در بسیاری از جوامع، نیکوکاری تنها به کمک‌های مالی یا جلوه‌های بیرونی محدود می‌شود. اما آموزه‌های امام علی علیه‌السلام، وصی و جانشین پیامبر اسلام، دریچه‌ای تازه به روی ما می‌گشاید؛ دریچه‌ای که نیکوکاری را از سطح ظاهر به عمق جان می‌برد.

احسان، واژه‌ای آشناست؛ اما در نگاه امام علی علیه‌السلام وصی و جانشین پیامبر اسلام معنایی فراتر دارد. ایشان می‌فرمایند: «بهترین احسان، همدردی و همیاری با برادران است.» این سخن، احسان را از یک عمل بیرونی به تجربه‌ای درونی و انسانی بدل می‌کند؛ تجربه‌ای که در آن دل‌ها به هم نزدیک می‌شوند و بار زندگی سبک‌تر می‌گردد.

این نگاه ساده به نظر می‌رسد، اما در حقیقت فلسفه‌ای عمیق از هم‌زیستی و مسئولیت اجتماعی را در خود جای داده است. در جهانی که فردگرایی گاه انسان‌ها را از یکدیگر دور می‌کند، همدردی و همیاری پلی می‌شود میان دل‌ها؛ پلی از محبت، انصاف و درک مشترک.

امام علی علیه‌السلام ما را به تمرینی روزانه فرا می‌خوانند. دیدن نیازهای دیگران همچون نیازهای خود، و یاری رساندن به آنان با همان جدیتی که برای خویش به کار می‌بریم. اگر این نگاه در رفتارهای کوچک روزمره جاری شود—از گفت‌وگوهای ساده تا تصمیم‌های بزرگ اجتماعی—جامعه‌ای خواهیم داشت که در آن کرامت انسانی نه یک شعار، بلکه حقیقتی زیسته و ملموس است.

اصل حدیث و منبع

أحسَنُ الإحسانِ مُواساةُ الإخوانِ.

میزان الحکمه، حدیث 21705

ظهور حضرت مهدی موعود تنها رویدادی بزرگ برای مسلمانان نیست؛ بلکه حضرت عیسی(ع) نیز در این واقعه عظیم حضور خواهد داشت. 

در روایات اسلامی، یکی از موضوعات مهم، نزول حضرت عیسی(ع) از آسمان در هنگام ظهور حضرت مهدی(عج) و اقتدای او در نماز به امام مهدی است. اما پرسشی که همیشه مطرح بوده این است: آیا حضرت عیسی به صلیب کشیده شد و کشته شد یا خیر؟ 

قرآن کریم در سوره نساء، آیه ۱۵۸ به روشنی پاسخ می‌دهد:  «... وَ ما قَتَلُوهُ وَ ما صَلَبُوهُ وَ لکِنْ شُبِّهَ لَهُمْ وَ إِنَّ الَّذِینَ اخْتَلَفُوا فِیهِ لَفِی شَکٍّ مِنْهُ ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلاَّ اتِّباعَ الظَّنِّ وَ ما قَتَلُوهُ یَقِیناً * بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَیْهِ ... ؛» «او را نکشتند و به صلیب نکشیدند، بلکه این امر بر آنان مشتبه شد (کسی شبیه حضرت عیسی کشته شد). و خداوند او را به سوی خود بالا برد...»

در روایات معتبر آمده است که پس از ظهور حضرت مهدی، حضرت عیسی از آسمان فرود می‌آید و در دولت مهدوی نقشی مهم ایفا خواهد کرد. پیامبر اسلام(ص) می‌فرمایند: 

«همیشه طایفه‌ای از امت من در حالی که از پاکان‌اند، در راه حق مبارزه می‌کنند، تا روز قیامت، پس عیسی بن مریم (از آسمان فرود) می‌آید، سپس امیرشان (حضرت مهدی به حضرت عیسی) می‌گوید: بیا و برای ما نماز کن (یعنی امام جماعت باش). پس حضرت عیسی می‌گوید: نه، بعضی از شما بر بعضی دیگر امیر (و فرمانروا) هستید، زیرا خداوند این امت (امت خاتم) را گرامی داشته است.»

