حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی، ظهر امروز یکشنبه 27 آبان 1403 در حاشیه ملاقات‌های روزانه خود، با آقای مجتبی امانی، سفیر جانباز جمهوری اسلامی ایران در لبنان، دیدار و گفت‌وگو کردند.

آقای امانی که در جریان اقدام تروریستی رژیم صهیونی موسوم به «عملیات پیجری» از ناحیه چشم و دست مجروح و جانباز شده بود، در این دیدار گزارشی از آخرین وضعیت سلامت خود به محضر رهبر انقلاب ارائه کرد.

در ادامه انتقادات و هجمه‌های تند مسئولان و شهرک‌نشینان صهیونیست در مناطق شمالی فلسطین اشغالی علیه کابینه این رژیم و ناامیدی آوارگان از بازگشت به شمال، رئیس نهاد موسوم به شورای شهرک مرگلیوت، اعلام کرد: برای اولین بار، ساکنان شمال برای بیش از یک سال در خارج از خانه‌های خود خواهند ماند و این وضعیت ادامه دارد و بسیار دشوار است.

این مسئول صهیونیست تأکید کرد: بسیاری از ساکنان شمال به خانه‌هایشان باز نخواهند گشت.

حزب‌الله بیشترین خسارت را به تیپ گولانی زده است

از طرف دیگر، روزنامه عبری معاریو با اشاره به تلفات سنگین ارتش صهیونیستی در جنوب لبنان، گزارش داد: حملات حزب‌الله علیه تیپ گولانی ارتش اسرائیل موجب شد این تیپ نخبه در تاکتیک‌های خود در جنوب لبنان تجدیدنظر کند.

این رسانه عبری افزود: بعد از اینکه معاون سابق فرمانده تیپ گولانی اعتراف کرد؛ «تلفات این تیپ در جنوب لبنان بزرگترین تلفات آن از زمان تأسیس است»، حملات مرگبار حزب‌الله، تیپ مذکور را وادار کرده است تاکتیک‌های خود را مجدداً مورد ارزیابی قرار دهد.

در ادامه این گزارش آمده است: حملات حزب‌الله علیه یگان ایگوز و گردان 51 تیپ گولانی، بزرگترین خسارات را به این تیپ از زمان تأسیس آن وارد کرد. تحولات نشان می‌دهد که اسرائیل در رسیدن به هدف خود در جنگ با لبنان، یعنی بازگرداندن آوارگان اسرائیلی به مناطق شمالی شکست خورده است.

ایگوز یک یگان ویژه در تیپ گولانی است که در نبردهای کوچک و جنگ‌های چریکی تخصص دارد و در سال 2005 به‌دلیل عملیات‌های پیشرفته و متنوع مدال ویژه را از ستادکل ارتش رژیم صهیونیستی دریافت کرد. روش جنگی این یگان، جنگ از فواصل نزدیک است و بر همین اساس اعضای آن باید قدرت تهاجمی غافلگیرکننده و واکنش سریع داشته باشند. آنها تکنیک‌های رزمی متناسب با وضعیت در درگیری‌های پیچیده را آموزش می‌بینند و اغلب از نارنجک و سلاح‌های آتشین سریع استفاده می‌کنند.

یگان ایگوز در سال 1995 به‌عنوان یک یگان رزمی کیفی برای جنگ در شرایط سخت در جنوب لبنان با حزب‌الله تأسیس شد، هدف از تأسیس این یگان، ایجاد یک گروه کوچک کماندویی بود تا بتواند در شرایط سخت جنگی در جنوب لبنان ماأموریت خود را به‌عنوان یک نیروی پیشرفته وابسته به ارتش اسرائیل انجام دهد.

اما نیروهای این یگان با وجود مهارت بالایی که دارند، طی هفته‌های گذشته در برابر رزمندگان حزب‌الله و کمین‌های آنها، زمین‌گیر شده‌اند.

معاریو تصریح کرد: دانیال هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل بعد از یک دوره طولانی دوری از تلویزیون، عصر پنجشنبه در مورد پیشرفت نبردها در جبهه شمالی، غزه و کرانه باختری صحبت کرد، اما واقعیت آن است که ارتش اسرائیل برای چند روز در یک حالت وقفه در خصوص نبردهای تهاجمی در لبنان بود.

