حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی عصرچهارشنبه در دیدار حدود دو هزار نفر از طلاب سراسر کشور، فضلا، اساتید و مدیران حوزه های علمیه، وظیفه حوزه ها و علمای دین را بیان معارف اسلام و تلاش برای تحقق آنها در جامعه خواندند و تأکید کردند: علما در مقام ورثه انبیا باید برای عملی شدن توحید و اقامه قسط، مجاهدت کنند.

رهبر انقلاب اسلامی در این دیدار با اشاره به نیاز امروز انسانها به معارف برجسته دینی و همچنین اقبال دنیای اسلام و حتی جوامع خارج از دنیای اسلام به این معارف، وظیفه حوزه های علمیه را نسبت به گذشته سنگین تر دانستند و گفتند: در داخل کشور توجهی که امروز نسبت به مسائل دینی و روحانیت وجود دارد، با گذشته و قبل از انقلاب اسلامی، قابل مقایسه نیست.

ایشان افزودند: این تصور که مردم در نقاط مختلف دنیا نسبت به معارف دینی رویگردان شده اند، تصور غلطی است بلکه اقبال به این معارف بیشتر شده است.

حضرت آیت الله خامنه ای تشییع بسیار با شکوه طلبه همدانی را که مظلومانه به شهادت رسید، نمونه ای عینی از احترام و اقبال مردم به دین و روحانیت برشمردند و خاطرنشان کردند: نمونه‌هایی همچون این تشییع و یا حضور گسترده مردم بویژه جوانان در نمازهای جماعت و نشستن در جلسات و پای منابر، جزو واقعیات ایران اسلامی و نشان دهنده تدین مردم و اعتماد آنها به روحانیت است و برخی تبلیغات و سیاه نمایی ها درباره ایمان و دینداری مردم و یا رویگردانی آنها از روحانیت، خلاف واقع و بدون تحقیق و معیار علمی است.

ایشان حوزه های علمیه را مرکز آموزش اسلام و تعمیق آن در جامعه دانستند و گفتند: شناساندن معارف دینی به مردم بخشی از وظایف حوزه های علمیه است و بخش دیگر این وظیفه، محقق کردن معارف دینی در متن زندگی مردم است.

رهبر انقلاب اسلامی با استناد به آیات متعدد قرآن مجید درباره مجاهده و مقاتله انبیاء الهی تأکید کردند: وظیفه پیامبر فقط بیان معارف اسلام نیست، به همین علت نبی مکرم اسلام برای عملی شدن توحید و اقامه قسط، مجاهدت و مبارزه می کند تا اسلام در معنای جامع و کامل آن محقق شود.

ایشان خاطرنشان کردند: علما نیز به عنوان ورثه انبیا موظفند برای تحقق اسلام در محیط زندگی مردم تلاش کنند که اوج این تلاش را امام رضوان‌الله‌تعالی‌علیه در مقام یک حکیم واقعی انجام داد.

حضرت آیت الله خامنه ای با انتقاد از برخی که می گویند همراهی حوزه با امام برای تشکیل نظام اسلامی خارج از وظایف حوزه بوده است، گفتند: کاری که حوزه و بزرگان حوزه در زمان مبارزات منتهی به تشکیل جمهوری اسلامی انجام دادند، دقیقاً جزو وظایف ذاتی و هویتی حوزه بود.

ایشان در تبیین وظایف کنونی حوزه ها افزودند: بعد از تشکیل نظام اسلامی باید دولت اسلامی به معنای واقعی کلمه، سپس جامعه اسلامی، و بعد از آن تمدن حقیقی اسلامی به‌وجود آید که حوزه‌ها در این روند مسئولیت های سنگینی دارند که باید با فکر و تعمق، این وظایف را درک و برای ادای آنها برنامه ریزی و تلاش کرد.