فلسفه عروج حضرت عیسی به آسمان و طولانی شدن عمرش شاید برای ایفای نقش بزرگی باشد که در مرحله حساس ظهور حضرت مهدی بر عهده دارد؛ تا مسیحیان جهان ایمان بیاورند. 

به همین دلیل، طبیعی است که با ظهور حضرت مسیح، جهان مسیحیت شادی و خرسندی عمیقی نشان دهد و نزول او را همانند مسلمانان، موهبتی الهی بداند. همچنین حضرت مسیح از کشورهای مختلف دیدار خواهد کرد و خداوند نشانه‌ها و معجزه‌هایی به دست او آشکار می‌سازد تا مسیحیان به‌تدریج به اسلام هدایت شوند. 

نتیجه نخستین این حضور، کاهش دشمنی حکومت‌های غربی با اسلام و مسلمانان خواهد بود و همان‌طور که در روایات آمده، پیمان صلح و آتش‌بس میان آنان و حضرت مهدی برقرار می‌شود. 

در حکومت جهانی امام مهدی، کارگزاران و مسئولان باید از بزرگان و نیکان امت باشند. بر اساس روایات، دولت حضرت مهدی از پیامبران، جانشینان آنان، پرهیزگاران و صالحان تشکیل خواهد شد. در یکی از روایات آمده است که حضرت عیسی به امام مهدی می‌گوید: «همانا من به عنوان وزیر فرستاده شده‌ام نه امیر و فرمانروا.» (ملاحم، ابن طاووس، ص83؛ و الفتن، ابن حماد، ص160)

اسلام دینی اجتماعی است که همه ابعاد زندگی انسان را در نظر می‌گیرد؛ هم بُعد فردی و هم بُعد اجتماعی. از نگاه این دین، زندگی بدون توجه به هر دو بُعد، کامل و سعادتمندانه نخواهد بود. 

تفاوت اسلام با بسیاری از ادیان دیگر در این است که بر اهمیت جنبه‌های اجتماعی زندگی تأکید بیشتری دارد و نمی‌پذیرد که انسان‌ها بی‌تفاوت نسبت به جامعه باشند. اسلام جامعه اسلامی را «امت واحده» می‌داند؛ یعنی اگر بخشی از جامعه دچار درد و مشکل شود، سایر بخش‌ها نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند. این نگاه نشان‌دهنده اهمیت همبستگی اجتماعی در اسلام است. 

اصلاح جامعه تنها با همکاری همه افراد امکان‌پذیر است. اسلام بر این باور است که مردم باید در کنار حکومت، برای رفع مشکلات اقتصادی و سیاسی دست به دست هم دهند. در این نگاه، فرد در برابر جامعه و جامعه در برابر فرد مسئول است و هیچ‌کدام بدون دیگری کامل نمی‌شوند. اسلام می‌خواهد وجدان فردی و اجتماعی را در انسان‌ها بیدار کند و مانع خودخواهی و خودبینی شود. 

پیامبر اسلام فرمودند: «الا كلكم راعٍ و كلكم مسئول عن رعيته»؛ یعنی همه افراد جامعه اسلامی مسئولیت دارند (نه ریاست) و در برابر نعمت‌های الهی و در ارتباط با دیگر مسلمانان مورد پرسش قرار خواهند گرفت. این حدیث روح همبستگی را در انسان‌ها زنده می‌کند؛ به گونه‌ای که درد دیگران، درد همه و شادی دیگران، شادی همه باشد. 

در قرآن نیز بر این موضوع تأکید شده است. در آیات ۹ و ۱۰ سوره حشر آمده است: 

«وَ الَّذينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ وَ الْإيمانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ وَ لا يَجِدُونَ في‏ صُدُورِهِمْ حاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَ يُؤْثِرُونَ عَلي‏ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ  وَ الَّذينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذينَ سَبَقُونا بِالْإيمانِ وَ لا تَجْعَلْ في‏ قُلُوبِنا غِلاًّ لِلَّذينَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّکَ رَؤُفٌ رَحيمٌ» «همچنین کسانی که بعد از آنها [بعد از مهاجران و انصار] آمدند و می گویند: پروردگارا! ما و برادرانمان را که در ایمان بر ما پیشی گرفتند بیامرز و در دلهایمان حسد و کینه ای نسبت به مؤمنان قرار مده! پروردگارا، تو مهربان و رحیمی.»

