seyed hossein emamian
ظریف در گفتگو با همتای انگلیسی: تحت هر شرایطی نفتمان را صادر میکنیم
وزیر امور خارجه کشورمان در گفتگوی تلفنی با همتای انگلیسی خود تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران تحت هر شرایطی به صادرات نفت خود ادامه خواهد داد.
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان در تماسی تلفنی با همتای انگلیسی خود«جرمی هانت» ضمن تأکید بر غیرقانونی بودن تحریم های نفتی آمریکا، گفت: «جمهوری اسلامی ایران به صادرات نفت خود در هر شرایطی ادامه خواهد داد.»
ظریف با اشاره به مقصد قانونی نفتکش گریس-1 در شرق مدیترانه افزود: «اتحادیه اروپا که همواره مخالف اعمال فراسرزمینی تحریم های آمریکا بوده است نمی تواند خود به چنین اقدامی مبادرت ورزد و دولت انگلیس می بایست سریعا نسبت به پایان توقیف غیرقانونی نفتکش ایرانی، تمهیدات لازم را به عمل آورد.»
وزیر امور خارجه کشورمان همچنین در خصوص نازنین زاغری و دیگر افراد دوتابعیتی که به دلیل جرایم امنیتی در ایران دستگیر شده اند، خطاب به همتای انگلیسی خود گفت: «دستگیری و محاکمه این افراد بر اساس روالهای کاملا قانونی صورت گرفته است و از دولت انگلیس انتظار می رود به اجرای قانون و استقلال قوه قضائیه در جمهوری اسلامی ایران احترام بگذارد.»
جرمی هانت وزیر امور خارجه انگلیس نیز در این گفتگوی تلفنی با تأکید بر حق ایران بر صادرات نفت خود، و با ابراز نگرانی از افزایش تنش ها در منطقه، اظهار امیدواری کرد که نتایج بررسی های حقوقی و قضایی در جبل الطارق موجب رهاسازی هر چه زودتر نفتکش گریس-1 شود.
روز پنجشنبه 13 تیر ابرنفتکش گریس-1 که 2.1 میلیون بشکه نفت خام ایران را حمل میکرد، در هنگام عبور از آبهای جبلالطارق توسط نیروی دریایی انگلیس توقیف شد. ساعاتی پس از انتشار خبر توقیف این نفتکش، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بلافاصله سفیر این کشور را بهمنظور اعتراض احضار کرد.
رئیس اداره سوم غرب اروپا وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در جریان احضار سفیر انگلستان تأکید کرد اقدام انگلیس در توقیف غیرقانونی نفتکش حامل نفت ایران معادل «راهزنی دریایی» است.
یاد مرگ در قرآن و روایات
یاد مرگ یکی از ملزومات زندگی مؤمنان است که در روایات بسیار به آن توصیه شده است. یاد مرگ تأثیرات فراوانی بر زندگی انسان و برنامهریزیهای او خواهد گذاشت.
مرگ یک حقیقت غیرقابل انکار است و هر نفسی طعم آن را خواهد چشید. مرگ را هر روز میبینیم و دربارهاش میشنویم ولی باید یادمان باشد که یک روزی هم به سراغ خود ما خواهد آمد و همیشه برای همسایه نیست! پس چه بهتر که همیشه با یاد مرگ باشیم تا وقتی که زمان رفتنمان رسید دست و پایمان را گم نکنیم.
تأثیرات یاد مرگ روی انسان
این که همیشه به یاد مرگ باشید تأثیرات فراوانی بر روی شما خواهد گذاشت. بعضی از مهمترین این اثرات عبارتاند از:
- غفلت زدایی و آگاهی بخشی
به یاد مرگ که باشید میدانید که برای آخرت آفریده شدهاید و فریب دنیا را نخواهید خورد. قلب انسان بر اثر اشتغال به امور دنیوی دچار غفلت و بیخبری میشود و یاد مرگ این آلودگیها را از بین میبرد.
- زهد و بیرغبتی به دنیا
وقتی از یاد مرگ غافل بشوید دنیا در نظرتان زیبا و باارزش جلوه میکند و شیفته آن میشوید به طوری که عقل شما از درک حقایقی چون مرگ ناتوان میشود. در حالی که وقتی به یاد مرگ باشید دیدگاهتان نسبت به دنیا عوض میشود و به مقدار کمی از آن راضی میشوید.
- کوتاهی آرزو و از بین رفتن زیادهخواهی
وقتی که مرگ را فراموش کرده باشید آرزوی دستیابی به آن چیزی را دارید که هنوز به دست نیاوردهاید در حالی که هر لحظه ممکن است مرگ به سراغتان بیاید و دست شما را از دنیا کوتاه کند. به یاد مرگ که باشید آرزوهای شما کوتاهمدت میشود و میتوانید برای زندگی اخرویتان برنامهریزی کنید.
یاد مرگ در قرآن
خداوند در آیه 46 سوره ص یکی از ویژگیهای برجسته پیامبران را یاد مرگ میداند و میفرماید:
«إِنَّا أَخْلَصْنَاهُمْ بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِ»
«ما آنها را با خلوص ویژهای خالص کردیم و آن یادآوری سرای آخرت بود!»
خداوند در برخی از آیات قرآن نیز به این واقعیت اشاره دارد که فرار از مرگ امکانپذیر نخواهد بود:
«أَیْنَمَا تَکُونُوا یُدْرِککُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ کُنتُمْ فِی بُرُوجٍ مُّشَیَّدَةٍ» (آیه 78 سوره نسا)
«هر کجا باشید، مرگ شما را فرا میگیرد؛ اگر چه در کاخهای بسیار محکم باشید.»
«قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِی تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُو مُلَقِیکُمْ» (آیه 8 سوره جمعه)
«بگو: مرگی که شما از آن میگریزید حتماً شما را ملاقات خواهد کرد.»