رهبر انقلاب اسلامی با تحسین بیان، لحن و ادبیات مناسب طلاب به آنها توصیه کردند: حرف های خوبی را که امروز درباره «سبک زندگی»، «حکمرانی اسلامی»، «استقرار توحید در جامعه»، «مبارزه با طواغیت» و مسئله مهم «عدالت» بیان کردید، به میان مردم سراسر کشور ببرید و با افزایش معرفت جامعه، گفتمان های انقلابی را تقویت کنید.

حضرت آیت الله خامنه ای در تبیین «چیستی و هویت حوزه» افزودند: حوزه مرکزی است که عالم دینی پرورش می دهد تا او با تسلط بر معارف اسلامی برای تحقق اسلام وارد میدان عمل شود، بنابراین همه برنامه ریزی ها و کارهای حوزه باید در چارچوب این هویت و شاکله اصلی انجام شود.

حضرت آیت الله خامنه ای جهت دادن به نحوه استفاده از علوم طبیعی در جامعه را از دیگر وظایف حوزه ها خواندند و در بیان چند نکته به طلاب تأکید کردند: فقه و درس خواندن را کاملاً جدی بگیرید.

ایشان اجتهاد را روش نظام مند درک و استنباط معارف از منابع نقلی و عقلی خواندند و افزودند: عالم دین باید بداند معارف و حقایق دینی را چگونه از منابع به دست آورد.

رهبر انقلاب اسلامی پرورش قوه اجتهاد را نیازمند کار و تمرین فراوان دانستند و خاطرنشان کردند: اگر این مِتُد درست آموخته شود آن وقت ارزشهای اخلاقی نیز درست استنباط می شود.

حضرت آیت الله خامنه ای اختلاف نظر در حوزه ها در «مسائل عملی، جهت گیری های فکری و مسائل سیاسی» را بدون اشکال برشمردند اما تأکید کردند: مهم این است که این اختلافات مدیریت شود تا به درگیری و تشنج منجر نشود، همانگونه که بزرگان فقه، فلسفه و عرفان در حوزه ها در طول تاریخ با وجود اختلافات، همواره برای خدا به معنای واقعی کلمه اتحاد داشتند.

ایشان همچنین طلاب جوان را به ادب و اطاعت از بزرگان حوزه ها و مراجع تقلید توصیه مؤکد کردند و افزودند: بزرگان حوزه نیز در مقابل طلاب جوان، حلم و تحمل داشته باشند.

رهبر انقلاب اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مطالبی که برخی برادران و خواهران طلبه بیان کردند، گفتند: این مطالب که با تعابیر خوب و به صورت کارشناسی بیان شد، حاکی از عمق فکری و سطح بالای اندیشه و فهم، و حرکت و پیشرفت حوزه است که واقعاً تحسین برانگیز است.

حضرت آیت الله خامنه ای با تأکید بر لزوم مطالعه «منشور روحانیتِ» امام خمینی(ره) از جانب طلاب، به پیشنهاد یکی از طلاب برای راه اندازی مرکز نوآوری حوزه اشاره کردند و افزودند: استفاده از ظرفیت ها و خلاقیت های طلاب جوان و تأسیس یک بانک اطلاعاتی از این ظرفیت ها پیشنهادی بسیار خوب است.

ایشان با استقبال از تخصص گرایی در رشته های مختلف حوزه های علمیه بویژه فقه، خاطرنشان کردند: فقه استخوان بندی و ستون فقرات زندگی اجتماعی و سیاسی است و تخصص گرایی در این زمینه نتایج خوبی خواهد داشت اما باید مراقب برخی عیوب تخصص گرایی نیز بود.

رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به مطالب یک از طلاب خواهر درخصوص جایگاه اجتماعی خانم های طلبه، افزودند: حضور چند ده هزار طلبه فاضل خواهر در خانواده ها و در میان زنان جامعه، بسیار مغتنم است، ضمن آنکه باید از ظرفیت این طلاب در مراکز رسمی و فرهنگی استفاده شود.

حضرت آیت الله خامنه ای همچنین حجت‌الاسلام والمسلمین اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه را ظرفیت بسیار مغتنمی برشمردند و با اشاره به سخنان ایشان درخصوص تدوین برنامه جامع برای حوزه علمیه، گفتند: باید تمرکز اصلی بر اجرایی و عملی شدن این برنامه، قرار گیرد.