این آیات و روایات نشان می‌دهد که اسلام بر همدلی، ایثار و یکدلی میان مردم تأکید فراوان دارد. اگر به زندگی پیامبر و یاران ایشان نگاه کنیم، می‌بینیم که همواره با دلسوزی و محبت، دیگران را راهنمایی می‌کردند، مانع لغزش آنان می‌شدند و برای رشد و نجاتشان تلاش می‌کردند. این روحیه همبستگی و تفاهم، راهی برای حل مشکلات بشری است.

در روزگاری که بسیاری از انسان‌ها در کار و دغدغه‌های اقتصادی غرق شده‌اند، حدیثی از امام کاظم(ع) از نوادگان پیامبر اسلام همچون نقشه‌ای روشن، ما را به تعادل در زندگی فرا می‌خواند.

یکی از دغدغه‌های همیشگی انسان، مدیریت زمان و استفاده درست از عمر است. امام کاظم(علیه‌السلام) از نوادگان پیامبر اسلام در حدیثی روشن و راهگشا، برنامه‌ای چهارگانه برای زندگی ارائه می‌دهند؛ برنامه‌ای که هم بُعد معنوی را دربرمی‌گیرد و هم نیازهای مادی و اجتماعی را. به امام کاظم(ع) توصیه می‌کنند که شبانه‌روز خود را به چهار بخش تقسیم کنید:

1. زمانی برای راز و نیاز با خداوند و تقویت روح معنوی.

2. زمانی برای کار و تلاش در جهت تأمین معاش و نیازهای زندگی.

3. زمانی برای نشست و گفت‌وگو با دوستان و افراد مورد اعتماد؛ کسانی که عیب‌های شما را یادآور می‌شوند و با صداقت و خیرخواهی در کنار شما هستند.

4. زمانی برای بهره‌بردن از لذت‌های حلال و تفریحات سالم، تا روح و جسم شما آرام گیرد.

این تقسیم‌بندی نشان می‌دهد که یک انسان باید هم به معنویت توجه داشته باشد، هم به کار و اقتصاد، هم به روابط اجتماعی و هم به نیازهای طبیعی و تفریحی خود. غفلت از هر یک از این بخش‌ها، تعادل زندگی را برهم می‌زند. در روزگار ما، بسیاری از افراد چنان در کار و مسائل اقتصادی غرق می‌شوند که نه تنها از معنویت فاصله می‌گیرند، بلکه به خانواده و فرزندان خود نیز توجه کافی ندارند. نتیجه‌ی این بی‌توجهی، کمبود محبت، خستگی‌های روحی و آسیب‌های اجتماعی است.

حدیث امام کاظم(ع) چراغی است برای بازگشت به تعادل؛ تعادلی که در آن، انسان هم با خدا ارتباط دارد، هم معاش خود را سامان می‌دهد، هم روابط اجتماعی سالم می‌سازد و هم از زندگی لذت می‌برد.

اصل و منبع حدیث

«إِجْتَهِدُوا فی أَنْ یكُونَ زَمانُكُمْ أَرْبَعَ ساعات: ساعَةً لِمُناجاةِ اللهِ، وَساعَةً لاِمْرِالْمَعاشِ، وَساعَةً لِمُعاشَرَةِ الاْخْوانِ والثِّقاةِ الَّذینَ یعَرِّفُونَكُمْ عُیوبَكُمْ وَیخَلِّصُونَ لَكُمْ فِی الْباطِنِ، وَساعَةً تَخْلُونَ فیها لِلَذّاتِكُمْ فی غَیرِ مُحَرَّم.»

تحف العقول، ص 409

رئیس تجمع علمای مسلمین لبنان با تأکید بر ضرورت وحدت اسلامی، خواستار بازگشت مسلمانان به اخلاق پیامبر(ص) و همبستگی در برابر ظلم شد.

