یک حج است و هزار رمز و رازی که در هر بخش از اعمال و مناسک این فریضه نهفته است. از احرام بستن و لبیک گفتنِ زائر گرفته تا دست دراز کردن به سوی حجرالاسود و ایستادن بر مقام ابراهیم و گردیدن دور خانه خدا ...

ایستادن بر مقام ابراهیم بخشی از همین مراحل و مناسک حج است که ظاهری دارد و رمز و راز و باطنی. ظاهرش در دین آمده و باطنش از زبان معصوم (ع) بیان شده است. اگر زائر هستی و می‌خواهی به مقام حاجی نائل شوی و اوج بگیری و با سفر حج به معراج بروی، باید به راز آن گاه شوی و سپس رو به آن مقام والا بیاوری. 

ظاهر مقام ابراهیم (ع) اما اینگونه است که: به محل ایستادن حضرت ابراهیم (ع) مقام ابراهیم می‌گویند و سنگی است به طول و عرض 40 سانتی‌متر و بلندی تقریبی 50 سانتی‌متر که جای پای ابراهیم روی آن است و مقابل درِ کعبه قرار دارد. رنگ آن میانِ زرد و قرمزِ متمایل به سفید است. طبق اعتقادات مسلمانان این مکان مربوط به زمانی است که حضرت ابراهیم دیوارهای کعبه را بالا می‌برد؛ آن گاه که دیوار بالا رفت، به اندازه‌ای که دست به آن نمی‌رسید، سنگی آوردند و ابراهیم روی آن ایستاد و سنگ‌ها را از دست حضرت اسماعیل گرفت و دیوار کعبه را بالا برد. روی این سنگ، اثر پای حضرت ابراهیم مشخص است اما اثری از انگشتان او نیست. از یک زمان به بعد این سنگ با طلا پوشانده شد و در محفظه‌ای قرار گرفت تا آسیب نبیند. حج‌گزاران پس از طواف واجب، باید پشت مقام ابراهیم، 2 رکعت نماز طواف به جای آورند. نماز طواف نساء نیز پشت مقام ابراهیم خوانده می‌شود.

پس تو اصلا طواف نکرده‌ای ...

باطنش و رازی که در خود پنهان دارد اما آن چیزی است که امام سجاد (ع) وقتی همراه با یکی از یارانش به نام شبلی در طواف است، به آن اشاره می‌کند. آنطور که آیت‌الله جوادی آملی در کتاب صهبای صفا آورده‌اند: امام سجاد با اشاره به مقام ابراهیم به شبلی می‌فرماید: معنای ایستادن در مقام ابراهیم (ع) و نماز گزاردن در آن مقام را می‌دانی و آیا این کارها را انجام داده‌ای؟

شبلی می‌گوید: ظاهرش را انجام دادم، ولی نیت‌هایی را که می‌فرمایید، نکردم.

سپس امام سجاد (ع) می‌فرماید: پس تو اصلا طواف نکرده‌ای، ارکان را مَس نکرده‌ای، حجرالاسود را دست نزده‌ای، مقام ابراهیم نرفته‌ای و نماز طواف نخوانده‌ای، زیرا عملت بی‌سِّر و بی‌روح انجام شده است.

در قرآن کریم آمده است که پس از طواف، کنار مقام ابراهیم بروید و آنجا را به عنوان مصلی و جای نماز انتخاب کنید. (واتخذوا من مقام ابراهیم مصلی).

روایات ما سخن از «خلف مقام ابراهیم» دارد، ولی قرآن کریم تعبیرش این است: «واتخذوا من مقام ابراهیم مُصَلَّی». همان محدوده را به عنوان جای نماز انتخاب کنید.

امام سجاد (ع) طبق این نقل فرمودند: این یک سِری دارد؛ یعنی «خدایا! مکانی که ابراهیم ایستاده است، من ایستاده‌ام. این دو حکم دارد: یکی «حکم ظاهری» و دیگری «حکم باطنی». آن باطن، سِر این ظاهر است.»

ظاهر آن است که: انسان به آن مکانی که ابراهیم  (ع ) ایستاده، واقف شود و بایستد و دو رکعت نماز بخواند.

فقط دور کعبه گشتن کافی نیست

افراد تبهکار هم دور کعبه زیاد گشته‌اند. آن وقت که این کعبه بتکده بود، بت‌پرستان زیاد دور این کعبه می‌گشتند. در جاهلیت، دور این کعبه طواف‌ها کرده‌اند! 

اما اگر کسی با اسرار حج و زیارت آشنا باشد، می‌بیند در جای پای انبیا و ائمه (ع) پا می‌نهد. 

امام سجاد (ع) طبق این حدیث فرمود: کسی که به ابراهیم رسیده است، در مکانت مقام ایستاده و ابراهیم‌گونه نماز می‌خواند و دماغ شیطان را به خاک می‌مالد. اما چه گروهی‌اند که دماغ شیطان را به خاک می‌مالند؟ آنها گروه مخلصین هستند. مخلصین کسانی هستند که دماغ شیطان را به خاک می‌مالند. یعنى وساوس شیطان در آنها اثر نمی‌کند. خاطرات شیطانى در صحنه نفسشان راه پیدا نمى‌کند و دسیسه‌هاى بیگانه‌ها هم در مرزهاى فکرى اینها رخنه و نفوذ ندارد؛ اینها هستند که دماغ شیطان را به خاک مالیدند. اما کسی که گرفتار دسائس و وساوس و سیاست‌بازیها و امثال آن است، او طعمه شیطان است. شیطان دماغ او را به خاک مالیده است.

دقت کنید که حضرت سجاد (ع) به شبلی فرمود: پس تو نماز مقام ابراهیم را انجام نداده‌ای، حال آنکه شبلی و امثال او از کسانی بودند که به مراسم و مناسک حج آشنا بودند و عمل کردند، ولی زیارت بی‌روح، مثل ترک زیارت است.