پیش از سخنان رهبر انقلاب اسلامی، حجت الاسلام والمسلمین اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور در گزارشی با اشاره به تحصیل 150 هزار طلبه در حوزه‌های علمیه گفت: شورای عالی و همه مراکز حوزه مصمم هستند در پرتو اندیشه‌های امام راحل و رهبر انقلاب، هدایت‌های مراجع عظام تقلید و بهره‌گیری از همه اندیشه‌های طلاب، فضلا و اساتید مسیر بالندگی و اعتلای حوزه‌ها را هموار سازند برنامه‌ریزی کنند.

در ابتدای این دیدار 12 نفر از نمایندگان طلاب، حجج الاسلام:

- حسین نظری، مبلغ و فعال قرآنی

- سیدمحمدرضا آیت، طلبه خارج فقه

- مهدی رضایی، پژوهشگر و طلبه سطح 4

- علی احدی، مدیر مؤسسه تبلیغی – جهادی مصباح الهدی

- سیدهادی ساجدی، دکترای فلسفه علوم اجتماعی

- مهدی مسائلی، استاد سطح 2 حوزه

- سیدمحمد هاشمی، طلبه خارج فقه و مسئول راهیان نور و فرمانده گردان

- حسن یوسف زاده، دکترای ارتباطات و عضو هیأت علمی

و خانم‌ها:

- صدیقه بهرامی، استاد حوزه و مبلغ

- حمیده بلّو، طلبه سطح 3 از نیجریه

- افتخار یوسفی روشناوند، فارغ التحصیل سطح 4 فقه

- سمیه صیادی، طلبه سطح 4 و فعال قرآنی

بر محورهای زیر تأکید کردند:

- لزوم تأسیس مرکز نوآوری برای بروز خلاقیت طلاب جوان

- تاکید بر نقش حوزه در گره‌گشایی از مشکلات جامعه اسلامی و لزوم ارتباط گسترده‌تر حوزه با مردم

- اهمیت ایجاد سازوکار مناسب برای ارتباط مؤثر حوزه با مراکز علمی و دانشگاهی

- لزوم ورود تشکل‌های خودجوش انقلابی به میدان‌های علمی با به‌کارگیری صحیح نیروها

- لزوم تنظیم ساختارها و برنامه‌ها برای نقش‌آفرینی طلاب خواهر

- انتقاد از چند شغله بودن برخی مسئولان

- یادآوری مسئولیت مستقیم حوزه نسبت به زبان فارسی

- انتقاد از بی‌توجهی برخی مسئولان به ظرفیت طلاب و روحانیون

- پیشنهاد راه‌اندازی اردوهای حوزه‌شناسی به منظور شناخت صحیح از زندگی طلاب

- انتقاد از ورود دیرهنگام حوزه به برخی مسائل اجتماعی

- انتقاد از فقدان بسترهای لازم جهت حضور نظام‌مند و نخبگانی حوزه در عرصه بین‌الملل

- لزوم فرصت دادن به طلاب جوان و نخبه برای پذیرش مسئولیت در گام دوم انقلاب

- توجه به تبیین الگوی خانواده محور به صورت شفاف و کاربردی

- ضرورت کاربردی کردن علوم و پژوهش‌ها با توجه به نیازهای روز جامعه

- اهمیت رصد نیازهای آینده اجتماع و تلاش برای تولید الگوی اصیل حوزوی

- لزوم تشکیل بدنه کارشناسی جوان از میان طلاب انقلابی برای تدوین برنامه‌ها و ماموریت‌ها جهت تحقق گام دوم انقلاب

- انتقاد از نبود حساسیت لازم در میان مسئولان در مورد فضای مجازی و استفاده نکردن از ظرفیت‌های موجود در این عرصه

- اهمیت تبلیغ در فضای مجازی و ضرورت راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات و حمایت از افسران جنگ نرم

مدیرکل بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری از انجام هماهنگی لازم برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری مذهبی کشور در ماه مبارک رمضان ویژه کشورهای مسلمان خبر داد.