شیخ غازی حنینه، رئیس تجمع علمای مسلمین لبنان، در نماز جمعه اهل سنت شهرستان پارسیان در استان هرمزگان (جنوب ایران) گفت: امت اسلامی بیش از هر زمان نیازمند وحدت، همبستگی و بازگشت به اخلاق نبوی است. شیخ غازی حنینه با اشاره به ضرورت وحدت اسلامی گفت: «دشمن امروز میان شیعه و سنی و مذاهب مختلف تفاوتی قائل نیست. صهیونیست‌ها در فلسطین مسلمانان و حتی مسیحیان را مورد آزار قرار می‌دهند. امت اسلامی باید یک صدا و متحد باشد تا بتواند در برابر ظلم بایستد.»

دبیرکل مجمع تقریب مذاهب: غدیر عامل وحدت شیعه و اهل سنت است

خبر دیگر اینکه، حجت الاسلام و المسلمین حمید شهریاری دبیر کل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، گفت: غدیر موجب وحدت است چون یک امر مشترک بین شیعه و اهل سنت است و در تفسیر آن نباید موجب تفرقه و تنازع و جنگ بشود؛ اصل ولایت میراث ما است و باید این همبستگی را حفظ کنیم و از بیانات و سخنانی که این همبستگی را خدشه دار می کند، دوری کنیم. دشمن اصلی آمریکا و اسرائیل است و باید در مقابل دشمن مشترک متحد باشیم؛ امروز فرصت‌هایی را در جهان اسلام به دست آورده‌ایم که نباید از دست داد و با همفکری باید آن را غنیمت شمرد و استفاده کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین سید احمد اقبال رضوی نائب‌ رئیس مجلس وحدت مسلمین پاکستان در سخنانی اظهار داشت که این مجلس از آغاز با محوریت تقویت وحدت و همبستگی میان شیعه و سنی شکل گرفت و همواره همکاری با علمای اهل سنت را اساس فعالیت‌های خود قرار داده است. وی افزود: مجلس وحدت مسلمین پاکستان از سال ۲۰۰۸ فعالیت خود را آغاز کرد و توانست صدای شیعیان را در سطح ملی مطرح کند.

 پیامبر اسلام (ص) الگوی انسانیت و وحدت امت اسلامی

ماموستا ابوبکر رستگار، امام جماعت مسجد جامع خاتم‌الانبیاء سرینجانیه، در گفت‌وگو با خبرنگار تقریب با تأکید بر رسالت جهانی پیامبر اسلام (ص) ایشان را الگویی بی‌بدیل از انسانیت، اخلاق و وحدت امت اسلامی معرفی کرد. ماموستا رستگار افزود: سیره پیامبر اسلام (ص) تنها یک مسیر سیاسی نبود، بلکه اصل تربیتی و اخلاقی داشت و ایشان با همه مردم با احترام و مدارا رفتار می‌کردند. مشورت با اقشار مختلف جامعه نیز از جلوه‌های بارز این سیره بود. این عالم اهل سنت تأکید کرد: پیامبر اسلام (ص) بنیان‌گذار امت واحده بودند؛ امتی که در آن همه انسان‌ها برابرند و تنها معیار فضیلت، تقوا، علم و معرفت است.

وحدت امت اسلامی؛ راهکار مقابله با دشمنان اسلام

آخوند گلدی کمالی، مدیر مدرسه خادمیه خراسان شمالی، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه اندیشه خبرگزاری تقریب بر ضرورت تقویت امت واحده و پرهیز از اختلافات کم‌اهمیت تأکید کرد. وی گفت: وحدت و تقریب، نقطه مشترک همه مذاهب اسلامی و حتی ادیان آسمانی است و اهمیت آن در ایجاد مواضع واحد و مقابله با دشمنان اسلام بسیار حیاتی است. کمالی افزود: اختلافات جزئی مانع وحدت نمی‌شود، زیرا این اختلافات ریشه‌ای نیست و نمی‌تواند تحقق امت واحده را متوقف کند. او تصریح کرد: دشمنان اسلام اساساً با وحدت مشکل دارند و هدفشان نابودی ریشه اسلام است، اما تا زمانی که برادران و خواهران مسلمان بر تقریب و همبستگی پایدار باشند، این تلاش‌ها بی‌ثمر خواهد بود. وی ادامه داد: ایجاد شکاف میان ملت‌های مسلمان یکی از ترفندهای دشمن است، بنابراین حفظ تمامیت ارضی کشورهای اسلامی و پایبندی به ارزش‌ها و عقاید، برای تقویت وحدت ضروری است. کمالی در پایان گفت: ایران اسلامی با هدایت رهبری توانسته بسیاری از توطئه‌ها را پشت سر بگذارد و وحدت را تقویت کند.

