روز جهانی قدس یادگار بنیان گذار کبیر انقلاب، روز فریاد امت اسلام و سایر آزادیخواهان جهان برای آزادی فلسطین از چنگ اشغالگران صهیونیست است، در این روز فریاد آزادیخواهی در دنیا طنین انداز می شود و مردم و مبارزان فلسطینی با دلگرمی و پشتیبانی ملل مسلمان و آزادیخواه جهان و رمی جمره شیطان بزرگ اسرائیل غاصب را سنگ باران می کنند.

مردم مسلمان و روزه دار شیعه و سنی سیستان و بلوچستان نیز همگام با سایر مسلمانان جهان در آخرین جمعه ماه مبارک رمضان با حضور پرشور و گسترده و با وحدت مثال زدنی در راهپیمایی حمایت از ملت مظلوم فلسطین شرکت کرده و یک صدا  فریاد حمایت از فلسطین و فلسطینیان  سرداده و نفرت و انزجار خود را از آمریکا و صهیونیست غاصب اعلام کردند.

مرزداران دلاور و از جان گذشته شیعه و سنی سرزمین نخل و آفتاب که وحدتشان به نماد اسلام تبدیل شده است امروز نیز همچون سایر صحنه های انقلاب با حضور پر رنگ در راهپیمایی روز قدس آمادگی خود را در حمایت از مردم مظلوم فلسطین و همه مظلومان جهان اعلام کرده و فریاد زدند تا آزاد سازی قبله گاه نخست مسلمانان دست از این حمایت برنمی دارند.

یکی از بانوان زاهدانی شرکت کننده در این مراسم، حضور در راهپیمایی روز قدس را تکلیف ملی، شرعی و دینی دانست و اظهار داشت: مردم شیعه و سنی سیستان و بلوچستان امسال نیز با حضور گسترده و یکپارچه در راهپیمایی روز قدس پاسخ دندان شکنی به دشمنان اسلام و انقلاب اسلامی دادند و به کوری آمریکا و صهیونیست دوشادوش هم اتحاد و برادری خود را یک بار دیگر به جهانیان نشان دادند.

راضیه سرحدی افزود: این راهپیمایی تلنگری به وجدان بشریت و دفاع از مظلومان جهان و پیام روشنی به آمریکا، صهیونیست‌ها و عربستان است.

دیگر شهروندان زاهدانی نیز گفتند: ما شیعه و سنی سیستان و بلوچستان به تبعیت از امام راحل (ره) با حضور حماسی و پرشور در راهپیمایی روز قدس شرکت کردیم تا حمایت خود را نه تنها از فلسطین بلکه از همه مظلومان جهان در برابر زیاده خواهی‌های مستکبران و ظالمان عالم اعلام کنیم.

عبدالحمید برهان زهی با بیان اینکه قلب مسلمانان از جنایت‌های صهیونیستها در فلسطین به درد آمده است اظهار داشت: حضور گسترده مردم در این راهپیمایی مایه دلگرمی برادران و خواهران ما در فلسطین است تا با تحقق وعده الهی بزودی شاهد از بین رفتن رژیم غاصب باشیم.

وی خاطر نشان کرد: حمایت از مردم مظلوم فلسطین و مقابله با سلطه گری استکبار و رژیم صهیونیستی یک راهبرد اساسی برای تمامی مسلمانان و آزادیخواهان جهان است.

بانوی کهنسالی که به اتفاق نوه اش در راهپیمایی شرکت کرده بود، گفت: با بدنی رنجور اما سراسر امید به آزادی قدس شریف در راهپیمایی این روز شرکت کرده ام تا بگویم ملت ایران تا جان در بدن دارد از آرمان خود برای حمایت از مظلومان جهان دست بر نمی‌دارد.

زهرا صبوری افزود: نامگذاری آخرین جمعه ماه مبارک رمضان از سوی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران به نام روز قدس چراغ راهی بود برای تمام کشورهای اسلامی که هر ساله پر شور تر از گذشته از آن استقبال می‌کنند.

یکی از برادران اهل سنت نیز گفت: روز قدس یادگار ماندگار و تدابیر اندیشمندانه حضرت امام خمینی (ره) برای زنده نگه داشتن روحیه ظلم ستیزی و ظلم ناپذیری مسلمانان در مقابل استکبار است.

عبدالغفور شه بخش افزود: امروز شاهد حضور گسترده مردم روزه دار و خداجوی سیستان و بلوچستان در این راهپیمایی هستیم که این امر ضمن نشان دادن وحدت ملی و دینی نمایش بسیج مسلمانان در مقابل استکبار و صهیونیست است.

بنا بر این گزارش، مردم مومن و روزه دار شیعه و سنی شهرستانهای مختلف زابل، هیرمند، زهک، هامون، نیمروز، خاش، میرجاوه، ایرانشهر، سراوان، سیب سوران، مهرستان، دلگان، بمپور، فنوج، قصرقند، نیکشهر، سرباز، کنارک و چابهار سیستان و بلوچستان با حضور باشکوه و کم نظیر خود در راهپیمایی روز جهانی قدس یک صدا و متحد شعار مرگ بر آمریکا و مرگ اسرائیل سرداده و حمایت خود را از فلسطین و مردم مظلوم و تحت ستم آن اعلام کردند.

نماینده رهبر شعیان نیجریه گفت: نیجریه از ایران چیزهای مختلفی آموخته است و اهتمام ورزیدن به جهان اسلام و انسانیت را از ایرانیان یاد گرفته است.

شیخ محمد شعیب در همایش بین‌المللی مقاومت اسلامی در گام دوم انقلاب در گرگان اظهار کرد: امروز قضیه فلسطین مختص به بخشی از دنیا نیست و کشورهای مختلف جهان اعم از آفریقا، نیجریه و ... در دفاع از مردم مظلوم فلسطین راهپیمایی داشتند.

وی تصریح کرد: امروز راهپیمایی در کشور نیجریه در حال برگزاری است و نیجریه از ایران چیزهای مختلفی آموخته است و اهتمام ورزیدن به جهان اسلام و انسانیت را از ایرانیان یاد گرفته است.

نماینده رهبر شیعیان نیجریه تصریح کرد: در ۲۰۰ سال پیش ما حکومت اسلامی داشتیم و غربی‌ها دیدند که اگر براساس احکام اسلام این کشور عمل کنند، نمی‌توانند فرهنگ خود را اشاعه دهند و لذا فرهنگ اسلامی را از بین بردند.

شعیب گفت: شیخ زکزاکی ۴۰ سال گذشته در راستای احیای فرهنگ اسلامی تلاش کرده و بیان کردند اگر اینگونه عمل نکنیم در آینده کسی نمی‌تواند به مسجد برود و یا نماز بخواند و در آن سال‌ها انقلاب اسلامی به پیروزی رسید.

وی یادآور شد: شیخ زکزاکی در آن زمان به دیدار امام (ره) آمدند و پرچم دین مبین اسلام که دین انسانیت است را از امام (ره) آموختند و در نیجریه ترویج کردند.

نماینده رهبر شیعیان نیجریه خاطرنشان کرد: بر این اساس در سال‌های گذشته سه فرزند شیخ زکزاکی را در راهپیمایی روز قدس به شهادت رساندند و با ایستادگی شیخ زکزاکی نتوانستند به نتیجه‌ای که می‌خواستند، دست یابند.

شعیب بیان کرد: شیخ زکزاکی شهادت فرزندان خود را قربانی روز قدس می‌داند و بیان کردند که آماده است فرزندانش را قربانی روز قدس کند.

رسانه‌های معاند در چند روز گذشته با هجمه به علمای اهل سنت و توهین به آنان به دلیل حضور در ضیافت افطاری رئیس جمهور، طرح تخریب علمای اهل سنت را کلید زده‌اند که این اقدام با واکنش برخی علمای اهل سنت مواجه شده است.

به دنبال شرکت فرهیختگان و علمای اهل سنت در ضیافت افطاری ریاست جمهوری و هجمه‌ای که از سوی برخی جریان‌های افراطی و رسانه‌های معاند نسبت به شرکت اهل سنت در این افطاری صورت گرفت، آخوند عبدالحی میرزا علی امام جمعه اهل‌سنت شهر آق‌قلا و مشاور استاندار گلستان که خود نیز از سخنرانان این ضیافت بود، به هجمه‌های ضدانقلاب و وابستگان به جریان های انحرافی واکنش نشان داد.

وی گفت: چنین نشست هایی باید برگزار شود چراکه این خواسته قشر سیاسی و فرهنگی و دینی اهل سنت است که حتما با مسئولان نظام نشست و برخاست داشته باشند و خواسته هایشان را به گوش مسئولان برسانند؛ این نشست ها هم برای اهل سنت و هم شیعه و هم برای نظام مقدس جمهوری اسلامی بسیار مفید است، به همین جهت عکس العمل شبکه‌های معاند را در پی داشته است.