محمد ابراهیم لاریجانی گفت: وجود زیرساخت‌های مناسب برای اقامت طولانی مدت به ویژه اقامت ده روز و بیشتر در ایران به خصوص در شهرهای زیارتی و برگزاری مراسم ویژه ماه مبارک رمضان در شهرهای مختلف در قالب جشنواره‌ها و برنامه‌های فرهنگی و قرآنی و اجرای آداب و رسوم خاص این ماه در هر منطقه به ویژه ارائه خدمات گردشگری حلال در کشور، فرصتی مناسب برای جذب گردشگران مسلمان کشورهای همسایه بویژه عراق، آذربایجان، افغانستان، عمان و سایر کشورها به ایران به شمار می‌رود.

لاریجانی با تأکید بر ضرورت اطلاع رسانی فرصت پیش رو از طریق دفاتر ایرانی مستقر در سایر کشورها افزود: ضروری است تا وزارت امور‌خارجه، سفارتخانه‌ها و نمایندگی کنسولگری‌های ایران درسایر کشورها، رایزن‌های فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، شبکه‌های برون مرزی صدا و سیما، دفاتر خدمات مسافرتی و دفاتر اطلاع‌رسانی گردشگری ایران در کشورهای اسلامی، نسبت به تشویق اتباع این کشورها برای سفر به ایران در ایام ماه مبارک رمضان اقدام کنند.

وی فرهنگ و مراسم مذهبی رمضان به شیوه سنتی در هر منطقه از کشور، غذا و هنرهای ایرانی اسلامی موجود را از جمله جاذبه‌ها و ظرفیت‌های موجود در این زمینه دانست و خاطرنشان کرد: این مهم از سال‌های پیش در کشور سابقه داشته و در حال حاضر نیز اتباع کشورهایی مثل عراق به دلیل شرایط آب و هوایی کشور خودشان اقامتگاه‌هایی را بخصوص در استان‌های خوش آب و هوای ایران برای یک ماه اجاره و ماه مبارک رمضان را در ایران سپری می‌کنند.

مدیرکل بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری خاطرنشان کرد: برای ارائه خدمات مناسب و به موقع ضروری است تا هتل‌ها نسبت به پذیرایی در وعده سحر و افطار اقدام و آژانس‌ها نیز پکیج تورهای ده روز و یا بیشتر اقدام کنند، همچنین راهنمایان محلی با پیش‌بینی گشت‌هایی در محدوده حد ترخص، میهمانان روزه دار را با فرهنگ و آداب سنتی رمضان در ایران آشنا کنند و آنها را در طرح‌ها و جشنواره‌های افطار تا سحر شرکت دهند.

لاریجانی با تأکید بر اینکه این موضوع باید به عنوان یک فرصت و الگوی مناسب در طرح گردشگری رمضان مورد استفاده قرار بگیرد، اظهار کرد: رایزن‌های فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات، دفاتر اطلاع‌رسانی گردشگری ایران، آژانس‌های گردشگری و همه فعالان در این زمینه باید برای معرفی ظرفیت‌ها و آداب ایران اسلامی در ماه رمضان، همکاری وهماهنگی‌های مناسب را داشته باشند و با اطلاع‌رسانی به موقع و شایسته از آمادگی کشور برای پذیرایی از زائران و روزه‌داران سایر کشورها در راستای همدلی بیشتر، ترویج معنویت و توسعه گردشگری استفاده کنند.

ماه مبارک رمضان ویژگی‌های منحصر به فردی دارد که آن را برتر از دیگر ماه‌ها قرار داده و با درک اثرات پربار این ماه روزه‌داری برای انسان دوست‌داشتنی و گوارا می‌شود.