زندگی در شمال تعطیل شده است

این رسانه صهیونیستی ادامه داد: اسرائیل نشان داده است که برای جنگ‌های طولانی آماده نیست، البته مسئله تنها به خسته شدن نیروها یا بی‌توجهی به شهرک‌ها در شمال مربوط نمی‌شود؛ بلکه مسئله بسیار فراتر از آن است و اسرائیل باید از غرق‌شدن در گل‌ولای این جنگ فرسایشی اجتناب کند.

در ادامه این گزارش تأکید شده است: واقعیت نبرد در جبهه شمالی آن است که روزانه ده‌ها موشک و حتی 100 موشک و نیز پهپادها از لبنان به‌سمت اسرائیل (فلسطین اشغالی) شلیک می‌شود؛ مسئله‌ای که موجب شده است هیچ‌گونه زندگی تجاری یا تفریحی در شمال نداشته باشیم و حتی اسرائیلی‌هایی که در خانه‌های خود مانده‌اند هم، تحت محاصره و انزوا هستند و نمی‌توانند بیرون بیایند.

ارتش اسرائیل نمی‌داند برای چه‌هدفی می‌جنگد

از طرف دیگر، آوی اشکنازی، تحلیلگر نظامی در روزنامه معاریو اعلام کرد: ارتش اسرائیل، مسیر جنگ را از دست داده است و هیچ هدف و چشم‌انداز مشخصی ندارد و برای ارتش روشن نیست که واقعاً چه می‌خواهد. ما نگران ادامه عملیات‌های حزب‌الله هستیم؛ به‌ویژه اینکه حزب‌الله ثابت کرده است قدرت بالایی برای ادامه حملات دارد.

شبکه 12 تلویزیون رژیم صهیونیستی هم گزارش داد: ابهام در اهداف ارتش اسرائیل، بازتاب خود را آشکارا در شهرک‌های شمالی نشان می‌دهد. ساکنان این شهرک‌ها واقعاً خسته شده‌اند؛ زیرا هیچ‌کس واقعیت را به آنها نمی‌گوید.

این رسانه صهیونیستی تأکید کرد: ما هفته‌ها و ماه‌هاست که گزارش‌هایی درباره آتش‌بس با لبنان می‌شنویم، اما وقتی که به نهاریا، الجلیل و... نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که هیچ‌گونه زندگی در این مناطق وجود ندارد و تنها چیزی که در اینجا مشاهده می‌شود، شلیک بی‌وقفه موشک‌ها و شنیده شدن صدای آژیر است.

پیامبر خدا صلی‌ الله علیه و آله و سلم:

إِنَّمَا سُمِّیَتْ فَاطِمَةُ فَاطِمَةَ لِأَنَّ اَللَّهَ تَعَالَی فَطَمَ مَنْ أَحَبّهَا مِنَ النَّارِ

فاطمه (علیها السّلام) را به خاطر این فاطمه نامیده‌اند که حقّ‌ تعالی محبّ‌ آن حضرت را از آتش جدا می‌کند.

بحارالأنوار، ج ۴۳، ص ۱۳

آیت الله محمد جواد مغنیه، مفسر و روحانی شیعه اهل لبنان در تفسیر الکاشف خود اینچنین می‌گوید:

اگر امروز درباره وضعیت ما با اسرائیل آیه ‏ای از آسمان نازل شود، دقیقا همین آیه خواهد بود:

«وَ لا تَهِنُوا فِی ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَکُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یَأْلَمُونَ کَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا یَرْجُونَ / و نباید در کار دشمن سستی و کاهلی کنید که اگر شما به رنج و زحمت می‌افتید آنها نیز (از دست شما) رنج می‌کشند با این فرق که شما به لطف خدا امیدوارید و آنها امیدی ندارند و خدا دانا و حکیم است (و امیدواران را محروم نمی‌سازد).»

چیزی که بیشتر از هرچیز دیگری برای ایستادگی در برابر دشمن خیره ‏سر و درنده و بازداشتن او از ستم و تجاوز بدان نیاز داریم، آن است که اراده ‏مان را استوار و به خدا و خود اعتماد کنیم.

به سخنان استعمارگران و فرصت ‏طلبان، که قصد به بند کشیدن و شکست ما را دارند و تبلیغات و شایعات گمراه‏ کننده را به یکدیگر می‌بافند تا ما را از واقعیت موجود و نیرویی که داریم غافل کنند، گوش فرا ندهیم.

صرف نگرانی و اضطراب به نفع دشمن و کمک به هدف او خواهد بود، چه رسد که ما از او بترسیم.