امام جمعه اهل‌سنت آق‌قلا افزود: آنها نمی خواهند ما با مسئولان نظام و برادران تشیع ارتباط و همفکری داشته باشیم؛ دشمنان می‌خواهند از آب گل آلود ماهی بگیرند، برخی از این‌ها از جانب انگلیس و آمریکا حمایت می‌شوند و شاید خودشان هم متوجه این اشتباه نباشند و نمی دانند که تیشه به ریشه اسلام می زنند.

آخوند میرزا علی تصریح کرد: این ضیافت همانند سالهای پیش به خوبی برگزار شد، عزیزان اهل سنت که در ایران اسلامی زندگی می کنند، هم کشورشان و هم نظام و انقلاب، امنیت و رهبرشان را دوست دارند؛ لذا آنها از رسانه ها، شبکه ها، جریان‌ها و عناصر معاند که اقدام به اختلاف‌افکنی میان وحدت برادران شیعه و سنی می‌کنند، بیزارند و در عمل تابع رهبر معظم انقلاب هستند.

وی خاطر نشان کرد: خواسته دشمن این است که میان اهل سنت و برادران شیعه فاصله بیاندازد؛ ما با آمد‌نیوز، سهاب، کلمه، وصال و هر شبکه و فرد و گروه دیگری که بخواهد میان مسلمانان اختلاف ایجاد کند، مخالفیم و خواهان اتحاد مسلمانان در ایران اسلامی و جای جای جهان اسلام هستیم چراکه اتحاد بین مسلمانان برای ترویج دین اسلام ضروری است.

به دعوت احزاب سیاسی و مقاومتی روز یکشنبه نشستی تحت عنوان «متحد علیه معامله قرن» در لبنان برگزار شد.

این نشست پس از آن برگزار می‌شود که منامه قصد دارد در 25 و 26 ژوئن (ماه آینده) نشستی اقتصادی برگزار کند؛ اقدامی که گام اول اجرای طرح موسوم به معامله قرن به شمار می‌رود.

«عباس زکی» عضو کمیته اجرایی سازمان آزادیبخش فلسطین «ساف» در این نشست اعلام کرد: رسیدن اسرائیل به قله افراط‌گرایی به دلیل نامحدود دولت آمریکا از آن است.

وی ضمن اعلام آنکه طرحی که اکنون مطرح شده «راه‌حل» نیست بلکه طرحی برای نابود مسأله فلسطین است، افزود: آنچه امروز در جریان است تجدید توافقنامه «سایکس‌-پیکو» است؛ معامله قرن فقط برای فلسطین نیست بلکه تمام منطقه تجزیه خواهد شد.

سایکس‌-پیکو در نهم می 1916 میان بریتانیا و فرانسه بسته شد؛ رهاورد این توافق استعماری علاوه بر تقسیم منطقه به پنج قسمت، کاشت رژیم صهیونیستی بود.

زکی ادامه داد: اگر فلسطین، اشغال شده باقی بماند دیگر آرامش و امنیتی در هیچ کشور عربی وجود نخواهد داشت.

«حسن عزالدین» مسئول روابط عربی حزب الله اعلام کرد: در نشست امروز باید صفحه جدیدی باز کنیم که بر سه‌گانه «ارتش، مقاومت و ملت» در تمام منطقه تأکید کند.

وی ضمن قدردانی از مخالفت فلسطینی‌ها با نشست منامه، اعلام کرد: امروز موازنه بازدارندگی آمریکا و ائتلاف مرتجع عربی در منطقه آغاز شده است.

«زیاد النخاله» دبیرکل جهاد اسلامی هم در این نشست گفت: به مسیر مقاومت ادامه خواهیم داد و هرگز از آن عقب‌نشینی نخواهیم کرد. در سایه حملات کنونی برای تخریب چهره ( مقاومت) نیازمند اتحاد کامل و اعلام حمایت از مقاومت هستیم.

«حسین الدیهی» معاون دبیرکل جمعیت الوفاق بحرین اعلام کرد: کسی که از قدس دفاع می‌کند مدافع مکه نیز هست. کسانی که نشست بحرین را طراحی کرده‌اند آماده تجارت برای هر چیزی هستند.

وی ادامه داد: معامله قرن لکه ننگی برای تمام مشارکت‌کنندگان در این طرح است؛ نشست بحرین نسخه جدید بیانیه «بالفور» است و مسئولیت ساقط کردن معامله قرن بر عهده ماست.

بیانیه بالفور، ۲ نوامبر ۱۹۱۷ توسط «آرتور جیمز بالفور» خطاب به «بارون والتر روچیلد» رهبر جامعه یهودیان انگلیس صادر شد و در آن مجوز تاسیس رژیم صهیونیستی به وی داده شد.

الدیهی افزود؛ مسأله فلسطین موضوع اصلی امت است؛ ملت بحرین ساکت نخواهد نشست و به اقدامات در راستای به شکست کشاندن طرح تسویه مسأله فلسطین ادامه خواهد داد.

«اسامه حمدان» عضو دفاتر عربی و اسلامی حماس نیز در این نشست اعلام کرد: معامله قرن مردود است و حقوق ما قابل فروش نیست. پروژه معامله قرن، پایان مسیر تسویه مسأله فلسطین است؛ ما مشارکت هر طرفی در نشست بحرین را محکوم می‌کنیم.

«عبدالملک العجری» عضو دفتر سیاسی انصارالله یمن در این نشست گفت: آنچه امروز شاهد آن هستیم مزایده‌ای علنی بر سر مسأله فلسطین است.

«ابواحمد فواد» معاون دبیرکل جبهه مردمی برای آزادی فلسطین هم اعلام کرد: باید بر تحرک مردمی در فلسطین و هر مکان دیگری متمرکز شویم.

وی افزود: باید به شناسایی رژیم صهیونیستی پایان داد و توافقنامه اسلو را به خاطر مقابله با معامله قرن لغو کرد.

فواد در ادامه بر ضرورت حمایت از مقاومت مسلحانه برای مقابله با معامله قرن و توطئه‌های دیگر علیه امت اسلام تأکید کرد و گفت، باید در واکنش به نشست بحرین، کنفرانس‌های عربی و فلسطینی به صورت همزمان برگزار شود.

بنیان‌گذار موسسه روز جهانی حجاب گفت چالش حجاب برای زنان غیرمسلمان در ماه رمضان را جهت مبارزه با اسلام‌هراسی به راه انداخته است.

در ماه مبارک رمضان، هزاران زن غیرمسلمان از نقاط مختلف جهان در چالش پوشیدن حجاب با هدف مبارزه با اسلام‌هراسی شرکت کردند.

علاوه بر زنان غیرمسلمان، زنان مسلمان زیادی نیز که پیش‌تر حجاب را مورد غفلت قرار می‌دادند در این چالش شرکت کردند.

زنانی در بلاروس، برزیل، کانادا، مالزی، نیوزیلند، انگلیس و آمریکا و هر کجای دیگر جهان در جنبش پوشیدن حجاب در ماه رمضان شرکت کرده‌اند. برخی از افراد شرکت‌کننده در این چالش حتی پا را فراتر گذاشته و ۲۹ یا ۳۰ روز ماه رمضان را روزه می‌گیرند.

«نظمه خان» بنیان‌گذار موسسه روز جهانی حجاب که این چالش را راه‌اندازی کرده است در مصاحبه با این خبرگزاری گفت: «دعوت زنان دارای ادیان مختلف به سر کردن حجاب، موجب عادی‌سازی حجاب می‌شود. از این رو دیگر چیز ناشناسی نخواهد بود که برخی با بی‌اطلاعی از آن بترسند یا آن را به‌عنوان تهدید ببینند».

«اشلی پیرسون» سفیر روز جهانی حجاب که ساکن «آرکانزاس» آمریکا است در این‌باره گفت: «مشارکت در چالش ۳۰ روزه حجاب و روزه گرفتن، خود را جای دیگری گذاشتن است. قصد داشتم یاد بگیرم [حجاب] برای دیگران چگونه است و بفهمم متحمل چه چیز‌هایی شوند».

«سبحان ولچ» مسیحی ارتودوکس شرکت‌کننده در این چالش گفت: «بسیاری از زنان گلایه می‌کنند که این کار زورگویانه است اما من کاملاً مخالفم. من حجاب را به‌عنوان آزادی و رهایی می‌بینم».

نظمه خان که اصالتی بنگلادشی دارد از دوران نوجوانی در نیویورک زندگی می‌کند. او این جنبش را سال ۲۰۱۳ پایه ریزی و اجرا کرد. او از این سال، ۱ فوریه را به‌عنوان روز جهانی حجاب ثبت کرد و ۱۴۰ کشور جهان هرساله در جنبش‌های موسسه روز جهانی حجاب شرکت می‌کنند. این موسسه از سال ۲۰۱۷ به‌عنوان سازمانی غیرانتفاعی ثبت شد و هدف خود را مبارزه با تبعیض علیه زنان مسلمان از طریق آگاهی‌بخشی و آموزش اعلام کرد.