ماه رمضان ماه نزول قرآن و تنها ماهی است که در قرآن از آن یاد شده و پیامبر(ص) در وصف این ماه می‌گوید: همه کتب آسمانی در ماه رمضان نازل شده است. پیامبر در خطبه چمعه آخر ماه ماه شعبان امت اسلام را به رسیدن ماه رمضان بشارت داد و این گفتار پیامبر(ص) هم گواهی بر برتری این ماه بر دیگر ماه‌ها است.

به این آیه توجه کنید:

شَهْرُ رَمَضَانَ اَلَّذِى أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْءَانُ هُدىً لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَتٍ مِنَ الْهُدَى‏ وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْکُمْ الْشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُ وَمَنْ کَانَ مَرِیْضاً أَوْ عَلَى‏ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَیَّامٍ أُخَرَ یُرِیدُ اللَّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَلاَ یُرِیدُ بِکُمُ الْعُسْرَ وَلِتُکْمِلُواْ الْعِدَّةَ وَلِتُکَبِّرُواْ اللَّهَ عَلَى‏ مَا هَدَیکُمْ وَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ‏(بقره ۱۸۵)

ترجمه

(روزه در) ماه رمضان، ماهى است که قرآن در آن نازل شده است. (و قرآن کتابى است که) هدایت‌گر مردم همراه با دلائل روشنِ هدایت و وسیله تشخیص حقّ از باطل است، پس هر کس از شما که این ماه را دریابد، باید روزه بگیرد و آنکس که بیمار یا در سفر باشد، روزهاى دیگرى را به همان تعداد روزه بگیرد. خداوند براى شما آسانى مى‏‌خواهد و براى شما دشوارى نمى‏‌خواهد (این قضاى روزه) براى آن است که شماره مقرّر روزها را تکمیل کنید و خدا را بر اینکه شما را هدایت کرده، به بزرگى یاد کنید، باشد که شکرگزار شوید.

«رمضان» از ماده «رَمض» به معناى سوزاندن است. البتّه سوزاندنى که دود و خاکستر به همراه نداشته باشد. وجه تسمیه این ماه از آن روست که در ماه رمضان، گناهان انسان سوزانده مى‏‌شود.

ماه رمضان، ماه نزول قرآن است و تنها ماهى است که نامش در قرآن آمده و شب قدر نیز در این ماه است. در تفسیر برهان از پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله نقل شده است که فرمودند: تمام کتاب‏‌هاى آسمانى، در ماه رمضان نازل شده‏‌اند. ماه رمضان، بهترین ماه خدا است. آن حضرت در جمعه آخر ماه شعبان، خطبه مفصلى در عظمت ماه رمضان ایراد کرده‏‌اند که در بعضى از تفاسیر و کتب‌روایى آمده است. (بحار، ج‏۹۶، ص‏۳۵۶) همچنین در صحیفه سجادیه، امام سجاد علیه‌‌السلام در وداع ماه رمضان مناجات جان‌سوزى دارند.

اسلام دین آسان و بناى آن بر سهولت و عدم‏ سخت‏گیرى است. هرکس مریض یا مسافر بود روزه نگیرد و قضاى آن را انجام دهد. اگر وضو گرفتن مشکل است، تیمّم را جایگزین مى‏‌کند. اگر ایستادن در نماز مشکل است، اجازه‏ نشسته نماز خواندن را مى‏‌دهد. که این قانون به نام «قاعده لاحرج» در فقه مشهور است.

روزه سرچشمه تقوا

در تفسیر نمونه درباره این آیه آمده است؛ به دنبال چند حکم مهم اسلامى که در آیات پیشین گذشت در آیات مورد بحث به بیان یکى دیگر از این احکام که از مهمترین عبادات محسوب مى‌پردازد و آن روزه است و با همان لحن تأکید‌آمیز گذشته مى‌گوید: «اى کسانى که ایمان آورده‌اید روزه بر شما نوشته شده است آنگونه که بر امت‌هایى که قبل از شما بودند نوشته شده بود» و بلافاصله فلسفه این عبادت انسان‌ساز و تربیت آفرین را در یک جمله کوتاه اما بسیار پرمحتوا چنین بیان مى‌کند: «شاید پرهیزکار شوید».

