مجموعهای از خصوصیات مثبت و برجسته شهید آیتالله سیدابراهیم رئیسی را بر اساس بیانات رهبرِ شهید انقلاب اسلامی مرور شده است. این ویژگیها از نگاه رهبر شهید، الگوی عملی و رفتاری رئیس قوه مجریه معرفی شدهاند؛ الگویی که شهید رئیسی بهطور کامل دارا بود.
رهبرِ شهید انقلاب، در آخرین دیدار اعضای دولت سیزدهم، برخی از خصوصیّات شهید رئیسی را بیان کردند و فرمودند: «من این موارد را گفتم برای اینکه اینها ثبت بشود به عنوان یک الگو؛ معلوم بشود کسی که رئیس قوّهی مجریهی یک کشور است، می تواند مجموعهی این خصوصیّات عملی و فکری و قلبی و مانند اینها را با همدیگر داشته باشد و دنبال کند ــ می شود، میتواند ــ که ایشان بحمداللّه داشت.» ۱۴۰۳/۴/۱۷
* مردمی بودن
«یکی از مهمترین خصوصیّات آقای رئیسی مردمی بودن بود. برای همهی ماها، برای دولتها و رؤسای دولتها، برای اعضای دولتها، این باید الگو باشد. ایشان به مردم اعتنا می کرد، برای مردم احترام قائل بود، در بین مردم حضور پیدا می کرد، لمس می کرد حقایق را با حضور در میان مردم، حرفهای آنها را میشنید و نیازهای آنها را محور برنامهریزیهای خودش قرار میداد. ... محور برنامهریزیها و اقدامها و کارها و شاخصهایی که مورد نظر ایشان بود، حلّ مشکلات مردم بود.» ۱۴۰۳/۴/۱۷
البتّه «مردمی بودن مقولهی گستردهای است و جلوههایی دارد. یک جلوه ... رفتن میان مردم و شنیدن بیواسطه از مردم است؛ این حرکت بسیار خوب و مستحسنی که ... جناب آقای رئیسی انجام دادند که رفتند خوزستان در میان مردم، با مردم، از آنها شنیدند، با آنها حرف زدند.» ۱۴۰۰/۰۶/۰۶
همچنین یکی از توفیقات ایشان سفرهای استانی بود: «این خیلی حادثهی درخشانی است، حادثهی مهمّی است. اینکه ۳۱ سفر در ۱۱ ماه انجام بگیرد به سرتاسر کشور، نقاط محروم، دورافتاده، صحنههای کمنظیری اتّفاق بیفتد و دیده بشود از همدلی صادقانهی با مردم و نظارت میدانی به مسائل گوناگون مردم، خیلی چیز مهمّی است.» ۱۴۰۱/۰۶/۰۸
* رعایت تعامل و عزّتمندی در سیاست خارجی
یک نکتهی برجستهی دیگر ایشان این است که «در سیاست خارجی دو خصوصیّت را ایشان با هم و در کنار هم رعایت میکرد: یکی تعامل، یکی عزّتمداری و عزّتمندی. ایشان اهل تعامل بود. ... به اصل ارتباط، ایشان عقیده داشت. ... اولویّتها را در این زمینه رعایت می کرد؛ مثلاً یکی از اولویّتها همسایگی بود که ایشان به مسئلهی همسایگی اهمّیّت می داد.» ۱۴۰۳/۴/۱۷
علاوهبراین، ایشان «در مسائل خارجی، از فرصتها به بهترین وجهی استفاده کرد. اینهمه تحرّک خارجی و سفر خارجی آثار ارزشمند و بابرکتی برای کشور داشت، هم برای امروز کشور، هم برای فردای کشور. ایران را در چشم رجال سیاسی دنیا بزرگتر و برجستهتر کرد. انقلاب اسلامی را، ملّت ایران را، در بیانات خود و در اظهارات خارجی خود، درست تعریف کرد و شناساند.» ۱۴۰۳/۰۳/۱۴
* معتقد به تواناییهای داخلی و دارای اهتمام به طرحهای بزرگ
خصوصیّت دیگر این بود که «ایشان به تواناییهای داخلی واقعاً اعتقاد داشت. ... یعنی قبول داشت که ما خیلی از مشکلات کشور را یا اکثر مشکلات کشور را یا به یک صورت همهی مشکلات کشور را می توانیم با تکیهی به ظرفیّتهای داخلی حل کنیم؛ و لذا دنبال این کارها هم بود.» ۱۴۰۳/۴/۱۷ بر همین اساس بود که دولت ایشان «جامعه را از حالت چشمانتظاری و نگاه به بیرون خارج کرد؛ از این حالت که همیشه منتظر باشیم ببینیم دیگران دربارهی ما چه میگویند، چه تصمیم میگیرند، چه کار میخواهند بکنند.» ۱۴۰۱/۰۶/۰۸ یک ویژگی دیگر ایشان «اهتمام به طرحهای بزرگ بود. به طرحهای سنگین اهتمام داشت؛ مثلاً فرض کنید مثل همین انتقال آب از دریا به چند نقطه یا مثلاً در همین مسئلهی آب، انتقال آب از راههای دور به شهرهایی که مدّتها بود در انتظار آب بودند؛ ایشان مسئلهی شُرب اینها و کشاورزی اینها را حل کرد. طرحهای گوناگونی از این قبیل داشت.» ۱۴۰۳/۴/۱۷
* زنده کردن امید و اعتماد در مردم و اهتمام به طرحهای بزرگ
