یکی از سؤالاتی که در نرم افزار پاسخ به آن جواب داده شده است، این پرسش است که: «روایات معصومین درباره حضرت معصومه(س) چه ابعادی از شخصیت ایشان را بیان می کند؟ صحت آنها چقدر است؟» و در این نوشتار، به پاسخ این سؤال خواهیم پرداخت.

احادیث رسیده درباره شهر قم و اهل آن که معتبر نیز هستند نشان از عظمت شهر قم دارد و براساس آنچه تاکنون اتفاق افتاده و به مرور حادث گردیده است، نشانگر این حقیقت است که این شهر در اسلام و برای اهل بیت عترت جایگاه ویژه ای دارد و در آینده اسلام نیز این شهر به عنوان پایگاه دین و مرکزیت علمی خواهد داشت چنانکه امروز ما شاهد این امر هستیم که شهر قم محوریت یافته و روز به روز این برجستگی به وضوح در این شهر به ظهور می رسد.

به نظر می رسد که تمام این حوادث و اهمیت و جایگاه این شهر معطوف به یک نقطه است و عامل مهمی که این شهرها را به این صورت مهم جلوه می دهد یک امر اساسی است چرا این شهر در احادیث اهل بیت به عنوان پناهگاه اهل بیت ذکر شده است؟ چرا در حدیث معراج که پیامبر اکرم به سبب معراج بر هستی و اسرار آن وقوف کامل یافت درباره این شهر صحبت به میان آمده است(۱) معراجی که از اهمیت فوق العاده ای در اسلام برخوردار است و یکی از معجزات مهم پیامبر اکرم  صلی الله علیه و آله  و خاتم پیامبران است و در آن پیشوائی و افضلیت نبی خاتم بر تمامی پیامبران به اثبات رسیده است و آن حضرت بر تمامی انبیاء امامت نموده(۲) چرا باید با شهر قم این معراج و اسرای نبوی گره خورده است؟

از این اتصال معراج و قم باید یک درس بگیریم و با دیدن تحولات بزرگ بعد از پیامبر اکرم تا امروز که قم به عنوان یکی از شهرهای ایران اسلامی است که در آن انقلاب اسلامی رخ داده و حکومت اسلامی مستقر گردیده است نباید از کنار اینها و مرتبط بودن آن با معراج نبوی به سادگی و بدون تأمل بگذریم.

چون معراج مسئله بسیار مهم در اسلام است و اعتقاد به معراج یکی از ارکان و مسلمات دین اسلام می باشد خداوند در این سیر آسمانی و تسلط بر کائنات از مسائل مهم پیامبر خویش را آگاه می سازد. که از جمله آنها خبر از آینده و در کنار آن خبر از تأسیس و بوجود آمدن شهری در اسلام به نام قم است. (۳)

علاوه بر این احادیثی که از ناحیه معصومین درباره این شهر و خصوصاًَ بانوی بزرگ اسلام و کریمه اهل بیت صادر شده ما را به اهمیت این شهر که منشأ آن همه برکات و اهمیت آن وجود مرقد نورانی و ملکوتی حضرت فاطمه معصومه بنت موسی بن جعفر  علیهم السلام  است، متوجه می سازد.

امام صادق  علیه السلام  می فرماید: خداوند قم را برای سایر شهرها حجت می آورد و اهل قم را برای اهل تمام مردم از شرق و غرب حجت می آورد(۴)  به خاطر دینداری و ولایتمداری آنها  روایتی که عبدالعظیم حسنی  علیه الرحمه  آن را با چند واسطه از امام صادق  علیه السلام  نقل می کند از امیرالمؤمنان  علیه السلام  که شهر قم را عشّ اهل بیت دانسته «قم محل زندگی و آشیانه و مأوای آل محمد  صلی الله علیه و آله  و شیعیان آنها خواهد بود. . . »(۵)

و امام صادق  علیه السلام  می فرماید: وقتی که گرفتاری و بلا به شما رو آورد به قم بروید، قم مأوی و منزل فرزندان فاطمه  سلام الله علیها  است و محل امن مؤمنان. . . »(۶)

روایات زیادی درباره شهر قم و اهل آن و مرقد مطهر حضرت معصومه و مقام آن بانوی مقدس در منابع حدیثی و تاریخی آمده است که همه آنها از نظر سند صحیح و معتبر می باشند و هیچ تردیدی درباره سندیت آنها در کتب رجالی وجود ندارد. از جمله روایتی از امام رضا  علیه السلام  درباره زیارت حضرت معصومه که فرموده اند: هر کس او را زیارت کند بهشت بر او واجب است و زیارت او معادل زیارت من است. زیارت حضرت معصومه ثوابی معادل زیارت امام معصوم هشتم است که امام هشتم این حقیقت را بیان نموده است. و روایتی از امام جواد و روایتی از امام صادق  علیه السلام  که فرموده است: از اولاد من بانویی در این شهر (قم) بنام (فاطمه) مدفون خواهد شد که پاداش زیارتش بهشت است. (۷)

تمام این روایات بیانگر شخصیت ممتاز حضرت فاطمه معصومه بوده است که شخصیت معنوی آن حضرت در پیشگاه خداوند و شأن و منزلتش به قدری رفیع است که روزگاری دین الهی به خاطر مرقدش در تمام جهان گسترش یافته و محفوظ خواهد بود و احادیث اهل بیت از کنار مرقدش به تمام جهان پرتوافکنی خواهد نمود و این شهر را به عنوان پایگاه اسلام اصیل و خواستگاه مراجع تقلید و یاران واقعی امام زمان (عج) مطرح خواهد نمود، و این کرامتی است که از سوی خداوند متعال به این بانوی گرانقدر اسلام عطاء نموده است.

با مطالعه در حوادث واقعه در این شهر که زیستگاه و خاستگاه علمای بزرگ و عرفای نامداری بوده است که هر یک در عبودیت الهی و در احیای اسلام نقش بسزایی داشته اند و بسیاری از آنها گمنام زیسته اما خدمات آنها به اسلام و در حفظ اسلام بسیار ارجدار بوده است.

همه اینها معطوف به وجود مرقد این بانوی گرانقدر اسلام است. (۸) با تأمل در این رویدادها از صدر اسلام و از آغاز تاریخ اسلام در می یابیم که مأمن شیعه در قم بوده و محدثان عالی مقام و بزرگواری در این شهر زیسته و چونان پروانه گرد شمع مرقد با کرامت و نورانی کریمه اهل بیت اظهار نورانیت نموده اند. (۹)

بنابراین روایات درباره شأن و شخصیت حضرت معصومه در منابع اسلامی وجود دارد و روایاتی که در شأن شهر قم آمده معطوف به شخصیت حضرت معصومه است و به خاطر مرقد مطهر ایشان است چون قبل از وجود و حضور ایشان و مدفون شدنشان در این شهر چندان مرکزیت و محوریت و اهمیت برای این شهر نبود اگرچه محدثانی در این شهر بودند ولی تمام روایات نشان می دهد که شخصیت کریمه اهل بیت این شهر را مرکزیت داده و عظمت بخشیده است.

همه اینها بازگوکنندة این حقیقت است که اولاً شخصیت ایشان به عنوان فرزند معصوم در پیشگاه خداوند بسیار قابل توجه است به طوری که تمام بزرگان در گرد شمع وجود او با همه نورانیت و کرامت ناچیز هستند و این خود حکایت از عظمت معنوی ائمه هدی می باشد که فرزند آنها چنین نورافکنی دارد. اگر خودشان فرصت داشتند چه عظمت و نورانیت در دنیا بپا می داشتند، علاوه بر این، شخصیت آن حضرت حکایت از این دارد که ولایت در گرد شمع وجود او تا ظهور حضرت مهدی به برکت پرورش عالمان در سایه عنایتش محفوظ و مصون خواهد بود و شهر قم شهری ولایت مدار است که سربازان و یاران و مقدمه سازان ظهور مهدی در آن زندگی خواهند نمود.