آرى روزه چنانکه شرح آن خواهد آمد عامل مؤثرى است براى پرورش روح تقوا و پرهیزگارى در تمام زمینه‌ها و همه ابعاد. از آنجا که انجام این عبادت با محرومیت از لذائذ مادى و مشکلاتى مخصوصاً در فصل تابستان همراه است تعبیرات مختلفى در آیه فوق به کار رفته که روح انسان را براى پذیرش ‍ این حکم آماده سازد. نخست با خطاب یا ایها الذین آمنوا: اى مؤمنان ! سپس بیان این حقیقت که روزه اختصاص به شما ندارد، بلکه در امت‌هاى پیشین نیز بوده است و سرانجام بیان فلسفه آن و اینکه اثرات پربار این فریضه الهى صددرصد عائد خود شما مى‌شود، آن را یک موضوع دوست‌داشتنى و گوارا مى‌سازد.

در حدیثى از امام صادق نقل شد که فرمود: «لذة ما فى النداء ازال تعب العبادة و العناء!» لذت خطاب «یاایها‌الذین آمنوا» آنچنان است که سختى و مشقت این عبادت را از بین برده است !

رمضان ماه مهمانى خدا/ ویژگی‌ها

در رمضان، مؤمنان با کارت «یا ایّها الّذین آمنوا کُتب علیکم الصّیام» به میهمانى خداوند دعوت شده‏‌اند، و این میهمانى ویژگى‏‌هایى دارد:

۱- میزبان، خداوند است و میهمانان را شخصاً دعوت کرده است.

۲- وسیله پذیرایى، شب قدر، نزول قرآن، فرود آمدن فرشتگان، استجابت دعا، لطافت روح، و دورى از دوزخ است.

۳- زمان پذیرایى، ماه رمضان است که به گفته‏ روایات، اوّل آن رحمت، وسط آن مغفرت و آخر آن پاداش است.

۴- چگونگى پذیرایى، شب قدر به گونه‏‌اى است که در آن نیاز یک سال میهمانان تأمین مى‏‌شود و زمین با نزول فرشتگان در شب قدر مزیّن مى‏‌گردد.

۵ - غذاى این ماه، غذاى روح است که براى رشد معنوى لازم است، نه غذاى جسم. لطف غذاى این مهمانى، آیات قرآن است که تلاوت یک آیه آن در ماه رمضان همچون تلاوت تمام قرآن در ماه‏‌هاى دیگر است.

این میهمانى هیچ سنخیّتى با میهمانى‏‌هاى دنیوى ندارد. خداوندِ عالِم و غنى و خالق و باقى و عزیز و جلیل، میزبان انسان‏‌هاى جاهل و فقیر و فانى و مخلوق و ذلیل مى‏‌شود و مى‏‌گوید: من دعایتان را مستجاب مى‏‌کنم و براى هر نفسى که در ماه رمضان مى‏‌کشید، پاداش تسبیحى عطا مى‏‌کنم. (خطبه‏ پیامبر صلى الله علیه وآله در جمعه آخر ماه شعبان)

روایاتى از امام صادق (ع) در ذیل آیه «کتب علیکم الصیام»

در تفسیر عیاشى از امام صادق (علیه‌السلام ) روایت کرده که در تفسیر آیه : «یاایهاالذّین آمنوا کتب علیکم الصیام» فرموده: این مخصوص است و از جمیل روایت آورده که گفت: از امام صادق (علیه السلام ) از معناى آیه : «یا ایهاالذّین آمنوا کتب علیکم الصّیام» و «یاایهاالذّین آمنوا کتب علیکم القتال» پرسیدم، فرمود: همه این خطاب‌ها شامل حال گمراهان و منافقین و خلاصه تمامى افرادى که به ظاهر شهادت به توحید و نبوت و معاد داده‌اند مى‌شود.

