرون می آوریم».

همه جنبه های زندگی حضرت علی علیه السلام در ظاهر و باطن با قرآن هماهنگ بود، به گونه ای که طرف داران حق، او را «قرآن ناطق» خواندند.

ج) امام سجاد(ع)

امام سجاد علیه السلام فرمود: اگر همه انسان هایی که در میان مشرق و مغرب هستند، بمیرند، چون قرآن با من باشد [از تنهایی]، هراس ندارم.

شیوه آن حضرت چنان بود که هنگام تلاوت سوره حمد، وقتی به آیه «مالک یوم الدین» می رسید، آن قدر آن را تکرار می کرد که نزدیک بود روح از کالبدش بیرون رود.

د) امام رضا علیه السلام

آن حضرت در هر سه روز، یک بار همه قرآن را می خواند و می فرمود: اگر خواسته باشم، می توانم در کمتر از سه روز قرآن را ختم کنم، ولی هرگز به هیچ آیه ای نمی رسم مگر اینکه در معنی آن می اندیشم و درباره اینکه در چه موضوع و چه وقت نازل شده است، فکر می کنم. از این رو، در هر سه روز یک بار همه قرآن را تلاوت می کنم.

7. سیره علمای دین در انس با قرآن

الف) شیخ مفید

شیخ مفید شب ها اندکی می خوابید و بیشتر به نماز و مطالعه یا تلاوت قرآن مجید می پرداخت.

ب) میرداماد

محدث قمی می نویسد: «میرداماد قرآن مجید را بسیار تلاوت می کرد، به گونه ای که یکی از افراد مورد اعتماد برای من نقل می کرد که هر شب، پانزده جزء قرآن می خواند».

ج) شیخ انصاری

عبادت هایی که وی از سن بلوغ تا آخر عمر به آن می پرداخت، گذشته از فرایض، خواندن یک جزء قرآن، به جا آوردن هر روزه نماز جعفر طیار، خواندن زیارت جامعه و عاشورا بود.

د) علامه طباطبایی

شب های ماه رمضان را تا صبح بیدار بود. مقداری مطالعه می کرد و بعد به دعا و خواندن قرآن، نماز و ذکر می پرداخت.

ه) امام خمینی

در شبانه روز به ویژه هنگام نماز شب، به تلاوت قرآن می پرداخت و در هر فرصتی که به دست می آورد، مشغول تلاوت قرآن می شد.

یکی از یاران نزدیک ایشان در این زمینه چنین می گوید: امام هر روز مقید بودند چند صفحه قرآن بخوانند. ایشان معتقد بودند که خواندن قرآن و انس با قرآن، توفیق انسان را زیاد کرده و ایمان انسان را قوی می سازد. ایشان حتی در روزهای آخر عمر شریفشان و شب پیش از عمل جراحی نیز خواندن قرآن و نماز شبشان را ترک نکردند.

و) میرزای شیرازی

در شرح احوال این عالم ربانی آورده اند که ایشان، بیشتر آیه های قرآن و دعاهای ماه مبارک رمضان و زیارت ها را از حفظ می خواند. به سبب رقت قلب، همواره اشک از چشمانش سرازیر بود.

8. قرآن در رهنمودهای رهبر معظم انقلاب

پیروزی انقلاب اسلامی، قرآن را به ما باز گرداند و راه قرآن را به روی ما باز کرد و ما باید عقب ماندگی های خود را در فراگیری جامع این کتاب الهی جبران کنیم و علاوه بر متن قرآن، با ترجمه آن نیز کاملاً آشنا شویم.

انس با قرآن، معرفت اسلامی را در ذهن ما، قوی تر و عمیق تر می کند.

در کشوری که بر اساس اسلام اداره می شود، همه مردم باید قادر به خواندن درست قرآن کریم باشند.

بدبختی جوامع اسلامی، به خاطر دوری از حقایق و معارف قرآن است.

انس با قرآن؛ یعنی قرآن را خواندن و باز خواندن و در مفاهیم قرآنی تدبّر کردن و آنها را فهمیدن.

همین آیات قرآنی است که توانست در روزگاری، انسان هایی را تربیت کند که با دنیای کفر و ظلمات بستیزند و همین معارف است که ملت بزرگ ما را وادار و مجهز کرد که با دنیای مدرن و ظالم جاهلیت قرن بیستم مقابله کند.

اگر در آیات قرآن تأمل کنیم، اراده ما قوی تر از این خواهد شد. استقامت ما نیز بیشتر خواهد شد.

9. جوانانِ الگو در قرآن

قرآن در راستای رسالت هدایتی وتربیتی خود، برای اندیشه و اخلاق فردی و اجتماعی جوانان، با بیان داستان هایی واقعی به ترسیم الگوهای مناسبی پرداخته است. اکنون به برخی الگوها اشاره می کنیم:

الف) حوزه فکر و اندیشه

یک ـ الگوی مبارزه با عقاید و افکار باطل

حضرت ابراهیم علیه السلام در جوانی به مبارزه با بت پرستی پرداخت. ابراهیم در مرحله نخست، از چیستی بت ها و مجسمه ها پرسید. سپس بت پرستان را به تقلید از پیشینیان خود و گمراهی متهم کرد و از آنان دوری جست.

دو ـ الگوی هدف داری

اصحاب کهف، جوانانی خدا باور بودند که حاضر نشدند از عقیده خود دست بردارند. جوانانی بودند که به پروردگارشان ایمان داشتند. شعارشان این بود: «پروردگار ما، پروردگار آسمان ها و زمین است و به جز او خدایی دیگر را نمی خوانیم.» اینان چنان در راه عقیده خود استوار بودند که حاضر نشدند با طاغوت زمان هم نوا شوند. پس شهر و دیار، خانه و خانواده و حتی ملک و حکومت را رها کردند و به غاری پناه بردند.

ب) حوزه اخلاق

یک ـ الگوی از جان گذشتگی

مصداق منحصر به فرد الگوی از جان گذشتگی، حضرت علی بن ابی طالب علیه السلام است که حاضر شد در زمان خطر، به جای پیامبر در بستر وی بخوابد. خدواند در آیه ۲۰۷ سوره بقره می فرماید: «بعضی از مردم کسانی هستند که جان خود را برای خشنودی خدا می فروشند».

در همین زمینه از شرکت آن حضرت در جنگ های طاقت فرسای صدر اسلام می توان یاد کرد.

دو ـ الگوی دانش اندوزی

حضرت موسی علیه السلام با آن مقام و عظمتش، از بنده ای از بندگان خدا خواست تا او را آموزش دهد. خداوند در قرآن کریم می فرماید:

موسی به او (خضر) گفت: آیا از تو پیروی کنم تا از آنچه به تو تعلیم داده شده و مایه رشد است به من بیاموزی. (کهف: ۶۶)

معلم موسی در آغاز به دلیل ضرورت گنجایش علمی، از دادن پاسخ مثبت به او خودداری کرد، ولی با شرط پیشی نگرفتن موسی از استادش، پذیرفت که به وی آموزش بدهد.

سه ـ الگوی مبارزه با خواهش های نفسانی

حضرت یوسف، در اوج جوانی قرار دارد که کوره آتشین شهوت فوران می کند. زلیخا نیز زنی است که سیمایی زیبا دارد و همه زمینه ها برای کام جویی آنان فراهم است. با این حال، یوسف به دلیل ایمان قوی به خدا و ترس از آتش جهنم به خواهش زلیخا که بر اساس غریزه جنسی بود، پاسخ نداد.

چهار ـ الگوی طهارت و پاکی

خداوند، حضرت مریم را نشانه اعجاز و قدرت خود معرفی کرد و به دلیل پاکی و طهارتش و نیز ایمان وی به خدا، بر زنان دورانش برتری داد.

پنج ـ الگوی شرم و حی

در قرآن کریم، صفورا، دختر شعیب مظهر حیا معرفی شده است که در جریان برخورد موسی با وی (پیش از ازدواج) به آن اشاره شده است. قرآن کریم می فرماید:

یکی از آن دو دختر به سراغ او آمد و در حالی که با نهایت حیا گام برمی داشت، گفت: پدرم از تو دعوت می کند تا مزد سیراب کردن گوسفندان ما را به تو بپردازد. (قصص: ۲۵)

شش ـ الگوی تسلیم و رضا

اسماعیل، پسر ابراهیم، الگویی است برای جوانانی که در مقام عبودیت خدا گام برمی دارند. ابراهیم مأمور شد تا فرزند خود را در راه خدا قربانی کند. اسماعیل آماده ذبح شدن بود و ابراهیم آماده ذبح کردن. ناگهان خداوند ندا داد: «تو خوب از آزمایش بیرون آمدی. ما از ذبح اسماعیل گذشتیم و او را جای گزین کردیم».

هفت ـ الگوی گذشت

برادران حضرت یوسف به او بدی کردند و نسبت به وی حسادت ورزیدند. همچنین با طرح نقشه ای، او را برای مدتی طولانی از یعقوب جدا کردند. با این حال، حضرت یوسف مراحل سخت را یکی پس از دیگری پشت سر نهاد و نه تنها انتقام نگرفت، بلکه با احترام به آنان گفت: «خدا شما را می بخشد».