درباره سند وارده در فضیلت شهر قم و حضرت معصومه باید گفت که تمام این روایات در منابع معتبر از طریق اسناد معتبر نقل شده که هیچ خدشه ای بر طریق و سند و منابع روایت وارد نیست.

پی نوشت ها:

۱- مجلسی، بحار، بیروت، مؤسسه الوفاء، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج ۱۸، ص ۳۱۶-

۲- همان، ص ۳۱۷ و ۳۲۰-

۳- قمی، عباس، سفینة البحار، ج ۲، ماده قم، مجلسی، بحار، پیشین، ج ۱۸، ص ۳۲۵-۳۱۸-

۴- همان منابع (فوق)، ج ۲، ماده قم، و ج ۱۸، ص ۳۱۶-

۵- قمی، عباس، سفینة البحار، ج ۲، ص ۴۴۲، ماده قم، مجلسی، بحار، ج ۱۴، ص ۳۳۹-

۶- انوار المشعشعین، ص ۱۱۴-

۷- قمی، عباس، سفینة البحار، ج ۲، ص ۳۷۶، ماده فاطمه و ص ۴۴۶ ماده قم، به نقل از کتاب محمد محمدی، زندگینامه حضرت معصومه، چهارم، قم، دین و دانش، ۱۳۵۰، ص ۸۷، به نقل از کامل الزیارات و عیون اخبار الرضا، ج ۲، ص ۲۶۲-

۸- ر. ک: استادی، رضا، زندگینامه شیخ عبدالکریم حائری و آیت الله بروجردی و آیت الله اراکی.