سفر حج، زیباترین و عمیق‌ترین مرحله از زندگی انسانی است که طیّ آن، روح از گرفتاری‌های دنیا رها شده و به سوی سرچشمه نور و حقیقت حرکت می‌کند. این سفر، تجلی آگاهی انسان از نیاز به خالق و عزم او برای جبران گذشته و ساختن آینده‌ای بر پایه رضایت الهی است. در این سفر معنوی، انسان فرصت می‌یابد تا بار گناه و سنگینی غفلت‌های گذشته را به زمزمه دعا و ذکر واگذار کند و با خلوص قلب و نیت، به درگاه پروردگارش تقرب جوید. لحظاتی که او در کنار دیگر بندگان، فارغ از هرگونه تعصب و تفاوت، لباس ساده احرام به تن دارد، درس برابری، تواضع و بندگی را به گونه‌ای پررنگ و عمیق فرا می‌گیرد.

امام رضا علیه‌السلام درباره علت حج می‌فرماید «وَ عِلَّةُ الْحَجِّ: الْوِفَادَةُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى وَ طَلَبُ الزِّيَادَةِ وَ الْخُرُوجُ مِنْ كُلِّ مَا اقْتَرَفَ وَ لِيَكُونَ تَائِباً مِمَّا مَضَى مُسْتَأْنِفاً لِمَا يَسْتَقْبِلُ.» (عیون اخبار رضا (ع)، ج2، ص90)یعنی علت وجوب حج عبارتند از:

1. سفر به سوی خداوند متعال: «الْوِفَادَةُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى» اشاره به سفری روحانی و معنوی به سوی خداوند دارد. واژه «وِفادَة» از ریشه عربی «وَفد» به معنای ورود باشکوه و محترمانه برای دیدار یک مقام والا یا بزرگ است. در اینجا مقصود از «وفادَه به سوی خداوند»، نوعی بازگشت و حرکت است که نه از جنس جسمانی، بلکه از لحاظ روحانی و معنوی صورت می‌گیرد. این سفر، تجلی حضور در محضر خداوند است؛ رفتنی که با خضوع، تواضع و فروتنی همراه است. حج، بهترین مصداق این حرکت است، زیرا انسان با ترک لذایذ و تعلقات دنیایی و با قلبی آکنده از امید و اطاعت، به سوی خانه خدا می‌رود تا با انجام عبادات، طلب رضایت الهی کند.

2. طلب افزایش فیض: «طَلَبُ الزِّيَادَةِ» به معنای طلب افزایش و فزونی است و در این عبارت به میل و تلاش انسان برای کسب فیض و برکت بیشتر از سوی خداوند اشاره دارد. طلب زیادت، به این معناست که انسان نه‌تنها برای توبه و پاک شدن از گناهان گذشته به سوی خدا می‌رود، بلکه از او می‌خواهد درجات بالاتری از رحمت، مغفرت، نورانیت و معرفت را برای خود طلب کند. انسان با حضور در مناسک حج و انجام عباداتی که تجلی بندگی و اخلاص است، از خداوند می‌خواهد که افزون بر بخشش گناهان، او را در مسیر کمال یاری کرده و قلبش را سرشار از ایمان، امید و محبت الهی کند.

3. خروج از هر آنچه که مرتکب شده است تا توبه‌کننده از گذشته خود باشد و زندگی تازه‌ای را برای آینده آغاز کند. «الْخُرُوجُ مِنْ كُلِّ مَا اقْتَرَفَ» نشان‌دهنده جنبه‌ای از حج است که مرتبط با توبه، تزکیه نفس و آغاز دوباره در مسیر بندگی است. در ادامه، تأکید بر توبه واقعی و صادقانه‌ای است که با پشیمانی عمیق همراه است؛ توبه‌ای که فرد را از گذشته تاریک جدا کرده و به سوی آینده‌ای روشن سوق می‌دهد.

حج؛ این عبادت باشکوه؛ هر قدمش سرّی دارد و اگر به آن اسرار واقف شوی، راهی به منزلت و شرف و دریای نور می‌یابی و دست در دست انبیا و اولیاء به قرب پروردگار می‌رسی.

در طریق حج باید خودت را از پیش برای انجام صحیح اعمال و مناسک متعددی آماده کنی، اما پیشتر باید به سِرّ هر یک از آن اعمال آگاه شوی، سرّی که باطن عمل است و تنها راه قبولی و قرب.

آن‌طور که در صهبای صبا اثر ارزشمند آیت‌الله جوادی آملی آمده است: یکی از آن اسرار در سعی میان صفا و مروه و هروله در آن محدوده خاص و متبرک است. راز سعی میان صفا و مروه در کلام حضرت امام سجاد زین‌العابدین(ع) این‌گونه هویدا شده است؛ آنجا که هنگام انجام عبادت حج به یارش؛ شبلی فرمود: «آیا بین صفا و مروه سعی کردی؟ شبلی عرض کرد: آری. امام(ع) فرمود: هنگام سعی، فلان مطلب را در ذهن داشتی؟ هنگام صفا فلان مطلب را، هنگام مروه فلان مطلب را، هنگام سعی بین صفا و مروه فلان مطلب را به‌عنوان حج و زیارت در ذهن داشتی؟ شبلی عرض کرد: نه. امام(ع) فرمود: پس تو سعی بین صفا و مروه نکردی!

در قرآن کریم و در آیه 158 سوره بقره، مسئله صفا و مروه به‌صورت صریح بیان شده و جزو شعائر الهی به شمار آمده است: «إِنَّ الصفا و المروة من شعائر الله فَمَن حَجَّ البیت أو اعتمر فلا جناح علیه أن یَطَّوَّفَ بهما».

سعى بین صفا و مروه به‌نوبه خود به‌عنوان طواف تعبیر شده و از شعائر الهى به شمار آمده است.

حضرت سجاد(ع) فرمود: معنای سعی اصولاً این است؛ انسان از معصیت به اطاعت فرار می‌کند و عبارت «فَفِرُّوا إلی الله» در سعی بین صفا و مروه به‌صورت بارز جلوه کرده است. این تلاش و کوشش و دویدن یعنی از گناه به اطاعت دویدن، از مخالفت با موافقت دویدن، از غیر حق دوری جستن و مانند آن... .

در اینجا زائران بین صفا و مروه تردد دارند، یعنی می‌روند و برمی‌گردند. امام سجاد(ع) خطاب به شبلی فرمود: «می‌دانی راز این تردد چیست؟ بین این دو کوه حرکت کردن یعنی چه؟ یعنی «خدایا! من بین خوف و رجاء به‌سر می‌برم.»»