در سنت‌های دینی و فلسفی، تاریخ بشر به سوی نقطه‌ای حرکت می‌کند که در آن حقیقت و عدالت به‌طور کامل آشکار خواهد شد. پرسش اصلی این است: چرا خداوند، که خدای رحمت و رشددهنده بشر است، چنین طرحی را در مسیر تکامل انسان قرار داده است؟ پاسخ را باید در ماهیت رشد عقلانی و معنوی انسان جست.

خداوند می‌خواهد بشر به مرحله‌ای برسد که خود بفهمد نجات حقیقی از چه مسیری می‌گذرد. این فهم، محصول تجربه‌های تاریخی، شکست‌ها و پیروزی‌ها، و آزمون‌های اخلاقی است که انسان در طول قرون با آن مواجه بوده است. منجی آخرالزمان نه صرفاً یک شخصیت نجات‌بخش بیرونی، بلکه نماد بلوغ فهم بشری است؛ لحظه‌ای که انسان درمی‌یابد عدالت، رحمت و حقیقت تنها در سایه اتصال به سرچشمه الهی معنا می‌یابد.

 در این میان، دو چهره بزرگ در سنت‌های دینی بیش از همه برجسته‌اند :حضرت مهدی (عج) در اندیشه اسلامی و حضرت مسیح (ع) در سنت مسیحی. هر دو نماد تحقق عدالت و رحمت‌اند؛ شخصیت‌هایی که صفاتشان فراتر از فردی خاص، به‌مثابه تجسم آرمان‌های الهی و انسانی معنا می‌یابد.

- مهدی (عج) در روایات اسلامی، شخصیتی است که با ظهور خود ظلم را برمی‌چیند، عدالت را می‌گستراند و انسان‌ها را به فهم عمیق‌تر از حقیقت الهی رهنمون می‌سازد. او نماد امیدی است که در دل تاریخ زنده مانده و انسان را به مشارکت در ساختن جهانی عادلانه دعوت می‌کن.

- مسیح (ع) در سنت مسیحی، بازگشتش به‌عنوان نشانه پایان ظلم و آغاز صلح جهانی مطرح است. او با صفاتی چون رحمت، شفقت و هدایت، یادآور این حقیقت است که نجات بشر تنها در سایه اتصال به خداوند و ارزش‌های الهی امکان‌پذیر است.

در روایات اسلامی آمده است که حضرت مسیح (ع) در زمان ظهور حضرت مهدی (عج) نزول می‌کند و در رکاب ایشان خواهد بود. پیامبر اکرم (ص) فرموده‌اند: «مهدی از ذریه من است؛ هنگامی که خروج کند، عیسی بن مریم برای یاری او نازل خواهد شد و پشت سر او نماز خواهد خواند». این روایت نشان‌دهنده اتحاد ادیان الهی و تحقق وعده بزرگ خداوند برای برقراری عدالت جهانی است.

همراهی مسیح با مهدی نماد احترام متقابل و نشانه‌ای است از اینکه وعده نجات، وعده‌ای مشترک میان همه ادیان بزرگ است .این همراهی، ارزشمندترین وعده الهی است؛ زیرا نشان می‌دهد خداوند بشر را تنها نگذاشته و مسیر نجات را با حضور دو منجی بزرگ به او نشان داده است. چنین وعده‌ای نه صرفاً آینده‌ای دور، بلکه معنای امروز زندگی ما را روشن می‌سازد.

درک این وعده، یعنی فهم اینکه پایان تاریخ، پایان ظلم و آغاز رحمت است؛ مقصدی که همه مسیرهای رشد بشری به سوی آن جریان دارند. بنابراین، تأمل در موضوع منجی آخرالزمان، تأمل در حقیقتی است که فراتر از مرزهای دینی، به‌عنوان امید مشترک انسان‌ها مطرح می‌شود. این نگاه، انسان را از انتظار منفعلانه فراتر می‌برد و او را به مشارکت فعال در مسیر نجات دعوت می‌کند. چنین تأملی می‌تواند مسیر رهایی را در همین اکنون روشن سازد و انسان را به سوی آینده‌ای سرشار از عدالت و رحمت هدایت کند.