یاد مرگ در روایات
پیامبر اکرم (ص):
«کسی که در شبانهروز بیست مرتبه مرگ را یاد کند با شهدا محشور خواهد شد.»
«زیرکترین مردم کسی است که بیشتر یاد مرگ کند و زیادتر مهیای آن شده باشد.»
«برترين بیرغبتی به دنيا، ياد مرگ است. برترين عبادت، ياد مرگ است و برترين انديشيدن، ياد مرگ است. پس، هر كه ياد مرگ وجودش را پر كند، گور خود را باغى از باغهای بهشت بيابد.»
«هر کس زیاد به یاد مرگ باشد به اندک سرمایه دنیا راضی میشود.»
«هر کس زیاد به یاد مرگ باشد خداوند او را دوست میدارد.»
«همچنان که آهن زنگ میزند دل انسان نیز زنگار میبندد و صیقل دهنده آن تلاوت قرآن و به یاد مرگ بودن است.»
«مرگ را بسیار یاد کنید زیرا یاد مرگ از میل و رغبت به دنیا میکاهد.»
امام باقر (ع):
«ای ابا عبیده! مرگ را زیاد یاد کن. چه هر انسانی آن را بسیار یاد کند نسبت به دنیا بیرغبت میشود.»
امام صادق (ع):
«هیچ خانوادهای از شهرنشین و بادیهنشین نیست مگر این که فرشته مرگ شبانهروزی پنج بار آنان را از نظر میگذراند.»
«یاد مرگ خواهشهای باطل را از دل زایل میکند و ریشههای غفلت را میکند و دل را به وعدههای الهی قوی و مطمئن میگرداند و طبع را رقیق و نازک میسازد و علمهای هوا و هوس را میشکند و آتش حرص را فرو مینشاند و دنیا را حقیر و بیمقدار میسازد.»
«کسی که کفنش با او در خانه باشد از غافلان به شمار نمیآید.»
«هنگامی که جنازه کسی را برداشتی فکر کن که گویا تو خود آن کسی هستی که در تابوت است و آن را برداشتهاند.»
حضرت عیسی (ع):
«اولیای خدا یاد مرگ را دوست دارند و یاد زندگی را رها میکنند.»
در کتاب زبور آمده است:
«هر كه خود را از مرگ بترساند، دنيا در نظرش بیمقدار شود.»
یاد مرگ در نهجالبلاغه
یاد مرگ از جمله موضوعاتی است که امام علی (ع) در نهج البلاغه و سایر روایات بسیار در مورد آن سخن گفته است. در ادامه به برخی از این سخنان میپردازیم:
«کسی که فردا را از زندگی خود بشمارد حق مرگ را چنان که در خور آن است رعایت نکرده است.»
«زیاد به یاد مرگ باشید تا مصیبتها و سختیهای روزگار بر شما آسان شود.»
«کسی که بسیار یاد مرگ کند به مقدار کمی از دنیا راضی میشود.»
«به ياد آوريد آن بر هم زننده خوشیها و منغّص كننده عیشها و دعوتگر پراكندگى را. ياد كنيد آن از هم پاشنده انجمنها و دورکننده آرزوها و نزديك كننده مرگها و اعلامکننده جدايى و پراكندگى را.»
«چگونه مرگ را فراموش میکنی در حالى كه نشانههایش به تو تذكر میدهند؟!»
«شما را سفارش میکنم كه به ياد مرگ باشيد و از آن كمتر غفلت ورزيد. چگونه از چيزى غافليد كه او از شما غافل نيست و چگونه به كسى چشم طمع دوختهاید كه به شما مهلت نمیدهد! مردگانى كه مشاهده کردهاید خود واعظانى هستند كه شما را از هر واعظى بینیاز میکنند.»
آیا مراجع تقلید درحال حاضر جانشینان امامان معصوم(س)هستند؟
آیا مراجع تقلید درحال حاضر جانشینان امامان معصوم(س)هستند؟آیا رسیدن به این درجه نیازمند عصمت نیست؟
بلي ، نيابت فقها (كه مراجع تقليد همان فقها هستند) در زمان غيبت از طرف ائمه معصومين عليهم الصلاه و السلام ،به واسطه روايات فراواني اثبات شده است و آنها جانشينان آن بزرگواران در امور جاريه جامعه اسلامي مي باشند.
براساس مباني اعتقادي دینی ما، فقط پیامبران, حضرت زهرا و ائمه اطهار(ع ) از عصمت كبري برخوردارند. از این رو هیچ كس ادعا نمی كند كه احتمال هيچگونه اشتباهی در رفتار و نظرات فقها و مراجع تقليد وجود ندارد.
لكن همانگونه كه در روايات ائمه معصومين عليهم السلام آمده است اين نايبان امام ( فقها ) بايد از شرائطي برخوردار باشند كه در صورت جمع تمام آن شرائط در وجود يك فرد ، آن فرد نيابت از امام را در امور ، پيدا خواهد كرد. از جمله شرائطي كه براي فقها ذكر شده است ،شرط عدالت است كه مرتبه اي از تقوا مي باشد هرچند به مرتبه عصمت نمي رسد. يعني شرط است كه فقيه انساني عادل باشد تا بتوان از او تقليد كرد و از او در كارهاي ديگر و امور سياسي و اجتماعي و ديني ،تبعيت نمود.