یعنی نه خوف محض دارم، نه رجای صرف، نه آن چنان است که فقط بترسم و هیچ امیدی نداشته باشم، نه آن چنان است که همه‌اش امید باشد و هیچ ترسی نباشد، این تردد بین صفا و مروه همان تردد بین خوف و رجاء است.

مسلمانِ مؤمن تا زنده است بین خوف و رجاء به‌سر می‌برد، از کارهای خود خوف دارد و به لطف پروردگار امیدوار است.

در سوره مبارکه زمر، خدای متعال مردان الهی را که عالمِ باعمل هستند، می‌ستاید و می‌فرماید: «أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّیْلِ سَاجِدًا وَقَائِمًا یَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَیَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ ۗ قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَایَعْلَمُونَ». 

مردان الهی که علم‌های آموزنده دارند، اینها از پایان کار خود هراسناک هستند و به لطف حق امیدوار، آنها کسانی هستند که «یَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَیَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ»، از خدا نمی‌ترسند چون خدا جمال محض است، جمال محض و ارحم الراحمین که ترسی ندارد، انسان از پایان کار خود می‌ترسد وگرنه خدا محبوب است، نه مهروب.

پس بنده مؤمن بین خوف و رجاء زندگی می‌کند و این سِرّ در سعی بین صفا و مروه جلوه کرده است.

اگرچه در اصلِ این تردد، هاجر(ع) چند بار از کوه صفا به مروه و از مروه به صفا برای طلب آب آمد، تا اینکه آبی برای نوزادش تهیه کند و این آهِ مادرانه هاجر(ع) آن‌چنان اثر گذاشت که طبق دعای خلیلِ حق، از زیر پای اسماعیل چشمه زمزم جوشید و هنوز با گذشت چند هزار سال می‌جوشد، ولی سرّ این کار آن است که انسان به صفا و به مروت و مردانگی برسد، یک انسان جوانمرد، دیگر دست به کار ذلیلانه دراز نمی‌کند، همان که سالار شهیدان حضرت حسین‌بن علی(ع) فرمود: نه دست تسلیم و مذلت دارم و نه پای گریز و فرار. من هستم و مردانگی و میدان و مبارزه و شهامت و شجاعت. همان درس را نیز حج به انسان می‌دهد.

موقعیت جغرافیایی صفا و مروه

صفا و مروه، دو کوه کم‌ارتفاع در جانب شرقی کعبه هستند، فاصله بین این دو کوه «مَسعیٰ» نام دارد که محل انجام یکی از مناسک حج و عمره به نام سعیِ صفا و مروه است. نام این دو کوه به‌عنوان یکی از شعائر الهی در قرآن کریم و در سوره بقره ذکر شده است. طبق روایات اسلامی پیشینه تاریخی کوه‌های صفا و مروه به زمان هبوط حضرت آدم(ع) به زمین، بازمی‌گردد.

حضرت ختمی مرتبت پیامبر اکرم(ص) فرمود: «از آن (صفا) آغاز کنید که خداوند به آن آغاز کرده است.»، بنابراین، در سعى حج و عمره، آغاز کردن سعى از صفا و ختم کردن آن به مروه واجب شده است.

حضرت امام جعفر صادق(ع) درباره وجه تسمیه این دو کوه مى‌فرماید: «آدم مصطفى» پس از اخراج از بهشت بر فراز یکى از این دو فرود آمد و نام کوه از (مصطفى) گرفته و صفا نامیده شد و «حوّا» بر کوه دیگرى فرود آمد و اسم آن از «مرأة» که به‌معناى‌ زن است، اتخاذ شد و مروه نام گرفت.

در روایت دیگر امام صادق(ع) مى‌فرماید: وقتى حضرت ابراهیم، اسماعیل را در سرزمین مکه گذاشت، آن کودک تشنه شد، مادرش (هاجر) بر بالاى کوه صفا رفت و فریاد زد: آیا در این وادى کسى هست؟ سپس به‌طرف مروه و بر آن کوه بالا رفت و فریاد زد: آیا در این وادى کسى هست؟ پاسخى نشنید تا هفت بار این کار ادامه یافت، ازاین‌رو خداوند سعى میان صفا و مروه را هفت بار سنت قرار داد.

برای سعی میان صفا و مروه آداب و احکام متعددی وجود دارد که برای درستی ظاهر این عمل باید حتماً رعایت شود.

در روایات فضیلت‌هایی برای توقف و سعی در صفا و مروه بیان و امتیازاتی برای این مکان ذکر شده؛ از جمله آمده است: توقف در «صفا» موجب زیاد شدن مال می‌شود، سعی «صفا» و «مروه» موجب شفاعت ملائکه و پاکی از گناهان می‌شود و مکان «سعی» محبوب‌ترین مکان نزد خداست.

کوه صفا

کوه مروه

حجت‌الاسلام قاسمیان در قسمت چهاردهم پادکست «محفل حج»، به تحلیل ابعاد روحانی مناسک حج پرداخت. از ارتباط عرش و کعبه تا مراتب معنوی طهارت و سفر قلب آدمی به سوی خدا گفت و به محورهای معنوی حج همچون آزادی، قیام، طواف و طهارت اشاره کرد و نقش این مناسک را در بازگشت حاجی به فطرت اولیه انسان بررسی کرد.

روح حاکم بر مناسک حج

قاسمیان، به ضرورت درک «روح حاکم بر حج» اشاره و بیان کرد که اگر این روح حاکم درک شود، حاجی در جریان مناسکی همچون میقات، احرام، لبیک و طواف، سفری معنوی را آغاز خواهد کرد که مقصد آن نه فقط مکه، بلکه درک ماهیت اسرار‌آمیز و ازلی خانه کعبه است.

وی افزود: «حج نه فقط یک سفر فیزیکی، بلکه بازگشت به عهدهای الهی است که انسان در عالم ذر با پروردگار بسته است.»

کعبه: خانه‌ای فراتر از زمین

او کعبه را بنایی معرفی کرد که فراتر از یک مکعب سنگی، دارای ارتباطی معنوی با عرش الهی و بیت‌المعمور است و تاکید دارد که این خانه، آزاد و ازلی است و پیوندی فطری با روح انسان دارد: «کعبه نه تنها یک مکان، بلکه محور

هستی است که بر پایه تسبیحات اربعه (سبحان‌الله، الحمدلله، لا اله الا الله، الله‌اکبر) بنا شده است. این خانه تا اعماق هستی در عرش الهی امتداد دارد و مفهوم آزادی را در ذات خود جای داده است.»