10. دانشمندان در قرآن

یک ـ دیدگاه دانشمندان غربی درباره قرآن

الف) پروفسور واشنگتن ایرونیک (خاورشناس امریکایی)

قرآن، کتابی است که از حدود اقیانوس اطلس تا نهر کاشمر، مردم را زیر سایه همایون فر خود، سعادتمند نگه داشته است. قرآن، حاوی بالاترین مبادی و با ارج و سودمندترین آنها است.

ب) روبرستن سمیث (خاورشناس اسکاتلندی)

از بهترین لذت ها، تنها این است که پیامبر با قرآنش آمد، در حالی که این کتاب، نشانه ای از بلاغت و دستوری بر شرایع، نماز و دین در آنِ واحد است.

ج) لیبون (دانشمند فرانسوی)

در عظمت و جلال قرآن، همین بس که گذشت چهارده قرن از نزول آن، نتوانسته کوچک ترین خللی در آن ایجاد کند. اسلوب بیان و کلمات قرآن چنان تازه و شیرین است که گویی دیروز پیدا شده است.

د) آلبرت انیشتین (بزرگ ترین متفکر و فیزیک دان)

قرآن، کتاب جبر، هندسه یا حساب نیست، بلکه مجموعه ای از قوانین است که بشر را به راه راست، راهی که بزرگ ترین فلاسفه دنیا از تعریف و تعیین آن عاجزند، هدایت می کند.

ه) گولیت (دانشمند اروپایی)

قرآن با زیبایی های جاذبش، خوانندگانی را مجذوب خود می سازد و با فصاحت و بلاغتی که دارد، رغبت زایدالوصفی در خواننده خود، ایجاد می کند.

و) رنبورت (دانشمند اروپایی)

واجب است اعتراف کنیم که علوم طبیعی، فلکی، فلسفه و ریاضیات که از اروپا اوج گرفت، عموماً از قرآن اقتباس شده است. پس اروپا، شهری برای اسلام است.

ز) علی احمدکنود علمبو (نویسنده معروف هلندی)

تمام کتاب های آسمانی دست خوش تحریف شده اند جز قرآن کریم که از گزند تحریف مصون مانده و در هر عصر و زمانی می تواند کاروان بشریت را به سوی سعادت، رهبری فرماید.

ح) سنت هیلر(فرانسوی)

قرآن، سرود مذهبی، ستایش ایزدی، قانون مدنی، دعا، مناجات، وعظ، ارشاد، راه و رسم جنگ آوری، قصص و تواریخ است.

ط) دکتر ماردریل(فرانسوی)

اسلوب قرآن، اسلوبی ملکوتی و آسمانی است و مولود فکر بشر و مخلوق زمینی نیست. آنچه قرآن دارد، هیچ کتاب دیگری نخواهد داشت.

ی) تولستوی (فیلسوف بزرگ روسی)

قرآن، مشتمل بر تعلیمات و حقایق روشن، آشکار و سهل است که عموم افراد بشر از هر طبقه ای می توانند از آن بهره مند گردند.

دو ـ دانشمندان حافظ قرآن

وی یکی از دانشمندان شیعی، از شاگردان خواجه نصیر طوسی و علامه حلی است که در یازده سالگی، تمامی قرآن را به خاطر سپرد.

شاعر سده چهارم که از نعمت بینایی بی بهره بود، در هشت سالگی، تمام قرآن را حفظ کرد.

ابن سینا، دانشمند نامی قرن پنجم هجری که در پزشکی، فلسفه و... سرآمد عصر خود بود، پیش از ده سالگی، قرآن مجید را حفظ کرد.

ابومعین ناصرخسرو قبادیانی، شاعر، عارف، حکیم و نویسنده زبردست بود. وی در نه سالگی، قرآن و بسیاری از احادیث را حفظ کرد.

آیت الله العظمی خویی، در دوران پیری به حفظ قرآن مشغول شد.

این دانشمند شافعی که به ادبیات، بسیار عشق می ورزید، در ده سالگی، قرآن را حفظ کرد.

ابراهیم بن شهریار ملقب به فخرالدین، در شمار شاعران و عارفان پیرو شیخ شهاب الدین سهروردی جای دارد. او در کودکی به جمع حافظان قرآن پیوست.

داوودبن عمر انتاکی ملقب به بصیر از دانشمندان شیعی اوایل قرن یازدهم است. وی در کودکی حافظ قرآن شد و توانست در پزشکی و فلسفه شهرتی چشم گیر به دست آورد.

این شاعر شیعی عصر بنی امیه، از اصحاب امام سجاد علیه السلام بود. پدرش او را در کودکی نزد حضرت علی علیه السلام آورد و گفت: فرزندم، شاعر است. امام علی علیه السلام فرمود: او را قرآن بیاموز که بهتر از شعر است. این سخن چنان در فرزدق اثر کرد که همه قرآن را به خاطر سپرد.

11. خواندنی های جذاب از قرآن

زنان و دختران در قرآن

ـ دختری که در محراب از سوی خدا برای او غذا آورده شد، حضرت مریم علیهاالسلام بود. (آل عمران:۳۷)

ـ به مادر حضرت موسی، وحی شد. (قصص: ۷)

ـ «آسیه»، زن فرعون و «مریم»، مادر عیسی علیه السلام ، دو زن نمونه قرآنی هستند. (تحریم: ۱۱و۱۲)

ـ سوره ای که درباره یک زن نمونه است، کوثر است.

ـ سوره ای که سفارش شده زن ها آن را بیشتر بخوانند، سوره نور است.

ـ زن ابولهب، هیزم کش آتش دوزخ است. (مسد: ۴)

ـ از عفت و شیوه راه رفتن دختر حضرت شعیب در قرآن به نیکی یاد شده است. (قصص: ۲۵)

ـ زنی که بدون پدر و مادر به دنیا آمد، «حوا» زن حضرت آدم علیه السلام بود. (نساء: ۱)

ـ سوره سبا نام قومی است که حاکمش زنی به نام «بلقیس» بود. (نمل: ۲۲ ـ ۲۳)

ـ سوره ای که به معنای زن امتحان شده است، سوره ممتحنه است.

کودکان و نوجوانانی که نامشان در قرآن است:

ـ موسی علیه السلام ، کودکی که به دستور خدا برای نجات از شر دشمنان در صندوق گذاشته و به آب انداخته شد. (قصص: ۷)

ـ عیسی علیه السلام ، کودکی که در گهواره سخن می گفت. (آل عمران: ۴۶)

ـ فرزند لقمان، پسری که در قرآن، پدرش او را نصیحت کرد. (لقمان: ۱۶ ـ ۱۹)

ـ یوسف، کودکی که برادرانش او را به چاه انداختند. (یوسف: ۱۵)

ـ فرزند نوح، پسری که از فرمان پدرش سرپیچی کرد و غرق شد. (هود: ۴۳)

ـ ابراهیم علیه السلام ، پسری که برای عمویش از خدا طلب آمرزش و بخشش کرد. (انعام: ۷۴)

ـ قابیل، پسری که برادرش را مظلومانه کشت. (مائده: ۳۰)

ـ عیسی علیه السلام ، کودکی که بدون پدر به دنیا آمد. (آل عمران: ۴۵ ـ ۴۷)

اولین ها،آخرین ها و ترین های قرآنی

ـ بزرگ ترین سوره قرآن، بقره است.

ـ کوچک ترین سوره قرآن، کوثر است.

ـ بزرگ ترین آیه قرآن، آیه۲۸۲ سوره بقره است.

ـ کوچک ترین آیه قرآن ـ به جز اوایل سوره ها ـ آیه «مدهامَّتان» است که در آیه ۶۴ سوره الرحمان قرار دارد.

ـ اولین سوره نازل شده، سوره علق است.

ـ آخرین سوره نازل شده، سوره نصر است.

ـ بزرگ ترین کلمه قرآن «فَاَسقینا کُمُوه»است که در آیه ۲۲ سوره حجر قرار دارد و ۱۱ حرف دارد.

پیامبران در قرآن

ـ پیامبری که هم اکنون زنده است، حضرت عیسی علیه السلام است.

ـ پیامبری که زره می بافت، حضرت داوود علیه السلام بود.

ـ پیامبری که به سفر آسمانی رفت، حضرت محمد صلی الله علیه و آله بود.

ـ پیامبری که سحر جادوگران را باطل کرد، حضرت موسی علیه السلام بود.

ـ پیامبری که افراد کور را شفا می داد و مردگان را زنده می کرد، حضرت عیسی علیه السلام بود.

ـ پیامبری که دوازده پسر داشت، حضرت یعقوب علیه السلام بود.

ـ پیامبر کشتی ساز، حضرت نوح علیه السلام بود.

ـ پیامبری که بدون پدر به دنیا آمد، حضرت عیسی علیه السلام بود.

ـ پیامبرانی که پدر و پسر بودند، عبارتند از: ابراهیم و اسماعیل، ابراهیم و اسحاق، یعقوب و یوسف، داوود و سلیمان، زکریا و یحیی.

سوره ها

ـ توحید، نام سوره ای از قرآن است که از اصول دین به شمار می رود.

ـ حج، نام سوره ای است که یکی از فروع دین به شمار می رود.

ـ سوره حدید، نام یکی از فلزات است.

ـ سوره تین، نام میوه ای است که خداوند به آن سوگند خورده است.