همانگونه كه در روايت رسيده از امام زمان عليه السلام كه در جواب شخصي كه از ايشان در مورد تكليف شيعيان در زمان غيبت سوال كرده بود كه بايد به چه كسي مراجعه كنند؟حضرت مي فرمايد :« فَأَمَّا مَنْ كَانَ مِنَ الْفُقَهَاءِ صَائِناً لِنَفْسِهِ حَافِظاً لِدِينِهِ مُخَالِفاً عَلَي هَوَاهُ مُطِيعاً لِأَمْرِ مَوْلَاهُ فَلِلْعَوَامِّ أَنْ يُقَلِّدُوهُ»" پس هر كس از فقها كه نگه دارنده نفسش باشد و حافظ دينش باشد و مخالفت كننده با هواي نفس خود باشد و مطيع امر خداي متعال باشد پس عوام ( توده مردم ) مي توانند كه از او تبعيت كنند». (1)
اكثر فقها معتقدند كه تمام اختیارات حكومتی كه پیامبر و امامان دارند، ولی فقیه نیز دارد. آنان همان گونه كه احكام حكومتی صادر می نمودند و استاندار تعیین می نمودند و در جنگ ها حضور می یافتند، فقها نیز همان اختیارات را دارند. این اختیارات نه به جهت مقام عصمتبلكه به جهت حاكم اسلامی بودن پیامبر بوده است . به همین خاطر برای هر حاكم اسلامی ثابت است. البته پیامبر علاوه بر مقاماتی كه به جهت حاكم اسلامی بودن داشتند، مقامات دیگری داشتند كه به جهت معصوم بودن اختصاص به ایشان دارد ، مانند حاكمیت او بر اموال مردم و دخالت در امور شخصی مردم كه این ها به مقام حاكمیت ایشان ارتباطی نداشته و برای ولی فقیه نیز نمی تواند باشد. به طور كلی آنچه كه مربوط به امور اجتماعی (نه شخصی) و امور حكومتی می شود ، مربوط به حاكم می شود و فرقی از این جهت میان پیامبر و حاكم اسلامی مانند ولی فقیه نیست.
در زمان غیبت حضرت مهدی طبق رهنمود عقل و نیز به دستورخود معصومین نائبان ایشان اولی الامرهستند. اما اولی الامر بالتبع نه بالاصاله و همان گونه كه در عصر حضور نائبان خاص بسیاری از كارها را به عهده داشتند و مباشرت خود معصوم شرط نبود، در عصر غیبت نیز فقهای جامع الشرایط به عنوان نوّاب عام حضرت نسبت به امور حكومتی امت اسلامی حق اعمال نظر و تصرف و حكومت دارند. (2) در روایات در این باره فراوان سخن گفته شده است، از جمله در روایتی آمده : در زمان غیبت به كسی مراجعه نمایید كه احكام ما را می داند و از حلال و حرام آگاه است. ما آن ها را حاكم بر شما قرار دادیم.هر گاه حكمی بر شما بنمایند و از آنان نپذیریید ، به حكم خدا بی اهمیتی نمودهاید و ما را رد كردهاید و ردّ ما ردّ بر خداوند و در حد شرك به اوست. (3)
در فقه رضوی آمده: «منزله الفقیه فی هذا الوقت كمنزله الانبیاء فی بنی اسرائیل؛ (4) جایگاه فقها در این زمان مانند جایگاه انبیا میان بنی اسرائیل است».
در زمان غیبت كه دسترسی به معصوم (ع) مقدور نیست ، همان طور كه دستور داده اند باید به فقها واجد شرایط رجوع كرد. به جهت احتمال اشتباه حق نداریم از فرمان ولی فقیه در امور اجتماعی سر پیچی كنیم.
بنا بر اين عصمت شرط در مرجعيت فقها نيست و بايد از فقهاي عادل و جامع الشرائط تبعيت كرد.
برای آگاهی بیش تر به كتاب ولایت فقیه از ایت الله جوادی آملی مرجعه نمایید.
پی نوشت ها:
- شيخ حر عاملي ،وسائل الشيعه ،قم ، موسسه آل البيت ، 1409هـ. ق ،ج 27 ،ص131.
- عبدالله جوادي آملي ، ولایت فقیه، قم، نشر اسراء،1378هـ..ش ،ص 370،
- همان، ص 179.
- همان، ص 182.
رفتار مرد با همسر خود از منظر روایات
حسن معاشرت
هیچ تردیدی نیست که اولین خواسته زن حسن معاشرت شوهر با اوست؛ یعنی زبان خوش و رفتار خوب. این حداقل واسته ای است که زنان در تعامل زناشویی و همسرداری سخت بدان نیازمند هستند و اسلام نیز بدان اهتمام داشته و حتی حسن معاشرت مرد با زن را نشانه ایمان و تقوای او قرار داده است که چنانچه مرد با اهل خانه سوؤ رفتار داشته باشد، دچار عذاب الهی خواهد شد.
در کتاب من لایحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۸۱ از امام صادق (ع) روایت شده است که: «خداوند به مردی که با زوجه خود حسن رفتار داشته باشد، لطف و مرحمت خواهد داشت؛ چرا که خداوند مرد را قیم بر زن قرار داده است»
همچنین از رسول خدا(ص) نقل شده است: «بهترین شما کسانی هستند که بهترین برای زنان خود باشند و من بهترین برای زنان خود هستم»
و در روایت دیگری آمده است: «بهترین شما، بهترین برای خانواده اش است و من بهترین شما برای خانواده خود هستم.»
برخورد شوهر با همسر در محیط خانواده بسیار اهمیت دارد تا آنجا که مبنای عذاب اول قبر بدرفتاری با اهل خانه است و هیچ کس، هر قدر که ایمان داشته باشد از این عذاب خلاصی ندارد.
سعد بن معاذ و بدرفتاری با خانواده سعد بن معاذ
رئیس قبیله اوس در مدینه بود. او از اصحاب و یاران نزدیک پیامبر (ص) بود و در جنگهای بدر، احد و خندق همراه آن حضرت شرکت داشت.
سعد بسیار مورد احترام پیامبر میبود و حضرتش ایشان را حاکم در قضیه بنی قریظه قرار داد.
سعدبن معاذ در سال پنجم هجرت پس از جنگ خندق در اثر جراحتی که در بازوی خود داشت دچار خونریزی شدید شد.