معاون دبیرکل اتحادیه عرب ضمن محکوم کردن تصمیم جدید رژیم صهیونیستی برای ساخت بیش از ۸۰۰ واحد مسکونی در قدس اشغالی، گفت که شهرک‌سازی جدید در راستای تکمیل پروژه شهرک‌سازی در قدس شرقی و مجبور کردن خانواده‌های فلسطینی به مهاجرت است.

«سعید ابو علی» معاون دبیرکل اتحادیه عرب در امور فلسطین و سرزمین‌های اشغالی تصمیم رژیم صهیونیستی برای ساخت بیش از ۸۰۰ واحد مسکونی جدید در اراضی قدس شرقی اشغالی را «به شدت» محکوم کرد.

وی گفت که این تصمیم در راستای تکمیل پروژه شهرک‌سازی در قدس شرقی و آواره کردن خانواده‌های فلسطینی اتخاذ شده است.

ابوعلی بر «غیرقانونی» بودن این اقدامات نژادپرستانه رژیم صهیونیستی که نقض صریح همه قوانین بین‌المللی است، تاکید کرد و افزود: «مواضع جانبدارانه آمریکا از اشغالگری رژیم صهیونیستی و عدم نظارت بین‌المللی، باعث شده که اسرائیل به تجاوزات خود علیه ملت فلسطین ادامه دهد».

وی گفت که عدم رعایت قوانین بین‌المللی باعث شد که «دشمن صهیونیستی،‌ حمله به مقدسات را بر خود جایز بداند و به شهرک سازی‌ها و یهودی‌کردن قدس با سرعت هر چه بیشتر ادامه دهد».

سعید ابوعلی افزود: «تشدید اقدامات اسرائیل به ویژه در صدور مجوزهای ساخت واحدهای جدید مسکونی در چارچوب توسعه طلبی‌های اسرائیل و در مغایرت با قوانین بین‌المللی است».

معاون دبیرکل اتحادیه عرب در امور فلسطین از جامعه بین الملل خواست تا برای توقف شهرک‌سازی‌های رژیم صهیونیستی به سرعت وارد عمل شود و با شهرک‌سازی رژیم صهیونیستی مقابله کند.

اتحادیه اروپا نیز دیروز به شدت تصمیم اخیر رژیم صهیونیستی برای ساخت بیش از ۸۰۰ واحد شهرکی در قدس شرقی را محکوم کرده بود.

اتحادیه اروپا روز شنبه با صدور بیانیه‌ای در واکنش به طرح رژیم صهیونیستی برای ساخت بیش از ۸۰۰ واحد شهرکی در قدس شرقی، تأکید کرد: «اتحادیه اروپا به شدت مخالفت خود را با سیاست شهرک سازی اسرائیل از جمله در قدس شرقی اعلام می‌دارد».

در ادامه بیانیه آمده است: «سیاست شهرک سازی و گسترش آن در قدس شرقی امکان دستیابی به راه حل دو کشوری را تضعیف می‌کند؛ اقدامی که تنها راه حل واقعی برای دست یابی به صلح عادلانه و پایدار به شمار می‌رود».

الله (جل جلاله): الله و اله هر دو از الوهیت مشتق است که معنی آن عبادت است و فرق بین الله و اله اینست که اله برای معبود حق و باطل هر دو استعمال میشود و در شریعت الله به ذاتی گفته میشود که حق باشد ابتداء و انتهاء ندارد، واجب الوجود باشد و خالق هر چیز باشد به هیچ چیز احتیاج نباشد وهمه به او محتاج میباشد، پدر و مادر نداشته باشد و نه اولاد داشته باشد و تمامی صفات اسماء الحسنی در لفظ الله که جلال و کمال خداوند (ج) است در اسم الله موجود است پس اسم اعظم هم همین الله است.

هو: ضمیر واحد مذکر غائب است که به هر چیز راجع میشود، اسم ذاتی خداوند (ج) نیست و به اسم ذات دلالت میکند واستعمال آن برای ذات الله خیلی زیاد در قرانکریم یاد شده است به همین وجه صوفیان کرام به طریقه وظیفه ورد ذکر میکند و انسان را متوجه ذات خداوند (ج) مینماید.

الرحمن (ج): رحمن مشتق از رحمت است که معنای رحمن عام است، رحمت خداوند (ج) شامل حال دوست و دشمن است و لفظ رحیم خاص است پس هر رحمن رحیم نیز میباشد و هر رحیم رحمن شده نمیتواند ولفظ رحیم برای خدا وبنده استعمال میشود اما لفظ رحمن خاص برای خداوند (ج) استعمال میشود، چنانچه خداوند (ج) در آیه 127 سوره توبه در شأن حضرت رسول الله صلی الله علیه وسلم میفرماید: (حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ) حریص است بر هدایت شما مسلمانان مشفق و مهربان است، رحمن اگر چه اسم صفت است اما نظر به کثرت استعمال درجه اسم ذات دارد خداوند (ج) میفرماید: (قل ادعوالله او ادعوالرحمن) اگر الله را میخواهید و یا رحمن هر دو نامهای یک ذات مبارک است، پس از اسم الله اسم رحمن به جای الله آمده است. (الرحمن علی العرش استوی) پروردگار به عرش متصرف و غالب است.

الرحیم: معنی رحیم نسبت به رحمن خاص است یعنی خداوند (ج) به مؤمنین در روز جزاء مهربان است، (وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيمًا) سوره احزاب ایه ۴۳. خداوند (ج) همواره برمؤمنین مهربان است. اکثریت علماء معنی رحمن را نزول نعمت های بزرگ مثل زمین، اسمان، آب، هوا و غیره که خداوند (ج) برای انسان نازل نموده میباشد و معنی رحیم نزول نعمت های کوچک مثلاً مژگان چشم و سوراخ های موی های بدن و غیره میباشد.

الملک: ملک همان ذاتی است که در ذات خود و صفات خود ازهر موجود و غیر موجود بی نیاز باشد و هر موجود وغیر موجود به ذات آن در وجود و عدم و بقاء آن احتیاج باشد و همه موجودات ملک همان ذات باشد و در تمامی مخلوقات خود تصرف کرده میتواند و آن یگانه ذات الله است که به این صفات موصوف است.

القدوس: قدوس از قدس مشتق است معنی آن پاکی است، مطلوب از این اسم مبارک اینست که ذات خداوند (ج) از همه عیوب ونقائص وآفت ها منزه است و پاک است که حضرت رسول الله صلی الله علیه وسلم فرموده : (کل ما خطر ببالک فهو هالک والله غیر ذالک) همه خیال ها که در قلب شما خطور میکند هالک است و خداوند (ج) پاک از خیال و وهم شما است یعنی ذات خداوند (ج) بسیار عالی تر است از آنچه در خیال شما می اید و خداوند (ج) خودش خود را درک میکند.

السلام: خداوند (ج) از نقص سالم و بری است وبه مؤمنان از عذاب سلامتی میدهد و در عمل و اراده از همه خرابی ها و نقائص سلامت است.

المؤمن: خداوند (ج) از هر گونه خوف به امن است و به مخلوق خود امن و امان میدهد.

المهیمن: معنای مهیمن حافظ و حاضر است و آن ذات را گویند که این سه صفت را داشته باشد اول ثواب جزای اعمال به مخلوق میدهد، دوم ذمه وار رزق مخلوق باشد، سوم مرگ وزندگی در قبضه قدرت او باشد و این صفات مختص به ذات الهی بوده در سایر مخلوق پیدا نمیشود.

العزیز: معنای آن قدرت و غلبه بوده و همان ذاتی را گویند که به صفات مخلوق موصوف نمیشود. (فان العزة لله جمعیاً) غلبه و قدرت خاص برای خدا است، امام غزالی ح می گوید: (عزیز ذاتی را گویند که مثل آن ممکن نباشد).

الجبار: جبار ذاتی راگویند که حکم و مشیت آن به هر چیز به قوت جاری باشد که هیچ چیز از حکم آن مانع شده نمیتواند و آن ذاتی یگانه ای الله است که (فعال لمایرید) است.

المتکبر: همان ذات راگویند که جلال وعظمت و کمال خاص برای آن باشد وهمه مخلوق درمقابل آن ذلیل و ضعیف میباشد (رحم الله امراء عرف قدره فلم یتعد طوره) حدیث شریف. ترجمه: خداوند (ج) به کسی رحم نموده که قدر خود را شناخت و از حد نه گذشت.

الخالق: نام همان ذات است که چیزی نیست را هست میکند.

الباری: همان ذات راگویند که در پیداوار آن نقص نباشد.

المصور: آن ذات است که بعد از خلق چیزها به آن شکل و صورت میدهد.

امام غزالی رحمة الله علیه میفرماید: (کسیکه اراده ساختن یک چیز نماید سه درجه دارد: درجه اول اندازه آن تعیین میکند، درجه دوم آنرا ایجاد مینماید و درجه سوم شکل آن میدهد، به درجه اول خالق و به درجه دوم باری و به درجه سوم مصور آنرا میگوید.