ازاین ‏رو، خدا ما را از ترسیدن از دشمن خدا و انسانیت، هرکه باشد، نهی کرده و به پایداری علیه او دستور داده است و نیز به ما خبر داده، همان‏گونه که ما از او آزار می‏بینیم او نیز از ما آزار می‏بیند.

لکن دست ما از او بالاتر است؛ زیرا ما به خدا ایمان و اعتقاد داریم؛ امّا اسرائیل به استعمارگران و برادران شیطانی ‏اش که او را به وجود آورده‏ اند، و کمک‏ های مالی و تسلیحاتی در اختیارش می ‏گذارند و به تجاوز تشویقش می‏ کنند و در سازمان ملل متحد و شورای امنیت مورد حمایتش قرار می‌دهند، اعتماد دارد.

بی ‏تردید، اگر ما به خود تکیه کنیم و مخلصانه پایداری نماییم و نیروهای خود را در این راه، آن‏گونه که خدا به ما دستور داده است به کار گیریم، پیروزی از آن ما خواهد بود.

خدای متعال در آیه‌‏ای دیگر می‏گوید: «فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَی السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَ اللَّهُ مَعَکُمْ؛ «محمد،۳۵» (سستی نورزید تا دعوت به مصالحه نمایید. شما برتر هستید و خدا با شماست...)

مسلمانان از نظر اعتقادی، تاریخی، جمعیت و امکانات بالاتر از دشمن هستند، این نیروها هرگز به هدر نخواهد رفت و باید اثر آن، دیر، یا زود با توفیقات الهی آشکار شود.

پی‌نوشت:

التفسیر الکاشف تفسیر کامل قرآن به زبان عربی، اثر عالم شیعه محمد جواد مغنیه، در ۷ جلد نوشته شده است. این تفسیر با رویکرد تربیتی و با گرایش تقریب‌گرایانه تألیف شده است.

منبع: عالم شیعی محمد جواد مغنیه، ترجمه تفسیر کاشف، ج‏۲، ص: ۶۷۴ و ۶۷۵

قضیه غصب فدک از حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها چه بود؟ از سوی پایگاه اطلاع رسانی مرحوم حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی منتشر شد.

پرسش:

چرا حضرت علی از خانواده خود در برابر هجوم دشمنان دفاع نکرد و اجازه داد همسرش آسیب ببیند و فرزندش جان دهد؟؟

پاسخ:

در این رابطه توجه به نکات ذیل لازم است:

۱. مراجعه به تاریخ و درک شرایطی که در زمان شهادت پیامبر گرامی بر منطقه و جهان حاکم بود و دقت در شرایط پیش از رحلت به روشنی فلسفه عدم دفاع حضرت امیر را روشن می‌کند.

سه خطر مهم به صورت یک مثلث شوم دین و موجودیت اسلام را تهدید می‌کرد؛

۱. ضلع اول این مثلث شوم خطر امپراتوری روم بود.

۲. ضلع دوم در امپراتوری ایران

۳. ضلع سوم در گروه منافقان داخلی

نسبت به خطر اول و اهمیت بسیار آن کافی است که بدانیم پیامبر گرامی همواره تا آخرین لحظات حیات خویش به آن می‌اندیشید. از این رو در آستانه وفاتش سپاه عظیمی به فرماندهی اسامه بن زید تجهیز کرد و برای رویارویی با رومیان اعزام کرد و هر که را که از آن تخلف کند لعن کرد.(۱)

نسبت به خطر ضلع دوم نیز کافی است بدانیم که دشمن تند خویی بود که نامه پیامبر را پاره کرد و به حاکم یمن نوشت که رسول خدا را دستگیر کرده و خودش یا سرش را برای وی بفرستد:(۲)

نسبت به خطر سوم هم باید بدانیم که گروه منافقان پیوسته برای پیامبر مزاحمت ایجاد می‌کردند و با توطئه‌های گوناگون آن حضرت را می‌آزردند و قرآن کریم پیوسته در سوره‌های مختلف از آنان و خصلت‌ها و نفاق و آزار و تلاش‌های پلید آنان سخن می‌گوید تا آنجا که یک سوره کامل به نام «منافقون» نامیده شد که درباره منافقان و نیت‌ها و کارهای شوم آنان است.(۳)

با وجود این مثلث خطرناک آیا صلاح بود که حضرت علی دست به شمشیر ببرد و با ایجاد هرج و مرج جامعه اسلامی را با خطر نابودی مواجه کند؟