هنگامی که پیامبر(ص) از زخم سعد با خبر شد به عیادتش آمد و او را در آغوش گرفت و در حالی که خون دست سعد به سر و صورت رسول خدا(ص) میپاشید، سر او را به دامن نهاد و پارچه سفیدی روی او کشید که هرگاه صورتش را میپوشانید پاهایش برهنه بود و اگر پایش را میپوشانید، صورتش برهنه میماند، آنگاه برای او دعا کرد: «بار خدایا! سعد در راه تو جهاد کرده و پیامبرت را تصدیق کرد، روح او را به خوبی بپذیر».
سعد در اثر زخم تیری که به دستش رسیده بود در۳۷ سالگی درگذشت و در بقیع، پای دیوار خانه عقیل بن ابی طالب به خاک سپرده شد.
وقت صبح که رسول خدا(ص) از خواب برخاست، جبرئیل نازل شد و عرضه داشت: «یا رسول ا…، چه کسی از امت تو از از دنیا رفته است که ملائکه آسمان روح او را به یکدیگر مژده میدهند»؟ حضرت فرمود: «خبر ندارم جز آنکه سعد معاذ مریض بود» سپس به مسجد تشریف بردند و پرسیدند: «سعد چه شد»؟
مردم گفتند: وفات کرد. حضرت نماز صبح را خواند و از مسجد به سوی منزل سعد رفت. وقتی که وارد شد دید خانواده سعد مشغول غسل دادن او هستند، سپس جنازه را در تابوت گذاشتند. حضرت طرف جلو تابوت را گرفت و در بیرون از منزل برزمین گذاشت و جنازه سعد را تا اول بقیع تشییع کرد.
حضرت فرمود: «قسم به آن کسی که جانم در دست اوست! تابوت او را ملائکه حمل کردند و هفتاد هزار فرشته برای تشییع جنازه سعد فرود آمدند که تا کنون به زمین نیامده بودند».
برای سعد قبری در پای دیوارخانه عقیل بن ابی طالب حفر کردند. سپس رسول خدا (ص) شخصا داخل قبر شد و لحد قبر را چید و فرمود: «گل نرم بدهید».
آنگاه تمام شکافهای میان خشتها را محکم و مسدود کرد و فرمود: «هر چند میدانم به زودی خراب میشود ولی خدا دوست دارد که بنده اش هر کاری انجام میدهد محکم کند».
در این هنگام قبر ساخته و با ریختن خاک با زمین هموار شد.
مادر سعدبن معاذ که در کناری نشسته بود، گفت: «هنیئا لک الجنه» (بهشت بر تو گوارا باد).
در میان بهت و تعجب همگان ناگهان پیامبر فرمود: «مادر سعد! خاموش باش.
از خدا چه توقع داری؟ قبر، فشار سختی به سعد داد که اگر قرار بود کسی از این فشار خلاصی یابد سعد نیز میباید از آنان باشد.»
مردم با تعجب بیشتری پرسیدند: یا رسول ا…، درباره سعد رفتاری کردید که درباره هیچ کسی چنین نکردید؛ چرا که جنازه اش را با پای برهنه و بدون عبا تشییع نمودید.
حضرت فرمود: «چون فرشتگان چنین بودند، من هم از آنان پیروی کردم و دستم در دست جبرئیل بود، هر جا را او میگرفت، من نیز میگرفتم».
تعجب مردم از حد گذشته بود و پرسیدند: با این همه احترام و تجلیل فرشتگان الهی، چگونه قبر، سعد را فشار داد؟
حضرت فرمود: «این مهم به خاطر بدرفتاری و بداخلاقی سعد با خانواده اش بوده است که در طول زندگی مشترک، حسن معاشرت با خانواده خود نداشت». (طبقات، ج ۳، ص ۴ به بعد)
هیچ مرد مسلمانی که واقعا ادعای ایمان دارد حق ندارد به همسر خود توهین کند و یا در بین جمع خانواده او را تحقیر کند.
یقین بدانید نشانه ایمان مرد خوش رفتاری با زن است و زن خانه باید از روی عشق و علاقه، شوهرش را دوست بدارد، نه این که از باب ضرورت شوهر داشتن او را تحمل کند.
کلید همه خوبیها و شیرینی ایمان در کلام امام صادق(ع)
امام صادق علیهالسلام: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرموده است: مرد شیرینی ایمان را در دل نچشد تا باکش نباشد که دنیا در دست کیست و چه کسی آن را میخورد.
عن حفص بن غیاث عن ابی عبد الله ع قال سمعته یقول: جُعِلَ اَلْخَیْرُ کُلُّهُ فِی بَیْتٍ وَ جُعِلَ مِفْتَاحُهُ اَلزُّهْدَ فِی اَلدُّنْیَا ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص لاَ یَجِدُ اَلرَّجُلُ حَلاَوَةَ اَلْإِیمَانِ فِی قَلْبِهِ حَتَّی لاَ یُبَالِیَ مَنْ أَکَلَ اَلدُّنْیَا ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع حَرَامٌ عَلَی قُلُوبِکُمْ أَنْ تَعْرِفَ حَلاَوَةَ اَلْإِیمَانِ حَتَّی تَزْهَدَ فِی اَلدُّنْیَا
حفص بن غیاث: از امام جعفر صادق علیه السلام شنیدم که فرمود: همه خوبیها را در خانهای نهادهاند و کلید آن زهد و بی رغبتی به دنیاست.
سپس فرمود که: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرموده است: مرد شیرینی ایمان را در دل نچشد تا باکش نباشد که دنیا در دست کیست و چه کسی آن را میخورد.
سپس امام صادق (ع) فرمود: بر دلهای شما حرام است که شیرینی ایمان را بدانند و بفهمند، مگر آن که نسبت به دنیا زهد ورزند و بیرغبت باشند.
"اصول کافی، ج2،ص 128- بحارالانوار، ج73،ص49"
حمایت عراق از ایران در نشست شورای حکام آژانس
عراق بار دیگر از توافق هستهای جمهوری اسلامی ایران حمایت کرد.
«بکر فتاح حسین» نماینده دائم عراق در آژانش بینالمللی انرژی اتمی در جریان نشست فوقالعادهای که چهارشنبه (روز گذشته) برگزار شد، از توافق هستهای دفاع کرد.