۹- صمدی، یاقوت، معجم البلدان، بیروت، دار احیاء التراث، ج ۲، ص ۳۶۱

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای صبح امروز (جمعه) در سالروز عروج ملکوتی امام خمینی(ره) در سخنانی تلویزیونی، ابداع و تحقق نظریه جمهوری اسلامی یعنی تشکیل حکومتی بر مبنای اسلام ناب و متکی بر مردم‌سالاری برخاسته از عمق اسلام را مهمترین ابتکار امام امام راحلِ عظیم‌الشأن خواندند و تأکید کردند: راز پرشکوه ماندگاری جمهوری اسلامی و نظام امام خمینی، با وجود همه پیش‌بینی‌های دشمنان در باره زوال این نظام، همراهی دو کلمه «جمهوری» و «اسلامی» یعنی حاکمیت توأمان اسلام و مردم است و از این پس نیز همراهی همین دو کلمه تضمین پیشرفت مستمر خواهد بود.
رهبر انقلاب همچنین با اشاره به تأکید همیشگی امام خمینی درباره ضرورت شرکت آحاد مردم در انتخابات، انتخاب فردی شایسته را راه‌حل نابسامانی‌ها ومشکلات خواندند و با بیان نکاتی مهم در باره لزوم پایبندی رییس‌جمهور آینده به ایجاد عدالت اجتماعی، مبارزه صریح وبدون ملاحظه با فساد وتقویت تولید داخلی افزودند: آحاد مردم خود را به شرکت در انتخابات و تشویق دیگران به این کار ملزم بدانند.
رهبر انقلاب با اشاره به جاری شدن دوباره یاد و خاطره امام در ایام رحلت آن بزرگوار افزودند: ملت و کشور همیشه به نگاهبانی از یاد و رهنمودهای «آن شخصیت عظیم، آن رهبر بی‌جایگزین و آن خردمند حکیم و برخوردار از اراده پولادین، دل عطوف و ایمان عمیق» نیازمند است.
رهبر انقلاب با اشاره به اول انقلاب وحجم بی‌سابقه پیش‌بینی‌های مکرر زیاده‌خواهان جهانی مبنی بر نابودی دو ماهه، شش ماهه و یا حداکثر یک‌ساله جمهوری اسلامی افزودند: صلابت و قاطعیت امام و پیروزی‌های درخشان ملت در جنگ و مسائل دیگر، این همهمه را کمرنگ کرد اما بعد از رحلت امام خمینی، دشمنان و بدخواهان بار دیگر به تکرار آرزوی خود مبنی بر زوال جمهوری اسلامی پرداختند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، اعلام رسمی یک حزب فرسوده و پرمدعا در سال ۶۹، نامه چند سال بعد گروهی از نمایندگان مجلس مبنی بر رو به پایان بودن مهلت جمهوری اسلامی و اعلام علنی برخی مقامات آمریکایی‌ مبنی بر نرسیدن جمهوری اسلامی به چهل سالگی را از نمونه‌های پیشگویی‌های غلط برای زوال جمهوری اسلامی بر شمردند و گفتند: این افراد و گروهها در پیشگویی‌های خود، علاوه بر بیان آرزوهایشان، به شکست و نابودی انقلاب‌های جهان نیز استناد می‌کردند.
رهبر انقلاب افزودند: حتی در داخل کشور نیز دو نهضت مشروطیت و نهضت ملی چند سال بعد از شکل‌گیری با روی کار آمدن دیکتاتوری کاملاً سیاه رضاخان و استبداد کودتایی، پیچیده و عمیق محمدرضا شکست خوردند بنابراین پیش‌بینی‌ها درباره نابودی جمهوری اسلامی به این مسائل تاریخی نیز متکی بود.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به شکست کامل پیشگویی‌های دشمنان و اقتدار و پیشرفت و توسعه مستمر جمهوری اسلامی افزودند: راز پرشکوه و افتخارآمیز ماندگاری نظامِ امام خمینی، همراهی دو کلمه جمهوری و اسلامی است.
ایشان، ابداع نظریه جمهوری اسلامی را کار بزرگ امام خمینی خواندند و افزودند: امام بزرگوار این نظریه را در عرصه نظریات سیاسی بین المللی وارد کرد و با قدرت مردم و معرفت بسیار عمیق خود آن را عینیت بخشید و محقق کرد.
رهبر انقلاب، شناخت و تسلط جامع امام خمینی بر معارف اسلامی را پشتوانه ایجاد و تحقق نظریه جمهوری اسلامی برشمردند و گفتند: امام لزوم حاکمیت اسلام و اعتقاد به مردم را از دل اسلام ناب به دست آورده بود و به آنها عمیقاً ایمان داشت.
ایشان با اشاره به مخالفان سرسخت دو وجه اسلامی و مردمی بودن جمهوری اسلامی افزودند: بخشی از مخالفان حاکمیت اسلام، «سکولارهای غیرمذهبی» بوده و معتقدند دین شأنیت تشکیل نظام سیاسی و مدیریت کشور را ندارد و محصور به مسائل فردی و عبادات است، البته عده‌ای از سکولارها هم معتقد بودند دین اصولاً مضر و افیون جامعه است.
رهبر انقلاب افزودند: دسته دیگری از مخالفان حاکمیت اسلام، به دین اعتقاد دارند اما می‌گویند اسلام نباید به سیاست آلوده شود، این افراد در واقع «سکولارهای مذهبی» هستند و به دخالت و حاکمیت دین در شئون زندگی سیاسی- اجتماعی، اعتقادی ندارند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، مخالفان مردمی بودن جمهوری اسلامی را نیز دو دسته دانستند و گفتند: جمعی از این مخالفان، «لیبرال‌های سکولار» هستند که می‌گویند دموکراسی و مردم‌سالاری را باید لیبرال‌ها و تکنوکرات‌ها ایجاد کنند و این مسئله ربطی به دین ندارد.
ایشان خاطرنشان کردند: دسته دوم مخالفان مردم‌سالاری دینی، به دین اعتقاد دارند اما می‌گویند مردم در حاکمیت دینی هیچ کاره‌ا‌ند و دین باید بدون اتکا و نقش‌آفرینی مردم، حکومت تشکیل دهد که شکل افراطی این نظر، در سال‌های اخیر در شکل‌گیری گروه داعش ظاهر شد.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای حاکمیت دین با اتکا به مردم را یک استنباط و نظریه عالمانه و نه احساسی خواندند و گفتند: مردم‌سالاری دینی از متن اسلام برخاسته است و هر کس انکار کند در قرآن مطالعه و تدبر نکرده است.
ایشان، با استناد به آیات مکرر قرآن مبنی بر لزوم اطاعت مردم از رسول اکرم افزودند: در صدها آیه قرآن زمینه‌های اطاعت مردم از نبی مکرم تشریح شده است که آیات جهاد، اقامه قسط و عدل، اجرای حدود، معاملات اجتماعی - اقتصادی، قراردادهای بین‌المللی و ده‌ها عرصه دیگر از جمله این زمینه‌ها هستند که مجموعه همین زمینه‌ها، به معنای تشکیل حکومت است.
رهبر انقلاب با استناد به احادیث فراوان و سنت رسول اکرم مبنی بر تشکیل حکومت افزودند: بعد از رحلت پیامبر با وجود اختلاف درباره جانشینی ایشان، احدی از مسلمانان شک نداشت که باید حکومت بر اساس دین و قرآن ادامه یابد.
رهبر انقلاب، در جمع‌بندی این بخش از سخنانشان تأکید کردند: بر اساس آیات قرآن مجید و احادیث و سنت پیامبر، اگر کسی به اسلام اعتقاد داشته باشد باید به حاکمیت اسلام هم معتقد باشد.
رهبر انقلاب بعد از تبیین موضوع حاکمیت اسلام، به موضوع جمهوریت و مردم‌سالاری پرداختند و با تأکید بر اینکه اعتبار رأی مردم مسئله بسیار مهمی است، گفتند: به این موضوع از دو منظر می توان نگریست ۱- از منظر دینی و اعتقادی و در چارچوب مسئولیت و حق ۲- از این منظر که تحقق عملی حاکمیت دین بدون مردم امکان‌پذیر نیست.
ایشان درخصوص رأی مردم از منظر دینی و اعتقادی افزودند: در آیات و روایات، آحاد مردم و خواص در قبال سرنوشت جامعه و همچنین جلوگیری از انحراف و بروز شکاف طبقاتی مسئول دانسته شده‌اند و امربه معروف نیز یک وظیفه عمومی شمرده شده که یکی از مهمترین معروف‌ها برپایی حکومت دینی است. همچنین انسانها دارای اراده و حق تعیین سرنوشت هستند که حاکمیت مردم یکی از نمودهای حق تعیین سرنوشت است.
رهبر انقلاب به موضوع مردم‌سالاری دینی از منظر نیاز حکومت‌ها به پشتوانه مردمی نیز اشاره کردند و گفتند: حکومت‌ها بدون پشتوانه مردمی، چاره‌ای جز روی آوردن به زور و ظلم نخواهند داشت و از آنجا که در حکومت اسلامی ظلم جایز نیست، تحقق حکومت اسلامی و ادامه آن، فقط با پشتوانه مردمی امکان‌پذیر است.
حضرت آیت الله خامنه‌ای تأکید کردند: بنابراین مردم سالاری دینی و جمهوری اسلامی یک طرح ناب و خالص دینی است و اینکه برخی می‌گویند امام مردم سالاری را از غربی‌ها گرفت، سخنی بی‌مبنا است زیرا امام کسی نبود که بخاطر رودربایستی از حکم خدا منصرف شود.
ایشان افزودند: روزی که امام موضوع الزام حجاب در اجتماع را مطرح کردند برخی‌ها از جمله بعضی نزدیکان امام مخالف بودند اما ایشان بطور قاطع، دستور دین را مطرح کردند.
رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: امام بزرگوار با انجام این نواندیشی دینی که مبتنی بر معرفت عمیق دینی بود، ملت ایران را که قرن‌ها با استبداد خو گرفته بود، به میدان آورد تا با باور به توانایی‌های خود، کارهای بزرگی همچون ساقط کردن سلطنت چند هزارساله و ایستادگی در مقابل جنگ هشت ساله و متکی به پشتیبانی همه قدرت‌های بزرگ دنیا را انجام دهند.
ایشان با تاکید بر اینکه امام دو کلمه «جمهوری» و «اسلامی» یعنی «حاکمیت اسلام» و «حاکمیت مردم» را گره‌گشای همه مشکلات می‌دانستند، افزودند: هر زمان که مردم به‌کار گرفته شدند و معیارهای اسلام رعایت شد، پیش رفتیم و هرجا که یکی از این دو رعایت نشد، پیش نرفتیم.
رهبر انقلاب به یک نمونه اشاره کردند و گفتند: اگر در اقتصاد، رشد کارگاههای کوچک و متوسط یعنی زمینه ورود مردم را به حوزه تولید فراهم کرده بودیم اکنون وضع اقتصادی بهتر بود.
ایشان افزودند: بنابراین اگر مسئولان حدود و موازین اسلامی را در مسائل داخلی و خارجی رعایت، و سازوکار حضور مردم در صحنه را نیز فراهم کنند، مشکلات حل خواهد شد.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در ادامه با اشاره به برخی بیانات امام(ره) درباره اسلام و مردم‌سالاری افزودند: از دیدگاه امام(ره)، اسلام از یک طرف «ضد تحجر و التقاط»، «ضد ظلم، استکبار، فساد و ویژه‌خواری»، «ضدسلطه آمریکا و دخالت بیگانگان»، «ضد اشرافی‌گری و اختلاف طبقاتی»، و از طرف دیگر «طرفدار محرومان و عدالتخواه» است.
ایشان همچنین در خصوص دیدگاه امام درباره مردم‌سالاری و انتخابات خاطرنشان کردند: امام انتخابات را «فریضه دینی» می‌دانستند و در وصیت‌نامه خود می‌گویند «عدم حضور در انتخابات در برخی مقاطع چه بسا گناهی در رأس گناهان کبیره باشد» و «کوتاهی در مشارکت، پیامدهای دنیوی و حتی تا نسل‌های بعد داشته باشد که مستلزم بازخواست الهی است».
رهبر انقلاب اسلامی گفتند: به لطف خداوند بعد از رحلت امام، ملت ایران عطیه الهیِ مردم‌سالاری دینی را حفظ کرده و در مقابل توطئه دشمنان برای جدایی مردم از نظام و بی‌اعتقاد کردن آنها به اسلام و مردم سالاری دینی، محکم ایستاده‌اند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای افزودند: متأسفانه برخی با ادبیات مختلف، حرف دشمنان را تکرار می‌کنند. گاهی از لزوم ایدئولوژی زدایی و حرکت به سمت لیبرال دموکراسی می‌گویند، گاهی از موضع دلسوزی برای قداست دین وارد می‌شوند و حتی برخی هم می گویند ضوابط اسلامی با مردم‌سالاری قابل جمع نیست.
ایشان تأکید کردند: کسانی که این سخنان را تکرار می کنند، دلسوز ملت ایران نیستند و به‌دنبال زدن ریشه اسلام هستند.
رهبر انقلاب با اشاره به قانون اساسی که در آن هم جمهوریت و هم اسلامیت درنظر گرفته شده است، گفتند: در قانون اساسی، از شروط رییس‌جمهور، «رجل سیاسی و مذهبی بودن» و «حفظ تقوا و امانت» است و این بدین معناست که رییس قوه اجرایی با اقدامات خردمندانه، در سیاست مصلحت مردم را در نظر بگیرد و در میدان اعتقادات نیز دین مردم را هدایت و حفظ کند.
ایشان در بخش دیگری از سخنانشان با اشاره به گرم‌تر شدن محیط انتخابات گفتند: دعوت مردم به حضور نیافتن در انتخابات با بهانه‌های واهی، عمل به خواست دشمنان است و اگر هر یک از دو رکن مردم‌سالاری و دین تضعیف شود، اسلام و ایران ضربه و سیلی خواهند خورد.
رهبر انقلاب افزودند: گفته می‌شود برخی به‌علت فشارهای معیشتی که همه ما آن را لمس می‌کنیم، برای شرکت در انتخابات مردد هستند یا برخی می‌گویند در دوره‌های قبل با شوق به فردی رأی دادیم اما در آخر دوره، منجر به دلخوری شد، بنابراین در انتخابات شرکت نمی‌کنیم. این موارد استدلال‌های درستی نیستند و نباید ما را از مشارکت در انتخابات دلسرد کنند.
ایشان تأکید کردند: اگر نابسامانی، ناکارآمدی و ضعف در مدیریت‌ها وجود دارد، باید آن را با انتخاب درست و خوب و روی کارآوردن مدیریت مردمی و اسلامی جبران کرد نه با شرکت نکردن در انتخابات.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر دقت در انتخاب و توجه به عملکرد کاندیداها افزودند: صرفاً به وعده‌ها و حرفها نمی‌توان اکتفا کرد همچنان‌که در قضیه مذاکرات هسته‌ای هم که در جریان است، همواره به مسئولان گفته‌ایم به عمل کار برآید و به حرفها و وعده‌ها نمی‌توان اعتماد کرد.
رهبر انقلاب خاطرنشان کردند: کارآمدی را با حرف نمی‌شود تشخیص داد، بنابراین باید نگاه کرد که آیا گذشته و عملکرد کاندیداها، وعده‌های آنها را تأیید و تصدیق می‌کند یا نه؟
ایشان در ادامه چند توصیه مهم به نامزدهای محترم داشتند.
رهبر انقلاب اسلامی با توصیه مؤکد به کاندیداها به پرهیز از بیان وعده‌هایی که از انجام آنها مطمئن نیستند، گفتند: دادن وعده‌های بدون پشتوانه عملی جایز نیست و اینگونه وعده ها، گناه و به ضرر کشور است چون با محقق نشدن آنها مردم از انتخابات و نظام دلسرد می‌شوند بنابراین فقط وعده‌هایی بدهید که اهل فن آنها را تأیید می‌کنند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، توقع دیگر از کاندیداها را صداقت با مردم و بیان شعارهایی دانستند که در دل خود به آنها کاملاً اعتقاد دارند و افزودند: کاندیداها با مردم صادق باشند و شعارهایی ندهند که به آنها اعتقاد ندارند.
رهبر انقلاب اسلامی، تشویق به مشارکت در انتخابات را وظیفه تک تک مردم دانستند و گفتند: تک تک مردم خود را موظف بدانند که همه آحاد مردم اعم از خانواده، دوستان و آشنایان را به مشارکت در انتخابات دعوت کنند و این، مصداق «تواصی به حق» است.
ایشان افزودند: توقع دیگر از کاندیداها این است که در صورت پیروزی، خود را به «عدالت اجتماعی»، «کاهش فاصله فقیر و غنی»، «مبارزه بدون ملاحظه با فساد»، «تقویت تولید داخلی و مبارزه با قاچاق و واردات بی‌رویه و افرادی که با پر کردن جیب خود از طریق واردات کمر تولید داخلی را می‌شکنند» متعهد بدانند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تأکید کردند: کاندیداها  صراحتاً درباره این موضعات موضع بگیرند تا اگر بعد از انتخاب، عمل نکردند، دستگاههای نظارتی بتوانند از آنها سؤال و مؤاخذه کنند.
رهبر انقلاب در بخش پایانی سخنانشان یک تذکر ضروریِ دینی و انسانی درباره مسائل پیش‌آمده در جریان عدم احراز صلاحیت برخی ثبت‌نام کنندگان در انتخابات بیان کردند.
ایشان خاطرنشان کردند: به بعضی از افرادی که صلاحیتشان احراز نشد، ظلم وجفا شد و به آنها یا خانواده‌هایشان که خانواده‌های محترم و عفیفی بودند، نسبتهای خلاف واقع داده شد که بعداً  ثابت شد آن گزارشها غلط و خلاف است.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به انتشار این موارد در بین مردم و در فضای مجازیِ رها و بدون قید و بند، تأکید کردند: حفظ آبرو جزو بالاترین حقوق انسانها است بنابراین خواهش و مطالبه من از دستگاههای مسئول این است که مواردی را که گزارش خلاف واقع راجع به فرزند یا خانواده کسی داده شده، جبران کنند.
ایشان افزوند: خداوند متعال ما را از ظلم، هتک حرمت مؤمن و تخلف از وظایف‎مان محفوظ بدارد. امام بزرگوار را با اولیاء بزرگ خود محشور و او و شهیدان را از ما راضی کند و با تقدیر خیر برای ملت ایران، این انتخابات را جزو انتخابات دشمن‌شکن قرار دهد.