الغفار: این اسم مبارک از غفر و غفران مشتق است معنی آن پوشیدن و چیزی در تحت یک شی ماندن را گویند و در این جا معنی غفار پرده پوشی پروردگار است به گناهان بندگان خویش و این رحمت ایزد متعال است که بندگان را به هر گناه نمیگیرد ورنه یکی از بندگان از عذاب خداوند (ج) به امان نمیماند.

القهار: قهار و قاهر صفت همان ذات است که به هر چیز قدرت کامل داشته باشد (وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ) سوره انعام ایه ۱۸. خداوند (ج) به بندگان خود قدرت کامل دارد و نیز قهار ذاتی را گویند که انتقام مظلوم را از ظالم میگیرد و این صفت تنها درذات خداوند (ج) است و بس.

الوهاب: بدون سوال و خواستن مفت بدون عوض کسی را چیزی دادن که مثال آن در دیگر اشیاء نباشد.

الرزاق: مؤجد رزق و اسباب آن و پیدا نمودن اسباب در اشیای حیه که با روح و جسم ان کمک نماید مثلاً غذا ها و علم و معارف.

الفتاح: فتاح همان ذات است که به رحمت و مهربانی آن هر مصیبتی دور میشود و به هدایت آن هر مشکل رفع میشود و به وسیله آن فتح بر دشمنان حاصل میشود.

العلیم: علیم همان ذات است که علم آن به هر چیز محیط میباشد و به خوردی و بزرگی، ظاهر و باطن، ابتداء و انتهاء یک قسم عالم باشد یعنی علم ان به اندازه کامل باشد که فوق تصور و خیال و وهم انسان باشد.

الهی! حق، خیر و عدل که مبادی تو است هیچگاه ودر هیچ جا نه در زمین و نه در آسمان هیچ تغییر پذیر نیست، زیرا این مبادی تو است و پرتوی از صفات زیبا و جاوید ولایتغیر توست و تا ابد پایدار و جاودان است، همین حق و عدالت تو بود که نجم هدایت آن بر انسان درخشاینده اید از دوره نمرود تا زمانه فرعون در تاریکترین ادوار اجتماعی به اثر این نجم هدایت تو بود که ابراهیم مرد فقیری بر یک قوه طاغوتی غالب گردید و موسی طفل اب برده بود که بر فرعون ذوالاوتاد غلبة یافت، کنون در این عصر آتشین و آهن و مادیت هزار ها برده سفید و سیاه نه آنکه آزاده میشوند بلکه ایشان به تخت حکمران ملی میشاند، راست است که همه چیز تغییر پذیر است اما حق وخیر وعدل باقی است از ما به ملایین سپاس و نیایش به حق نثار باشد ما با حق باشیم و حق با ما باشد آمین ثم آمین.

خدایا! نعمت های تو و موهبت های تو آنقدر بلند و برتر و بی شمار است که در مقابل آن ارقام سپاس و حمد و ثناء ما به تو به حساب بیاوریم تا از سپاس ما به تو تعبیر نماید از توان ما نیست بنده عاجز ومحدود به زمان و مکان هستیم علم و درک ما نیز محصور و محاط است، نعمات که بر ما عطاء نموده اید و آن مافوق همه نعمت های توست چگونه به کدام زبان، فکر و بال سپاس انرا به تو اداء نماییم و آن الهام مستقیم توست به روح و قلب ما که بدون احتیاج به علت و معلول سبب و مسببیت به راه راست و مستقیم تو را درک میکند و تو را میخواند و تو را نیایش میکند و آن غریزه خدا جویی است که از بدو پیدایش بشر در روح آن آمیخته اید به ملایین مضاعف سپاس نعمت تو حضرت درگاه تو نثار میکنیم.

القابض: معنای قابض، قبض کننده و بند کننده رزق و ارواح.

الباسط: فراخ کننده رزق و بعضی از علماء گفته است که مطلب از قابض، قبض کننده ارواح و ابسط به معنای انداختن ارواح در اجسام، بعضی از علماء مطلبی را بیان داشته که قابض همان ذاتی است که از حکام و اغنیاء صدقات را قبول میکند و باسط همان ذات است که رزق فقراء و مساکین را وسعت میدهد که گرسنگی و قحطی محو شود و قران کریم نیز همین معنا را تایید میدارد. مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً وَاللَّهُ يَقْبِضُ وَيَبْسُطُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ( سوره بقره آیه 245) كيست آن كس كه به بندگان خدا وام نيكويى دهد تا خدا آنرا براى او چند برابر بيفزايد و خداست كه در معيشت بندگان تنگى وگشايش پديد مى ‏آورد و به سوى او بازگردانده مى ‏شويد، و نیز معنای قابض که دل ها را از ایمان، هدایت و عقل بند مینماید و معنای باسط که دروازه های ایمان و هدایت و رحمت را به انسان باز می نماید.

الخافض، الرافع: این دو اسم مبارک در حدیث آمده و در قران مجید نیست و این هر دو از صفات  فعلی خداوند (ج) است که بعضی از مردم را به انعام و اکرام بلند میسازد که نعمت ایمان وهدایت به ان ارزانی میکند وبعضی را ذلیل میکند که راه ایمان به قلب آن مسدود مینماید.

المعز، المذل: عزت دهنده و ذلت دهنده که در دنیا به مردم ایمان، دیانت، مال و منال دهد و در آخرت جنت و رضای خداوند (ج)، این معنای معز است و معنای مذل که راه هدایت به برخی از مردم بسته نماید و در آخرت مأوای آن دوزخ نماید.

السمیع: معنی آن شنیدن است، معنای سمیع بدون ذریعه از أزل الی أبد شنونده بوده است.

البصیر: مشتق از بصر است که معنای ان بسیار بیننده است که خورد و بزرگ را حتی الثراء ومافوق العرش را بدون از ذرائع از ازل تا أبد میبیند و کیفیت دید خداوند (ج) به خود او معلوم است.

الحَکَم: معنای حکم فیصله کردن است، حَکَم همان حاکم را گویند که فیصله آنرا هیچ کسی رد کرده نمیتواند و پس از حُکم آن حُکم هیچ کسی باقی نباشد، پس خداوند (ج) احکم الحاکمین است که در بین حق وباطل نیک و بد فیصله نموده و هیچکس آنرا تغییر داده نمیتواند و نه برای کس جای حکم باقی است. (لَهُ الْحُكْمُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ) حکم خاص برای خدا است و به سوی وی واپس میگردید.

العدل: معنای عدالت فیصله نمودن با انصاف یعنی خداوند (ج) سراسر عدل و انصاف است ظلم و بی عدالتی در ذات خداوند (ج) نیست.

اللطیف: لطیف ازلطف مشتق است ولطیف همان ذات راگویند که از همه راز ها واحکام واقف بوده و از جهت مکان و زمان مبراء و پاک میباشد و حد و ابتداء و انتهاء نداشته باشد.

لَاتُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ ﴿۱۰۳﴾ سوره انعام. چشمها او را درك نميكند ولي او همه چشمها را درك ميكند و او بخشنده انواع نعمتها و آگاه از همه چيز است.

الخبیر: خداوند (ج) از ذرات عالم و نقاط عالم همه چیز خورد و بزرگ اگاه و واقف است علیم و خبیر تقریباً یک معناء دارد.

الحلیم: حلیم ذات راگویند که نافرمانی آشکار را می بیند و به قهر و غضب نمیشود و با وجود قدرت، سزای آنرا نمیدهد و این رحمت بساء عظیم خداوند (ج) است که گناه ما را میبیند و فوراً ما را نمیگیرد ورنه به روی زمین کسی و هیچ مخلوق نمیماند. وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ مَاتَرَكَ عَلَيْهَا مِنْ دَابَّةٍ وَلَكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً وَ لَا يَسْتَقْدِمُونَ ﴿۶۱﴾ سوره النحل.  واگر خداوند مردم را به سزاى ستم شان مؤاخذه میکرد جنبنده‏ اى بر روى زمين باقى نمى‏ گذاشت ليكن كيفر آنان را تا وقتى معين بازپس مى‏ اندازد و چون اجلشان فرا رسد ساعتى آنرا پس و پيش نمى‏ توانند افګنند.

العظیم: همان ذاتی است که درعظمت و رفعت و مرتبه ای باشد که عقل ازتصور آن عاجز باشد و حد عظمت آن از احاطه خیال و وهم خارج باشد وهمین ذات از کمک غیره بی نیاز باشد و آن ذات الهی است. (الکبریاء ردائی و العظمة اذادی فمن ناذعنی فقسمته ولا أبالی) حدیث قدسی. کبریایی روای من است و عظمت لنگ من است کسیکه درمورد این دو با من جنگ و منازعه مینماید پس من آنرا قطعه قطعه خواهم کرد و پروای آن هم ندارم.

الغفور: معنای آن هدایت بخشنده که پرده پوش بی انتهاء است. وَلَايَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى وَالْمَسَاكِينَ وَالْمُهَاجِرِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۲۲﴾  سوره نور. وسرمايه‏ داران و فراخ ‏دولتان شما نبايد از دادن مال به خويشاوندان و تهيدستان و مهاجران راه خدا دريغ ورزند و بايد عفو كنند و گذشت نمايند مگر دوست نداريد كه خدا بر شما ببخشايد و خدا آمرزنده مهربان است.