به گفته قاسمیان دلیل فرود آوردن سر انسان هنگام دیدن کعبه، همین ازلی بودن و عظمت معنوی آن است.

کعبه و نقش امامت

در ادامه، قاسمیان با تاکید  بر اینکه کعبه به عنوان «خانه امام» نیز شناخته می‌شود، به آیات قرآنی اشاره داشت که حج و طواف به کعبه را وسیله‌ای برای تجدید عهد با امامت معرفی می‌کند و اینطور بیان کرد: حج، لحظه‌ای است که حاجی باید قول‌های خود را با امام و ولایت تازه کند و پیمان‌های الهی خود را بازگو و بر آن‌ها پایبند بماند. چرا که اگر انسان پیمان‌های خویش را نقض کند، مورد خطاب خشم الهی قرار می‌گیرد.

وی بر اهمیت وفای به عهد تاکید کرد و افزود: خانه کعبه نمادی از وفاداری به ولایت و امامت است.

قاسمیان به اهمیت طهارت جسم و روح در حج اشاره کرد و گفت: طهارت نه فقط یک پاکیزگی سطحی، بلکه شرط ضروری برای طواف صحیح و رسیدن به حقایق قرآن کریم است. طواف حول کعبه همانند نماز است و بدون وضو و طهارت انجام آن ممکن نیست.

وی به نقش طهارت در اتصال انسان به مراتب معنوی و حتی ظاهر و باطن قرآن اشاره کرد و تاکید داشت که تنها انسان‌هایی با طهارت می‌توانند به اسرار قرآن دست یابند و شرک به عنوان یکی از بزرگ‌ترین نجاسات معنوی، مانع از این اتصال خواهد شد.

قاسمیان در ادامه به طهارت مالی پرداخت و گفت: طهارت مالی از مهم‌ترین شرایط حج صحیح است. اگر حاجی با اموال غصبی و درآمد نامشروع به حج برود، این سفر بی‌ارزش خواهد بود و باید دوباره حج را انجام دهد. پرداخت حقوق واجب، تصفیه مالی و صدقه، جزو مقدمات ورود به خانه خداست. صدقه و زکات نه‌تنها باعث پاکیزگی مال می‌شود بلکه موجب تطهیر روح حاجی نیز خواهد شد.

مراتب طهارت و مقامات حاجیان

قاسمیان در بخشی از سخنان خود به چهار مقام معنوی حاجیان اشاره کرد: 

طائفین: کسانی که پروانه‌وار حول کعبه می‌چرخند و حرکت می‌کنند. 

عاکفین: اشخاصی که در مقابل عظمت کعبه متوقف و مقیم می‌شوند. 

راکعین: حاجیانی که با نهایت تواضع به رکوع می‌روند و احترام خود را به خانه خدا نشان می‌دهند. 

ساجدین: این افراد در اوج طهارت معنوی قرار دارند و در سجده با خداوند متحد می‌شوند.

او تأکید کرد که این مقامات، به میزان طهارت قلب و روح حاجی وابسته است و هر مرحله نشان‌دهنده عمق ارتباط معنوی انسان با خداوند است.

خانه خدا یا خانه من؟

قاسمیان در بخشی دیگر از سخنان خود به تفاوت معنوی میان «خانه خدا» و «خانه من» اشاره کرد و گفت: وقتی کعبه را به شخص نسبت می‌دهیم و می‌گوییم «بیتی»، ترسیم رابطه‌ای عمیق‌تر میان انسان و خدا رخ می‌دهد. اینجا تنها مکان نیست، بلکه جایی است که خداوند شخص حاجی را مستقیم تحویل می‌گیرد و شفیع نهایی خود خداوند است.

وی کعبه را نه فقط محل اجتماع حاجیان، بلکه محلی برای تکامل معنوی و عمیق‌ترین سطح ارتباط انسان با خداوند دانست.

قاسمیان در پایان به حاجیان توصیه کرد که پیش از سفر حج، روح و مال خود را پاک کنند و با درک ابعاد معنوی مناسک حج، به این سفر عظیم قدم بگذارند چرا که تولد دوباره فطری انسان تنها در خانه خدا ممکن است و این سفر، پایان وابستگی‌ها و آغاز آزادی و نزدیکی به پروردگار است.

از مباحث مربوط به زندگی امام مهدی علیه السلام، طول عمر آن بزرگوار است. برای بعضی این سؤال مطرح است که چگونه ممکن است انسانی، عمری چنین طولانی داشته باشد؟!

علت طرح این سؤال این است که آنچه در جهان امروز، معمول و متداول است عمرهای محدود است و بعضی با دیدن و شنیدن اینگونه عمرها، نمی‌توانند یک عمر طولانی را باور کنند؛ وگرنه عمر طولانی از نظر عقل و دانش بشری، امری غیر ممکن نیست و دانشمندان با مطالعه اجزاء بدن به این حقیقت رسیده‌اند که ممکن است انسان، سال‌های بسیار طولانی زنده بماند و حتی گرفتار پیری و فرسودگی هم نشود.

تلاش دانشمندان برای دست یافتن به راههای غلبه بر پیری و رسیدن به عمر طولانی، نشانگر امکان چنین پدیده‌ای است، چنانکه در این مسیر گام‌های موفقیت آمیزی برداشته شده است.

در کتاب‌های آسمانی و تاریخی، انسان‌های زیادی با نام و نشان و شرح حال یاد شده‌اند که مدت عمر آن‌ها بسیار درازتر از عمر بشر امروز بوده است.

در قرآن آیه‌ای است که نه تنها از عمر طولانی، بلکه از امکان عمر جاویدان خبر می‌دهد و آن آیه درباره حضرت یونس علیه السلام است که می‌فرماید:

«فَلَوْلَا أَنَّهُ کَانَ مِنَ الْمُسَبِّحِینَ، لَلَبِثَ فِی بَطْنِهِ إِلَی یَوْمِ یُبْعَثُونَ.» (سوره صافات،آیات  ۱۴۳و ۱۴۴)

و اگر او از تسبیح کنندگان نبود، تا روز قیامت در شکم ماهی می ‏ماند.