سحرگاه جمعه، ۲۷ ربیع الاول سال ۸۳ هجری قمری، شخصیتی پا به این دنیا گذاشت که درک فضائل و مناقبش از توان عقل بشر خارج است. پیشوایی برای انسان در عالم گیتی قدم نهاد که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در توصیف او فرمود: وقتی که فرزند من جعفر بن محمد متولد شد، او را صادق نام گذارید.[۱] امامی که مورخین، تعداد علمایی را که از علم بی کرانش بهره برده اند، ۴ هزار نفر دانسته اند و حتی امامان چهارگانه اهل تسنن(ابوحنیفه، مالک، شافعی، احمد بن حنبل) مستقیم یا با واسطه شاگرد وی بوده اند.[۲] بعضی از شاگردان نامی آن بزرگوار عبارتند از: هشام بن حکم و مؤمن طاق و محمد بن مسلم و زرارة بن اعین و...که هر یک چهره های درخشانی از تربیت شدگان مکتب آن حضرت می باشند. حرکت علمی او چنان گسترش یافت که سراسر مناطق اسلامی را دربر گرفت و مردم از علم او سخن ها می گفتند و شهرتش در همه شهرها و دیارها پیچیده بود. سرانجام منصور دوانیقی، حاکم ظالم آن زمان، به دلیل بیمی که از روی آوردن مردم بدو در دل وی راه یافته بود، آسوده ننشست و در ۲۵ شوال سال ۱۴۸ هجری قمری، در سن ۶۵ سالگی، حضرت را مسموم کرده و به شهادت رساند.

جملات طلایی اندیشمندان جهان در توصیف امام صادق علیه السلام
امام صادق علیه السلام که درخت پر ثمر علم و وارث انبیاء و مفسر کتب آسمانی بود، در قله ای از فضائل قرار داشت که هر اندیشمندی، خود را عاجز از رسیدن به آن می داند. شخصیتی که تمام اندیشمندان جهان حتی مخالفین، ناگزیر زبان به تحسین او باز کرده و جملاتی زیبا در توصیف آن امام همام گفته و نگاشته اند که در تاریخ ثبت شده است.