الشکور: همان ذات است که به عمل اندک پاداش زیاد میدهد و به عبادت کم ثنای بی انتهاء میکند و آن ذات خداوند (ج) است و شکر بنده همین است که به احسان و انعام دل آن شاد و در قول و عمل ثنای منعم را بجا آورد. وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ ﴿۷﴾  سوره ابراهیم. وآنگاه كه پروردگارتان اعلام كرد كه اگر واقعاً سپاسگذارى كنيد نعمت شما را افزون خواهم كرد و اگر ناسپاسى نماييد قطعا عذاب من سخت‏ خواهد بود.

العلی: معنای این اسم مبارک اینست که مرتبه خداوند (ج) نهایت عالی است و هر چیز به این ذات کبریاء محتاج است و هیچ چیز با وی شریک شده نمیتواند.

الکبیر: ذات خداوند (ج) از هر چیز بزرگ بوده و هست ومیباشد و از هر چیز بی نیاز است و به چیزی احتیاج ندارد همه به وی محتاج است.

الحفیظ: ذات خداوند (ج) ازهمه چیز حفاظت میکند واز تباهی وبربادی آنرا حفظ مینماید.

المقیت: خداند ج پیدا کننده هر نوع رزق روحانی وجسمانی میباشد که به انسان رزق جسمانی و روحی هر دو داده و به ملائک تنها رزق روحانی میدهد.

الحسیب: معنی حسیب کفایت کننده است، خداوند (ج) ذات است که به روز قیامت از مردم حساب میخواهد، امام غزالی صاحب میفرماید: حسیب از حسب مشتق است معنی آن کمال، شرف، مبارک و ذات خداوند (ج) است، وقالوا حسبناالله ونعم الوکیل، میگفتند که پروردگار برای ما کافی است و بهترین کار ساز است.

الجلیل: همان ذات است که حکم آن به تمام مخلوق جاری باشد و باحکم آن هیچ چیز مقابله کرده نمیتواند.

الکریم: خداوند (ج) بدون طلب وخواسته به مخلوق خود نعمت های بی انتهاء اعطاء مینماید.

الرقیب: معنای رقیب اینست که خداوند (ج) نگهبان وانتظام کننده همه مخلوق است و هیچ چیز از حفاظت آن در آسمان و زمین و ما تحت الثراء خارج نمیباشد.

المجیب: قبول کننده دعای بندگان (ادعونی استجب لکم) از من بخواهید خواسته شما را قبول میکنم.

الواسع: به معنای احاطه کننده که علم آن به تمام چیزها محیط باشد وهیچ چیز از دایره علم آن خارج نباشد.

الحکیم: حکیم مشتق ازحکمت است معنای آن صاحب علم کامل وبهترین افعال خداوند (ج) که خالق کون و مکان، آسمان و زمین است وهمه موجودات حیه وغیر حیه را خلق نموده است که در فرد فرد آن حکمت خداوند (ج) ظاهر است که دلالت به وجود خدا و یگانگی میکند.

الودود: این اسم مبارک از اود (محبت کردن) مشتق است واینکه خداوند (ج) با مؤمنان و مؤمنان با وی محبت دارد از این حیث نام او ودود است.

المجید: مجید از مجد مشتق است وبه مالک عزت وشرافت نهایی مجید گفته میشود که از این مقام بالاتر مقام دیگری نباشد و در اسم مجید معنی جلیل، وهاب و کریم نیز موجود است.

الباعث: باعث از بعثت مشتق بوده که معنای آن فرستادن وبرخواستن است، خداوند (ج) همان ذات است که پیغمبران را ارسال نموده که مردم را به توحید خداوند (ج) دعوت مینمودند و در روز قیامت همه مردم از قبور شان برمیخیزانند و نیز همه چیز را از نیست، هست نموده است و زنده شان کرده است.

الشهید: شهید از مشهود مشتق شده که معنای ان حاضر شدن به شهادت دادن را گویند و خداوند (ج) در هر جای وهر مکان حاضر وحضور است. (وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ) سورة حدید آیه 4. هر جاییکه باشید خداوند (ج) با شما ها است. (إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدًا) سورة نساء آیه 32. خداوند (ج) بر هر چیزی گواه است.

الحق: ذاتی که از هرلحاظ وجود آن ثابت باشد و زائل نمیشود وظهور هر چیز به وجود آن مرتبط باشد وختم آن نیز به وجود همان ذات متعلق باشد آنرا حق میگوید و این صفات یگانه در ذات خداوند (ج) است و در دیگر مخلوق نیست.

الوکیل: ذمه دار همه کارهای مخلوق وانتظام همه کارهای بندگان وتسخیر همه چیزها برای انسان که همه این صفات در ذات خداوند (ج) موجود است.

القوی المتین: ذات خداوند (ج) نهایت قوی است که هیچگاه در قوت آن ضعف وکمزوری نمی آید و متین ذاتی را گویند که باوی در قوت مانند نباشد ودر حکم آن هیچ چیز خلل وارد کرده نمیتواند.

الولی: به معنای نصرت دهنده، دوست و کارساز همه امور، الله جل جلاله می فرماید: الله ولی المتقین ُ و میګوید، الله ولی الذین امنوا ُ خداوند (ج) کارساز متقین است وپروردگار دوست و مددگار مؤمنان است.

الحمید: حمید مشتق از حمد است معنای آن ستایش و تعریف کردن خداوند (ج) است که همه صفات کمال و جلال از ان اوست مستحق حمد و ستایش و تعریف است.

المحصی: این اسم مبارک از احصاء مشتق شده است معنای آن همان ذاتی است که از قدرت آن هیچ چیز خارج نبوده و علم او به همه اشیاء محیط است.

المبدئ المعید: مبداء ذات خداوند (ج) است که همه چیز را از نیست به هست آورده، معید همان ذات است که همه مخلوقات را پس از فناء شدن دوباره زنده میکند.

المحی الممیت: محی که درهر چیز زندگی و روح ایجاد کند، الممیت برای هر مرده مرگ پیدا کننده، مقصود  أحیا و أماتت از صفات خداوند (ج) بوده و غیر از خدا هیچ چیز قادر به مرگ و زندگی نیست. هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ُ سوره یونس ایت 56. خداوند (ج) همان ذاتی است که احیاء و امامت میکند وبه سوی او بازګرادنده میشوید.

الحی: ذاتی که ابد در ابد زنده میباشد وهیچ افت بر آن نمی اید و در ازل و ابد به آن فناء عارض نمیشود همانا خداوند (ج) ذاتی است که به غیر از ذات او تعالی همه جهان فناء میشود.

القیوم: قیوم همان هستی ذات خداوند (ج) است که به ذات خود قایم است وبه هیچ چیز محتاج نیست و هیچ چیز بدون وجود او تعالی قائم شده نمیتواند و انتظام همه امور عالم میکند. (اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَالْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَهُ مَافِي السَّمَاوَاتِ وَمَافِي الْأَرْضِ) سورة بقرة آیه 255. خداست كه معبودى جزء أو نيست زنده و برپادارنده است نه خوابى سبك او را فرو مى‏ گيرد و نه خوابى گران آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است از آن اوست.

الواجد: همان ذاتی است که چیزی را اراده کند همان چیز در پیشروی آن موجود است و آن ذات خداوند (ج) است. (وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنَاخَزَائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ) سوره الحجر آیه 21. ترجمه: وهيچ چيز نيست مگر آنكه گنجينه ‏هاى آن نزد ماست وما آنرا جز به اندازه‏ اى معين فرو نمى‏ فرستيم.

الماجد: ماجد ازمجد مشتق است که معنای آن عزت انتهایی بوده، خداوند (ج) از همه موجودات صاحب قدرت و مالک موجودات است.

الواحد الاحد: واحد همان ذات است که در ذات و صفات خود شریک و مانند ندارد، از أحد مقصود این است که هیچ چیز ثانی آن شده نمیتواند ونه کسی جزء آن شده میتواند مثل پدر و اولاد آن.

الصمد: صمد همان ذات است که خلق در وقت حاجت از آن طلب مینماید و همان ذات است که از خوردن و پوشیدن و همه ضروریات بی نیاز باشد، و از همه صفات نقص منزه باشد و آن ذات یگانه خداوند (ج) است.

القادر المقتدر: قادر همان ذات است که حکم آن بدون واسطه جاری باشد و در اجرای همان حکم بی قدرت و ناتوان نباشد و مقتدر همان ذات است که به همه چیز مسلط میباشد، بعضی از علماء در این دو اسم چنین فرق نموده که قادر آن ذات است که از نیست به هست نمودن شی و از هست به نیست آن قدرت دارد و مقتدر آن ذات است که انتظام و اصلاح همه موجودات میکند که به غیر از همان ذات هیچ چیز به مثل او قادر به انتظام و اصلاح نباشد و آن یگانه ذات خداوند (ج) است که به این صفات موصوف است.