ـ سوره دهر به معنای روزگار است.

ـ سوره لقمان، نام مردی دانشمند است.

ـ سوره جمعه، نام یکی از روزهای هفته است.

ـ سوره یاسین به قلب قرآن معروف است.

ـ سوره الرحمن، عروس قرآن است.

ـ سوره نمل دو بسم الله دارد.

۱۲. کیفیت نزول قرآن(پرسش و پاسخ)

با توجه به آغاز نزول قرآن در ۲۷ رجب، مبعث پیامبراعظم صلی الله علیه و آله ، آیه هایی که نزول قرآن در ماه رمضان را بیان می کنند چگونه تفسیر می شوند؟

درباره کیفیت نزول قرآن، آیه ها را دو گونه می توان دسته بندی کرد:

۱. آیه هایی که بر نزول قرآن در شب قدر و ماه رمضان دلالت دارد، مانند:

شَهْرُ رَمَضانَ الَّذی أُنْزِلَ فیهِ الْقُرْآنُ. (بقره: ۱۸۴)

ماه رمضان، ماهی است که قرآن در آن نازل شده است.

۲. آیه هایی که بر نزول تدریجی قرآن در طول۲۳ سال دلالت دارد، مانند:

وَ قُرْآنًا فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَی النّاسِ عَلی مُکْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزیلاً. (اسرا:۱۰۶)

و قرآنی [با عظمت] را بخش بخش] بر تو] نازل کردیم تا آن را به آرامی بر مردم بخوانی و آن را به تدریج نازل کردیم.

با توجه به این آیه ها، قرآن دو گونه نازل شده است:

یک نزول دفعی که در آن، حقیقت والا و بسیط قرآن به طور کلی در ماه مبارک رمضان بر قلب و جان پیامبر نازل شد؛ زیرا کسی که معلم و مربی بشر است، باید سر فصل ها و اهداف اساسی دعوت و پیام آسمانی را به طور کلی بداند.

نزول دوم که نزول تدریجی است، از ۲۷ رجب با نازل شدن آیه های نخستین سوره علق آغاز شد و آن حقیقت بسیط و یک پارچه به تفصیل و در قالب الفاظ و کلمات بر پیامبر فرود آمد تا آن را به مردم تفهیم کند.

۱۳ ـ رمضان، ماه نزول قرآن (پیام کوتاه)

ای دوست! با دهانی پاک، با دلی روشن و خاطری خداجوی به تلاوت قرآن بپرداز.

هنگامی که قرآن می خوانی، شمرده و با تأمل و اندیشه بخوان و تصور کن که در محضر خدایی و خداوند با تو سخن می گوید و تو را مخاطب آیات قرار می دهد.

اگر ماه رمضان است و قرآن می خوانی، بکوش تا کیفیت را بر کمیّت مقدم بداری. حساب صفحات و چند جزء قرآن را مکن. بیندیش که در آیه ها، خدای متعال چه گفته و چه خواسته است.

هرگز مباد که شیوه تلاوت و اسلوب قرائت، تو را از معنی و توجه به پیام های آیات باز دارد.

آن کس که قرآن بخواند؛ ولی دلش حالت خضوع پیدا نکند و قلبش رقت نیابد و در دل، اندوه نگیردش، شأن خداوند را کوچک کرده است.

قرآن، گنجینه گران بهای الهی است. مگر می شود کسی گنجینه ای را بگشاید، ولی ننگرد که در آن چیست و به چه کاری می آید؟

هرگز مباد از آنان باشیم که «حروف» قرآن را حفاظت کنیم، ولی «حدود» آن را ضایع سازیم.

باید «غبار نسیان» را با عطر تلاوت شست و زدود.

خانه هایتان را با نور قرآن روشن کنید و صدای قرآن و آهنگ روح نواز و جان بخش آن را در فضا بگسترید.

باید پیوسته در محضر قرآن بود و همچون شاگردی در مکتب استاد، از نکته ها و آموزه هایش درس ها آموخت.

حضرت آیت‌‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی روز معلم را به همه معلمان در مدارس و دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه تبریک گفتند.

متن پیام مقام معظم رهبری به‌مناسبت روز معلم به این شرح است:

روز معلم را به همه‌ی معلمان عزیز که در مدارس و دانشگاهها و حوزه‌های علمیه به پرورش اندیشه و دانش کودکان و جوانان کشور میپردازند تبریک میگویم.

این سخن امام خمینی که معلمی را شغل انبیا دانستند، یک شعار تبلیغاتی نبود، سخن قرآن بود که فرموده است: ویزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحمکة... تزکیه و تعلیم و کتاب و حکمت الهی چهار واژه‌ی کلیدی در دعوت اسلام و همه پیامبران است. واژه کلیدی دیگر قیام به قسط است. در مدرسه نبوّتها، نسلهای بشر با کتاب و حکمت، آموزش وپرورش می‌یابندو آنگاه زندگی عدالت‌محور بنا میکنند و جوامع بشری بدین ترتیب به هدفهای آفرینش انسان نزدیک میشوند.

نظام اسلامی با همین هدف یعنی شکل‌گیری یک جامعه‌ی دینی عادلانه و آرمان‌خواه پدید آمد، و طبیعی است که نظام آموزشی کشور نیز نمیتواند هدفی جز هدف کلّی نظام داشته باشد.

کودک و نوجوان و جوان در کشور اسلامی می‌آموزد که استعداد و توان بالقوه‌ی خود را برای ارزشهای متعالی ملی یعنی ارزشهای اسلامی و انقلابی شکوفا کند و به‌کار گیرد.

این آموزش حیاتی و سازوکار تحقق آن، همان کار بزرگ و جهاد مبارکی است که معلمان عهده‌دار آن شده‌اند.

اسلام ما را به علم نافع فرا میخواند، علم نافع از سوئی جوان ایرانی را به ابزارهای لازم برای پیشرفت و اعتلای کشور و ملتش مجهز میسازد، و از سوئی به او هویت می‌بخشد و او را از وزانت و اعتبار روحی و معنوی و اعتماد به نفس برخوردار میکند.

نسل جوانی که در این مسیر، صیرورت و پرورش می یابد، ثروتی آن‌چنان انبوه و ذخیره‌ئی آنچنان عظیم است که هیچ پدیده‌ی ارزشمند دیگری برای کشور با آن برابری نمیکند.

این ثروت، محصول کار و انگیزه‌ی معلمان در مدارس و دانشگاهها و حوزه‌های علمیه است. رحمت و فضل خدا بر دستهای پرکار و دلهای پر انگیزه‌ی آنان باد.

نسل جوان ما بحمدالله الگوهای درخشان و برجسته‌ای را هم میشناسد که در دنیای مادی امروز نظائر آنها را کمتر میتوان یافت؛ از شهید چمران و شهید آوینی تا شهدای هسته‌ئی و تا شهید سلیمانی و تا شهید بزرگوار مطهری که در دهه‌ی سی از عمر خود در حوزه‌ی قم و دانشگاه تهران درخشید و در دهه‌ی پنجاه با بال شهادت به ملکوت اعلی پرکشید.

درود خدا بر شهیدان و سپاس ما به معلمان و خوشامد ما نثار نسل جوان خوش عاقبت ملت ایران باد.

سیّدعلی خامنه‌ای

۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۹

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ  (بقره185)

ماه رمضان [همان ماه] است كه در آن قرآن فرو فرستاده شده است [كتابى ] كه مردم را راهبر و [متضمن] دلايل آشكار هدايت و [ميزان] تشخيص حق از باطل است پس هر كس از شما اين ماه را درك كند بايد آن را روزه بدارد و كسى كه بيمار يا در سفر است [بايد به شماره آن] تعدادى از روزهاى ديگر [را روزه بدارد] خدا براى شما آسانى مى‏ خواهد و براى شما دشوارى نمى‏ خواهد تا شماره [مقرر] را تكميل كنيد و خدا را به پاس آنكه رهنمونيتان كرده است به بزرگى بستاييد و باشد كه شكرگزارى كنيد

طالبان با اشاره به درخواست‌های دولت افغانستان و نمایندگان کشورهای خارجی و سازمان‌های بین‌المللی از این گروه برای اعلام آتش‌بس و یا کاهش حملات تصریح کرد: ما مسئولیت خود را برای صلح و پایان جنگ انجام داده‌ایم.

طالبان افزود که توافقنامه با آمریکا برای پایان دادن به جنگ و پیدا کردن راه‌حل مسالمت‌آمیز در افغانستان به امضا رسید و  براساس توافق 10 روز بعد باید 6 هزار زندانی از دو طرف آزاد می‌شدند تا زمینه آغاز مذاکرات بین‌الافغانی مساعد شود.

در ادامه این بیانیه آمده که اگر تبادل زندانیان در زمان مقرر انجام شده و مذاکرات بین‌الافغانی نیز آغاز شده بود امکان داشت تاکنون پیشرفت زیادی در گفت‌وگوها صورت گیرد «اما چون منافع کابل در ادامه جنگ است، از همان روز اول به ایجاد موانع در راستای اجرای توافقنامه تلاش کرد، آزادی زندانیان را به بهانه‌های مختلف تا امروز به تاخیر انداختند، تیم جامع مذاکراتی را معرفی نکردند و اختلافات داخلی را رفع نکردند».