و در فقیه از حفص روایت کرده که گفت از امام صادق (علیه‌السلام ) شنیدم مى‌فرمود: روزه ماه رمضان قبل از امت اسلام بر هیچ امتى واجب نبود، عرضه داشتم : پس اینکه خداى عزوجل مى‌فرماید: «یا ایهاالذّین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب على الذّین من قبلکم» چیست؟ فرمود: بله ماه رمضان قبل از امت اسلام روزه‌اش واجب بوده، اما نه بر امت‌ها بلکه تنها بر انبیاى آنان، خداوند امت اسلام را بر سایر امم برترى داده، چیزى را که بر رسول خود واجب کرده بود بر امتش هم واجب فرمود.

علامه طباطبایی در المیزان درباره این روایت امام صادق(ع) می‌فرماید: این روایت به خاطر اینکه اسماعیل بن محمد در سند آن هست ضعیف است، و این معنا در روایتى دیگر از عالم (علیه‌السلام) آمده که آنهم مرسل است، یعنى اصلاً سندش ذکر نشده ، و به نظر مى رسد هر دو روایت یکى باشد، و به هر حال از اخبار آحاد است و ظاهر آیه هم مساعد با این نیست که مراد از جمله «کما کتب على‌الذّین من» مقام، مقام زمینه چینى و تشویق و ترغیب بوده، تصریح به اسم آن انبیا از کنایه بهتر و مؤثرتر بود و خدا دانا است.

آداب مهمانى

در وسائل الشیعه (وسائل، ج‏۷، ص‏۱۱۹) براى اخلاق روزه‏‌دار در ضمن روایت مفصلى مى‏‌خوانیم: روزه‏‌دار، از دروغ، گناه، مجادله، حسادت، غیبت، مخالفت با حقّ، فحش و سرزنش و خشم، طعنه و ظلم و مردم آزارى، غفلت، معاشرت با فاسدان، سخن‏‌چینى و حرام‏‌خوارى، دورى کند و نسبت به نماز، صبر و صداقت و یاد قیامت توجّه خاصّ داشته باشد.

شرط حضور در این مهمانى، فقط تحمّل گرسنگى نیست. در حدیث آمده است: آن کس که از اطاعت رهبران آسمانى، سرباز زند ویا در مسائل خانوادگى و شخصى با همسر خود بدرفتار و نامهربان باشد و یا از تأمین خواسته‏‌هاى مشروع او خوددارى کند و یا والدین از او ناراضى باشند، روزه او قبول نیست و شرایط این ضیافت را به جاى نیاورده است.

روزه گرچه فوائد و منافع طبّى از قبیل دفع و برطرف شدن مواد زاید بدن در اثر گرسنگى را دارد، امّا سحرخیزى و لطافت روح و استجابت دعا در ماه رمضان چیز دیگرى است و محروم واقعى کسى است که از این همه خیر و برکت محروم باشد.

پیام‌ها

ارزش رمضان، به نزول قرآن است. ارزش انسان‏ها نیز مى‏‌تواند به مقدارى باشد که قرآن در آنها نفوذ کرده باشد. «الّذى اُنزل فیه القرآن»

هدایت، داراى مراحلى است: یک مرحله‏ عمومى است؛ «هدى للناس» و یک مرحله‏ خاصّ است. «وبیّنات من الهدى»

وجوب روزه، بعد از یقین به حلول ماه رمضان است. «فمن شهد منکم فلیصمه»

قضاى روزه بر مریض و مسافر واجب است. «فعدة من ایام اُخر»

روزه‏ قضا، مشروط به زمان خاصّى نیست. «ایّام اُخر»

احکام خداوند براساس آسانى و مطابق طاقت انسان است. «یرید بکم الیسر»

عسر و حرج، واجبات را از دوش انسان برمى‏‌دارد. «لایرید بکم العسر»

روزه‏ قضا باید به تعداد روزهایى باشد که عذر داشته است. «لتکملوا العدة»

هدایت و توفیق انجام عبادات، از طرف خداست. تکبیر، نشان بزرگداشت خدا و عدم توجّه به خود و دیگران است. «لتکبّروا اللَّه على ما هداکم»