ابوحنیفه، امام مذهب حنفی
 وی که دو سال شاگردی امام صادق علیه السلام را کرده بود، همیشه می گفت: اگر آن دو سال شاگردی را نمی کردم، هلاک می شدم.[۳] من فقیه تر و داناتر از جعفر بن محمد ندیده ام. او داناترین فرد این امت است.[۴]

مالک، بنیانگذار مذهب مالکی
وی در توصیف امام صادق علیه السلام می گوید: هیچ چشمی ندیده و هیچ گوشی نشنیده و بر قلب هیچ کسی خطور نکرده که کسی برتر و افضل از جعفر بن محمد باشد؛ چه از نظر فضائل و کمالات و چه از نظر دانش و عبادات و پارسائی. او بسیار حدیث می گفت و خوش گفتگو بود و استفاده زیاد می رساند. و به خدا سوگند هرچه می گفت راست بود.[۵]

محمد بن طلحه شافعی
این عالم بزرگ اهل تسنن در کتاب خود می نگارد: او است امام جعفر صادق از بزرگان اهل بیت؛ دارای دانش های بسیار و عبادت راستین و ذکرهای پی در پی و تلاوت بسیار قرآن کریم. او پیوسته معانی قرآن را دنبال می کند و از دریای بی کرانش جواهراتش را بر می گزیند و شگفتی هایش را بازگو می نماید. آن حضرت اوقات خود را بر عبادت های مختلف تقسیم می کند به گونه ای که خویشتن را بتواند بازجوئی و بازپرسی نماید. دیدارش انسان را به یاد آخرت می اندازد و با شنیدن سخنان دلربایش، دل را از دنیا می کند و پیروی از راهش انسان را وارث بهشت می کند. نور دیدگانش گواهی می دهد که او از سلاله پیامبر است و پاکی کردارش بی گمان دلیل این است که او از ذریه و دودمان پاک رسول الله است. و اما درباره منش ها و صفات نیکش چه گویم که هرگز به حساب نیاید و در فهم و درک آن، فهمیدگان روزگار ناتوانند تا جایی که از بسیاری دانشش که بر قلب پارسایش افاضه نموده، هر حکمی را که دیگران ندانند و علومی که فهم و خرد خردمندان از درکش ناتوان آیند به او باز می گردند و از او روایت می کنند.[۶]

ابن صباغ مالکی
 عالم نامی اهل تسنن در کتاب خود چنین می نویسد: جعفر صادق از میان تمام برادرانش جانشین پدر بود و او وصی پدر و امام پس از وی به حساب می آید. بر دیگران در فضیلت بالاتر است و دارای مقامی والاتر و نام و نشانی برتر. مردم در تمام دانش ها از او نقل قول می کردند تا جائی که زبان زد خاص و عام بود و آن چنان نامش در شهرها و بر سر زبان ها بود که دانشمندان به اندازه او از هیچ یک از اهل بیت حدیث نقل نکردند. و اگر تو در کتاب های تاریخ بنگری و جستجو کنی می بینی همه در باره اش چنین سخن می گویند و او را به بزرگی یاد می کنند.  سجایا و خصال جعفر بن محمد برتر و صفاتش در شرافت و عظمت کامل تر و بزرگ منشی او بر همگان روشن و انجمن های عزت و کرامت به مناقب و آثار جاودانه اش استوار و پابرجا است.[۷]

ابن حبان
این عالم شهیر اهل تسنن درباره امام صادق علیه السلام می‎ گوید: فقیه تر از جعفربن محمد کسی را ندیدم؛ وی از سادات اهل بیت است که فقیه و علیم و فاضل بود و به سخنش نیازمند بودیم و در روایت دیگری آمده است که وی تنها کسی بود که همه فقها وعلما و فضلا محتاج و نیازمند سخنش بودند.[۸]

محمد ابو زهره
نویسنده نام آور جهان اسلام و اندیشمند اهل تسنن درباره امام صادق علیه السلام چنین می ‎نگارد: امام صادق علیه السلام در طول مدت زندگی پر برکتش همیشه در طلب حق بود و هرگز پرده ‎ای 

از ریب و شک و تردید بر قلب او مشاهده نشد و کارهایش به مقتضیات کج‎ اندیشی سیاستمداران زمانش رنگ نباخت و لذا هنگامی که رحلت فرمود، جهان اسلام فقدان او را کاملا حس کرد؛ زیرا که یاد او هر زبانی را عطرآگین می ‎ساخت و همه علماء و اندیشمندان بر فضل او معترفند.
وی در ادامه می نویسد: علماء اسلام در هیچ مسأله‎ ای آنگونه که بر فضل امام صادق و دانش او اجماع نموده ‎اند، با وجود اختلاف طوائفشان، به این شکل اجماع ننموده‎ اند و تعداد زیادی از ائمه اهل تسنن هستند که معاصر با ایشان بودند و هم عصر با ایشان زیسته و از محضر مبارک حضرتش فیض برده‎ اند و از این روی به پیشوایی علمی زمانش کاملا شایسته بوده، همچنانکه این شایستگی را قبل از او پدر و جدش داشته ‎اند. و همه پیشوایان راه هدایت به آنها اقتداء نموده و از حرف‎ های آنها اقتباس نموده‎ اند.[۹]

میر علی هندی
گسترش علم در آن زمان، روح بحث و جستجو را برانگیخته بود و بحث ها وگفتگوهای فلسفی در همه اجتماعات رواج یافته بود. شایسته ذکر است که رهبری این حرکت فکری را حوزه علمیه ای که در مدینه شکوفا شده بود، بر عهده داشت. این حوزه را امام جعفر صادق علیه السلام تاسیس کرده بود. او پژوهشگر فعال و متفکری بزرگ بود و با علوم آن عصر به خوبی آشنا بود و نخستین کسی است که مدارس را در اسلام تاسیس کرد.[۱۰]

ابن خلکان
این عالم شافعی اهل سنت در کتاب «وفیات الأعیان» درباره امام صادق علیه السلام، اینگونه می نویسد: وی به خاطر صداقتش بود که ملقب به صادق شد. فضائل امام صادق علیه السلام فراتر از این است که به توان به زبان آورد.[۱۱]

السویدی
وی در توصیف امام صادق علیه السلام چنین اظهار داشته است: او خلیفه و جانشین پدر بود و علومی از او نقل شده است که از شخص دیگری نقل نشده و سابقه نداشته است.[۱۲]

پروفسور بنز آلمانی
می گوید: کیمیا یک دانش عربی است، امام جعفر صادق علیه السلام آن را به نقطه ای رسانیده که از اسرار مکتوم است. ما به ۴۰۰ مقاله از آن ها دسترسی پیدا کردیم و در پرتو آن گام نهادیم، ای کاش به بقیه آن نیز دسترسی پیدا می کردیم تا از زحمت تلاش و تکاپو راحت می شدیم.[۱۳]

ابن تیمیه حرانی
شخص اول دنیای وهابیت و بزرگ عالم ایشان که مبانی فکری وهابیت را شکل داده است درباره علم وافر امام صادق علیه السلام اعتراف کرده و می نگارد: امامان ما اهل تسنن، علوم را از محضر امام جعفر صادق فرا گرفته اند.[۱۴]

نویسنده: علیرضا خاتم

پی نوشت
[۱] بحارالانوار، ج۴۷، ص۸.
[۲] مناقب آل ابی طالب، ج۴، ص۲۴۷.
[۳] مختصر تحفة الاثناعشریه، ص ۸.
[۴] سیر أعلام النبلاء ،ج ۶، ص۲۵۷.
[۵] مناقب ابن شهرآشوب، ج۴، ص۲۷۵.
[۶] مطالب السول، ص۸۱.
[۷] الفصول المهمة فیمعرفة الأئمة، ج۲، ص۹۱۳.
[۸] تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۰۴.
[۹] الامام الصادق حیاته وعصره- آرائه وفقهه، ص ۳.
[۱۰] مختصر تاریخ العرب، ص۱۹۳.
[۱۱] وفیات الاعیان، ج۱، ص ۳۲۷.
[۱۲] سبائک الذهب، ص ۷۲.
[۱۳] ذکری الامام الصادق، علامه عیسی خاقانی، ص۱۱۴.
[۱۴]منهاج السنه، ج۴، ص۱۲۶.