۲. علامه بزرگوار مجلسی روایت می‌کند:

«امیر مومنان بعد از جنگ نهروان در مجلسی نشسته بود و مردم سخن می‌گفتند تا آنجا که خطاب به ایشان عرضه داشتند چرا دشمنانت نبرد نکردی چنان که با طلحه و زبیر و معاویه نبرد کردی؟ چرا با شمشیرت آنان را نزدی و حقت را از آنان نگرفتی؟

حضرت علی فرمود:

«من به شش پیامبر اقتدا کردم که آنان به خاطر خوف و هراس از نبرد با دشمنانشان خود داری کردند. نوح و لوط و ابراهیم و موسی و هارون و محمد زمانی که در مکه بود و به غار پناه برد. (من نیز خوف از بین رفتن اسلام را داشتم)(۴)

وفرمود:

«به خدا سوگند اگر از تفرقه میان مسلمانان و بازگشت کفر و نابودی دین نمی‌ترسیدم قطعا برخورد من با مخالفان غیر از آن چیزی بود که اتفاق افتاد»(۵)

امام صادق فرمود:

«علی با آنان نبرد نکرد زیرا نگران بود که مردم به آیین کفر و جاهلی خود بازگردند»(۶)

۳. با توجه به نکات فوق است که پیامبر گرامی حضرت علی را مامور به صبر و خویشتن داری کردند و حضرت علی نیز اطاعت نمودند. چنان که حضرت در وصیت خود به علی چنین فرمود:

«تورا به صبر در برابر آنچه از این گروه به تو وفاطمه خواهد رسید سفارش میکنم صبر را پیشه خود ساز تا بر من وارد شوید»(۷)

۴. کمبود یاران نیز در این مساله موثر بوده است. اگر حضرت علی یاران قابلی داشت که می‌توانست در اندک زمانی فتنه را خاموش کند و آرامش را به جامعه اسلامی باز گرداند حتما چنین می‌کرد اما متاسفانه یاران قابلی برای حضرت باقی نمانده بودند چنان که خود حضرت می‌فرماید:

«در امر خود نظر کردم دیدم نه یاوری دارم و نه مدافع و همکاری ... لذا چشمان پر از خاشاک را بر هم گذارده همچون کسی که استخوان در گلویش گیر کرده و با صبر در امر بسیار تلخی شکیبایی کردم»(۸)

در روایتی آمده است که از امام رضا سوال کردند که چرا علی با دشمنانش ۲۵ سال بعد رسول الله نجنگید سپس در ایام خلافتش با دشمنانش جنگید؟

امام پاسخ داد:

«او به پیامبر اقتدا کرد چرا که پیامبر نیز به مدت ۱۳ سال در مکه و چند ماه در مدینه به دلیل کمی یاران جهاد با مشرکین را ترک کرد. با این وجود خللی به نبوتش وارد نمیشود همچنین خللی به امامت علی نیز وارد نمیشود چون علت ترک جهاد در مورد پیامبر وعلی یکی است(وآن کمی یاران بود)»(۹)

پیامبر به حضرت علی چنین وصیت کرد:

«قریش به زودی بر علیه تو دست به دست هم میدهند وبر ظلم بر تو اجتماع میکنند اگر یارانی داشتی با آنان بجنگد واگر اعوانی نیافتی دست نگه دار»(۱۰)

اگر بخواهیم بر اساس مبانی اهل‌سنت هم به شبهه مطرح شده پاسخ نقضی بدهیم، می‌گوییم:

۱. پیامبر گرامی اسلام در مکه شاهد ظلم‌ها و آزارها و شکنجه‌های بی‌نهایت نسبت به مسلمین و نوامیس آنها بود. چرا پیامبر در برابر مشرکین دست به شمشیر نبرد و از نوامیس مسلمین دفاع نکرد؟

امیر مومنان به همان دلیل از خود واکنش نشان نداد که رسول خدا در هنگام کشته شدن سمیه مادر عمار توسط مشرکین و تعرض به او از خود واکنش نشان نداد.