المقدم المؤخر: مقدم همان ذات است که اسباب بر مسببات مقدم میکند مثلاً موجودیت پدر بر پسر مقدم میکند و مؤخر همان ذات است که دشمنان خویشرا از قرب خویش دور میکند و در جزای گناهان آنان تأخیر میکند و این یگانه ذات خداوند (ج) است.

الاول الاخر: اول همان ذات است که به همه چیزها مقدم میباشد آخر همان ذات است که بعد از فنای هر چیز باقی باشد. (وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ) سورة الرحمن آیه 27. و ذات باشكوه و ارجمند پروردگارت باقى خواهد ماند، پس ذات خداوند (ج) اول است که ابتداء ندارد و آخر است که انتهاء ندارد. هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿۳﴾ سوره الحدید. خداوند (ج) اول، آخر، ظاهر و باطن است و او به هر چيزى داناست.

الظاهر الباطن: وجود خدا در خلق زمین وآسمان وآفتاب وماه وستاره وهمه موجودات ظاهر است که کارخانه عظیم جهان دلیل به وجود و یگانگی خدا است و آنکه باطن است این چشم و حواس ضعیف ومحدود انسانی از درک  آن ذات قوی و متین عاجز است توان دید در آن ندارد و در روز قیامت خداوند (ج) به مؤمنان ظاهر میشود دیدار آن نصیب مؤمنان میشود و نیز ظهور خداوند (ج) به کشف ویا در خواب برای انبیاء علیهم السلام در دنیا از خصائص انبیاء بوده که در حدیث آمده است: (رأیت ربی فی احسن صورة) من پروردگار خویشرا در صورت و شکل حسن و زیبا دیدم.

الوالی المتعال: والی و ولی تقریباً یک معنی دارد و معنای الوالی اینست که الله ذمه وار همه امور مخلوق و اصلاح آنها است و به حیث مالک همه مخلوق اصلاح آنها را میکند و مطلب از آن حاکم مطلق است که در حکومت وملک آن هیچ چیز و هیچ کس مزاحم شده نمیتواند.

متعال از باب تفاعل است صیغه اسم فاعل است معنای آن خداوند (ج) در عظمت و بزرگی نهایت بزرگ وعالی است که از عقل وادارک بالاتر است واز همه عیوب ونقائص منزه است.

ألبر: معنای ألبر اینست که خداوند (ج) به کسی اراده لطف و مهربانی کند حتمی است که به آن احسان و انعام مینماید، از حضرت موسی علیه السلام چنین حکایت آمده که یک مرتبه به درگاه خداوند (ج) شرف حضور یافتم دیدم که یک شخص به پایه عرش ایستاده از خداوند (ج) سؤال نمودم که این شخص کی بوده که به این درجه عالی رسیده پروردگار ارشاد فرمود: (انه کان لا یحسد عبداً من عبادی علی ما أتیته و کان باراً لوالدیه) در جمله بندگان من این شخص با صاحب مال حسد نمیکردند و با والدین خویش سلوک نیک میکردند.

التواب: معنای آن با وجود غفلت بنده که مرتکب گناه میشود خداوند (ج) به آن توفیق توبه میدهد اگرچه بنده از خطاء باز نگردد باز هم خداوند (ج) تواب است عجز و زاری آنرا قبول میکند. (يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحًا عَسَى رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَعَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ) سوره التحریم آیه 8. ای مسلمانان رجوع کنید بسوی خدا رجوع خالص امید است از پروردگار شما که زائل کند از شما جرم های شما و درآورد شما را به بوستانهای که میرود زیر آن جوی ها.

توبه نصوح ان است که بار دوم همان جرم تکرار نشود، در حدیث مبارک آمده خداوند (ج) میفرماید: اگر انسان گناه نمیکردند ما مخلوق دیگری را پیدا میکردم تا گناه میکردند و از ما طلب مغفرت میکردند اگر گناه انسان نباشد خیلی از صفات خداوند (ج) پوشیده میماند، مثلاً توابیت، عفو، کرم، رحمانیت، رحیمیت وغیره و در حدیث قدسی دیگری آمده که خداوند (ج) میفرماید (من خزانه نهفتة بودم وقتیکه اراده ظهور خود نمودم مخلوق را خلق نمودم).

منتقم: خداوند (ج) دشمنان و طاغوتیان حکم خود را سخت ترین جزا میدهد که رعب وگرفت آن وعذاب آن نهایت سخت میباشد. (وهو شدید العقاب) خداوند (ج) سخت عذاب دهنده است. (وهو شدید المحال) خداوند (ج) گیرنده سخت است.

العفو: خداوند (ج) همان ذات است که گناهان را عفو مینماید و به ان چشم میپوشاند که در روز قیامت عملنامه مؤمنان خالی از گناهان بدست آنها میدهد.

الرؤف: رؤف از رأفت مشتق است معنای آن مهربانی بی نهایت است یعنی مصائب و سختی ها از انسانان و موجودات به کرم و رحم خود دور مینماید.

مالک الملک: خداوند (ج) ان ذات است که هر قسم تصرف در ملک خود کرده میتواند حکم و فیصله آنرا هیچ کس رد کرده نمیتواند، قدرت خداوند (ج) کامل است همه موجودات در مملکت آن است و اوست مختار مطلق.

ذوالجلال والاکرام: یکی از نام های خداوند (ج) است که معنای ان اینست که صفات کمالی خداوند (ج) قدرت وعزت وجلال ان در هیچ چیز و هیچکس نیست ودر مخلوق آن کدام عزت که دارد آنهم ذات خداوند (ج) برایش داده است. (ولقد کرمنا بی ادم) ما بنی ادم را عزت و کرامت داده ایم.

المقسط: مقسط از قسط مشتق است و معنای آن عدل و انصاف است که از ظالم حق مظلوم میخواهد.

الجامع: خداوند (ج) حقایق مختلف باهم جمع میکند و در روز قیامت تمام خلق را باهم جمع مینمایند همچنان اگرچه مخلوق حیه و غیر حیه با هم در ماهیت مختلف است اما خداوند (ج) در دنیا باهم جمع نموده است، گوشت و پوست، استخوان و اعضای دیگر را با هم جمع نموده است، گرمی و سردی در وجود مخلوق حیه جمع نموده است.

الغنی: ذات خداوند (ج) غنی است که در ذات وصفات و افعال خود از سواء خود بی نیاز و غیر محتاج است و همه مخلوق به وی محتاج است.

المغنی: ذات خداوند (ج) همان ذات است که به هیچ چیز و هیچکس حاجت ندارد و حاجات انسانها راتکمیل مینماید (والله الغنی وانتم الفقراء) خداوند (ج) غنی است و شماها فقراء هستید.

المانع: خداوند (ج) ذات است که جسم ومال و منال انسان را از هلاکت نگه میدارد و مانع آفت ها و مصائب میشود.

الضار، النافع: این دو نام خداوند (ج) به قدرت کامل خداوند (ج) دلالت میکند معنای این دو نام این است که خیر وشر همه در دست قدرت خداوند (ج) است. (وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ) یونس آیه 107. واگر خدا به تو زيانى برساند آنرا برطرف‏كننده‏ اى جز او نيست و اگر براى تو خيرى بخواهد بخشش او را ردكننده‏ اى نيست آن را به هر كس از بندگانش كه بخواهد مى ‏رساند و او آمرزنده مهربان است.

النور: معنای این اسم مبارک اینست که الله در همه اشیاء نور و روشنایی است. (الله نور السموات والارض) خداوند (ج) نور اسمانها و زمین است که قدرت وحکمت آن در تمام اشیاء تجلی میکند.

الهادی: معنای این اسم مبارک به بندگان خود هدایت میکند و برای شان راه راست را نشان میدهد. (قَالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطَى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدَى) سوره طه آیه 50. گفت پروردگار ما كسى است كه هر چيزى را خلقتى كه درخور اوست داده سپس آن را هدايت فرموده است.

البدیع: خداوند (ج) ذات است که بدون نمونه هر چیز را خلق نموده است که غیر از خدا یکی از مخلوقات چنین کرده نمیتواند.

الباقی: معنای این اسم مبارک این است که ذات خداوند (ج) برای همیش باقی است فناء ندارد.

الوارث: خداوند (ج) پاک همیشه باقی است وهمه موجودات پس از فناء به خداوند (ج) میماند که مال حقیقی آن است. (انا نحن نرث الارض ومن علیها والینا یرجعون) ما وارث زمین و آنچه در زمین است میباشیم وهمه چیز واپس به ما رجوع میکند.

الرشید: رهنمای تمام بندگان خود است که تدبیر خداوند (ج) بدون مشوره کسی در مخلوق حکمفرما است.

الصبور: بسیار صبر کننده که بندگان خود را به سرکشی و گناه فوراً نمیگیرد، در حدیث شریف است: (لیس احد او لیس لشئ اصبر علی ان یسمعه من الله انهم لیدعون له ولداً وانه یعافیهم و یرزقهم) هیچکس و هیچ چیز از خداوند (ج) صابرتر نیست که ایشان برای خداوند (ج) اولاد میخواهد و خداوند (ج) ایشانرا معاف میکند و رزق میدهد.