طالبان همچنین تاکید کرد که آمریکا، ناتو و حامیان دیگر آن‌ها نیز در راستای عملی کردن مفاد توافقنامه مسئولیتشان را انجام نداده‌اند.

بیانیه می‌افزاید: در حالی که جهت مقابل مسئولیت خود را در قبال توافقنامه انجام نمی‌دهد، تقاضای مکرر آتش‌بس یا کاهش حملات از طالبان غیر منطقی و فرصت طلبی است.

خبرگزاری دولتی کره جنوبی «یونهاپ» به نقل از رادیو دولتی کره شمالی «دی‌پی‌آرکی» روز یکشنبه گزارش داد «کیم جونگ اون» در پیامی از کارگرانی که در حال ساخت شهر Samjiyon هستند، تشکر کرد.

به گزارش «اسپوتنیک»، در گزارش رادیو دولتی کره شمالی اما توضیحی درباره وضعیت سلامت رهبر این کشور یا فعالیتهای عمومی وی داده نشد. روز پنجشنبه هم آژانس خبری مرکزی کره‌ گزارش داد کیم پیام تبریکی از رئیس حزب کمونیست روسیه در سالگرد حضور رهبر کره شمالی در مسکو دریافت کرده است.

۲۲ آوریل، چهار روز قبل، همین خبرگزاری گزارش داد کیم جونگ اون به پیام تبریک «بشار اسد»، رئیس‌جمهور سوریه در سالگرد تولد «کیم ایل سونگ»، بنیان‌گذار کره شمالی پاسخ داده است. در این گزارش هم درباره محل حضور کیم و وضع سلامتی او اطلاعاتی داده نشد.

به گزارش «یونهاپ»، رسانه‌های دولتی دیگر کره شمالی هم درباره فعالیتهای رهبر این کشور گزارش ندادند و تصاویر جدیدی هم از وی منتشر نشده است. آخرین تصاویر منتشر شده از کیم به تاریخ ۱۲ آوریل هنگام بازدید وی از نیروهای پدافند هوایی در غرب کره شمالی بازمی‌گردد.

گمانه‌زنی‌ها درباره وضع سلامتی وی به اوایل این ماه وقتی شبکه آمریکایی «سی‌ان‌ان» مدعی شد او تحت جراحی قرار گرفته است و در وضع خطرناکی قرار دارد، آغاز شد.

کره شمالی ۱۲ آوریل از برگزاری جلسه مجمع عالی خلق این کشور بدون حضور کیم جونگ اون و دو روز دیرتر از زمان برنامه‌ریزی شده خبر داد. خبرگزاری اسپوتنیک به نقل از خبرگزاری رسمی کره شمالی (کِی‌سی‌اِن‌اِی) گزارش داد «چو ریونگ هائه» رئیس هیئت رئیسه مجمع خلق کره که دومین سیاستمدار قدرتمند این کشور به شمار می‌رود این جلسه را مدیریت کرد.

او در جشن سالانه تولد پدربزرگش، اولین رهبر کره شمالی در ۱۵ آوریل که رویدادی مهم در کره شمالی محسوب می‌شود نیز شرکت نکرد.

برخی رسانه‌های ژاپنی به نقل از منبع نزدیک به تیم معالجه کننده کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی نوشتند که عمل جراحی نخست روی وی موفق نبوده است.

این منابع مدعی شدند رهبر کره شمالی کماکان زنده است اما مغز وی فعالیتی نشان نمی دهد. برخی اخبار نیز از اعزام یک تیم پزشکی چینی برای درمان رهبر کره شمالی حکایت داشت.

خبرگزاری «رویترز» این مطلب را به نقل از سه منبع مطلع که اشاره‌ای به نام آنها نشده نقل کرد و نوشت سفر این تیم در بحبوحه انتشار گزارش‌های ضد و نقیض درباره سلامت رهبر کره شمالی صورت گرفت. با این وجود این خبرگزاری نوشت نمی‌تواند مستقیماً مشخص کند سفر این گروه از کارشناسان حاوی چه دلالت‌هایی در خصوص سلامت رهبر کره شمالی بوده است.

دو نفر از منابع مورد استناد رویترز گفتند هیاتی به سرپرستی یکی از اعضای ارشد «اداره ارتباطات بین‌المللی حزب کمونیست چین» پنجشنبه پکن را به مقصد کره شمالی ترک کردند. این اداره اصلی‌ترین سازمانی است که وظیفه تعامل با کره شمالی را برعهده دارد.

امروز «الخاندرو کائو دو بنوس» رئیس اتحادیه دوستی کره‌ گفت که اطلاعات رسمی از سوی کره‌شمالی دریافت کرده که طی آن گزارش‌ها درباره وخیم بودن اوضاع جسمانی رهبر کره شمالی ناصحیح توصیف شده است. وی در پیامی در توییتر نوشت:‌ «اطلاعات درباره شرایط وخیم جسمانی مارشال ما، کیم‌جونگ اون غلط و ناصحیح است.»

مقامات مرزی پاکستان بازگشایی مشروط مرز این کشور با ایران در هفته جاری خبر دادند.

بر این اساس مرز این کشور با ایران به ویژه در مرز ریمدان روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه با رعایت موازین و پروتکل‌های بهداشتی از ساعت 8 الی 14 برای 20 دستگاه کامیون حامل مواد غذایی باز خواهد بود.

این در حالی است که طبق آخرین آمار، تعداد مبتلایان به ویروس کرونا در پاکستان به بیش از 12 هزار و 720 نفر رسیده و تاکنون 268 نفر نیز در اثر ابتلا به این بیماری جان خود را از دست داده‌اند.

هفته گذشته یک سایت خبری در کره جنوبی با انتشار گزارشی از جراحی قلب رهبر کره شمالی توجه رسانه‌های دنیا را به خود جلب کرد. پس از آن سی‌ان‌ان و رویترز به این داستان شاخ و برگ داده به بررسی احتمال مرگ وی پرداختند. عدم حضور وی در جشن‌های موسوم به "روز پسر" در چهارشنبه گذشته مدرکی است که نمی‌توان به آن بی‌توجه بود.

حال با توجه به رازآلود بودن همه امور در کره‌شمالی این سؤال در ذهن‌ها نقش بسته است که به‌راستی در صورت مرگ احتمالی کیم جونگ اون آینده قدرت در این کشور به چه‌سمتی پیش خواهد رفت؟

پس از جنگ جهانی دوم و تجزیه شبه‌جزیره کره، پیونگ‌یانگ به‌خلاف همسایه جنوبی خود که با انتخاب سبک لیبرال به ایالات متحده تکیه کرد، این کشور حکومتی بر پایه سوسیالیسم و ایدئولوژی بوم خود (جوچه) با محوریت رهبر حزب کمونیست شکل داد. پس از گذشت سالها و طرح ایده اتحاد دو کره، پیونگ‌یانگ پیشنهاد مدل کنفدراسیونی و مبتنی بر یک کشور دو دولت را مطرح کرده که حاکی از اهمیت بقای رژیم برای مقامات ارشد کره شمالی است.

مشاهده روند انتقال قدرت در این کشور نیز حاکی از توجه رهبران برای حفظ قدرت در درون خاندان بوده است. کیم ایل سونگ، رهبر اعظم این کشور از همان ابتدا به‌دقت روند انتقال قدرت به‌منظور حفظ سیستم و ایدئولوژی مورد نظر را برنامه‌ریزی کرده بود.

هرچند انتقال قدرت بین اعضای خانواده یک موضوع غیرمعمول در یک نظام سوسیالیست به‌شمار می‌رود سؤالاتی درباره احتمال حفظ این ساختار پس از مرگ بنیانگذار سیستم سیاسی کره شمالی مطرح شد اما گذر زمان و انتقال قدرت نشان داد که این خاندان به‌دقت برای آینده سیاسی خود برنامه‌ریزی کرده‌اند. در صورت احتمال جدی بودن شرایط نامساعد جسمانی کیم جونگ اون، کارشناسان گزینه‌های موجود برای جانشینی وی را مورد بررسی قرار داده‌اند.

پسری زیر سن قانونی

روند انتقال قدرت به‌صورت سنتی در نظام سیاسی کره شمالی از پدر به پسر بوده است. سرویس اطلاعاتی کره جنوبی معتقد است کیم که در سال 2009 با ری سول جو، خواننده سابق این کشور ازدواج کرده دارای سه فرزند است. مشکل اینجاست که به‌صورت رسمی هیچ اشاره‌ای به کودکان رهبر کره شمالی در رسانه‌های رسمی این کشور نشده است. تنها طبق گزارش روزنامه دونگ ایلبو کره جنوبی بزرگترین فرزند کیم جونگ اون پسری است که در سال 2010 متولد شده و مسلماً در زمان حاضر به‌واسطه سن کم شرایط در درست گرفتن قدرت را ندارد. دنیس رودمن، بسکتبالیست سابق و دوست رهبر فعلی کره شمالی که به این کشور سفر کرده در سال 2013 گفت که کیم دختری به‌نام جو آئه نیز دارد.