ابن حجر می‌نویسد:

«سمیه مادر عمار کسی بود که ابوجهل او را آزار می‌کرد و آن قدر با نیزه بر پایین شکمش زد تا به شهادت رسید. خاندان مغیره او را به خاطر مسلمانی شکنجه دادند تا او را کشتند. رسول خدا منظره شکنجه شدن عمار و پدرش و مادرش را در مکه می‌دید و می‌فرمود ای خاندان یاسر صبور باشید که وعده گاه شما بهشت است»(۱۱)

۲. حضرت علی به این روایت که در کتب اهل سنت آمده است عمل کرد و از خود واکنشی نشان نداد.

مسلم در صحیح نقل می‌کند که پیامبر گرامی فرمود:

«پس از من پیشوایانی بر مسند قدرت خواهند نشست که از هدایت من بهره نبرده‌اند و به سنت من عمل نکرده و در میان آنها افرادی خواهند بود که در شکل و پوست آدمیزاد اما قلب آنها قلب شیطان است. به سخنان آنان گوش ده و از فرمانشان اطاعت کن اگر شما را مورد ضرب و شتم قرار داده و اموال شما را غارت کردند وظیفه شما اطاعت و فرمانبرداری آنهاست»(۱۲)

پی‌نوشت:

کلیپی از یک وهابی منتشر شده که آیا پیامبر بعد از ۲۳ سال بعثت نتوانست تعدادی صحابه تربیت کند که از دخترش دفاع کنند! آیا چنین چیزی قابل قبول است؟!!

پاسخ:

در این شکی نیست که پیامبر گرامی تمام تلاش خود را برای تربیت امت و هدایت مسلمین به کار بست و از هیچ تلاشی در این زمینه کوتاهی نکرد.

او به قدری دلسوز نسبت به مؤمنان و غیر مؤمنان بود، که از عدم ایمان گروهی، سخت رنج می‌برد تا آنجا که نزدیک بود از غصه هلاک شود.

در آیه ۶ سوره کهف می‌خوانیم که خداوند در مقام دلداری به پیامبر اکرم می‌فرماید؛ «گویی می‌خواهی، خود را به خاطر اعمال آنها از غم و اندوه هلاک کنی اگر به این گفتار ایمان نیاورند!».

شبیه همین معنا در آیه ۳ سوره شعراء آمده است: <لَعَلَّکَ بَاخِعٌ نَفْسَکَ أَلَّا یَکُونُوا مُؤْمِنِینَ>».

و در آیه ۱۲۸ سوره توبه آمده است <لَقَدْ جَاءَکُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِکُمْ عَزِیزٌ عَلَیْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِیصٌ عَلَیْکُمْ بِالْمُؤْمِنِینَ رَءُوفٌ رَحِیمٌ>: «به یقین، پیامبری از میان شما به سویتان آمد که رنجهای شما بر او سخت است؛ و اصرار بر هدایت شما دارد؛ و نسبت به مؤمنان، رئوف و مهربان است».

بنابراین از ناحیه پیامبر و دعوت او و سعی وتلاش بی‌پایانش هیچ گونه کاستی در زمینه هدایت افراد نبوده است، اما همه صحابه در پذیرش هدایت پیامبر برابر نبودند، کسانی می‌توانستند از هدایت پیامبر بهره مند شوند که آمادگی لازم را در خود به وجود آورده بودند.

همنشینی صحابه با آن حضرت، هرگز بیشتر و شدیدتر از همنشینی همسر نوح و همسر لوط با آن دو مرد بزرگوار نبوده است.

زنان این دو، شب‌ها و روزها با آن دو بوده‌اند، لیکن متأسفانه هیچ فایده‌ای نداشته است.

قرآن کریم زن نوح و زن لوط را به عنوان نمونه کافران یاد می‌کند که در کنار دو بنده صالح خدا بودند، اما به آن دو خیانت کردند و این همنشینی نتوانست آنان را از عذاب الهی برهاند و اهل دوزخ شدند. (تحریم، آیه ۱۰)

افتخار همنشینی با پیامبر، امتیاز بیشتر و اثرگذارتر از افتخار همسری پیامبر نیست.

خداوند در باره همسران پیامبر فرموده است: «ای همسران پیامبر! هر کدام از شما کار زشت آشکاری انجام دهد، دو برابر عذاب خواهد شد.» (احزاب، آیه ۳۰)

در جای دیگر قرآن همسران پیامبر را ملامت می‌کند که چرا راز آن حضرت را فاش ساختند. (تحریم، آیه ۳-۵)

در این عتاب‌ها به زمینه‌های تلاش بر ضدّ پیامبر در میان برخی از همسران آن حضرت اشاره شده است و خداوند خبر می‌دهد که چون خدا و جبرئیل و مؤمنان صالح و فرشتگان، پشتیبان پیامبرند، آنان به خواسته‌های خود نمی‌رسند.