در دعای روز بیست و هفتم ماه مبارک رمضان آمده است: «ای خدا، برتری فضیلت شب قدر را روزی‌ام کن، در روایات، راجع به شب قدر اختلافاتی وجود دارد. برخی اولیاء، تمام سال را احیاء می‌گرفتند تا آن شب قدر که معلوم نیست چه وقت است را درک کنند.»

بسم الله الرحمن الرحیم

«اللهمّ ارْزُقْنی فیهِ فَضْلَ لَیلَةِ القَدْرِ وصَیرْ أموری فیهِ من العُسْرِ الی الیسْرِ واقْبَلْ مَعاذیری وحُطّ عنّی الذّنب والوِزْرِ یا رؤوفاً بِعبادِهِ الصّالِحین. »

«خدایا روزی کن مرا در آن فضیلت شب قدر را و بگردان در آن کارهای مرا از سختی به آسانی و بپذیر عذرهایم و بریز از من گناه و بارگران را، ای مهربان به بندگان شایسته خویش. »

آیت‌الله مجتهدی تهرانی در شرح فراز «اللهمّ ارْزُقْنی فیهِ فَضْلَ لَیلَةِ القَدْرِ» می‌گوید: در این بخش از دعا می‌خوانیم، ای خدا، برتری فضیلت شب قدر را روزی‌ام کن. از این دعا برخی احتمال می‌دهند که شب بیست ‌و هفتم ماه رمضان، شب قدر است. در روایات، راجع به شب قدر اختلافاتی وجود دارد. شیعه اعتقاد دارد که به احتمال قوی شب بیست ‌و سوم، شب قدر است و اعمال بیست ‌و سوم مهم‌تر از اعمال شب نوزدهم‌ و بیست‌ و یکم است. شب‌های نوزدهم و بیست‌ و یکم، یک غسل مستحبی دارند؛ اما شب بیست ‌و سوم دو غسل دارد. خواندن سوره‌های «دخان»، «روم» و «عنکبوت» در شب بیست ‌و سوم سفارش شده است.

وی می‌افزاید: برادران اهل تسنن به بیست ‌و هفتم اعتقاد دارند و این شب را احیاء نگه می‌دارند و اعمال شب قدر را به جا می‌آورند. شیعه هم البته شب بیست ‌و هفتم احیاء دارد؛ اما تنها در اول شب.

این استاد اخلاق با بیان اینکه برخی قایل به شب قدر بودن شب نیمه شعبان هستند، ادامه می‌دهد: اندازه‌گیری برنامه‌های ما اعم از سلامتی، عمر طولانی، رفاه، بلا، گرفتاری و هر پیشامدی در شب قدر اتفاق می‌افتد. شبی که مورد اختلاف است و حتی برخی، عید فطر را برای آن قائلند.

این عالم ربانی در ادامه اظهار می‌کند: برخی اولیاء، تمام سال را احیاء می‌گرفتند تا آن شب قدر که معلوم نیست چه وقت است را درک کنند.

آیت‌الله مجتهدی تهرانی درباره جایگاه شب قدر تصریح می‌کند: شب قدر بهترین ایام سال است. ملائکه به اذن خدا به روی زمین می‌آیند تا مقدرات ما را معلوم می‌کنند. ملائکه می‌آیند و دور دل ما می‌گردند؛ اما جای خالی نمی‌بینند که وارد شوند. فرودگاه دل ما برای فرود ملائکه خالی نیست.

وی می‌افزاید: گوشه‌ای از آن جای محبت زن و بچه است. گوشه‌ای از آن جای محبت پول، ریاست و علاقه‌های گوناگون است و به همین دلیل ما فضای خالی در دل نداریم تا ملائکه در آن فرود بیایند.

وی در ادامه در خصوص فراز «وصَیرْ أموری فیهِ من العُسْرِ الی الیسْرِ» می‌گوید: در جمله دوم دعا می‌خوانیم که خدایا امورات من را از سختی به آسانی مبدل کن. ‌ غالب مردم گرفتار هستند. گرفتار همسایه بد، عروس بد، داماد بد و گرفتارهای دیگر و در این دعا از خدا می‌خواهیم که این گرفتاری‌ها و سختی‌ها را برای ما به آسانی مبدل کند.

آیت‌الله مجتهدی تهرانی همچنین در توضیح فراز «واقْبَلْ مَعاذیری» اظهار می‌کند: خدایا عذر من را بپذیر. گاهی کسی از شما غیبت کرده یا در عصبانیت حرفی می‌زند و عذرخواهی می‌کند؛ ما هم با این دعا به در خانه خدا می‌رویم و از او به خاطر کارهایی که انجام داده‌ایم عذرخواهی می‌کنیم. اگر کودکی از پدرش عذرخواهی کند، پدر منقلب می‌شود حالا که ما از خدا عذرخواهی کنیم، خدا بسیار بیشتر از والدین مهربان است و حتماً می‌بخشد.

وی با تاکید بر اینکه همیشه از خدا عذرخواهی کنید، در شرح بخش پایانی دعا می‌گوید: در آخر دعای روز بیست ‌و هفتم ماه رمضان می‌خوانیم «وحُطّ عنّی الذّنب والوِزْرِ یا رؤوفاً بِعبادِهِ الصّالِحین» یعنی، خدایا گناهانم را محور کن. ای خدایی که به بندگان صالحت مهربانی. مهربانی خدا بسیار زیاد است. آدم هرگاه رو به خدا عذرخواهی می‌کند، خدا او را می‌پذیرد ولو اگر یک عمر نا اهل باشد. در گذشته جوان‌های منحرفی بودند که در ایام محرم، امام حسین (ع) از آنها دستگیری می‌کرد و در آخر محرم تمام گناهان خود را ترک می‌کردند. در شب‌های تاریک و در خلوت و تنهایی با خدا صحبت و از او عذرخواهی کنید. خدا دست شما را می‌گیرد و اصلاح می‌شوید.

رؤیت هلال ماه، همواره از موضوعات مورد توجه علما و مراکز دینی بوده است. این موضوع بعضاً موجب اختلافات و تفاوت‌ها در اعلام آغاز و پایان ماه رمضان شده است. به عبارتی هرچند که رمضان ماه رهایی از همه تعلقات است، اما برخی تعصبات باعث شده تا فرهنگ اصیل این ماه به محاق فراموشی برود. در این میان بودند شخصیت‌های برجسته‌ای که سعی داشتند به این اختلافات پایان داده و بر آن فرهنگ اصیل این ماه تاکید دوباره کنند. امام موسی صدر یکی از این شخصیت‌هاست. در این دهه با توجه به فعالیت‌های مؤسسه امام موسی صدر و پژوهشگران و همچنین انتشار مجموعه ۱۲ جلدی و ارزشمند «گام به گام با امام» بسیاری از ایرانیان با نام امام موسی صدر و وجوهی از تفکر او آشنا شده‌اند.

امام صدر از بدو حضور در لبنان، تقریب مذاهب و کاستن از زمینه‌های تفرقه میان مسلمانان را وجهۀ همت خود ساخت. او توانست فرهنگ «گفت‌وگو» میان پیروان ادیان مختلف در لبنان را اشاعه دهد. یکی از تلاش‌هایی او در این زمینه یکسان‌سازی عید رمضان بود که تلاشی عملی برای وحدت اسلامی به شمار می‌رفت. اثر فرهنگی این کارها بعدها خود را بسیار نشان داد. به هر حال اگر شیعه و سنی یک روز را عید سعید فطر بدانند و مشترکاً اعمال عید را به جا بیاورند، مشترکات آنها زیادتر شده و مسأله وحدت شکل واقعی‌تر و عملی‌تری به خود می‌گیرد.

متنی که در ادامه می‌خوانید مصاحبۀ گروه تاریخ شفاهی مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر با دو تن از کارشناسانی است که در زمینه یکسان‌سازی روز عید با امام موسی صدر همکاری داشته‌اند.

حافظ الحجار، سرتیپ بازنشسته و از اهل سنت لبنان درباره امام موسی صدر می‌گوید: «من از طریق یکی از دوستان امام موسی صدر به نام احمد اسماعیل با ایشان آشنا شدم و در جلسات مختلف یکدیگر را می‌دیدیم. سید برای نزدیک شدن فرقه‌های مذهبی به هم تلاش زیادی می‌کرد و ما هم از چنین فکر و حرکتی حمایت می‌کردیم و خیلی دوست داشتیم که از امور اختلافی بین شیعه و سنی رها شویم.»

برادران مسیحی ما وقتی می‌خواهند بچه‌شان را نفرین کنند، می‌گویند: «ان‌شاءالله تو را گم کنیم مثل عید مسلمان‌ها!»