برادر گیتاریست

کیم جونگ چول، تنها برادر زنده رهبر کره شمالی به‌شمار می‌رود که باتوجه به علاقه بیشتر او به گیتار تا سیاست، به‌نظر انتخابی دور از ذهن خواهد بود. تائه یونگ هو، یکی از مقامات سیاسی کره شمالی که به کره جنوبی پناهنده شد درباره برادر کیم جونگ اون گفته بود که این برادر بزرگتر دارای هیچ عنوان رسمی نیست و در واقع او تنها یک گیتاریست بااستعداد به‌شمار می‌رود.

برادرزاده‌ای نگران

کیم هان سول، برادرزاده رهبر کنونی کره شمالی که متولد 1995 است شاید به‌روی کاغذ همچنان یکی از گزینه‌های جانشینی عموی خود به‌شمار رود اما با اتفاقاتی که برای پدرش افتاد این امر بعید به‌نظر می‌رسد. کیم جونگ نام، به‌عنوان پدر او مدتها بود که به‌نوعی در ماکائو در تبعید به‌سر می‌برد. او که در واقع برادر ناتنی بزرگتر کیم جونگ اون بود اصلی‌ترین رقیب برای وی به‌شمار می‌رفت و همواره درحال انتقاد از رژیم تحت اداره برادرش بود. امیدها برای بازگشت کیم هان سول به پایتخت پس از به قتل رسیدن پدرش در فرودگاهی در کوالالامپور در سال 2017 توسط دو زن، تا اندازه زیادی رنگ باخت.

خواهری بااستعداد در سیاست

کیم یو جونگ، خواهر رهبر فعلی کره شمالی یکی از اعضای ارشد حزب کارگر است و در زمان حاضر قدرتمندترین زن در این کشور به‌شمار می‌رود. به گزارش واشنگتن پست او سابقه فعالیت به‌عنوان رئیس ستاد را داشته و به‌دنبال فعالیت در دپارتمان تبلیغاتی کشور و تلاش برای حفظ چهره برادر به‌عنوان یک مدیر شایسته، یکی از افراد مورد اعتماد وی به‌شمار می‌رود. انتخاب یک زن به‌عنوان رهبر در این کشور بعید به‌نظر می‌رسد، به‌عنوان مثال همسر کیم جونگ اون که همواره شاهد حضور او کنار رهبر کره شمالی هستیم دارای قدرتی سیاسی نیست.

چالش حکمرانی در خاندان حاکم

درصورت جدی بودن وخامت حال رهبر کره شمالی به‌نظر می‌رسد باتمام برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای حفظ قدرت در داخل خانواده، این خاندان با معضلی جدی مواجه شده باشند. هیچ یک از گزینه‌های مرد در این خاندان دارای قدرتی قابل توجه نیست و باتوجه به تجربه ساختار سیاسی کره شمالی، خواهر کیم جونگ اون نیز برای در اختیار گرفتن قدرت با چالش‌های جدی مواجه است.

احتمالات پیش‌ِرو، آیا سیستم سیاسی سربلند بیرون می‌آید؟

با مدنظر قراردادن بدترین و بهترین سناریوهای احتمالی در صورت صحیح بودن مرگ رهبر کره، به‌نظر می‌رسد بدترین گزینه درگیری‌های حزبی و سقوط خشونت‌آمیز سیستم سیاسی کره شمالی باشد. نتیجه این امر می‌تواند موج جدیدی از آوارگان، جدی شدن خطر ناشی از تسلیحات هسته‌ای و شیمیایی، افزایش درگیری در مرزهای کره و فشار بر چین و کره جنوبی برای مداخله را به‌همراه داشته باشد. بروس بنت 7 سال قبل در گزارشی که برای مؤسسه رند تهیه کرده بود با بررسی احتمال سقوط نظام کره شمالی هشدار داده بود که به‌احتمال زیاد سرنگونی این رژیم با خشونت و تحولات عظیمی همراه خواهد بود.

احتمال مداخله خارجی؟

با توجه به احتمال تزلزل در نظام سیاسی و همچنین فرماندهی در این کشور که به‌شدت متکی به فرد در نظام تصمیم‌گیری است، هرگونه فقدان فرماندهی‌کل، در رده‌های بالای نیروهای نظامی این کشور، سردرگمی ایجاد و موجبات بروز ناگهانی خشم نهفته را در داخل کشور فراهم می‌کند و این امر نیز راه را برای سوءاستفاده دشمنان به‌خصوص کره‌جنوبی و آمریکا برای بهره‌گیری از اوضاع به‌وجودآمده فراهم می‌سازد. شاید پیش‌بینی درباره سرنگونی خشونت‌بار رژیم این کشور به همین دلیل است که مداخله خارجی و درگیری با عناصر سرگردان اما همچنان وفادار به نظام این کشور منجر به خونریزی شود.

از سوی دیگر این یک واقعیت است که اول همسایه جنوبی و متعاقب آن آمریکا از هرنوع سرنگونی به این سبک هراس دارند چرا که بالاخره کره‌ شمالی دارای سلاح هسته‌ای است و اول کره جنوبی و بعد از آن قوای آمریکا در منطقه و حتی ژاپن ممکن است قربانی وخامت احتمالی اوضاع شوند، پس به‌نظر می‌رسد ترجیح آنها این است که مداخله‌ای جدی نداشته باشند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پاسخ به نامه‌ی حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی در ارتباط با اهمیت قرآن و ضرورت کار برای ترویج و تفسیر آن مرقوم داشتند:
«بعدالسلام خداوند به جنابعالی توفیق عطا فرموده است و امیدواریم آن را افزایش دهد. حقیر با کار برای ترویج قرآن و تفسیر کاملاً موافقم.»

بخش فقه و معارف پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR در آستانه‌ی فرارسیدن ماه مبارک رمضان، متن پاسخ رهبر انقلاب و نامه‌ی حجت‌‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی را منتشر میکند.

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین، اللهم صل على محمد وآل محمد
 
محضر مبارک حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای رهبر عزیز انقلاب اسلامی (دامت برکاته)
سلام علیکم اگر احساس وظیفه نمی‌کردم، با توجه به وقت عزیز شما و مشکلات بسیار مهم و پیچیده این مقدار از وقت شما را نیز نمی‌گرفتم. آنچه مرا به نوشتن این چند سطر وادار کرد، چند آیه‌ی قرآن بود:
۱. پیامبر در قیامت از مظلومیت و شهید شدن اهل بیت علیهم السلام سخنی نمی‌گوید، ولی از مهجوریت قرآن گله می‌کند. «و قال الرسول یا رب إن قومی اتخذوا هذا القرآن مهجورا» (فرقان، ۳۰)
٢. دومرتبه سفارش شده است که کتاب آسمانی را جدی بگیرید. «خذ الکتاب بقوة» (مریم، ۱۲)
٣. در سخنرانی پیامبر مأمور می‌شود که از وحی بگوید، «لتبین للناس ما نزل إلیهم» (نحل، ۴۴) در حالی که امروز بسیاری از سخنرانی‌ها از شعر، رؤیا، تاریخ، حکایات و نظرات این و آن پر است، ولی سخنرانی با محوریت قرآن کم است.
۴. قرآن عالم ربانی را عالم قرآنی می‌داند. «کونوا ربانیین بما کنتم تعلمون الکتاب و بما کنتم تدرسون» (آل عمران، ۷۹)
۵. اساس همه‌ی حوزه‌های علمیه یک توبیخ قرآنی است که فرمود: «فلولا نفر من کل فرقه...» (توبه، ۱۲۲) در حالی که تدبر در قرآن با دو توبیخ مطرح شده است:
الف) «أ فلا یتدبرون القرآن»
ب) «أم على قلوب أقفالها» (محمد، ۲۴)
۶. مشکل حوزه‌های علمیه این است، که با اینکه خوش‌بینانه ده درصد طلاب فقیه می‌شوند، ولی عمده‌ی مغزهای حوزوی برای تربیت این ده درصد زحمت می‌کشند، که البته این زحمت لازم است زیرا شاید ما به تعداد فرمانداری‌ها فقیه نداشته باشیم و برای نود درصدی که قدرت اجتهاد ندارند، برنامه‌ی چشمگیری نظیر شیوه‌ی پاسخ به سؤالات، شیوه‌ی کلاس‌داری، شیوه‌ی بیان تفسیر و حدیث، شیوه‌ی جذب جوانان به نماز و... وجود ندارد. گرچه در این سال‌ها تخصص‌هایی به راه افتاده است، ولی خروجی آنها چشمگیر نیست و جای بعضی از تخصص‌ها خالی است.
۷. ای کاش همان‌گونه که پیامبر فرمود: نباید بین کتاب الله و عترتی جدایی باشد «لن یفترقا»، ما باید تعداد جلسات قرآن را به تعداد جلسات عزاداری محرم و جشن‌های نیمه شعبان برسانیم.
۸. گرچه امروز در سایه انقلاب تحولاتی در حوزه‌ها پیدا شده است، لکن کم نیستند کسانی که قرآن و نهج‌البلاغه را علم نمی‌دانند، در حالی که امام رضا علیه‌السلام فرمود: «من أراد العلم فلیثور القرآن» (مجمع البحرین، ج ۳، ص ۲۳۸)
۹. با اینکه قرآن، کتاب تزکیه و تهذیب است، در حوزه‌ها معاونت تهذیب هست، در حالی که قرآن مهم‌ترین سرچشمه‌ی تهذیب است، و می‌توان آیات اخلاقی را در همان معاونت تهذیب مطرح کرد.
۱۰. بحمدالله امروز حفظ قرآن و تلاوت و مسابقات قرآنی با گذشته قابل قیاس نیست، اما نسبت به آنچه می‌توانیم انجام دهیم، فاصله‌ها داریم. سزاوار است اقامه‌ی قرآن دوش‌به‌دوش اقامه‌ی نماز باشد. زیرا کلمه‌ی أقیموا، هم برای نماز آمده «أقیموا الصلاة» و هم برای کتب آسمانی آمده است «أقاموا التوراة و الإنجیل و ما أنزل».
۱۱. با اینکه شب قدر شب نزول قرآن است ولی در شب قدر انواع ادعیه، سخنرانیها، مراسم و عزاداری‌ها مطرح است ولی در کمتر مسجدی در شب نزول قرآن از قرآن گفته میشود.
۱۲. با اینکه هدف قرآن بیشتر عموم مردم است، «بیان للناس» (آل عمران، ۱۳۷۸) ولی اکثر تفاسیر «بیان للخواص» است.
۱۳. با اینکه قرآن کتاب تذکر است، « فَذَکِّرْ بِالْقُرْآنِ» (ق، ۴۵) ولی بیشتر موعظه‌ها از دیگران است.
۱۴. با اینکه از آیه «أَفَلَا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ» (نساء، ۸۲) (که خداوند توبیخ میکند) استفاده میشود تدبر واجب است، زیرا خداوند برای ترک کار مستحب توبیخ نمیکند، اما ما تفسیر را مستحب میدانیم.
۱۵. با اینکه برای هر رشته‌ی دانشگاهی در کنار معارف عمومی، باید آیات و روایات همان رشته جزء کتب درسی شود، ولی چنین نیست. در ادعیه میخوانیم که اولیای خدا برای هر عضوی یک دعا داشتند، و می‌گفتند: «و اکف أیدینا عن الظُلم و السرقه، طَهِّر بُطوننا من الحَرام والشُبهة». و بعد از اعضا، برای هر قشری و صنفی یک دعای خاصی داشتند. «و على الشباب بالانابة والتوبة و على النساء بالحیاء والعفة و على مشایخنا بالوقار و السکینة»
۱۶. با اینکه در قیامت درجات معنوی بر اساس قرآن است، «اقْرَأْ وَارْتَقِ» (مکاتیب الائمه، ج ۲، ص ۲۰۶) ولی شهریه‌های حوزه‌ها بر اساس قرآن نیست.
۱۷. با اینکه قرآن و اهل‌بیت علیهم‌السلام در کنار هم هستند، ولی بحمدالله برای اهل‌بیت موقوفات هست، ولی برای قرآن و تفسیر موقوفات نیست.