همه این آیات نشان می‌دهد که صِرف همنشینی علّت تامّه تغییر همنشین به یک انسان عادل صالح خداترس نیست و مانع پرهیز از گناه کوچک یا بزرگ نمی‌شود.

بلکه اگر کسی شایستگی هدایت و تصمیم بهره گیری داشته باشد، این همنشینی و مصاحبت می‌تواند زمینه ساز آن باشد، پس همنشینی‌ها تأثیرهای متفاوتی دارد و همه به یک شکل نیست.

در حالات حضرت نوح علیه السلام در قرآن مجید آمده است که او نهصد و پنجاه سال در میان قوم خود بر امر تبلیغ و هدایت مشغول بود، و در این مدت جز عدّه قلیلی _ در تواریخ هشتاد و چند نفر شمرده شده‌اند _ ، به او ایمان نیاوردند. (عنکبوت، آیه ۱۴، هود، آیه ۴۰)

یعنی با یک حساب ساده حضرت نوح علیه السلام برای هدایت هریک نفر حدود دوازده سال زحمت کشید.

قرآن کریم، اصحاب پیامبر را به انواع مختلفی تقسیم می‌کند، بدون فرق بین بدری و غیر بدری و بین آنکه قبل از حدیبیه ایمان آورده باشد یا پس از آن، قبل از فتح به مسلمانان پیوسته باشد یا پس از آن.

چهره‌های اصلی این گروه‌ها از این قرار است:

۱. منافقان شناخته شده (منافقون، آیه ۱)

۲. منافقان نیرنگ باز (توبه، آیه ۱۰۱)

۳. بیماردلان (احزاب، آیه ۱۲)

۴. گوش سپردگان به فتنه گران دشمن (توبه، آیه ۴۵-۴۷)

۵. آمیزندگان کار خوب و بد (توبه، آیه ۱۰۲)

۶. افراد در آستانه ارتداد (آل‌عمران، آیه ۱۵۴)

۷. تسلیم شدگان غیرمؤمن (حجرات، آیه ۱۴)

۸. مؤلفة القلوب (توبه، آیه ۶۰)

۹. فاسق (حجرات، آیه ۶)

۱۰. از جبهه گریزان در مقابل کفار (انفال، آیه ۱۵-۱۶)

بنابراین همه صحابه دعوت پیامبر گرامی را با جان و دل پذیرا نبودند، لذا در نقل‌های اهل سنت آمده است که پیامبر گرامی فرمود:

«گروهی از اصحابم روز قیامت بر من وارد می‌شوند وآنان را از حوض کوثر محروم می‌کنند و من می‌گویم: خدایا، اصحابم! می‌گوید: تو نمی‌دانی پس از تو چه کردند، آنان به جاهلیت و به عقب برگشتند»[۱]

مسلم از اسماء دختر ابی بکر نقل می‌کند که پیامبر خدا فرمود؛ «من کنار حوض، به کسانی از شما که بر من وارد می‌شوند می‌نگرم، جلوی ورود کسانی را می‌گیرند.

می‌گویم: پروردگارا، اینان از من و از امت منند. گفته می‌شود: آیا نمی‌دانی پس از تو چه کردند؟ به خدا پس از تو چیزی نگذشت که به عقب و جاهلیت برگشتند.»[۲]

بنابراین اگر اکثر صحابه پس از شهادت پیامبر گرامی به علی و فاطمه علیهما السلام پشت کردند و آنان را یاری نکردند، این پشت کردن به خاطر ناخالصی‌هایی بوده که در درون خودشان بوده است که از تربیت و تعالیم پیامبر استفاده نکردند و اشکالی به تربیت پیامبر نیست، چنان که حضرت موسی علیه السلام سال‌ها در در هدایت بنی اسرائیل تلاش کرد، اما به یک باره بنی اسرائیل راه شرک و گوساله پرستی را در پیش گرفتند و به تعالیم و هدایت موسی توجه نکردند چنان که قرآن نقل می‌کند که حضرت موسی برادر خود حضرت هارون را به عنوان جانشین خود در میان بنی اسرائیل منصوب داشت و خود به میعاد گاه خداوند برای گرفتن احکام تورات رفت؛