بنابراین از نظر قرآن، عمر بسیار طولانی، از عصر حضرت یونس علیه السلام تا روز رستاخیز که در اصطلاح زیست شناسان عمر جاویدان نامیده می‌شود، برای انسان و ماهی امکان‌پذیر است.

قرآن کریم در مورد حضرت نوح علیه السلام می فرماید:

«وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَیٰ قَوْمِهِ فَلَبِثَ فِیهِمْ أَلْفَ سَنَةٍ إِلَّا خَمْسِینَ عَامًا فَأَخَذَهُمُ الطُّوفَانُ وَهُمْ ظَالِمُونَ.» (سوره عنکبوت، آیه ۱۴)

و ما نوح را بسوی قومش فرستادیم؛ و او را در میان آنان هزار سال مگر پنجاه سال، درنگ کرد؛ اما سرانجام طوفان و سیلاب آنان را فرا گرفت در حالی که ظالم بودند.

آنچه در آیه شریفه آمده است، مدت پیامبری آن حضرت است و بر اساس برخی روایات، مدت عمر آن بزرگوار ۲۴۵۰ سال بوده است.

جالب اینکه در روایتی از امام سجاد علیه السلام نقل شده است که فرمود:

«فِی اَلْقَائِمِ مِنَّا سُنَنٌ مِنَ اَلْأَنْبِیَاءِ ... فَأَمَّا مِنْ آدَمَ وَ نُوحٍ فَطُولُ اَلْعُمُرِ.» (کمال الدین، ج ۱، ص ۳۲۱)

در قائم ما، سنت هایی از انبیاء وجود دارد، و اما سنت (او) از آدم (ع) و نوح (ع)، طول عمر است.

قرآن کریم همچنین درباره حضرت عیسی علیه السلام می فرماید:

«وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَٰکِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ... بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَیْهِ.» (سوره نساء، آیات ۱۵۷ و ۱۵۸)

و هرگز او را نکشتند و به دار نیاویختند، بلکه امر به آنها مشتبه شد، بلکه خداوند او را به سوی خود بالا برد.

علاوه بر قرآن در تورات و انجیل نیز سخن از عمرهای طولانی مطرح گردیده است.

در تورات آمده است که:

«پس تمام ایام آدم که زیست نهصد و سی سال بود که مرد. و شیث صد و پنج سال بزیست و اَنوش را آورد. و شیث بعد از آوردن اَنوش هشتصد و هفت سال بزیست و پسران و دختران آورد. و جمله ایام شیث نهصد و دوازده سال بود که مرد... پس تمام ایام لَمک هفتصد و هفتاد و هفت سال بود که مرد. و نوح پانصد ساله بود پس نوح سام و حام و یافث را آورد.» (سفر پیدایش باب پنجم، آیات ۵ – ۳۲)

بنابراین تورات صریحاً به وجود افرادی با داشتن عمرهای طولانی (بیش از نهصد سال) اعتراف می‌کند.

در انجیل نیز عباراتی موجود است که نشانگر آن است که حضرت عیسی علیه السلام پس از به دار کشیده‌شدن زنده گردیده و به آسمان بالا رفته است و در روزگاری فرود خواهد آمد و مسلّم است که عمر آن بزرگوار از دو هزار سال بیشتر است.

با این بیان روشن می‌شود که پیروان دو آئین یهود و مسیحیت باید به علت اعتقاد به کتاب مقدس، به عمرهای طولانی نیز معتقد باشند.

گذشته از اینکه طول عمر از نظر امکان عِلمی(۱) و عقلی پذیرفتنی است و در گذشته تاریخ، موارد بسیار دارد، در مقیاس قدرت بی نهایت خداوند نیز قابل اثبات است. به اعتقاد همه پیروان ادیان آسمانی تمام ذرات عالم در اختیار خداوند است و تأثیر همه سبب‌ها و علّت‌ها به اراده او بستگی دارد و اگر او نخواهد سبب‌ها از تأثیر باز می‌مانند و نیز بدون سبب و علّت طبیعی، ایجاد می‌کند و می‌آفریند.

او خدایی است که از دل کوه، شتری بیرون می‌آورد و آتش سوزنده را بر حضرت ابراهیم علیه السلام سرد و سلامت می‌سازد و دریا را برای موسی و پیروانش خشک می‌کند و آنها را از میان دو دیوار آبی عبور می‌دهد. آیا از اینکه به عصاره انبیاء و اولیاء و آخرین ذخیره الهی و نهایتِ آمال و آرزوی همه نیکان و تحقق بخش وعده بزرگ قرآن، عمری طولانی بدهد، ناتوان خواهد بود؟!

------------------------------------------------

(۱) مقصود از «امکان عِلمی» آن است که ببینیم برخی از امور را که نمی توان با وسایل امروزی عَملی ساخت، از نظر قوانین عِلمی، مانعی برای وقوع و تحقق آن وجود ندارد. دانشمندان مهمّی چون «وایزمن» دانشمند معروف آلمانی، «فلوکر» فیزیکدان معروف، دکتر «کیلور دهاوز» آمریکایی، پروفسور «اتینگر» و «دیمند وبرل» از اساتید دانشگاه جونس هبکنس و... طولانی شدن عمر انسان را حتی برای چندصدسال نیز ممکن دانسته اند.

آیت الله جوادی آملی که به عراق سفر کرده است، امروز در نجف اشرف به دیدار آیت الله سیستانی رفت.

رسانه های عراق تصاویری از  دیدار آیت الله جوادی آملی با مرجع عالی دینی عراق منتشر کرده اند.

از سوی دیگر سید عمار حکیم رهبر جریان حکمت ملی عراق با آیت الله جوادی آملی دیدار کرد.

شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله لبنان در سخنانی به مناسبت سالگرد شهادت سید مصطفی بدرالدین، ملقب به سید ذوالفقار، فرمانده حزب‌الله گفت: سوریه باید متحد باشد.