حضرت آقا!
جناب‌عالی قبل از انقلاب درس تفسیر داشتید، و امروز هزاران روحانی در دانشگاه‌ها و پادگان‌ها و قوای مسلح و ائمه جمعه وجود دارند که بعضی گاهی تفسیر می‌گویند ولی هنوز در حوزه، دانشگاه و منابر رنگ سخنان مخلوق بیش از سخنان خالق است.
 
حضرت آقا!
ماشین‌هایی که هوا گرفته است، در سرازیری با هل دادن روشن می‌شود، سرازیری قرآن ماه رمضان است و نیاز به سفارشی است حداقل به روحانیونی که در دستگاه‌های دولتی و در ادارات و قوای سه‌گانه و امور مساجد و ائمه‌ی جمعه و حوزه‌های علمیه مشغول به کار هستند. باید همتی جدی باشد، چرا که اگر ما قرآن را به پا نداریم، از خداوند بدترین لقب را که پوچی است، دریافت خواهیم کرد. «قُلْ یَا أَهْلَ الْکِتَابِ لَسْتُمْ عَلَىٰ شَیْءٍ حَتَّىٰ تُقِیمُوا التَّوْرَاةَ وَالْإِنجِیلَ وَمَا أُنزِل» (مائده، ۶۸)

حضرت آقا!
چند ماهی بیشتر به ماه رمضان نمانده است، که نیمی از آن به خاطر تعطیلات عید و پنج‌شنبه‌ها و جمعه‌ها قابل استفاده نیست، ولی نیمی از آن فرصتی است که ما گام جدی‌تری بیش از آنچه تاکنون برداشته‌ایم، برداریم تا قرآن نزد ما مهجور نباشد. خواهشمند است به نمایندگان خود قبل از فرارسیدن ماه رمضان توصیه‌ی جدی بفرمایید که از هم‌اکنون خود را برای بیان تفسیر آماده کنند.
 
امید است چند جمله‌ی توصیه شما که مصداق تواصوا بالحق است سبب حرکت‌های بزرگی بشود، همان‌گونه که توصیه شما، ما و دیگران را وادار کرد که پرچم نماز میان نسل نو در آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها برافراشته‌تر گردد و نماز ظهر عاشورا به صورت فرهنگ عمومی درآید و همان‌گونه که صدها مسجد خوب در جاده‌ها ساخته شد و همان‌گونه که از یک جمله‌ی شما در این سال‌ها حدود ۵۰۰ میلیارد تومان زکات از طریق کمیته‌ی امداد جمع‌آوری و توزیع شد.

توجه به قرآن و سفارش به تفسیر و تدبر توسط حضرت‌عالی با اراده خداوند راهگشاست و برّی است که باید همه در این بر مشارکت کنند. به امید روزی که تمام حوزه‌ها و تمام مدرسین برای تفسیر سهم و جایگاهی در شأن کتاب آسمانی قرار دهند و همان‌گونه که سایر کتب محوریت دارد، تفسیر قرآن هم محور باشد.

والسلام علیکم و رحمةالله
مرید قدیم؛ محسن قرائتی

روزه دارای فواید جسمی ، روحی ، فردی و اجتماعی فراوانی است که هر انسان منصفی را به کرنش در مقابل حکمت عظیم پروردگار وا می‌دارد. قرآن کریم وقتی حکم روزه را بیان می‌کند در ذیل آن با جمله‌ای کوتاه به فلسفه روزه اشاره کرده می‌فرماید: «لعلّکم تتقون»(1) این جمله که ذیل آیه «کتب علیکم الصّیام کما کتب علی الّذین من قبلکم» آمده بیان‌گر این است که روزه روح تقوی و پرهیزگاری را در انسان زنده می‌کند، از شدت غرایز می‌کاهد، روح را تلطیف و صفا می‌بخشد و نورانیت ایجاد می‌کند، عزم و اراده انسان را در مقابل خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها قوی و در انسان قدرت تصمیم‌گیری ایجاد می‌کند و راه را برای سیر و سلوک به سوی خدای متعال هموار می‌سازد و در ابعاد مختلف به کامل شدن انسان کمک می‌کند. به طور کلّی فلسفه روزه را در ابعاد گوناگون می‌توان بیان کرد:
 

1. تقویت صبر و اراده

همگان این نکته را قبول دارند که نبود سختی‌ها در زندگی به مرور انسان‌ها را سست اراده و تنبل به بار می‌آورد به گونه‌ای که با کمترین سختی از کوره در رفته ودچار نا امیدی می‌گردد. دستور روزه گرفتن در ماه مبارک رمضان باعث می‌شود که جامعه‌ای که 11 ماه با یک سری عادات غذایی ، ساعات خواب و... به نوعی دچار روزمرگی وسستی شده است در این ماه مقداری از آن عادت‌ها فاصله بگیرند وتمرین نه گفتن به خواهش‌­های نفسانی از جمله خوردن وآشامیدن ، لذت‌­های جنسی و... انجام دهند وقطعا این حالت به تقویت صبر واراده تک تک افراد ودر پی آن صبر واراده جمعی می‌انجامد و نتیجه بسیار زیبا و ارزشمندی نصیب این افراد وجامعه آن‌ها میگردد که عبارت است از : "یافتن شایستگیِ مژده و بشارت الهی" که فرمود:"....و بشِّر الصابرین"(2) ودر پی آن"شایستگی همراهی خدا چراکه "انّ الله مع الصابرین"(3)
 

2. تقویت قدرت مبارزه با شیطان و هوای نفس(تقوا)

تقوا که عبارت است از همان " قدرت درونی کنترل نفس در مقابل هوا و هوس‌ها وگناه و وسوسه‌های شیطانی" از مهمترین آثار روحی و روانی روزه است بهگونه‌ای که فلسفه صدور فرمان روزه از سوی خداوند همین تقوا معرفی شده ، آنجا که فرمود: "یا ایها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلّکم تتّقون"(4) یعنی "روزه بر شما مقرر و نوشته شد همان گونه که بر کسانی که پیش از شما بودند نوشته شد تا پرهیزکار شوید."(5) حضرت آیت الله مکارم شیرازی در این زمینه عبارات جالبی دارند که تقدیم می شود:

"روزه دار باید در حال روزه با وجود گرسنگی وتشنگی از غذا وآب و همچنین لذت جنسی چشم بپوشد وعملاً ثابت کند که او همچون حیوان در بند اصطبل وعلف نیست. او زمام نفس سرکش را به دست گیرد و بر هوس­‌ها و شهوات خویش مسلط گردد. در حقیقت بزرگترین فلسفه روزه همین اثر روحانی ومعنوی آن است. انسانی که انواع غذاها و نوشابه‌ها را در اختیار دارد و هر لحظه گرسنه و تشنه شد به سراغ آن می‌رود ، همانند درختانی است که در پناه دیوارهای باغ بر لب نهرها می‌رویند. این درختان نازپرورده بسیار کم مقاومت وکم دوامند. اگر چند روزی آب از پای آن‌ها قطع شود، پژمرده می‌شوند ومی‌خشکند. اما درختانی که از لابه لای صخره‌ها در دل کوه‌ها و بیابان‌ها می رویند و نوازشگر شاخه‌هایشان از همان طفولیت ، طوفان‌های سخت وآفتاب سوزان وسرمای زمستان است و با انواع محرومیت‌ها دست به گریبان‌اند، محکم و بادوام ، پر استقامت و سخت کوش و جان سخت‌اند. روزه نیز با روح و جان انسان همین عمل را انجام می‌دهد و با محدودیت‌های موقت ، به او مقاومت وقدرت اراده وتوان مبارزه با حوادث سخت می‌بخشد وچون غرایز سرکش را کنترل می‌کند ، بر قلب انسان نور وصفا می‌بخشد."(6)
 

3. تقرب و نزدیک شدن هر چه بیشتر معبود و معشوق حقیقی عالم

اگر در افسانه‌ها شنیده‌ایم که فرهاد حاضر است برای رسیدن به معشوقش شیرین ، کوه را از جا بکَند اما اینجا نه در افسانه‌ها بلکه درواقعیت می‌بینیم که فریادهای زیادی که همان بندگان مخلص الهی هستند حاضرند برای جلب رضایت معبود و معشوق‌شان –که صد البته فاصله این عشق با عشق‌های ادعایی موجود بسیار زیاد است – سختی‌های روزه گرفتن در گرمای طاقت فرسای روزه‌های طولانی تابستان را تحمل کنند و این سختی‌ها برایشان لذت بخش است چون رضایت معشوق ومعبود را به دنبال دارد و اصلا این سختی‌ها دیگر برای آن‌ها چیزی نیست ، چرا که آن‌ها حاضرند برای وصل یار جان را نثار کنند.
 

4. آرامش روانی و خوشبختی

"ألا بذکر الله تطمئنّ القلوب "(7)(آگاه باشید که تنها بایاد خدا دل‌ها آرام می‌گیرند.) ونیز "سعد من أطاعکم"(8)(خوشبخت شد هر کسی که از شما اهل بیت پیامبر «علیهم السلام» اطاعت کرد.) هر انسانی در هر جای دنیا که باشد به طور طبیعی به دنبال آرامش وخوشبختی میگردد و هرکس آن را در آدرسی می‌جوید. یکی خوشبختی وآرامش را در پول وثروت می‌داند و همه عمر خود را صرف جمع کردن هر چه بیشتر پول می‌کند ودیگری گمان می‌کند که پست و مقام چنین خوشبختی و آرامشی را به ارمغان می‌آورد وخلاصه هرکسی مسیری را طی می‌کند تا این تشنگی خود را برطرف کند و رویای خوشبختی وآرامش را به واقعیت تبدیل کند اما وقتی به آدرس مورد نظر می‌رسد متوجه می‌شود که آبی در کار نیست و همه‌اش سراب است.
 
ولی انسان با ایمان با اعتماد و تکیه بر سخن خدشه ناپذیر قرآن و کلمات گهر بار اهل بیت –علیهم السلام- آدرس درست و واقعی آرامش و خوشبختی را دنبال می‌کند و به مقصد هم می‌رسد و باور دارد که راه رسیدن به آرامش همان یادخدا و مسیر خوشبختی همان اطاعت از اهل بیت -علیهم السلام- است ونیز باور دارد که اطاعت از فرمان روزه در واقع هم اطاعت از دستورات اهل بیت علیهم السلام است و هم سرشار از یاد خدا. و چون این وعده را حق می‌یابد دوست می‌دارد که هیچ گاه میهمانی الهی به پایان نرسد. امام علی (علیه السلام) در یکی از خطبه‌های نهج البلاغه می­فرماید:
 

«و مجاهدة الصیام فی الایام المفروضات، تخشیعاً لابصارهم، و تذلیلاً لنفوسهم و تخفیضاً لقلوبهم، و اذهاباً للخیلاء عنهم و لما فی ذلک من تعفیر عتاق الوجوه بالتراب تواضعاً و التصاق کرائم الجوارح بالارض تصاغراً و لحوق البطون بالمتون من الصیام تذللاً».(9)

روزه مایه تقرب به خداوند متعال است زیرا روزه‌ شهوت نفس را می‌کوبد و قوای قدسی و معنوی انسان را تقویت می‌نماید، آدمی را به یاد ترس روز قیامت می‌اندازد و عطش و گرسنگی آن روز را یادآوری می‌کند و انسان را از کسالت‌ها و مفاسد سیری که بزرگترین ریسمان محکم شیطان است می‌رهاند. حضرت امام علی علیه السلام در جای دیگر می‌فرماید: «والصیام ابتلاء لاخلاص الخلق»(10). روزه برای آزمایش کردن اخلاص مردم است.
 

بعد بهداشتی و پزشکی

پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلّم ـ فرمود: «صوموا تصحّوا» روزه بگیرید تا سالم و تندرست باشید.(11) مطابق یافته‌های پزشکی نه تنها روزه برای انسان ضرر ندارد که برای سلامتی‌وی می‌تواند مفید نیز باشد. البته اگر شخصی به لحاظ بیماری، کهولت و مانند آن قادر به گرفتن روزه نیست گرفتن روزه بر او واجب نمی‌باشد؛ بلکه طبق نظر برخی از مراجع عظام روزه گرفتن برای او جایز هم نیست.
 
بدن انسان در طول سال آزادانه به تغذیه خود می‌پردازد و معده انسان که آن را مرکز همه دردها دانسته‌اند در هر زمان که انسان اراده کرده مملو از خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها شده است و محدودیت خوردن و آشامیدن در یک ماه و روزه گرفتن بهترین وسیله برای سلامتی جسم و استراحت معده انسان می‌باشد.
 
یک دانشمند روسی می نویسد: درمان از طریق روزه فایده ویژه‌ای برای درمان کم‌خونی ، ضعف روده‌ها، التهاب بسیط و مزمن، دمل‌های خارجی وداخلی ،سل اسکلیروز، رماتیسم ، نقرس استسفاء، نور استنی، عرق النساء، خراز (ریختگی پوست)، بیماری‌های چشم، مرض قند، بیماری‌های پوست، بیماری‌های کلیه وکبد و بیماری‌های دیگر دارد.معالجه از طریق امساک، اختصاص به بیماری‌های فوق ندارد بلکه بیماری‌هایی که مربوط به اصول جسم انسان است و با سلول‌های جسم آمیخته شده مانند سرطان ، سفلیس، سل و طاعون را نیز شفا می بخشد.(12)
 
دکتر طب فریتس بکر می‌گوید: مطمئن‌ترین، بی ضررترین وبی‌خطرترین روش درمانی ، روزه درمانی است وهیچ روشی را نمی توان با آن مقایسه نمود.به نظر من و دکتر شلتون ، روزه درمانی بهترین روش برای درمان بیماری‌های معده ، روده و سلسله اعصاب است. به وسیله روزه درمانی می‌توان از شرّ زائدات جمع شده در بدن راحت شد و به کل ارگانیسم بدن این امکان را داد که اعمال حیاتی خود را دوباره مرتب و منظم نماید. روزه گرفتن یک عمل جراحی بدون چاقو است. (13)

دانشمندی در این رابطه چنین می‌گوید: «فایدة روزه برای بدن مانند نوعی درمان پزشکی است. پزشکان همه به این نکته رسیده‌اند که روزه گرفتن روزه‌های ماه مبارک رمضان هم‌چون سی عدد قرص است که هر سال مصرف می‌شود تا معده تقویت و خون تصفیه و بافت‌های خون ترمیم گردد.»(14)
 
در اثر روزه زائده‌های بدن ذوب شده و دستگاه گوارش که حساس‌ترین سیستم بدن انسان می‌باشد استراحت نیمه وقت در آن ماه می‌نماید. در روایتی از رسول خدا چنین آمده است: «المعدة بیت کل داء و الحمیه (ای الامساک) رأس کل دواء». یعنی: معده خانة تمامی دردها است و امساک بالاترین داروها.(15)
 
دانشمندی به نام «الکسی سوفورین» بیش از 23 مرض را برشمرده که بوسیله روزه مداوا می‌شود.(16)
 

[اثر تربیتی روزه]

مهم‏ترین اثر روزه بعد تربیتی آن است. روزه روح آدمی را لطیف و اراده انسان را «قوی» و غرائز او را «تعدیل» می‏کند. از مرتاضان، که از خودداری‏‌های مخصوص به تطهیر روح می‏پردازند، گرفته تا صوفیان، که چله‏‌نشینند و امساک از اصول آن‌ها است، و عارفان که می‏گویند: «اندرون از طعام خالی‏‌دار تا در او نور معرفت بینی.» همگی نقش محوری روزه در خودسازی و تهذیب نفس را باور دارند؛ زیرا روزه، تمرین مقاومت و آمادگی روحی در خودسازی است. اخلاق و تهذیب نفس بر دو پایه استوار است:
 
الف- تخلیه؛ یعنی پاکسازی و تصفیه روح از عادات ناپسند و آلودگی‏‌های مادی که مقدمه آن شناخت صفات پسندیده و ناپسند است.
 