«ما به موسی سی شب وعده گذاشتیم سپس آن را با ده شب دیگر تکمیل نمودیم به این ترتیب میعاد پرودگارش با او چهل شب شد و «موسی به برادرش هارون گفت جانشین من در میان قوم من باش...»[۳]

اما بنی اسراییل خلافت و جانشینی هارون را نادیده گرفتند و به وصیت و هدایت موسی عمل نکردند و راه کفر و شرک و بت پرستی و گوساله پرستی را در غیاب موسی در پیش گرفتند چنان که قرآن نقل می‌کند:

«قوم موسی بعد از (رفتن) او (به میعاد گاه خداوند) از زیور آلات خود گوساله‌ای ساختند ... هنگامی که موسی خشمگین و اندوهناک به سوی قوم خود بازگشت گفت پس از من بد جانشینانی برایم بودید (و آیین مرا ضایع کردید) ... (هارون گفت) فرزند مادرم این گروه مرا در فشار گذاشتند و نزدیک بود مرا به قتل برسانند...»[۴]

آیا کفر و شرک بنی اسرائیل و نبود انسان‌های صالح نزد آنان به خاطر کوتاهی موسی و هارون در هدایت آنها بوده است یا به خاطر آن بوده که خود بنی اسرائیل از هدایت آن دو پیامبر بهره نگرفتند.

این سخن در مورد صحابه پیامبر هم است که جز تعداد اندکی از آنان کسی بر عهد و پیمانش با خداوند و رسولش ثابت قدم نماند و آن تعدادی هم که ثابت بودند، به اندازه‌ای نبودند که بتوانند مانع ظلم‌هایی شوند که به اهل بیت پیامبر وارد شد.

در کتاب‌های حدیث اهل‌سنت، روایت مشهور و متواتری با این مضمون از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل شده است که فرمود: «فاطمه پاره تن من است؛ هر کس او را بیازارد مرا آزرده است».[۱]

این روایت توسط بسیاری از صحابه نقل شده و در کتب حدیثی فراوانی مندرج است. علمای اهل سنت نتایج مختلفی از این حدیث گرفته‌اند:

ابن‌حجر عسقلانی، پس از نقل این حدیث می‌گوید: «آزار و اذیت فاطمه سلام‌الله‌علیها حرام است، زیرا هر چیزی که او را آزرده خاطر کند، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله را آزرده خاطر می‌کند ...».

سپس نتیجه می‌گیرد که آنچه تاریخ گذشته به ما یادآوری می‌کند، این است که جزای آن کس که زهرا سلام‌الله‌علیها را بیازارد، گرفتاری در دنیاست و البته عذاب او در آخرت شدیدتر خواهد بود.[۲]

سمهودی پس از نقل این حدیث می‌گوید: «روشن است که نه تنها فاطمه سلام‌الله‌علیها پاره تن پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله است، بلکه اولاد حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها همچون بضعه فاطمه‌اند».[۳]

مناوی می‌گوید: «سهیلی با این حدیث استدلال می‌کند که هر کس فاطمه سلام‌الله‌علیها را دشنام دهد، کافر است.

(چراکه به معنی بغض او نسبت به آن حضرت است و خداوند چنین کسی را دشمن می‌دارد) هم‌چنین فاطمه سلام‌الله‌علیها از ابوبکر و عمر نیز برتر است».[۴]

عایشه می‌گوید: «جز پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله، احدی را برتر از فاطمه سلام‌الله‌علیها ندیدم».[۵]

آلوسی می‌گوید: «افضلیت فاطمه سلام‌الله‌علیها بر همه زنان، حتی بر عایشه نیز ثابت است؛ ... به نظر من، برترین زنان عالم، فاطمه سلام‌الله‌علیها است، سپس مادرش خدیجه، سپس عایشه!» «اینکه پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود: دو سوم دین خود را از عایشه بگیرید، بر فرض صحت، دلیل بر برتری او بر حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها نیست، زیرا پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌دانست که دخترش مدت زیادی زنده نمی‌ماند.