هیچ روزی چون چهاردهم خرداد نبود که در آن توفان مصیبت و عزا، بر این مردم تازیانه غم و اندوه فرود آورد. ایران یک‌ دل شد و آن دل در حسرتی گدازنده سوخت و یک چشم شد و آن چشم در مصیبتی عظیم گریست.

در آن روز خورشیدی غروب کرد که با طلوع آن هزار چشمه نور در زندگی ملت ایران جوشیده بود. روحی عروج کرد که با نَفَس روح الهی‌اش پیکر ملت را جان بخشیده بود. حنجره‌ای خاموش شد که نَفَس گرمش، سردی و افسردگی از جهان اسلام زدوده بود. لبانی بسته شد که آیات الهی عزت و کرامت را بر مسلمین فروخوانده و افسوس و ذلت را در روح آنان باطل ساخته بود.

اینک به مناسب سالروز رحلت جانگداز آن عالم تابناک تراز آفتاب شمه ای از خصائص امام روشن ضمیر منتشر می شود.

*انسان سازی امام خمینی ره

مسجد سلماسی در آن زمان مسجد ساده ای بود که کف آن با زیلوهای‌ ‌نخی آبی رنگ یزدی یا کاشی فرش شده بود که زیلوهای نازکی بودند و ‌به خصوص در زمستان سرد، نشستن روی آنها واقعاً نوعی ریاضت به حساب‌ ‌می آمد. ‌روزی شاگردان با هم گفتند: این درست نیست که ایشان نیز همانند ما ‌روی زیلوی نازک و سرد بنشینند. از این رو یکی از شاگردان برخاست و قبل‌ ‌از اینکه ایشان بیایند، عبای پشمی خود را تا کرد و در جایی که ایشان‌ ‌می نشستند، پهن کرد و همه خوشحال بودند که بدین وسیله کار خیری انجام‌ ‌داده اند. اما همین که امام وارد مسجد شدند و برای نشستن به جای مخصوص‌ ‌خود رفتند و آن عبا را پهن دیدند، با ناراحتی آن را جمع کردند و کناری‌ ‌گذاشتند و مانند هر روز و مثل دیگران، روی زیلو نشستند و آثار ناراحتی تا ‌پایان درس در چهره شان هویدا بود. ‌

*همنشینی با پیرمرد رهگذر

یک روز کسی به سه راهی بیت آمده و می خواست بدون وقت قبلی با امام خمینی (س) ملاقات داشته‌ ‌باشد. هرچه پاسداران انتظامات به او اصرار کرده بودند نرفته بود و کم کم خودش را تا ‌جلوی دفتر امام رسانده بود. این خبر به امام رسید که پیرمردی است که با این کیفیت‌ ‌خودش را به دفتر رسانده و به هیچ عنوان هم از آنجا نمی رود.

من شاهد بودم امام‌ ‌خودشان بلند شدند و به کوچه رفتند و با آن پیرمرد ملاقات کردند. در حالی که آن مرد ‌خوابیده بود امام بالای سر او تشریف بردند و هرچه به او اصرار کردند که داخل‌ ‌منزل بیاید پیرمرد قبول نمی کرد. بعد امام به او فرمودند چه کار می خواهی بکنی. ‌ ‌از من چه می خواهی؟ به او گفت: آقا از شما هیچ چیز نمی خواهم و داخل هم نمی آیم، ‌ ‌فقط آمده بودم شما را زیارت کنم. همین. / برداشت هایی از سیره امام خمینی ج ۳، ص ۱۶۲

* بانویی که اشک امام را درآورد!

مرحوم حبیب الله عسکر اولادی در خاطرات گفته است:آن اوایل که امام در مدرسۀ علوی تشریف داشتند، عصرها خانم ها با ایشان ملاقات‌ ‌می کردند. یک روز ساعت ۳ بعد از ظهر که درب مدرسه باز شد بر اثر ازدحام زیاد، ‌ ‌خواهران با فشار به مدرسه وارد شدند و تعدادی از آنها زیر دست و پای بقیه آسیب‌ ‌دیدند. برانکاردها را آوردند و خواهران را بردند. یکی از خواهران در حالی که روی‌ ‌برانکاردی افتاده بود در اثر فشار جمعیت از جلوی جایگاه امام عبور کرد و به هنگام‌ ‌عبور با همان وضع مصدوم و آشفتۀ خود گفت: ما همه سرباز توییم خمینی ـ گوش به‌ ‌فرمان توییم خمینی و شروع کرد به گریه کردن. امام که این صحنه را دیدند به حدّی متأثر ‌شدند که در اثر این تأثر نتوانستند بایستند.

اشک در چشم همۀ آقایان حلقه زده بود و ‌جوّی معنوی ایجاد شده بود. و همه گریه می کردند. یکی از علما به امام گفت، اگر اجازه‌ ‌بدهید دیگر خواهران به ملاقات نیایند چون هم از کار و زندگی شان می افتند و هم با توجه‌ ‌به رقّت قلبی که شما دارید باعث ناراحتی تان می شوند. امام با تعجب به ایشان فرمودند:‌ ‌ «شما خیال می کنید اعلامیه من و شما شاه را بیرون کرده است؟ شاه را این مردم بیرون‌ ‌کرده اند. اینها باید بیایند.»‌/ سیره امام خمینی(س)؛ ج ۱

* طلب آب از دریا

محمدتقی رضایی کوپایی که مدتی طولانی افتخار پاسداری از بیت و دفتر امام خمینی (س) را بر عهده داشت، در خاطرات خود در کتاب "تشنه و دریا" می گوید؛ یک روز یکی از برادران شهرستانی که در آنجا نگهبان بود و تشنگی ‌ ‌شدیدا به او فشار آورد به هر سه منزلی که در اطراف محل نگهبانی او ‌ ‌قرار داشت مراجعه و زنگ زده بود، ولی کسی جواب او را نداده بود. ‌ایشان آنقدر زنگ درب غیر فعال منزل امام را زده بود که امام اجبارا ‌خودشان پشت در آمده و به او پاسخ دادند و گفتند: بفرمایید. نگهبان ‌ ‌خود را به امام معرفی کرد و با لحنی خودمانی به ایشان گفت: اگر ‌ ‌زحمتی نیست، یک لیوان آب برای من بیاورید. بنا به گفته خودش بعد ‌ ‌از چند لحظه دیده بود، پیرمردی که قیافه‌ اش مثل امام است! یک لیوان ‌ ‌آب برای او آورد. او آب را که می‌ خورد لیوانش را پس می‌ دهد و ماجرا ‌را برای پاسبخش تعریف می‌ کند که: سر پست خیلی تشنه بودم و آب ‌ ‌هم نداشتم، بعد هم گفته بود خدا پدر این صاحبخانه را بیامرزد تا زنگ ‌ ‌زدم، پیرمردی که شبیه امام بود، رفت و برایم آب آورد. بعد از پاسبخش ‌ ‌پرسیده بود: مگر منزل امام اینجاست؟ وقتی پاسبخش برای او درباره ‌ ‌موقعیت پست توضیحاتی می‌ دهد آن برادر پاسدار یک دفعه از حال ‌ ‌می‌رود. چون می‌ بیند از آن قسمت تا بالای آن پله‌ ها رفت و آمد برای ‌ ‌امام خیلی سخت بوده ولی چون کسی در منزل نبوده یا امام نخواسته ‌زنگ بزند و خدمتکاری را مطلع نماید، خودش دومرتبه این پله‌ها را طی ‌ ‌کرده و برای او آب آورده است. ‌/ کتاب تشنه و دریا؛ ص ۶۶-۶۷؛

*  نقش بانوان در اداره جامعه

در اندیشه امام خمینی (س) بانوان  از جایگاه ویژه ای برخوردار بودند و این نه تنها در گفتار امام که در سیره عملی ایشان به خوبی عیان است. سرکار خانم مرضیه دباغ که افتخار همراهی  با امام در نوفل لوشاتو نصیبشان شده بود، نوع برخورد امام با بانوان دانشگاهی میگوید:در فرانسه عده ای دانشجوی دختر و پسر از کشورهای مختلف آمده بودند تا امام را ‌زیارت کنند، مردها جلو نشسته بودند و خانم ها پشت سرشان. وقتی امام می خواستند ‌تشریف ببرند، خانم ها به ایشان گفتند:آقایان جلو نشسته بودند و ما نتوانستیم سؤالاتمان‌ ‌را طرح کنیم.