دبیرکل حزب‌الله لبنان ادامه داد: سالگرد شهادت سید مصطفی بدرالدین را به خانواده محترم ایشان، مردم مقاومت و همه عزیزان تسلیت و تبریک می‌گویم. این ضایعه را به همه شهدای فلسطین اشغالی، لبنان سربلند، یمن شاد، عراق و ایران سربلند تسلیت می‌گویم. سید ذوالفقار برای مقاومت و به خاطر راه مقاومت به سوریه رفت و مقاومت پدید آمد و سفر او در زمره هیچ درگیری داخلی نبود. سید مصطفی بدرالدین تحت مدیریت سید حسن نصرالله رضی الله عنه بود. شهید سید مصطفی بدرالدین دارای آگاهی سیاسی و راهبردی بود.

شیخ نعیم قاسم تصریح کرد: ما تجاوزات اسرائیل به سوریه را به شدت محکوم می‌کنیم و از مردم سوریه می‌خواهیم که از دستیابی اسرائیل به اهدافش در آنجا جلوگیری کنند. ما می‌خواهیم سوریه متحد شود.

وی در ادامه افزود: غزه این رژیم غاصب را که از ماه مارس تاکنون مرتکب نسل‌کشی و گرسنگی نظام‌مند مردم شده است، افشا و رسوا کرده است. تمام آنچه امروز در مورد جنگ غزه می‌شنویم، در واقع کشتار کودکان، زنان، مردان و مردم عادی در خیمه‌هاست. نتانیاهو نمی‌تواند مردم عزیز فلسطین را از حقوقشان محروم کند، زیرا آنها همه چیز ممکن را قربانی کرده‌اند تا شرافتمند بمانند. نتانیاهو با وجود گذشت یک سال و ۷ ماه از جنگ، نتوانسته است به هدف خود در خصوص از بین بردن مقاومت در غزه دست یابد. تصرف سرزمین فلسطینیان برای نتانیاهو غیرممکن است، حتی اگر تا پایان دوره خود به جنایت‌هایش ادامه دهد. غیرممکن است که نتانیاهو، حتی اگر جهان با او متحد شود، فلسطینیان را از سرزمین و حقوقشان محروم کند. مقاومت از سال ۱۹۸۲ تا قبل از تجاوز، مانع از الحاق سرزمین‌های لبنان توسط اسرائیل شد.

دبیرکل حزب‌الله لبنان در ادامه افزود: اگر اسرائیل می‌توانست هر چند سال یک‌بار بخشی از لبنان را به تدریج از بین ببرد، لبنان امروز کجا بود؟ در نبرد «اولی‌الباس»، مقاومت استواری افسانه‌ای نشان داد و از پیشروی اسرائیل جلوگیری کرد. مقاومت یک گزینه دفاعی و یک بینش سیاسی است و مقاومت با آزادی سرزمین، سربلندی و استقلال پیوند خورده است. پاسخ به تهدیدها و تسلیم شدن گزینه دیگری است. این گزینه، گزینه تسلیم، اطاعت و قبول منطق زور است. ما با منطق حقیقت هستیم. کاری که دشمن انجام می‌دهد، ما را متعهدتر به مواضع و حفظ قدرت خود می‌کند. ما تحقیر شدن را نمی‌پذیریم و همیشه مفتخر خواهیم ماند. ایستاده خواهیم ماند و دشمن از ایستادگی و فداکاری‌های ما ناامید خواهد شد.

این مقام حزب‌الله لبنان تأکید کرد: مقاومت در سال‌های گذشته یک عامل بازدارنده برای دشمن اسرائیلی بود و به برنامه‌های این رژیم برای الحاق لبنان پایان داده است. مقاومت، اسرائیل را از تحمیل توافقات تحقیرآمیز بر لبنان، رسیدن به آنچه از لبنان می‌خواست و اجرای نقشه‌هایش باز داشت. شهادت سید حسن نصرالله چراغ راه تداوم ما و تداوم مقاومت با قدرت و عزت است. زمانی که مقاومت به قوت و پایداری خود ادامه دهد، دشمن از توان و استواری ما ناامید خواهد شد و بدین ترتیب ما به سربلندی و عزت بیشتری دست خواهیم یافت. اسرائیل از زمان اعلام آتش‌بس تاکنون بیش از ۳ هزار بار آن را نقض کرده است. ما در راه مقاومت و فداکاری هستیم. اسرائیل اکنون در تلاش است تا با ادامه فشار و تجاوزات خود، به مقاومت پایان دهد. دولت لبنان باید اقدامات بیشتری انجام داده و با تجاوزات اسرائیل با قدرت بیشتری مقابله کند. هر کس فکر می‌کند می‌تواند مقاومت را منزوی کند، متوهم است. شما موفق نشدید ما را از معادله حذف کنید و نخواهید توانست. نوکران اسرائیل با فتنه‌های خود لبنان را ویران کرده‌اند و همیشه به گونه‌ای رفتار می‌کنند که در کشور تنش ایجاد کنند.

انتخابات شهرداری‌ها در لبنان

شیخ قاسم در سخنانی با اشاره به انتخابات شهرداری‌ها و شوراهای محلی لبنان گفت: انتخابات شهرداری و شوراهای محلی نشان‌دهنده اشتیاق لبنانی‌ها به ساختن کشور است و ما از نخستین کسانی بودیم که بر برگزاری آن در موعد مقرر تأکید کردیم.

وی افزود: در بسیاری از شهرها، به‌ویژه در منطقه جبل لبنان، موفقیت‌هایی با همکاری جنبش امل به‌دست آوردیم، آن هم زمانی که برای ایجاد توافق تلاش کردیم.

تبریک به یمن برای عقب راندن آمریکا

شیخ قاسم در بخش دیگری از سخنان خود پیروزی یمن را تبریک گفت و اظهار داشت: یمن با پیروزی بر آمریکا، همچنان مشعلی برای روشنی و پشتیبان فلسطین باقی مانده است.

وی تأکید کرد که یمن موفق شد آمریکا را وادار کند که تجاوز خود را متوقف کند و همچنان یمنی‌ها بر باور خود در حمله به رژیم اشغالگر متعهد هستند.

رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار هزاران تن از کارگران به مناسبت هفته کار و کارگر، تحقق شعار سرمایه‌گذاری برای تولید را در گرو توجه جدی به کارگران به‌عنوان مهمترین سرمایه کار و یکی از ستون‌های قوام و دوام جامعه دانستند و به الزاماتی همچون تأمین امنیت شغلی و ایمنی کارگران، مهارت‌افزایی و شریک کردن کارگران در سود تولید اشاره و خاطرنشان کردند: مصرف کالاها و جنس ایرانی باید به یک فرهنگ در کشور تبدیل شود البته در کنار فرهنگ سازی باید کیفیت کالاهای داخلی نیز ارتقاء یابد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای همچنین با اشاره به استمرار جنایات و کشتار بی‌رحمانه مردم غزه و فلسطین به دست رژیم صهیونیستی که با حمایت آمریکا و انگلیس در جریان است، تأکید کردند: ملت‌ها باید در مقابل رژیم صهیونیستی و حامیانش بایستند و نگذارند مسائل مربوط به فلسطین به فراموشی سپرده شود.

رهبر انقلاب در ابتدای سخنان خود با تبریک سالروز میلاد با سعادت حضرت امام رضا علیه‌السلام و با گرامی‌داشت یاد شهید رئیسی که اهتمام فراوانی به مسائل مردم بخصوص کارگران داشت، سخنان وزیر رفاه، کار و تعاون اجتماعی در این دیدار و بیان خلأها و نیازهای محیط کار و جامعه کارگری را صحیح و نیازمند توجه و پیگیری خواندند و افزودند: اگر مسئولان مربوطه همت کنند و تصمیم بگیرند، رفع این مشکلات و دغدغه‌ها، ممکن و شدنی است.

رهبر انقلاب مسائل کار و کارگری را با سرنوشت کشور مرتبط خواندند و در بیان اهمیت ارزش کار و کارگر گفتند: کارگران عزیز باید قدر خود را بدانند چرا که کسب رزق زندگی و نان حلال با دوری از چپاول‌گری، مفت‌خواری و دست‌اندازی به مال دیگران و همچنین رفع نیازهای جامعه با تولید محصولات و خدمات، دو خصوصیت با ارزش و مهم کارگر از بُعد انسانی است که نزد خدای متعال، حسنه محسوب می‌شود.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در تبیین ارزش کار، گفتند: کار، ستون اصلی اداره و دوام زندگی بشر  است که بدون آن زندگی فلج می‌شود بنابراین اگرچه علم و سرمایه در انجام کار مهم و تأثیرگذار است اما بدون کارگر، کاری پیش نمی‌رود و این کارگر است که به سرمایه، روح می‌بخشد.

ایشان با اشاره نام‌گذاری سال جاری به «سرمایه‌گذاری برای تولید» مهمترین سرمایه تولید و یکی از ستون‌های قوام و دوام جامعه را کارگر خواندند و با تأکید بر اینکه سرمایه‌گذاری مالی بدون اراده و توانایی کارگر راه به جایی نمی‌برد، افزودند: به همین علت، دشمنان جوامع از جمله بدخواهان جمهوری اسلامی از ابتدای انقلاب تا امروز در پی آن بودند و هستند که جامعه کارگری را از کار در فضای جمهوری اسلامی منصرف و معترض کنند.
رهبر انقلاب با اشاره به تلاش‌های جریان‌های کمونیستی برای تعطیلی و فلج کردن تولید در ابتدای انقلاب، گفتند: امروز هم همان انگیزه‌ها وجود دارد اما هم آن روز و هم امروز، کارگران ما در مقابل آنها ایستاده و با مشت محکم به دهان آنها کوبیده‌اند.

ایشان  با تأکید بر اینکه لازمه صیانت از سرمایه مهمی همچون کارگر این است که بخش‌های مختلف به وظایف خود عمل کنند، درباره «امنیت شغلی» کارگران گفتند: کارگر باید بداند که در شغل خود خواهد بود و بتواند برای زندگی خود برنامه ریزی کند و مطمئن باشد که ادامه کار او وابسته به اراده دیگران نیست.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تعطیلی برخی کارخانجات و واحدهای تولیدی به بهانه‌های مختلف را  در چندین سال قبل، ضد امنیت شغلی خواندند و افزودند: برای تعطیلی این واحدها، بهانه‌هایی همچون نبود مواد اولیه یا فرسودگی ماشین‌آلات  مطرح می‌‌شد در حالی‌که این مشکلات باید علاج می‌شد نه اینکه کارخانه‌ها تعطیل شوند.

ایشان با اشاره به فروش زمین‌های ارزشمند برخی کارخانجات به منظور سودجویی به بهای تعطیلی تولید و اخراج کارگران، تأکید کردند: دستگاه‌های نظارتی و قضایی و همچنین مجموعه دولت مراقبت کنند تا چنین اتفاقاتی تکرار نشود.

رهبر انقلاب به احیاء حدود هشت هزار کارخانه تعطیل یا نیمه‌تعطیل در دولت شهید رئیسی اشاره کردند و گفتند: این حرکت نشان داد که می‌توان از تعطیلی کارخانجات و یا کاهش ظرفیت تولید آنها جلوگیری کرد که این یکی از افتخارات آن شهید عزیز بود.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به موضوع امنیت شغلی از زاویه‌ای دیگر یعنی لزوم تأمین امنیت شغلی کارآفرین نیز پرداختند و گفتند: نباید به‌گونه‌ای برخورد کرد که کارآفرین احساس کند سرمایه‌گذاری و حفظ سرمایه، به ضرر او تمام می‌شود.

ایشان تأمین ایمنی کارگر را مسئولیتی مهم برشمردند و با اشاره به اخبار اسف‌بار حوادث معادن در چند سال اخیر گفتند: البته طبق گزارش‌های رسیده، مشکل ایمنی محدود به معادن نیست و تأمین ایمنی کارگران در همه واحدهای تولیدی، چه به وسیله الزامات فنی و چه با پوشش‌های تأمین اجتماعی باید به صورت جدی پیگیری و اجرا شود.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای وظیفه دیگر در قبال جامعه کارگری را مهارت‌افزایی خواندند و افزودند: برای مهارت‌آموزی کارگران، در سازمان فنی و حرفه‌ای و آموزشگاههای آن زمینه بسیار خوبی وجود دارد. البته در کنار این آموزشگاهها، شرکت‌های بزرگ هم می‌توانند در حاشیه کار خود مجموعه‌ها و دوره‌هایی برای افزایش مهارت‌های کارگران ایجاد کنند.