ویژگی دیگر ایشان «زنده کردن امید و اعتماد در مردم» ۱۴۰۱/۰۶/۰۸ بود. «مجموع عملکرد دولت ــ چه شخص رئیسجمهور محترم، چه مسئولین در بخشهای مختلف ــ به مردم این احساس را داد که دولت وسط میدان است، مشغول کار است، دارد تلاش می کند و برای آنها خدمت می کند، می خواهد خدمترسانی بکند؛ این [کار]، امید مردم را و اعتماد مردم را تا حدود زیادی احیا کرد.» ۱۴۰۱/۰۶/۰۸ ویژگی بعدی شهید رئیسی اهتمام به طرحهای بزرگ بود؛ «که آقای مخبر هم بحق اشاره کردند ــ اهتمام به طرحهای بزرگ بود. به طرحهای سنگین اهتمام داشت.» ۱۴۰۳/۴/۱۷
* صراحت در اعلام مواضع انقلابی و دینی
یک خصوصیّت درسآموز که در شهید رئیسی وجود داشت «صراحت در اعلام مواضع انقلابی و دینی بود. دوپهلو حرف زدن و ملاحظهی این را کردن که اگر ما مواضع انقلابیمان را صریح بیان کنیم، فلان آدم، فلان دسته، فلان شخصیّت ممکن است ناراحت بشوند، این ملاحظات را ایشان نداشت؛ یعنی مواضع انقلابی خودش را، همان که به آن معتقد و پابند بود، ایشان صریح بیان می کرد.» ۱۴۰۳/۴/۱۷ و «به لبخند دشمن اعتماد نمی کرد. اینها ارزش است، اینها درس است؛ هر کدام از اینها برای سیاستمداران ما، برای رؤسای جمهور آیندهی ما، برای کسانی که در یک بخشی مورد اعتماد ملّت قرار می گیرند، یک سرمشق است.» ۱۴۰۳/۴/۱۷
* خستگیناپذیری از کار و تلاش بیوقفه در خدمت به مردم
یک نقطهی برجستهی دیگر ایشان «خستگیناپذیری از کار بود.» ۱۴۰۳/۴/۱۷ «همهی مدّت مسئولیّت این انسان بزرگوار و فداکار، چه در دوران کوتاه ریاست جمهوری و چه پیش از آن، یکسره به تلاش بیوقفه در خدمت به مردم و به کشور و به اسلام سپری شد. رئیسی عزیز خستگی نمیشناخت.» ۱۴۰۳/۰۲/۳۱ «من مکرّر ایشان را توصیه میکردم به اینکه یک قدری استراحت کند. ... ایشان همیشه می گفت من از کار خسته نمی شوم، واقعاً هم کأنّه خسته نمی شد؛ آدم تعجّب می کرد. نصفهشب از سفر خارجی برگشته، صبح در فلان نقطهی مثلاً کرج یا فلانجا با مردم دیدار عمومی دارد یا جلسه می گذارد برای مسائل مختلف!» ۱۴۰۳/۴/۱۷ به طوری که «همه اعتراف کردند که مرد کار بود، مرد عمل بود، مرد خدمت بود، مرد صفا و صداقت بود ... شب و روز نمیشناخت. در خدمتگزاری به کشور، یک نصاب تازهای را به وجود آورد.» ۱۴۰۳/۰۳/۱۴
* ناسپاسیها و زخمزبانها مانع تلاش شبانهروزی ایشان نمی شد
خصوصیّت ممتاز دیگر ایشان «مأیوس نشدن از زخمزبانها بود. این نقطهضعفِ خیلی از ماها است که تا یک کسی زبانش به انتقاد از ما می چرخد، فوراً یا دلمان می شکند یا اوقاتمان تلخ میشود یا بدمان میآید که چرا مثلاً از ما ناسپاسی شد، و از کار می مانیم؛ خیلی اوقات اینجور است؛ همیشه دوست داریم از ما تعریف کنند. ایشان نه؛ زخمزبان هم زیاد به ایشان می زدند، [امّا] مأیوس نمی شد.» ۱۴۰۳/۴/۱۷ چون «برای او صلاح و رضایت مردم که حاکی از رضایت الهی است، بر همه چیز ترجیح داشت؛ ازاینرو، آزردگیهایش از ناسپاسی و طعن برخی بدخواهان، مانع تلاش شبانهروزیاش برای پیشرفت و اصلاح امور نمیشد.» ۱۴۰۳/۰۲/۳۱
* منش اخلاقی داشتن و اهل ذکر و دعا بودن
یک نکتهی دیگر در خصوصیّات رئیسجمهورِ شهید «منش اخلاقی ایشان بود؛ جدّاً متواضع بود، جدّاً بردبار بود. ... اهل مدارا بود با کسانی که اختلاف نظر داشتند؛ چه اختلاف نظری، چه اختلافات نظریای که منتهی می شد به اختلاف عملی در عرصه... ایشان میآمد به بنده هم می گفت، مطرح میکرد، مواردی را ذکر میکرد، اوقاتش هم تلخ می شد، امّا در عین حال ایشان با آن طرفهای مورد نظر با مدارا رفتار می کرد.» ۱۴۰۳/۴/۱۷ و «به کسانی که به خود او بدی کرده بودند، با کرامت برخورد میکرد؛ به کسانی که حتّی به او اهانت کرده بودند، پاسخ تند، پاسخ زشت، پاسخ عصبی نمی داد.» ۱۴۰۳/۰۳/۱۴
یک خصوصیّت دیگر هم این است که «ایشان اهل ذکر و توسّل و دعا بود ... اهل گریه بود و دلش روشن بود و قلباً با عالم غیب مرتبط بود؛ و همین ها است که انسان را نجات میدهد، انسان را پیش می برد.» ۱۴۰۳/۴/۱۷