شبکه خبری «روسیا الیوم» به نقل از حسین گزارش داد که «عراق از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) حمایت میکند» و بر ادامه عمل به برجام تأکید دارد و آن را «دستاورد دیپلماتیک چند جانبه» میداند.
این مسئول عراقی همچنین خاطر نشان کرد که «خروج از این توافق میتواند برای همه همسایگان فاجعهبار باشد».
حسین در پایان خواستار بازگشت طرفین به میز مذاکره شد و اعلام کرد که باید درهای دیپلماسی باز بماند تا بحران کنونی حل شود.
همزمان با این سخنان وزیر خارجه قطر اعلام کرد که با تحریمهای کنونی آمریکا، ایران نمیتواند به میز مذاکره بازگردد. «محمد بن عبدالرحمان آل ثانی» در مصاحبه با روزنامه آمریکایی «واشنگتنپست» که دیروز منتشر شد، «آنچه از آمریکا فهمیدیم این است که آنها خواستار جنگ (با ایران) نیستند. آنها، تحریمها را برای آوردن ایران به میز مذاکره مناسب میدانند». او با این حال، وضعیت به وجود آمده در خصوص ایران را «بنبست» توصیف کرد و گفت: «ایران با وجود این تحریمها نمیتواند به میز مذاکره بیاید» (جزئیات بیشتر).
ایران و پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل (آمریکا، فرانسه، انگلیس، روسیه و چین) به علاوه آلمان در تیرماه سال 1394 به توافقی دست یافتند که قرار بود در ازای ایجاد محدودیت در بخشهایی از فعالیتهای هستهای ایران، همه تحریمهای بینالمللی و یکجانبه مرتبط با برنامه هستهای ایران را رفع کند اما تهران اعلام کرد که با خروج آمریکا و عدم عمل طرفهای اروپایی به تعهدات خود، از توافق منتفع نیست.
جمهوری اسلامی ایران پس از صبر یک ساله، 16 تیر ماه جاری و همزمان با پایان یافتن مهلت ۶۰ روزه، به کشورهای اروپایی برای عمل به تعهدات اقتصادی خود در برجام، دومین گام برای کاستن از تعهدات خود ذیل توافق هستهای را اعلام کرد.
اولین گام ایران در کاهش تعهدات، عبور از سقف 300 کیلوگرمی ذخایر اورانیوم غنیشده 3.67 درصد، عدم فروش آب سنگین و مازاد اورانیوم غنیشده بود که در تاریخ 18 اردیبهشت اعلام شد. گام دوم نیز از 16 تیر و با اعلام دولت مبنی بر افزایش سطح غنیسازی از 3.67 درصد آغاز شد.
آیت الله سیستانی: ایجاد تفرقه حتی به اندازه یک کلمه یا نصف کلمه هم جایز نیست
آیت الله سیستانی در خصوص وحدت فرموند : بعد از تعرض به مرقد عسکریین (علیهما السلام) همه شیعیان را به آرامش دعوت کردم و از آنها خواستم که واکنشی نشان ندهند و گفتم که این اقدام از طرف اهل سنت نبوده است. من اطمینان دارم که ریشه تفرقه افکنی در خارج است. من [در زمان طلبگی] نزد شیخ احمد الراوی که از علمای اهل سنت در سامرا بود درس خواندم و به ذهنم خطور نکرد که ایشان پیرو مذهب دیگری بودند. همچنین به برخی از پزشکان که از اهل سنت بودند مراجعه می کردیم و چون ما از طلاب علوم دینی بودیم از ما پول ویزیت نمی گرفتند و اصلا فکر نمی کردند که ما شیعه هستیم یا سنی. باید بر مشترکات تمرکز کنید و دلیلی ندارد به مسائل اختلافی بپردازید. مشارکت کردن در ایجاد تفرقه حتی به اندازه یک کلمه یا نصف کلمه جایز نیست. واجب است که از ادبیات تشنج آفرین پرهیز شود.
ظریف: تا زمانی که آمریکا در جنگ اقتصادی علیه ایران است، اقدام های ما متوقف نمیشود
محمدجواد ظریف روز پنجشنبه در حاشیه همایش فرمانداران سراسر کشور در جمع خبرنگاران و در پاسخ به این پرسش که آیا آقای بن مشاور دیپلماتیک رئیس جمهوری فرانسه در دیدار با شما، طرح توقف را مطرح کردند، گفت: نه.
وی افزود: ایشان پیشنهادی آوردند برای اینکه از افزایش تنش جلوگیری شود.
وزیر امور خارجه تصریح کرد: آقای بن گفت میانجی نیستیم بلکه میخواهیم راجع به راهها فکر کنیم و به آنها گفته شد تا زمانی که آمریکا در جنگ اقتصادی علیه ایران است نباید توقع داشته باشند ایران اقدامات خود را متوقف کند یا باید اروپا اقدامات لازم را انجام دهد یا آمریکا این جنگ اقتصادی را علیه ایران پایان دهد.
ظریف در پاسخ به این پرسش که آیا به نشست نیویورک میرود یا نه، گفت: من هنوز روادید ندارم به آمریکا بروم.
وی افزود: این سفر برای شرکت در شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل است البته در کنارش با مجامع فکری رسانهها برنامه خواهم داشت و بعد از آن به کاراکاس برای شرکت در نشست عدم تعهد و همچنین سفری دوجانبه خواهم رفت و به دو کشور دیگر آمریکای لاتین هم سفر میکنم.
وزیر خارجه درباره اینکه آیا ایران چراغ سبزی به آمریکا برای حضور در مذاکرات داده است، اظهار داشت: ما هیچگاه میز مذاکره را ترک نکردیم تا اسفندماه ۹۶ آمریکا در جلسات کمیسیون مشترک ۱+۵ حضور میافت و داخل مذاکره بود خودشان تصمیم گرفتند میز مذاکره را ترک کنند حالا یک ادعای دروغی میکنند برای فریب که ما آماده مذاکره هستیم.