گزارش سالانه شرکت حسابرسی «پی‌دبلیوسی» درباره وضعیت اشتغال جوانان در انگلیس، تصویری از بحرانی ساختاری ترسیم می‌کند که نه‌تنها آینده نسل جوان، بلکه مسیر رشد اقتصادی این کشور را تهدید می‌کند.

تحلیلگران بر این باورند که ریشه بحران در مدل اقتصادی انگلیس نهفته است؛ مدلی مبتنی بر خدمات کم‌بهره‌وری، تمرکز ثروت در جنوب شرقی و اتکا به مشاغل موقت و تا زمانی که این ساختار اصلاح نشود، بسته‌های حمایتی دولت انگلیس تنها نقش مُسکن خواهند داشت و نسل جوان در این کشور همچنان نخستین قربانی بحران ساختاری اقتصاد انگلیس باقی خواهد ماند.
سقوط چهار پله‌ای انگلیس در رتبه‌بندی اشتغال جوانان سازمان همکاری و توسعه اقتصادی و رسیدن به جایگاه بیست‌وهفتم، نشانه‌ای روشن از تعمیق این بحران است؛ بحرانی که در آن نرخ اشتغال جوانان به پایین‌ترین سطح یک دهه اخیر رسیده و آنچه بیش از همه توجه را جلب می‌کند، رشد خیره‌کننده شمار جوانانی است که در قالب دسته موسوم به «نیت» (NEET) قرار می‌گیرند؛ یعنی ۱۶ تا ۲۴ ساله‌هایی که نه در بازار کار حضور دارند، نه در حال تحصیل‌ هستند و نه دوره‌های آموزشی و مهارتی را دنبال می‌کنند. 

این رقم برای اقتصادی پیشرفته مانند انگلیس، هشداری جدی درباره هدررفت سرمایه انسانی و گسترش شکاف‌های اجتماعی محسوب می‌شود. همچنین، نابرابری‌های منطقه‌ای نیز بُعد دیگری از این بحران را آشکار می‌کند.

گزارش شرکت حسابرسی پی‌دبلیوسی با تمرکز بر نابرابری‌های منطقه‌ای، نشان می‌دهد این بحران در سراسر انگلیس به‌یک اندازه توزیع نشده و برخی مناطق به‌مراتب آسیب‌پذیرترند. مناطقی مانند لندن و اسکاتلند، با وجود برخورداری از دانشگاه‌ها و صنایع پیشرفته، بالاترین نرخ جوانان خارج از کار و تحصیل را دارند، این تناقض نشان می‌دهد که ساختار اقتصادی انگلیس در اتصال میان آموزش عالی و بازار کار ناکارآمد است و هزینه‌های بالای زندگی و رقابت شدید، جوانان را از مشارکت فعال بازمی‌دارد.

کلر لومباردلی، معاون بانک مرکزی انگلیس در اظهاراتی صریح در کمیته خزانه‌داری مجلس عوام این کشور اعلام کرده داده‌هایی که درباره وضعیت جوانان انگلیسی به بانک می‌رسد «تکان‌دهنده» است و تصویر روشنی از آینده بازار کار ارائه نمی‌کند.

در سطح کلان، ترکیب بیکاری بالا، کم‌کاری اجباری و افزایش ناتوانی‌های بلندمدت، نگرانی بانک مرکزی انگلیس را درباره کاهش عرضه نیروی کار و افت بهره‌وری تشدید کرده و هم‌زمان، کارفرمایان نیز از افزایش هزینه‌های استخدام جوانان گلایه دارند و هشدار می‌دهند که سیاست‌های حمایتی دولت بدون مشوق‌های کافی، ممکن است به کاهش فرصت‌های شغلی منجر شود.

به مناسبت فرارسیدن ایام ولادت حضرت زهرا سلام الله علیها، گزیده‌ای از بیانات مرحوم آیت الله مصباح یزدی در رابطه با شخصیت بانوی دو عالم تقدیم شما فرهیختگان می‌شود.

در میان تمام شفاعتگران روز قیامت، نام فاطمه زهرا(علیها السلام)همچون خورشیدی رخشان می‌درخشد؛ چرا که روایات معتبر بسیاری از جانب رسول خدا و ائمه اطهار(علیهم السلام)، شفاعت بی‌نظیری را برای آن جناب وعده می‌دهند.