وی در ادامه به موضوع رؤیت هلال ماه شوال اشاره کرد: «یادم هست یک بار سید، به من زنگ زد و گفت که می‌خواهم تو را ببینم. نزد او به مجلس اعلای شیعیان رفتم. گفت: درست نیست ماه رمضان بیاید و تمام شود و یکی بگوید فردا عید است، دیگری بگوید، نه عید نیست. باید کاری کنیم که همه روی یک روز متفق باشیم. امروز با مطالعات فلکی معلوم می‌شود که فلان روز ماه جدید در می‌آید. باید از این امکان برای حل مشکل استفاده کنیم. بعد ادامه داد: شما از دانشگاه یسوعیه فارغ‌التحصیل شدی و مهندسینی در این موضوع می‌شناسی. درخواست من این است که با کمک آن‌ها راهی برای اعلام عید پیدا کنید. گفتم چشم و بر این اساس با بعضی همکلاسی‌های دانشگاهی تماس گرفتم و جلساتی گذاشتیم.»

حافظ الحجار همچنین با اشاره به آشنایی امام موسی صدر با مباحث فلکی گفت: «هر وقت برای جلسه با سید می‌رفتیم، از تسلط او به این مباحث تعجب می‌کردیم. اگر از فیزیک صحبت می‌شد، با فیزیک صحبت می‌کرد؛، اگر بحث درباره محاسبات ریاضی بود، با ریاضی بحث می‌کرد. البته، سید به همین هم اکتفا نمی‌کرد. مثلاً کتابی از انتشارات فولشام در انگلستان، مرتبط با همین موضوعات را سفارش داده بود تا برایش بفرستند. یعنی از طرق مختلف در این زمینه تحقیق می‌کرد. حتی به من گفت هر وسیله‌ای می‌خواهید که اینجا نیست، بگویید تا از خارج تهیه کنیم.»

محمد علوش، رئیس اسبق ادارۀ کل امور جغرافیایی ارتش لبنان، هم با اشاره به چگونگی آشنایی خود با امام موسی صدر می‌گوید: «من افسر ارتش بودم و در رشته مهندسی جغرافیا فارغ‌التحصیل شدم. یکی از تخصص‌های من مطالعه افلاک و نجوم و ارتباط آن‌ها با امور زمینی بود. همکارم آقای حافظ الحجار به من گفت که سید موسی می‌خواهد علم فلک را در اثبات ماه رمضان وارد کند تا عید مسلمانان یکی شود. من علاقۀ خودم را به این موضوع ابراز کردم و خوشحال شدم. در اولین جلسه، شخصیت‌های دینی و روحانیون زیادی دعوت داشتند. برخی همکاران نظامی و افراد دیگر هم بودند. سید در سخنانی از نحوه اعلام عید رمضان انتقاد کرد. نمی‌دانم چه کسی آن وسط گفت که برادران مسیحی ما وقتی می‌خواهند بچه‌شان را نفرین کنند، می‌گویند: «ان‌شاءالله تو را گم کنیم مثل عید مسلمان‌ها!» سید موسی آن موقع گفت: این وضعیت پذیرفتنی نیست. ما در قرن بیستم هستیم، آمریکایی‌ها به ماه رفته‌اند و محاسبات دقیق وجود دارد و ما هنوز نتوانسته‌ایم راهی علمی بیابیم که بفهمیم ماه کی متولد می‌شود و چه زمانی دیده خواهد شد. امام به این موضوع نیز پرداخت که: «صوموا لرؤیته وافطروا لرؤیته» (با دیدنش روزه بگیرید و با دیدنش روزه را تمام کنید.)

سید موسی گفت: این وضعیت پذیرفتنی نیست. ما در قرن بیستم هستیم، آمریکایی‌ها به ماه رفته‌اند و محاسبات دقیق وجود دارد و ما هنوز نتوانسته‌ایم راهی علمی بیابیم که بفهمیم ماه کی متولد می‌شود و چه زمانی دیده خواهد شد؟

سید موسی ضمن تأیید این حدیث تأکید کرد که رؤیت لزوماً با چشم نیست. مشاهده با چشم است و رؤیت با عقل است. و به این آیه قرآن استناد کرد که حضرت یوسف می‌فرماید: «إنی رأیت أحد عشر کوکباً.» چگونه ستارگان را رؤیت کرد درحالی که خواب بود؟ پس رؤیت عقلی دقیق‌تر است. یعنی مطمئن‌تر از مشاهده با چشم است.

در همین حین برخی حاضران در تأیید سخن سید، مواردی از اشتباه در مشاهده با چشم را یادآور شدند. سپس، قرار شد این جلسات ادامه پیدا کند.

در یکی از جلسات از من پرسید: دقت محاسبات فلکی چقدر است؟ گفتم: تمام مختصاتی که بر اساس آن محاسبات را انجام می‌دهیم، به ما دقت یک صدم ثانیه می‌دهد. نگاهم کرد و گفت: یک صدم ثانیه؟ گفتم: در محاسبات کمی خطا طبیعی است. گفت: من آن را هم نمی‌خواهم. گفتم: من می‌توانم تا ثانیه به شما بدهم خودتان بررسی کنید.

در مجموع از مسائل فلک اطلاع زیادی داشت، مثلاً با محاسبات در طلوع و غروب خورشید کاملاً آشنا بود و به آن اطمینان داشت.

بالاخره، اولین تجربه سال ۱۹۷۴ به وقوع پیوست و سید موسی بعد از محاسبۀ ما، در نامه‌ای با استناد به محاسبات فلکی، روز عید را برای آقای عبدالأمیر قبلان، مفتی جعفری ممتاز آن زمان، مشخص کرد و او هم عید را اعلام کرد و در روزنامه نوشتند که از طریق محاسبات فلکی عید مشخص شد. این اولین بار بود که عید رمضان با روش علمی حساب شد.

رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره شرایط سختی که اوایل انقلاب داشتیم گفت: امام (ره) در سخت‌ترین شرایط هم لحظه‌ای از آرمان‌هایش دست نکشید.

حجت‌الاسلام رستمی در مراسم تجدید میثاق دانشگاهیان با آرمان‌های امام(ره) و رهبری گفت: امام عظیم‌الشأن انقلاب اسلامی پرچمدار حیات مجدد بشریت در مسیر رسیدن به ولایت است و هم اکنون هم در آستانه رحلت ایشان هستیم.

رستمی ادامه داد: برگزاری این نوع مراسمات فرصت خوبی برای بازخوانی آنچه را که امام (ره) ما را به آن دعوت کرد به شمار می‌رود.

نماینده رهبر انقلاب در دانشگاه‌ها با اشاره به توصیف شهید مطهری درباره شخصیت امام (ره) افزود: شهید مطهری گفته است که چهار بخش از ایمان را در امام دیده است، از جمله ایمان به خدا و ایمان به راهی که انتخاب کرده بود؛ مقاومت و حرکت در مسیر نورانی دین و تسلیم نشدن و ترسیم آینده بلندمدت برای انقلاب اسلامی.

وی گفت: ما از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی و در تمام دوران سختی نیز لحظه‌ای از کاهش و کمرنگ شدن اهداف انقلابی را در ایشان نمی‌بینیم. امام(ره) با ترسیم اهداف بلند مدت تاکید می‌کنند باید مقدمه سازی برای ظهور را فراهم کنیم.

رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره شرایط سختی که اوایل انقلاب وجود داشت، تصریح کرد: تحریم جدید نفتی، کاهش بودجه، خیانت مرتجعان منطقه و حضور رسمی نظام سلطه در جنگ و ... شرایط سختی بود که در ابتدای انقلاب داشتیم ولی امام لحظه‌ای از آرمان‌های خود دست نکشید.

وی اضافه کرد: امام خمینی(ره) همواره بر امانتداری نسبت به نظام و مردم تاکید داشت؛ ایشان انقلاب اسلامی را امانت بزرگی می‌دانست که در اختیار مسئولان قرار داده شده و آنها باید به این امانت بزرگ واقف باشند، بنابراین این طعمه نیست بلکه امانت است و مردم نیز از دیدگاه امام خمینی (ره) ولی نعمت مسئولین هستند. به همین جهت امانتداری سنگین‌ترین وظیفه مسئولین امروز است.

وی با تاکید بر لزوم حفظ هویت دینی انقلاب اسلامی به عنوان یکی از آرمان‌های امام گفت: دین حتی لحظه‌ای کمرنگ شدن این هویت را نمی‌پذیرد و بر همگان واجب می‌داند که در پیرو الگوهای دینی و الگو کردن انبیا الهی در ترسیم و اهداف آینده تلاش کنند.

رستمی موضوع فرهنگ و پایه گذاری آن را یکی دیگر از آرمان های امام دانست اظهار داشت: این دین مداری با توجه به مرگ معنویت در جهان امروز از اهمیت بالایی برخوردار است. به گونه‌ای که امام معنویت در ایران را زنده و همه مسلمانان را به بازگشت به دین دعوت می‌کند.

رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها در خاتمه گفت: امام (ره) دانشگاه‌ها را محور تحول جامعه می‌دانست، امام همواره جوانان را به حرکت در مسیر علم و دانش دعوت کرد و این محور اصلی مسئولیت دانشگاهیان است.