وی افزود: اگر آماده مذاکره هستند، مذاکره با تروریسم جور در نمیآید خودشان هم با تروریستها مذاکره نمیکنند و ما هم با کسانی که علیه مردم ما دست به تروریسم اقتصادی زدند مذاکره نمیکنیم باید این را متوقف کنند.
وزیر امور خارجه درباره توقیف نفتکش بریتانیایی توسط ایران گفت: ظاهراً نفتکش بریتانیایی عبور کرده آنچه خودشان مطرح کردند و ادعاهایی مطرح میشود تا ایجاد تنش کنند؛ این ادعاها هیچ ارزشی ندارد.
وی با تکراری خواندن این ادعای آنها، ادامه داد: البته این را سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رد کرد اما این حرفها معمولاً برای پوشاندن نقاط ضعف آنها مطرح میشود.
فلسفه حج از دیدگاه امام رضا(ع)
علی بن موسی الرضا(ع) درباره فلسفه و علل تشریع حج خطاب به فضل بن شاذان میفرمایند: «حج به سوی خدا رفتن و در پیشگاه باری تعالی حاضر شدن است».
علت وجوب حج
اهمیت این عبادت الهی در آن جاست که آیات متعددی از قرآن کریم وجوب و فلسفه حج را برای مسلمانان تبیین کرده و روایات فراوانی از پیشوایان معصوم(ع) در تثبیت این اندیشه قرآنی وارد شده است. خداوند در سوره آل عمران میفرماید: «و بر مردم، حج و زیارت آن خانه واجب است، بر هر کسی که توانایی یافته و بر آن راه یابد و هر که کافر شود تنها به خود زیان رسانده است».(۱)
همچنین پیامبرعظیمالشأن اسلام(ص) درباره مقصود از وجوب حج فرموده اند: «منظور از وجوب حج و طواف و دیگر مناسک به پا داشتن ذکر و یاد خداست».(۲)
امام رضا(ع) نیز در این باره میفرمایند: «ای مکلف به تکلیف حج، خدایت مورد رحمت قرار دهد، به تو هشدار میدهم که حج فریضهای از فرایض خداوند جلیل و عزیز است و بر آن که دارای استطاعت میباشد واجب است و این وجوب در تمام عمر انسان یکبار است و خداوند بر انجام دهنده آن وعده بهشت و گذشت از گناهان داده است و در قرآن مجید که سند تمام حقایق است، رویگردان از این واجب عظیم و فریضه بزرگ را کافر نامیده و به تارک آن وعده آتش قیامت داده، پس ما از آن آتش به حق پناه میبریم».(۳)
استطاعت، شرط وجوب حج
در حدیث شریف حضرت رضا(ع) که در تفسیر آیه مذکور بیان شده است، سخن از شرایط استطاعت به میان آمده است که دلیل بر وجوب حج میباشد.
استطاعت همان توانایی مالی برای حج است و بر هر مسلمانی واجب است که در صورت استطاعت مالی به حج برود، به علاوه از حضرت صادق(ع) روایت شده است که: «تا کعبه برپاست، دین نیز پایدار است. »(۴)
با توجه به نقش مهم حج در حفظ دین و نیز با اهتمام به این امر که پیامبر اسلام(ص) حفظ دین را بر هر مسلمانی واجب دانستهاند، نوعی دیگر از استطاعت که ثمره سفر حج است، قابل بررسی است و آن استطاعت اجتماعی میباشد.
بنابراین بر مسلمانان واجب است که در صورت توانایی مالی با شرکت در کنگره عظیم حج که مظهر وحدت، انسجام و قدرت امت اسلامی است، استقلال و وابسته نبودن به بیگانگان را برای جامعه مسلمانان به ارمغان آورند.
علل تشریع حج در اندیشه حضرت رضا(ع)
علی بن موسی الرضا(ع) درباره فلسفه و علل تشریع حج خطاب به فضل بن شاذان میفرمایند: «حج به سوی خدا رفتن و در پیشگاه باری تعالی حاضر شدن است».(۵)
حج باطنی که مقصود از زیارت است موجب بروز تحولات اساسی در زائر میشود زیرا مناسک حج نمادی از مناسک اسلامی است و سبب ایجاد روحیه تقوا در افراد و تربیت نفس میشود.
هدف از آفرینش انسان، معرفت خداست و انسان زمانی به این معرفت دست مییابد که به وسیله عبادت به تربیت نفس خود بپردازد و حج مشتمل بر تمام نتایجی است که از سایر عبادات چون نماز و روزه حاصل میشود بنابراین در معرفت انسان نسبت به خدا اثری بنیادین دارد.
کمال طلبی
در ادامه آن حدیث شریف حضرت رضا(ع) سِرّ عظیم حج را این چنین بیان میدارند:«حج زیادت طلبی و کمال خواهی است».
کمال طلبی در انسان از فطریات مسلّم و غیرقابل انکار است و آنچه در مراسم پرفیض حج به ندای فطرت انسان پاسخ میدهد، حرکت انسان بر اساس معرفت الهی به سوی کمال مطلق است.
حج؛ آغاز حرکتی نو در زندگی
امام رضا(ع) فلسفه مناسک و اعمالی که در حج وارد شده را نشان از تحولی میدانند که حج در روح انسان به جای میگذارد و آن ابراز پشیمانی از گذشته و بازگشت به خویشتن است، رجعتی که باعث شروعی نو و هدفمند و جبران کننده خسارتهای گذشته است.
حج، از گذشته تاریک و پر گناه خارج شدن و از آنچه در گذشته انجام شده، توبه کردن است و برای آینده کار خوب و نیک را از نو آغاز کردن. (۶)
حج؛ تمرین خودسازی
علی بن موسی الرضا(ع) در این زمینه معتقدند که: «در حج بدن را به سختی انداختن، از زن و فرزند دور شدن و جان را از هواهای نفسانی و شهوات منع کردن است. »(۷)
راهی برای ادای حقوق اجتماعی
امام هشتم(ع) در ادامه میفرمایند: «حج وسیلهای برای خارج کردن و جداسازی داراییها از یکدیگر و پرداختن حقوق فقرا و مستمندان است».