اگر می‌دانست که زهرا سلام‌الله‌علیها بیشتر عمر می‌کند، چه بسا می‌گفت که تمام دین خود را از زهرا سلام‌الله‌علیها بگیرید! نگفتن این کلام در حق کسی که عقل و نقل دلالت بر علم او می‌کند، دلالت بر مفضول بودنش ندارد.[۶]

ابن‌حجر عسقلانی می‌گوید: «افضلیت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها بر تمام زنان دوران خود و بعد از خود، در حدیث نبوی آمده است که ایشان سرور زنان دو عالم است و در کمال، احدی از زنان امت اسلام با او شریک نیست».[۷]

وی می‌نویسد: گفته شده که بر افضلیت حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها اجماع صورت گرفته است و اختلاف پس از ایشان، بین حضرت خدیجه و عایشه است.[۸]

مالک بن انس هم گفته است که در فضیلت، هیچ کسی را بر پاره تن رسول الله، حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها، ترجیح نمی‌دهم.[۹]

سیوطی چند حدیث درباره «چهار خانم برتر عالم» نقل می‌کند که در یکی از این احادیث آمده، حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها برتر آنان، از حیث علم است.[۱۰]

حاکم نیشابوری نیز پس از نقل این روایت می‌گوید: «این روایت صحیح را صحیح بخاری و مسلم نقل نکرده است و تنها در صحیح مسلم روایت «خیر نساء العالمین اربع» بیان شده است». در حالی که روایت مذکور از صحیح مسلم حذف شده است.

از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله نقل شده است: «دخترم را فاطمه نامیدم، زیرا که خداوند او و دوستدارانش را از آتش جهنم دور کرده است».[۱۱]

مناوی و سیوطی از عالمان انساب نقل می‌کنند که نسب پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله جز از نسل حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها منقرض شد[۱۲].

ابن‌عباس نقل کرده که پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود: «تمام پیوندهای نسبی و سببی در قیامت بریده می‌شود، مگر رابطه سببی و نسبی با من». بنابراین تنها پیوند سببی یا نسبی با حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها در قیامت برقرار است.

عالمان اهل سنت، تأیید کرده‌اند هنگامی‌که آیه ۲۶ سوره اسراء نازل شد، پیامبر اکرم فدک را به حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها بخشید و ازجمله آن علما ابوبکر بزار، ابویعلی موصلی، ابن ابی‌حاتم رازی، ابن مردویه، حاکم نیشابوری، طبرانی، هیثمی، و سیوطی هستند.

ابن ابی‌الحدید از استاد خود -ابوجعفر- و عبدالجبار نقل می‌کند که اگرچه رفتار خلفا در پس ندادن فدک به حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها بر طبق شرع بوده، ولی احترام حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها و مقام او، لحاظ نشد.[۱۳]

زمخشری هم ماجرای مباهله را برترین فضلیت اصحاب کساء می‌داند.[۱۴]

رفتار پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نسبت به حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها چنان محترمانه بود که عایشه با تعجب نقل می‌کند: «هرگاه فاطمه سلام‌الله‌علیها بر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله وارد می‌شد، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله به او خوش‌آمد می‌گفت و به سوی او می‌رفت و دستش را می‌گرفت و می‌بوسید و او را در جای خود می‌نشاند».[۱۵]

پی‌نوشت:

[۱]. «تواتر روایت «فاطمة بضعة منی ...»

[۲]. فتح الباری، ابن حجر، ج۷، ص۱۰۵و۱۰۶.

[۳]. فیض القدیر، مناوی، ج۴، ص۴۲۱.

[۴]. همان.

[۵]. الاصابة فی تمییز الصحابه، ابن حجر، ج۸، ص۱۵۸.

[۶]. روح المعانی، آلوسی، ج۳، ص۱۵۶.

[۷]. فتح الباری، ابن حجر، ج۷، ص۱۰۵و۱۰۶.

[۸]. همان، ص۱۰۹.

[۹]. مرقاة المفاتیح شرح مشکاة المصابیح، ملاعلی قاری، ج۱۱، ص۲۹۲.

[۱۰]. الدر المنثور، سیوطی، ج۳، ص۵۴۰.

[۱۱]. فرائد السمطین، جوینی شافعی، ج۲، ص۴۸ و ۵۸.

[۱۲]. اتحاف السائل بما لفاطمه من المناقب والفضائل، مناوی، ص۹۵ و ۹۶ و الثغور الباسمه، سیوطی، ص۸۸.

[۱۳]. شرح نهج‌البلاغه، ابن ابی‌الحدید، ج۱۴، ص۳۳۴.

[۱۴]. الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، زمخشری، ج۱، ص۵۶۶.

[۱۵]. المستدرک، حاکم نیشابوری، ج۳، ص۱۶۷ و ۱۶۸.