شفاعتی چنان گسترده که نه تنها محبان آن حضرت و دوستداران ذریه او را شامل می‌شود، بلکه تمام محبتورزان به دوستان یا دوستانِ دوستان او را نیز در برمی‌گیرد.

در این مقام، به ذکر خلاصه مضمون چند حدیث شریف، که ترسیمنُمای شفاعت فراگیر آن حضرت در عرصه قیامت می‌باشد، تبرک و تیمن می‌جوییم:

۱. در آن هنگامه پرغوغا و پردغدغه بهناگاه ندایی عرشلرزان از جانب جبرائیل همه صداها و همهمه‌ها را فرو می‌نشاند: «غَضُّوا اَبْصارَکُمْ حَتّی تجوزَ فاطِمَةُ بِنْتَ مُحَمَّد»؛ چشمهایتان را فرو افکنید تا فاطمه، دختر محمّد، عبور نماید.

در پی این ندا، هیچ پیمبری، هیچ صدّیقی و هیچ شهیدی، باقی نمی‌ماند مگر آن که چشمانشان را، از روی احترام، فرومی‌افکنند .

ناقه فاطمه، با هدایت جبرائیل، از عرصه محشر می‌گذرد تا این که در مقابل عرش پروردگار قرار می‌گیرد. فاطمه، از ناقه فرومی‌آید و زبان به تظلم‌خواهی می‌گشاید.

در پی تظلم‌خواهی فاطمه، ندایی از جانب خداوند جلّ جلاله فرا می‌رسد که: «یا حَبیبَتی! سَلینی تُعْطَیْ، و اشْفَعی تَشَفَّعی، فَوَ عِزَّتی وَ جَلالی لَاُجازیَنَّ ظُلْمَ کُلِّ ظالم»؛ ای حبیبه من! و اِی دختر حبیب من! بخواه که هر چه خواهی عطا می‌شود، شفاعت نما که هر که را شفاعت نمایی پذیرفته می‌شود. به عزّت و جلالم سوگند که ستمگری هر ستمکاری را خودم مجازات می‌دهم.

پس، فاطمه عرضه می‌دارد: «اِلهی وَسَیِّدی! ذُرِیّتی وَ شیعَتی و شیعةُ ذُرّیَّتی و مُحِبّی و مُحِبِّ ذُرّیَّتی»؛ پروردگار و سرور من! فرزندانم و پیروانم و پیروان فرزندانم و دوستدارانم و دوستداران فرزندانم.

در پی درخواست فاطمه، از جانب خداوند رحمان، خطاب می‌رسد که: «اَیْنَ ذُرّیَّةُ فاطِمَةَ وَ شیعَتُها، و مُحِبُّوها و مُحِبُّوا ذُرّیَّتِها؟» کجایند فرزندان فاطمه و پیروان ایشان؟ کجایند دوستداران فاطمه و دوستداران فرزندان او؟

پس بلافاصله، فرشتگان رحمت، ایشان را دربرمی‌گیرند. فاطمه، در پیشاپیش اینان به سوی بهشت حرکت می‌کند و اینان در پی فاطمه، وارد بهشت برین می‌گردند!

۲. صد هزار فرشته، حضرت فاطمه را در عرصه محشر، بر بال‌های خویش حمل می‌دهند تا بر دَرِ بهشت فرود می‌آورند. پس فاطمه توقف نماید و داخل بهشت نشود و التفات او به سوی صحرای محشر باشد.

از جانب پروردگار خطاب آید که: «ای دختر حبیب من! سبب توقّفت چیست و حال آن که تو را اذن بهشت داده‌ام؟»

عرضه می‌دارد: «پروردگارا! دوست می‌دارم که قدر و منزلتم در این روز معلوم گردد.»

خطاب رسد که: «ای فاطمه! در قلب یکایک محشریان نظاره کُن و در قلب هر کسی که ذرّه‌ای از دوستی ِ خود و فرزندان خود دیدی، دست او را فراگیر و در بهشت جایش ده!»

در پی این ندا، فاطمه دوستان و شیعیان خود را از میان مردمان؛ بسان مرغی که دانه‌های خوب و مرغوب را بر می‌چیند، جدا می‌سازد.