ادای حقوق مستمندان از راه پرداخت خمس و زکات اموال و لزوم جداسازی اموال قبل از سفر حج علاوه بر انجام واجب الهی سبب میشود تا انسان متوجه اطرافیان خود بوده و حقوقی که خداوند بر عهده او نهاده انجام دهد.
این بخشی از پیام حضرت رضا(ع) به زائران کعبه، بعد اجتماعی و لزوم توجه به سایر افراد را یادآور میشود و این ویژگی را که حاجیان از نقاط مختلف برای همدلی در نقطهای جمع میشوند روشنتر و لزوم فریادرسی به مسلمانان را دوچندان ساخته و حس انترناسیونالیستی اسلامی را در مسلمین بارور میسازد. رشد این ویژگی در زائران، زمینه ساز وحدت اسلامی و حاکی از بلوغ اجتماعی مسلمانان است.
همایش سالانه علوم اسلامی
ثامن الحجج(ع)، «حج» را جایگاه فراگیری فقه و احکام دین و انتقال اخبار پیشوایان(ع) به سراسر جهان میدانند و میفرمایند: «انما امروا بالحج لعله... فیه من التفقه و نقلالاخبار الائمه (ع) الی کل صقع و ناحیه، کما قالالله ــ عزوجلّ ــ تعالی: فلولا نفر من کل فرقة منهم طائفة لیتفقهوا فی الدین...».(۸)
کنگره جهانی حج فرصتی مغتنم برای مسلمانان به وجود میآورد تا به معرفی اسلام اصیل به جهانیان بپردازند؛ امیرمؤمنان(ع) در بیان اهمیت این مسئله میفرمایند: «برای مردم حج را به پا دار و روزهای خدا را به یادشان آور، در بامداد و شامگاه در یک مجلس عمومی با مردم بنشین. آنان که پرسشهای دینی دارند با فتواها آشنایشان بگردان و ناآگاه را آموزش ده و با دانشمندان به گفتوگو بپردازد».(۹)
امام خمینی(ره) با اهتمام به این اصل، حج را زمان برائت از مشرکان و اعاده حقوق اسلام و معرفی اسلام ناب دانسته و آن را سرمایهای عظیم برای مسلمانان و عامل پایداری آنان معرفی کردند.
مشروعیت بهره برداری اقتصادی
در آموزههای دینی اسلام هیچ منافاتی بین پاکسازی روحی و تلاش برای رسیدن به اقتصاد برتر وجود ندارد بلکه از آن به جهاد فیسبیل الله تعبیر شده است. «حج» نیز که یکی از پر ثمرترین اعمال عبادی اسلام و مشتمل بر تعالیم فراوانی است از این قاعده مستثنا نمیباشد.
حضرت رضا علیه السلام در باره منافع اقتصادی حج میفرمایند: «حج برای تمام مردم در شرق و غرب زمین، آنان که در دریا و خشکی به سر میبرند، چه آنها که حج میگزارند و چه غیر آنان، از تاجر، واردکننده، فروشنده و خریدار، کاسب، کرایه دهنده و فقیر و مسکین سودمند بوده و نیازهای مردم را در اطراف و اکناف زمین بر میآورد» ۱۰
در سفر حج نباید از دو نکته اساسی غافل ماند؛ اول اینکه، هدف اصلی این سفر الهی تحتالشعاع تجارت قرار نگیرد، یعنی اصل به خاطر فرع به فراموشی سپرده نشود.
نکته دوم این است که هدف شارع مقدس از مباح بودن تجارت در حج که گردهمایی سالانه مسلمانان است، رونق بازار مسلمانان میباشد. اما در حال حاضر که بازار حجاز در دست تولیدکنندگان غربی است و منافع آن به جیب سردمداران وهابی و مظلوم کُش سعودی میرود، باید در این مسئله دقت شود که مبادا تجارت و خرید و فروش کالاهای غربی و چینی موجود در بازار عربستان، از مسلمین مصرف کنندگانی بی چون و چرا بسازد و روحیه استقلال طلبی و عدم وابستگی به بیگانگان را که از اهداف سیاسی- اجتماعی حج است، کمرنگ سازد.
منابع:
۱- آل عمران/۹۷
۲- جامع العادات/ ج۲/ص۳۲۲
۳- بحارالانوار/ ج۹۶/ص۱۱
۴- وسائل الشیعه/ج۸/ ص۱۴/ حدیث ۵
۵- عیون اخبار الرضا/ باب ۳۴، نیز با همین مضمون روایتی از حضرت رضا(ع) در عیون اخبار الرضا(ع) ج۲، ص۱۷۴ خطاب به محمد بن سنان وارد شده است.
۶، ۷ و۸- همان
۹- نهج البلاغه/ ترجمه محمد دشتی/ نامه۶۷/ فراز اول
۱۰- المیزان/ ج۲/ ص۱۰۷
چگونه جوانگرایی در دهه ۶۰ راهحل عبور از بحرانها شد؟
رهبر معظم انقلاب در بیانیه گام دوم انقلاب به میدانداری جوانان در سالهای ابتدایی انقلاب اشاره کردند. در این گزارش نگاهی به مسئولیتهای جوانان در دهه ۶۰ انداختیم.
بیانیه «گام دوم انقلاب اسلامی» که بعد از 22 بهمن 97 و از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی منتشر شد، سرآغاز فصل جدیدی در جمهوری اسلامی ایران است، فصلی که از این پس باید با امید و تکیه بر جوانان بر مشکلات گذشته و ناکامیها غلبه کرد و این کار جز با شناخت نقاط ضعف و قوت 40ساله انقلاب میسر نمیشود.