ب- تحلیه؛ یعنی آراستن نفس به صفات پسندیده و مطلوب انسانی، مانند تقوا که از حکمت‏‌های روزه است ^. روزه بستر مناسبی را برای ایجاد تقوا فراهم می‏سازد. افرادی که سالیانه، یک دوره یک ماه‌ه‏ای را برای مبارزه با خواسته‌‏های درونی می‏گذرانند، از آمادگی رزمی و دفاعی بیشتری برخوردارند.
 

سلامتی بدن روزه‌داران

بررسی سلامتی بدن روزه‌داران از دو جنبه حائز اهمیت است: 1- جنبه دینی و معنوی 2- جنبه علمی و پزشکی. با مطالعه فلسفه روزه‌ و نوع نگاه قرآن و روایات به این مسئله هیچ شکی نیست که اسناد محکمی در این‌باره وجود دارد. آنچه همواره مورد سوال و ابهام بوده است نگاه علم پزشکی به موضوع روزه‌ است. این سوال اساسی وجود دارد که گرسنگی و تشنگی در حد 18 ساعت، چگونه می‌تواند در تضمین صحت و سلامت انسان موثر باشد؟ علم پزشکی ثابت کرده که در کنار فواید معنوی فراوان روزه‌داری در ماه مبارک رمضان، فواید پزشکی فراوانی هم در روزه‌داری نهفته است و درمانگر بسیاری از بیماری‌ها است.

پی‌نوشت‌ها:
1 . سوره بقره، آیه 183.
2 .سوره بقره،آیه 155
3 .همان ، آیه 153
4 .سوره بقره ، آیه 183
5 .قرآن حکیم ، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی
6. مکارم شیرازی ،ناصر وجمعی از نویسندگان ، تفسیرنمونه ،تهران ، دار الکتب الاسلامیه ،1374ش ، ج1، ص629.
7. سوره رعد ،آیه 28
8. فرازی از زیارت جامعه کبیره ، مفاتیح الجنان ،شیخ عباس قمی
9 . نهج البلاغه، فیض الاسلام، ص 798.
10 . حکمت 244 نهج البلاغه فیض الاسلام.
11. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، احیاء التراث الاسلامی، ج 96، ص 255.
12. تفسیر نمونه ج1ص458
13 . دکتر فریتس بکر در پیشگفتار کتاب "روزه می تواند زندگی ات را نجات دهد" ، ص19
14 . به نقل از: سید مهدی شمس‌الدین، آموزش دین و اخلاق برای همه، قم، انتشارات قدس، چاپ اوّل، 1374، ص 20.
15و16 . مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، آموزش دین و اخلاق برای همه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، 1375، ج 1، ص 632ـ633.

برخی از ویژگی‌های مهمانی و ضیاف در ماه مبارک رمضان عبارت است از:
 

١. میزبان ضیافت، خدا 

ماه رمضان به «ضیافت الله» و «شهر الله»(1) شناخته می‌شود، خداوند متعال در قرآن کریم، مستقیم و بدون واسطه، مؤمنان را برای حضور در مهمانی این ماه دعوت می‌فرماید.(2)
 
جالب آنکه افزون بر دعوت از مؤمنان، خداوند متعال پذیرایی از آنان را نیز خود متعهد شده است. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرماید:
 
إن الله تبارک و تعالى یقول: الصوم لی و أنا أجزی [أجرى] علیه،(3) خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید: روزه از آن من است و پاداش آن را خودم می‌دهم [خودم پاداش آنم ].
 

٢. وسایل پذیرایی

به خلاف مهمانی‌های دنیوی، که پذیرایی از مهمانان با خوردنی‌های دنیوی و لذت‌های مادی است، خداوند متعال انسان‌های مؤمن را با عوامل معنوی و لذاتی اخروی پذیرایی می‌نماید. در این مهمانی، میزبان، خداوند عالم، بی نیاز، و مهمانان، انسان‌های جاهل، فقیر و کوچک در پیشگاه الهی می باشند. در این مهمانی میزبان، هیچ نیازی به این ضیافت نداشته و حضور همه انسانها و عدم حضور آنها هیچ تفاوتی برای او ندارد و تنها مهمانان، محتاج چنین پذیرایی هستند تا با حضور در این مهمانی، گذشته خویش را ترمیم نمایند و با اندک عبادت و راز و نیاز، آینده خویش را هموار سازند. جالب آنکه برای حضور مهمانان و پذیرایی از آنان تمهیدات دیگری نیز آماده شده است:
 

الف- در بند کردن شیطان

با تمامی آزادی‌هایی که به شیطان داده شد تا برای گمراهی انسان‌ها به کار گیرد، و قسم خورد که:
 

فبعزتک لأغوینهم أجمعین * إلا عبادک منهم المخلصین(4)

 به عزتت سوگند که همه آنها را گمراه خواهم کرد مگر بندگان خالص تو، از میان آنها. اما در ماه مبارک رمضان، میزبان از مزاحمت و تسلط شیاطین بر مؤمنان جلوگیری میکند چنان که رسول مکرم اسلام صلی الله علیه وآله وسلم می‌فرماید:
 

الشیاطین مغلولة فاسألوا ربکم أن لایطلقها علیکم (5)

 شیاطین  در این ماه در بند هستند، از خداوند بخواهید که آنان بر شما مسلط نشوند.. آمارها نیز مؤید آن است که جرم و جنایت در ماه رمضان به حداقل ممکن می‌رسد. گفتنی است برخی افراد چنان به راه و روش شیطان عادت کرده‌اند که در ماه رمضان که شیاطین در بند می‌باشند بدون نیاز به شیطان، مسیر او را می‌پیمایند.
 

ب- عنایت ویژه به بندگان

خداوند عزوجل در قبال محدودیت‌هایی که در این ماه برای بندگانش به وجود می‌آید، پاداش‌هایی در نظر گرفته است، که قابل توصیف نیست. در این ضیافت الهی، نه تنها عبادتها چند برابر محاسبه می‌شود بلکه خواب و هر نفس مؤمن دارای پاداش و معادل عبادت دانسته شده است. رسول مکرم اسلام صلی الله علیه وآله و سلم می‌فرماید:
 

أنفاسکم فیه تسبیح و نومکم فیه عبادة من أدى فیه فرضا کان له ثواب من أدى سبعین فریضة فیما سواه من الشهور و من أکثر فیه من الصلاة على ثقل الله میزانه یوم تخف الموازین و من تلا فیه آیة من القرآن کان له مثل أجر من ختم القرآن فی غیره من الشهور (6)

نفس‌های شما در آن تسبیح است و خواب شما در آن عبادت است... هر کس در این ماه، فریض‌های انجام دهد ثواب کسی را دارد که در ماه‌های دیگر هفتاد فریضه انجام داده باشد، و هر کس در این ماه بر من بسیار صلوات فرستد، کفه میزان اعمالش در روزی که ترازوها سبک است، سنگین خواهد بود، و هر کس در این ماه آیه‌ای از قرآن بخواند اجر کسی که قرآن را در ماه‌های دیگر ختم کند خواهد داشت. این چنین تعبیرات و چنین عنایتی، بی نظیر و در هیچ یک از ایام دیگر سال نمونه ندارد.
 

ج- شب قدر

خداوند مهربان از باب لطف و رحمت و محبت نسبت به بندگانش، از میان ماه‌های سال، یک ماه و در میان شب‌های آن، یک شب را به عنوان بافضیلت‌ترین شب سال قرار داده و برای عبادت و بیداری آن شب، ارزشی بهتر از عبادت در هزار ماه مقرر فرموده است.
 
آری، عظمت و موقعیت شب قدر و بهره معنوی و اجر اخروی چنین شبی موجب شده است که از سی هزار شب بهتر و بالاتر معرفی شود. خداوند تبارک و تعالی شب قدر را در این ماه قرار داده است تا مؤمنان در چنین شبی، نقصان اعمال گذشته را جبران و بهترین توشه دنیوی و اخروی در سال پیش رو را از قادر متعال طلب نمایند.
 
این همه فضیلت نه تنها مخصوص روزه داران، بلکه مؤمنانی را که به هر علت از روزه گرفتن معذور باشند نیز شامل می‌شود. خلاصه آنکه این میزبان علاوه بر پذیرایی در مدت مهمانی، ذخیره یک سال را هم در شب قدر مرحمت می‌کند.
 
پی‌نوشت‌ها:
1. سید فضل الله راوندی، النوادر، ص ۱۹.
2. بقره، آیه ۱۸۳.
٣. عاملی جبعی (شهید ثانی)، مسکن الفؤاد عند فقد الأحبة و الأولاد، ص ۴۱.
4. ص، آیات ۸۲- ۸۳.
5. شیخ صدوق، الأمالی، ص۹۵.
6. همان، ص ۹۳ - ۹۵.