امام به اتاق عقبی رفته و فرمودند: «من چند دقیقه اینجا می نشینم تا شماها ‌بیایید و سؤالات تان را طرح کنید». این کار امام برای من خیلی جالب بود. با اینکه وقتشان‌ ‌تمام شده بود، ولی برای اینکه حق خانم ها پایمال نشود، این حرکت را کردند. بعد ‌خانم ها آمدند و یکی یکی سؤالاتشان را مطرح کردند. یکی از آنها گفت، می خواهد ‌ادامۀ تحصیل بدهد، ولی بچه و شوهر دارد و آنها مایل هستند او بیشتر در خانه باشد. ‌ ‌امام فرمودند: «این مسائل نمی تواند مانع از یکدیگر باشند، شما آن را به نحو احسن‌ ‌انجام دهید، ولی تحصیل هم بکنید».‌/ سیره امام خمینی (س)؛ ج ۱؛

روحانی بلند پایه لبنان و رئیس اتحادیه علمای مقاومت اسلامی درکنگره امام خمینی مجدد دین در دنیای معاصر، با برشمردن ویژگی های امام خمینی اظهار داشت: امام خمینی  (رحمه الله علیه) متعلق به همه امت اسلامی و احیا کننده ارزش هایی است که همه مسلمانان از همه مذاهب و فرق اسلامی بدان دلبسته و معتقدند عدم پایبندی به ارزش هایی مانند وحدت امت اسلامی، عدم وابستگی به شرق و غرب و رهایی از سلطه  استکبار و اجانب، عزت دین ، نابودی اسرائیل و نفی نژاد پرستی، هر گروه و فرقه ای را از دایره امت اسلامی خارج می کند.

علامه ماهر حمود افزود: در روزگاری که رژیم های کشورهای اسلامی برای ادامه حیات شان وابستگی به استکبار را پذیرفته و دنبال کنار آمدن و قبول برتری و موجودیت اسرائیل بودند، با پیروزی نهضت امام خمینی  این سیاست موجب  ذلت تلقی شد.

وی اضافه کرد: امروز به یمن بیداری اسلامی و احیای ارزش های اسلامی ، رژیم صهیونیستی  رو به زوال و در حال فرو پاشی است.

وی  مقاومت اسلامی را مولود این بیداری و رویکرد عزتمندانه احیای ارزش های اسلامی به برکت نهضت امام خمینی  دانست و  پیروزی مقاومت اسلامی را مرهون   اتحاد و همبستگی  امت اسلامی واستمرار آن عنوان کرد.

محمد لمین اندیشمند و محقق گامبیایی  به فرا رسیدن سالروز رحلت امام خمینی (ره) اشاره کرد و گفت: توجه و تمرکز بر اندیشه های ولایی امام خمینی، بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران ضرورت دارد و می تواند یک نقش مهم در آگاه سازی جهان اسلام داشته باشد به شکلی که در این مسیر هدف عدالت و آزادی دنبال برای همه جوامع اسلامی دنبال شود. از این رو باید با استفاده از علوم جدید، چارچوب فكری امام خمینی(ره) را به صورت گسترده و علمی منتشر کرد زیرا این امر در گسترش اندیشه های رهبر كبیر انقلاب اسلامی تاثیر دارد.

محمد لمین در ادامه اظهار داشت: امام خمینی در حالی پایه گذار انقلاب اسلامی ایران بود که فقط اهداف اسلامی و رهایی بخش خود را محدود به ایران نمی دانست. ایشان تلاش می کرد تا همه محرومان و ستم دیدگان را از چنگال استكبار جهانی نجات دهد. این هدف یکی از اصلی ترین محورها در اندیشه های امام خمینی(ره) به شمار می آمد. هدفی که به دنبال ایجاد عدالت و برابری در جوامع اسلامی بود. در این مسیر، آگاه ساختن مردم مظلوم از حق خود و نجات دادن آنها از ناامیدی برای مقابله با دشمنان اسلام تنها راه موجود بود. از این رو بنیانگذار جمهوری اسلامی از همان آغاز مبارزه خود با افشا کردن ماهیت واقعی قدرتهای ستمگر جهان، خواسته ها و آرمان های خویش را به وضوح بیان کرد و با مبارزه در راه اسلام، محرومان و ستمدیدگان را برای گرفتن حق پایمال شده خود آگاه کرد.

محمد لمین تصریح کرد: بر اساس دیدگاه امام راحل، آگاه سازی فردی و افزایش معنویت در جامعه باعث می شود تا در مقابل هرگونه جنگ پیدا و پنهان دشمنان ایستادگی كرد و به مبارزه با تهاجم همه جانبه آنها پرداخت. امام خمینی بر همین اساس رهنمودهایی برای همه جوامع اسلامی در راستای مدیریت جهان اسلام بر اساس ارزش های واقعی دین اسلام ترسیم کرد كه تاکنون دستاوردها و تاثیرات بسیاری داشته است.  

علامه مرتضی مرتضی فعال بین الملل از کشور کنیا  در وبینار تخصصی «امام خمینی(ره) مجدد دین و مذهب در عصر کنونی» که عصر امروز چهارشنبه به مناسبت سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) از سوی مدیریت زائران غیر ایرانی آستان قدس رضوی برگزار شد، گفت: سخن گفتن از امام خمینی رضوان الله تعالی علیه کار دشواری است، زیرا شخصیت ایشان شخصیت بزرگی است که  از زمان غیبت صغری امام زمان(عج) تا کنون وجود نداشته است.
 
وی ادامه داد: ایشان با حرکت و انقلاب خود علیه نظام گذشته و از بین رفته ایران توانست مسیر تاریخ را تغییر دهد، انقلابی که همچنان ادامه دارد و هرروز در حال پیشروی است. این انقلاب منحصر به ایران نبوده بلکه چشم مستضعفان همه ملت ها را باز کرده است.
 
علامه مرتضی گفت: امام خمینی(ره) توانست شکل تمام دنیا را تغییر دهد، ما طی سال های گذشته  شاهد تحقیر و عقب نشینی قدرت های استکبار جهانی در برابر ایستادگی و مقاومت مظلومین و مستضعفین علیه قدرت های ظالم بوده ایم.
 
وی افزود: حقیقت این است که اکنون در خطرناک ترین مراحل هستیم، مرحله جدال بین حق و باطل، جدال بین قدرت ایمان و قدرت شر، بدون شک قدرت ایمان پیروز خواهد شد و فلسطین پیروز می شود.
 
این فعال بین الملل از کشور کنیا ادامه داد: آفریقا یکی از مناطقی است که از این انقلاب تأثیر پذیرفت و بر عنصر جوانان و دولت های نزدیک تأثیر گذاشت، جوانان به رنج ها و درد هایی که از سوی استعمار گران بر آنها تحمیل می شد، پی بردند، نسل جوان با صدای امام خمینی (ره) از خواب بیدار شد و توانست به شکل خاصی با اندیشه اهل بیت(ع) آشنا شود زیرا تا قبل از آن با اهل بیت (ع)آشنایی چندانی نداشتند.
 