رهبر انقلاب اسلامی در بخشی از بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی فرمودهاند: «انقلاب... جوانان را میداندار اصلی حوادث و وارد عرصه مدیریت کرد. روحیه و باور «ما میتوانیم» را به همگان منتقل کرد. به برکت تحریم دشمنان، اتکاءبه توانایی داخلی را به همه آموخت و این منشا برکات بزرگ شد.»
با پیروزی انقلاب اسلامی و فرار یا محاکمه سران رژیم پهلوی، خلاهای مهمی در مسئولیتهای سیاسی و نظامی کشور حس میشد و با توجه به تهدیدات نظام نوپای اسلامی، باید هرچه سریعتر برای این مسئولیتها چارهاندیشی میشد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که حیات رسمیاش از دوم اردیبهشت سال 58 آغاز شد، توسط عدهای از جوانان انقلابی که سابقه مبارزه داشتند شکل گرفت. اولین فرمانده این سپاه جواد منصوری از اعضای حزب ملل اسلامی بود که سابقه دستگیری و زندانی شدن در دوره پهلوی را داشت و در زمان برعهده گرفتن مسئولیت، 33 سال داشت.
شهید حسن باقری فرمانده آزادسازی خرمشهر در زمان شهادت 26 ساله بود و سپهبد صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی ارتش نیز 37 سال داشت
با وقوع جنگ تحمیلی، بخش مهمی از مسئولیتهای نظامی کشور برعهده جوانانی قرار گرفت که تجربه چندانی در امور نظامی نداشتند اما با تکیه بر ایمان و روحیه خودباوری توانستند ارتش تا بُن دندان مسلح رژیم بعث را در ضربههای متعددی به شکست بکشانند.
محسن رضایی فرمانده سپاه در دوران دفاع مقدس زمانی این مسئولیت را برعهده گرفت که تنها 27 سال سن داشت. فرمانده نیروی زمینی سپاه یحیی رحیمصفوی هم در زمان جنگ سی ساله بود.
نیروی مقاومت بسیج نیز از سوی امام راحل برعهده حجتالاسلام والمسلمین محمد رحمانی گذاشته شد که در زمان تصدی مسئولیت 30 سال داشت و همزمان رئیس ستاد جذب و هدایت کمکهای مردمی به جبههها بود.
شهید حسن باقری فرمانده قرارگاه نصر و از فرماندهان اصلی عملیات آزادسازی خرمشهر در زمان شهادت 26 ساله بود. فرماندهی لشکرهای سپاه نیز برعهده جوانانی مانند قاسم سلیمانی، محمدعلی جعفری، مرتضی قربانی، مهدی باکری، احمد متوسلیان بود که سن هرکدام آنها از 40 سال تجاوز نمیکرد.
شهید حسن طهرانیمقدم بنیانگذار یگان موشکی سپاه پاسداران در زمان مسئولیت کمتر از سی سال داشت که توانست اولین موشک را در سال 63 همزمان با عملیات بدر به پالایشگاه کرکوک شلیک کند. رضا سیف اللهی فرمانده واحد اطلاعات سپاه و رئیس ستاد سپاه 24 ساله بود.
ارتش نیز که با فرار برخی سران آن بعد از پیروزی انقلاب دچار مشکل در فرماندهی شده بود، توانست با میدان دادن به جوانان به سرعت خود را بازسازی کند. نیروی زمینی ارتش از سال 60 تا 56 به فرماندهی شهید سپهبد صیاد شیرازی اداره میشد که 37 ساله بود. فرماندهی نیروی هوایی نیز برعهده هوشنگ صدیق و شهید ستاری بود که 37 سال سن داشت. فرمانده نیروی دریایی ارتش محمدحسین ملکزادگان از بدنه جوان ارتش بهحساب میآمد.
نه تنها فرماندهان نیروهای مختلف ارتش و سپاه جوان بودند، بلکه نگاهی به سن شهدای این دو نهاد نظامی و همچنین بسیجیان داوطلب اعزامی به جبههها حاکی از این است که پیروزی در دوران دفاع مقدس با همت جوانان میسر شد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نهاد جهاد سازندگی نیز در راستای محرومیتزدایی از بخشهای محروم کشور تاسیس شد که در مسئولیت این نهاد جوانان حضور داشتند و توانستند با اقدامات جهادی رونقی در بخشهای کشاورزی، صنعتی و تولیدی به وجود بیاورند.
علاوه بر امور نظامی، مسئولیتهای سیاسی و اداری نیز بعد از استعفای دولت موقت، برعهده جوانان قرار گرفت. شهید محمدعلی رجایی نخستوزیر دولت بنیصدر و دومین رئیسجمهور تاریخ ایران و شهید محمدجواد باهنر سومین نخستوزیر جمهوری اسلامی 48 ساله بودند.
حضرت آیتالله خامنهای سومین رئیسجمهور نیز در 42 سالگی به این مسئولیت رسیدند. اکبر هاشمی رفسنجانی اولین رئیس مجلس شورای اسلامی نیز حدودا 45 ساله بود. ترکیب وزرای کابینههای دهه شصت و مجالس شورای اسلامی نیز مرکب از جوانان بود.
پیروزیهای بهدست آمده در عرصههای علمی، نظامی و سیاسی در دهه شصت همگی مرهون مجاهدت جوانان و خودباوری آنها بود. جوانگرایی مسئلهای است که رهبر معظم انقلاب بارها به آن اشاره کردهاند و اخیرا نیز در دیدار با دانشجویان در ماه مبارک رمضان فرمودند "اگر چنانچه انشاءالله شما جوانها با این حرکتها پیش بروید و زمینه را برای روی کار آوردن یک دولت جوان و حزباللهی آماده کنید، بنده معتقدم که بسیاری از این نگرانیهای شما و دغدغههای شما و غصّههای شما پایان خواهد پذیرفت؛ این غصّهها هم البتّه فقط مخصوص شماها نیست."