رهبر انقلاب با اشاره به تأکیدات مکرر بر مصرف تولیدات داخلی به‌عنوان حمایتی مهم از کارگران، گفتند: البته برخی در این زمینه درست عمل نکردند اما تا جایی که به آن عمل شد برای کشور مفید بود چرا که خرید جنس تولید داخل کمک به کارگر و سرمایه‌گذار ایرانی است اما خرید نوع خارجی آن در واقع کمک به کارگر و سرمایه‌گذار خارجی و خلاف انصاف و انسانیت است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به کیفیت بسیار خوب برخی کالاهای داخلی افزودند: این را به فرهنگی رایج تبدیل کنیم که ایرانی  کالای ایرانی مصرف کند مگر در کالایی که تولید داخل ندارد.

ایشان با انتقاد از مکاتبه یکی از دستگاهها مبنی بر رفع ممنوعیت واردات کالاهای دارای تولید داخل، باز کردن راه واردات را انتخابی آسان اما به ضرر کشور و جامعه کارگری خواندند و گفتند: حتی اگر کالایی در داخل کیفیت خوبی ندارد سعی کنید که کیفیت آن را بالا ببرید همچنان‌که چند سال قبل در پاسخ به کسانی که به کیفیت خودروهای داخلی اعتراض داشتند گفتیم جوان ایرانی که با وجود محاصره علمی و اقتصادی، می‌تواند موشک و محصولی تولید کند که دشمن بگوید به احترام این کار تمام‌قد می‌ایستم، بنابراین او می‌تواند خودرویی نیز با کیفیت بهتر و مصرف کمتر تولید کند.

رهبر انقلاب یکی از کارهای مهم به نفع کارگران و کارفرمایان را که نیازمند برنامه‌ریزی جامع و کامل مسئولان است، شریک کردن کارگر در سود حاصل از تولید دانستند و افزودند: اینکه کارگر احساس کند در سود کالا شریک است، باعث افزایش انگیزه و ارتقاء کیفیت و اتقان کار و ماندگاری آن واحد تولیدی برای سالیان طولانی خواهد شد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، تأمین مسکن کارگران از طریق تعاونی‌های مسکن و یا ایجاد خانه‌های سازمانی در اطراف واحدهای تولیدی را مورد تأکید قرار دادند و در بیان نکته‌ای دیگر با اشاره به مسئله «فرهنگ محیط کار» افزودند: در فلسفه مارکسیستی، محیط کار و زندگی، محیط تضاد و دشمنی است و کارگر باید با صاحب کارخانه دشمن باشد که با این فکر غلط سالهای طولانی خود و دنیا را معطل کردند اما اسلام، محیط کار و زندگی را محیط ائتلاف و همکاری و هم‌افزایی می‌داند بنابراین در محیط کار هر دو طرف باید صمیمانه به پیشرفت کار کمک کنند.

ایشان صحبت درباره کارگر را منحصر به کارگران صنعتی ندانستند و افزودند: همه کارگران همچون کارگران ساختمانی، مزرعه‌ای، میادین میوه و تره‌بار و بانوانی که در قالب مشاغل خانگی با استفاده از وسایل ارتباطی جدید تولیدات خود را می‌فروشند، باید از لحاظ تأمین اجتماعی و سایر الزامات برشمرده شده مورد توجه قرار بگیرند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در بخش پایانی سخنانشان با اشاره به سیاست‌های مغرضانه‌ای که در پی به فراموشی سپردن مسئله فلسطین است، تأکید کردند: ملت‌های مسلمان نباید اجازه دهند که با شایعات گوناگون و به میان آمدن حرف‌های بی‌ربط و بی‌معنی، افکار عمومی از مسئله فلسطین و غزه و جنایات رژیم صهیونیستی جدا شود.

ایشان ایستادگی دنیا در مقابل رژیم صهیونیستی و حامیان آن را ضروری خواندند و گفتند: آمریکا به معنی واقعی از رژیم صهیونیستی حمایت می‌کند و اگرچه در عالم سیاست اظهاراتی می‌شود که ممکن است برداشت‌های دیگری از آن انجام شود اما واقعیت این است که مردم مظلوم فلسطین و غزه نه تنها با رژیم صهیونیستی بلکه با آمریکا و انگلیس روبرو هستند و آنها بجای جلوگیری از جنایات و قتل و کشتار، جنایتکار را اینگونه با ارسال سلاح و امکانات تقویت و کمک می‌کنند.

رهبر انقلاب با تأکید بر اینکه بعضی شعارها و حرفها و حوادث گذرا نباید باعث فراموشی مسئله فلسطین شود، خاطرنشان کردند: به توفیق و به عزت و جلال الهی، فلسطین بر اشغالگران صهیونیست پیروز خواهد شد و جَوَلان چند روزه جریان باطل پایان خواهد یافت. همچنان‌که کارهایی که در سوریه می‌کنند نشانه قوت آنها نیست بلکه نشانه ضعف است و موجب ضعف بیشتر نیز خواهد شد.

حضرت آیت‌الله خامنه‌‎ای ابراز امیدواری کردند ملت ایران و ملت های مومن روزی پیروزی فلسطین بر غاصبان آن سرزمین را به چشم خود مشاهده کنند.

در ابتدای این دیدار وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در سخنانی، بهبود وضعیت کارگران را بهبود حال همه جامعه دانست و گفت: کارگران نیروی پیش‌برنده سیاست‌های اقتصادی کشورند و مشارکت آنها در تدوین و اجرای سیاست‌ها، کلید راهگشای تولید و صنعت خواهد بود.

«پیگیری میدانی مصوبات کار و تولید»، «هدف‌گذاری برای کاهش ۸ درصدی حوادث کار در سال ۱۴۰۴»، «حفظ قدرت خرید کارگران»، «توزیع کالابرگ»، «تقویت فرهنگ کار با حذف واسطه‌ها»، «کاهش هزینه‌های جامعه کارگری با اصلاح نظام آموزشی و نظام سلامت»، «پیگیری مسکن کارگری» و «مطالبه از جامعه هنری برای تجلیل از مقام کارگر» از جمله محورهای سخنان آقای میدری در این دیدار بود.