منبع: کتاب جامی از زلال کوثر ص ۲۹ و ۳۰

به مناسبت فرارسیدن ایام ولادت حضرت زهرا سلام الله علیها، گزیده‌ای از بیانات مرحوم آیت الله مصباح یزدی در رابطه با شخصیت بانوی دو عالم تقدیم شما فرهیختگان می‌شود.

حضرت امام صادق(علیه السلام) می‌فرماید: «فاطمه(علیها السلام) بعد از پدر، هفتاد و پنج روز زنده بود و حزن و شدت بر ایشان غلبه داشت و جبرییل امین، خدمت ایشان می‌آمد و عرض تعزیت می‌کرد و مسایلی از آینده را نقل می‌فرمود.»

ظاهر روایت، این است که در این ۷۵ روز، مراوده‌ای برقرار بوده است ؛ یعنی رفت و آمد جبرییل زیاد و مداوم بوده است. گمان ندارم که چنین امری غیر از طبقه اول از انبیای عظام برای کسی دیگر وارد شده باشد.

جبرییل امین، در ظرف ۷۵ روز، آمد و شدی داشته و مسایل واقع در آتیه را بیان می‌کرده و حضرت امیرالمومنین علیه السلام هم آن‌ها را می‌نوشته است. حضرت امیر علیه السلام، همانطوری که کاتب وحی رسول خدا بوده، کاتب وحی حضرت صدیقه سلام الله علیها در این ۷۵ روز، نیز بوده است.

مسأله فرود آمدن جبرییل، یک مسأله ساده نیست؛ خیال نشود که جبرییل برای هر کسی امکان نزول دارد.

یک تناسب کامل بین مقام و عظمت جبراییل که روح اعظم است، و روح آن شخصی که جبرییل بر او وارد می‌شود، لازم است.

چه همچون بعض اهل نظر قایل شویم که تنزل جبراییل به واسطه روح عظیم خود پیامبر یا ولی می‌باشد و این روح بلند نبی یا ولی است که جبراییل را تنزیل می‌دهد و چه به سان بعض اهل ظاهر بگوییم که حق تعالی، روح اعظم را مأموریت می‌دهد که نازل شود، تناسب کاملی بین طرفین، لازم و ضروری است؛ تا تناسبی روحی با جبراییل که روح اعظم است، موجود نباشد، نزولی امکان ندارد.

چنین تناسبی تنها بین جبرییل و ارواح بلند انبیای درجه اول مثل ابراهیم، موسی، عیسی و رسول خدا علیهم السلام بوده است.

چنین رابطه‌ای برای همه کس نبوده است. حتی درباره ائمه هم ندیده‌ام وارد شده باشد که جبرییل این چنین بر آن‌ها نازل گشته باشد.

این مقام، تنها ویژه حضرت زهرا(علیها السلام) است که جبرییل در طول این ۷۵ روز، به طور مکرر، بر حضرت وارد شده و مسایل آتیه را، که بر ذُریه او وارد می‌آمده، بیان می‌کرده و حضرت امیر هم ثبت می‌فرموده است.

ممکن است یکی از مسایلی که بیان فرموده است، مسایلی باشد که در عهد ذُریه بلند پایه او حضرت صاحب(علیه السلام) واقع می‌شود که مسایل ایران هم جزو آن است.

در هر صورت، من این شرافت و فضیلت را برای حضرت زهرا(علیها السلام) از همه فضایلی که برای ایشان ذکر کرده‌اند، هر چند آن‌ها هم فضایل بزرگی است، بالاتر می‌دانم؛ فضیلتی که جز برای انبیا(علیهم السلام)، آن هم نه همه انبیا، بلکه تنها برای طبقه بالای انبیا و بعض از اولیایی که در رتبه آن‌ها می‌باشند، برای کسی دیگر حاصل نشده و چنین تعبیری که رساننده رابطه‌ای مداوم و مراوده‌ای ۷۵ روزه می‌باشد برای هیچ‌کس تا کنون واقع نشده است. این فضیلت، از فضایل مختص حضرت صدیقه(علیها السلام)است.

منبع: کتاب جامی از زلال کوثر ص ۳۶ و ۳۷