وی تصریح کرد: به همین علت شاهد شدت استقبال مردم برای آشنایی با فکر و سیره اهل بیت (ع) هستیم و مؤسسات ویژه نشر و اشاعه فرهنگ اهل بیت (ع) شکل گرفت؛ این نتیجه حرکت امام خمینی (ره) بود و این یک امر طبیعی است، آینده متعلق به این مکتب خواهد بود، و بر ما واجب است که این مکتب را به صورت کامل تعریف کنیم(ع) آشنا شوند، آماده کنیم.
 
علامه مرتضی بیان کرد: امام(ره) اثری برجای گذاشت که با گذشت زمان از بین نمی‌رود، اندیشه‌اش در خصوص آنچه که می‌خواست روشن بود و در عمل به آنچه که می‌خواست رسید. از خداوند متعال برای این انقلاب و رهبران آن به ویژه مقام معظم رهبری خواستاریم در حمل این رسالت موفق باشند و آن را دست صاحب حقیقی آن امام زمان (عج) برسانند.
 

ماموستا کلشی نژاد امام جمعه اهل سنت ارومیه در وبینار تخصصی «امام خمینی(ره) مجدد دین و مذهب در عصر کنونی» که عصر امروز چهارشنبه به مناسبت سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) برگزار شد، ابراز کرد: امام خمینی(ره) حتی قبل از انقلاب نیز با ایجاد اگاهی و تبیین مسائل دینی برای تمام جوامع،مردم را نسبت به اندیشه‌های پلید غیر دینی ارشاد می‌کردند .
 
وی ابراز کرد: در تاریخ تمدن اسلامی  تفرقه بین مذاهب از مسائل پیچیده وبنیان بر افکن جوامع اسلامی بوده است، از این رو امام(ره) نسبت به انسجام عملی و اتحاد قلبی بین جوامع نگاه ویژه ای داشتند.
 
امام جمعه اهل سنت ارومیه تصریح کرد: در تاریخ معاصر با وجود تمام تلاش های وحدت طلبانه شخصیت های اصلاح طلب و وحدت طلب علمای شیعه و سنی  همچون  سید جمال الدین اسدآبادی، شیخ سعید نورسی و... همواره ملت‌های اسلامی در اتش تفرقه می‌سوختند و استعمارگران شرق و غرب با دامن زدن به آتش تفرقه به غارت منابع کشورهای اسلامی می پرداختند.
 
وی با بیان اینکه آغاز نهضت اسلامی امام خمینی(ره) در سال 42 و وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال 57 نقطه عطف تفکر اسلامی و وحدت شیعه وسنی را در پیش داشت، گفت: اندیشه وحدت از دیدگاه امام (ره) وسیله نفی سبیل و سلطه غیر مسلمانان بر امت‌های اسلامی بوده است؛ یکی از مظاهر این اندیشه‌،اختصاص آخرین جمعه ماه رمضان به عنوان روز قدس برای حمایت از حقوق  مسلمانان در کشوری دیگر است.

ماموستا مصطفی محمودی امام جمعه پیرانشهر ضمن تسلیت به مناسبت فرارسیدن ایام ارتحال بنیانگذار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) و با اشاره به اندیشه تقریبی ایشان و تأثیرات این نگرش بر جهان اسلام، بیان کرد: ایشان شخصیت بی نظیری در عصر حاضر و علاوه بر آنکه عالم و فیلسوف بودند بر تمام قوانین اسلام  آگاهی داشتند.

وی افزود: امام(ره) یک سیاستمدار شجاع ، قاطع و با جاذبیت بی بدیلی توانستند ملت ایران را حول خود جمع کرده و بر علیه رژیم ظالم شاهنشاهی قیام و او را از درجه اعتبار ساقط کنند.

ماموستا محمودی تصریح کرد: اقدام امام راحل(ره) در توان انسان عادی نبود و یک عمل خارق العاده به حساب می آمد؛ ایشان کسی بودند که مسئله وحدت را بیان کردند و با قدرت وحدت را در میان مسلمانان رونق دادند و تفهیم کردند که تنها راه پیروزی بر ظلم و ستمگری، وحدت و تقریب مسلمانان است.

وی ادامه داد: با وحدت می توان به تمام آرمان های دینی خود رسید؛ از سویی در صورت عدم حفظ وحدت این اهداف متزلزل خواهد شد و به همین دلیل وحدت در نظر امام راحل بسیار با ارزش و با اهمیت بود و در سال هفته ای را به نام "وحدت" نامگذاری کردند.

وی اظهار داشت: وحدت همراه باصداقت و نیت احسن، برکات و آثار مفیدی دارد؛ اشتراکات متعدد در مذاهب اسلامی آنقدر پر رنگ می باشد که اختلافات دیده نخواهد شد.

وی در پایان تاکید کرد: امیدواریم به گفتار ، بیان ، عمل و اندیشه های عالیه امام، عمل کنیم تا به تمام آرزوها واهداف عالیه اسلام و کشور اسلامی در ابعاد فرهنگی ، اقتصادی ،نیروی انسانی و امنیتی  دست یابیم؛ در آستانه انتخابات هستیم که خود نماد وحدت و تقریب است و شرکت پرشور امت اسلامی به نفع ملت خواهد بود.

سید سعید محمد، اندیشمند آفریقای جنوبی با اشاره به اندیشه و ویژگی های شخصیتی امام خمینی(ره) گفت: رهبر و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران فردی بود که با پیروی از اعتقادات مذهبی خود توانست در مقابل دشمنان و مستبدان تاریخ ایستادگی کند و به تنهایی با هدایت مردم ایران نظام اسلامی مطلوب خود را ایجاد نماید.

سید سعید محمد در ادامه اظهار داشت: هنگامی که امام خمینی برای انقلاب می جنگید، بسیاری تلاش کردند که ایشان از مواضع و دیدگاههای خود عقب نشینی کند اما ایشان هرگز از خواسته های خود که برای مردم ایران و جهان اسلام دنبال می کرد، دست نکشید و کوتاه نیامد. 

او در ادامه افزود: امام خمینی معتقد بود که همه مردم ایران شایسته بهره مندی از نظامی هستند که زیر سیطره جهان غرب و سلطه نباشد و با دین اسلام دشمنی نکند. او برای رسیدن به این هدف، استوار و ثابت قدم بود و تلاش کرد با استفاده از دیدگاههای روشنگرانه اش مردم ایران را در مسیر آزادی خواهی و مبارزه با دشمنان اسلام برای رسیدن به یک حکومت اسلامی ایده آل قرار دهد. امام خمینی در همین راه از رویکردهایی استفاده کرد که در نهایت پیروزی انقلاب اسلامی ایران را رقم زد.

سید سعید محمد افزود: نظام مورد نظر امام خمینی بر پایه ارزش های اصیل اسلامی بود و هیچ تمایلی به اصول جهان غرب نداشت. ایشان در همین مسیر تلاش کرد که انقلاب و برقراری نظام اسلامی را با یک رویکرد مصالحه آمیز و غیر خشونت بار پیش ببرد. از جمله مهمترین دیدگاههای ایشان برهم زدن معادلات جهان و عدم وابستگی ایران به قدرتهای شرق و غرب بود. به باور امام خمینی مردم منبع و الهام بخش قدرت یک کشور هستند و خودشان باید در همه امور خود تصمیم بگیرند.  

او در نهایت تصریح کرد: نظامی که امام خمینی پایه گذاری کرد تاکنون توانسته است در مقابله با آماج حملات دشمنان ایستادگی کند و به عنوان الگوی رهایی بخش جهان اسلام قلمداد شود.