روزه، زمینه‏‌ساز هدایت انسان و سپاسگزارى اوست. «لتکبّروا اللَّه على ما هداکم و لعلّکم تشکرون»

منابع: تفاسیر نور، المیزان و نمونه

«اللـهم قَرِّبْنى فیهِ اِلى مَرضاتِکَ وجَنّبْنى فیهِ مِنْ سَخَطِکَ وَنَقِماتِکَ وَوَفِّقنى فیهِ لِقِرآئِةِ ایـاتِکَ، بِرَحمَتِکَ یا اَرحَمَ الرّاحِمین.»

«خدایا مرا در این روز به رضا و خشنودیت نزدیک ساز و از خشم و غضبت دورساز و برای قرائت آیات قرآنت موفق گردان به حق رحمتت ای مهربانترین مهربانان عالم.»

شرح دعا (1) « اللـهم قَرِّبْنى فیهِ اِلى مَرضاتِکَ»

«خدایا مرا در این روز به رضا و خشنودیت نزدیک ساز»

فوز عظیم

رضای خداوند بالاترین سعادتمندیها در دنیا و آخرت است که آن مخصوص کسانی است که در طول عمر خود از دستورات پروردگار عالمیان سرپیچی ننموده و هیچگاه عملی که رضای خداوند در آن نباشد را انجام نداده باشند ، به طوری که آنان به قضا و قدر الهی راضی بوده و خداوند نیز از آنان راضی می باشد ، چنانچه ذات اقدس پروردگار در قرآن می فرماید:

«رضی الله عنهم و رضوا عنه ذلک الفوزالعظیم»(1)

«خداوند از آنها راضی است و آنها هم از خدا راضی هستند، که این رستگاری بزرگ است.»

پس رضایت خداوند فوز عظیم است که هر انسانی می تواند با عمل به دستورات الهی به آن دست یابد.

تاثیر عمل برای رضای خداوند در استجابت دعا

خیلی از انسان ها در ذهنشان این سوال تداعی می گردد که چرا با این که ما بسیار دعا می کنیم با این حال دعاهای ما مستجاب نمی گردد که با وجود احادیث مختلف و دلایل بسیار ، برای پاسخ این سوال اشاره می نماییم به حدیثی از امام حسن مجتبی (علیه السلام)که فرمودند :

«انا الضامن لمن لم یهجس فی قلبه الا الرضا ان یدعوالله فیستجاب له.»(2)

«من ضمانت می نمایم برای کسی که در قلب او چیزی نگذرد جز رضای (خداوند ی)که خداوند دعای او را مستجاب فرماید.»

که این امر نشان می دهد که اگر انسان ، در هر حال و در هر زمان عملی را که انجام می دهد ،هدفش فقط رضای خداوند باشد هیچ گاه دعای او در پیشگاه خداوند رد نمی گردد و این آیه که در قبل ذکر شد «رضی الله عنهم و رضوا عنه» می تواند مصداق روشنی برای تایید این حدیث باشد ،لذا در این روز از خداوند خواستاریم که ما را به رضایت و خشنودیش نزدیک فرماید یعنی به ما توفیق دهد تا به دستورات او عمل نموده و از گناهان و معاصی او دوری نماییم.

شرح دعا (2)« وجَنّبْنى فیهِ مِنْ سَخَطِکَ وَنَقِماتِکَ»

«و مرا در این روزاز خشم و غضبت دورساز»

رضای خداوند ، پیروزی عظیم

هنگامی که خداوند از بنده خویش راضی باشد ،یقینا آن بنده از خشم و غضب الهی در امان است چرا که رضای خداوند پیروزی عظیم است که در آن هیچ گونه شکستی وجود ندارد و خداوندی که از بنده خویش راضی است ،هیچ گاه بر او غضب نمی نماید ، چنانچه امام حسین علیه السلام در حدیثی چنین فرمودند که :

« مَنْ طَلَبَ رِضَا اللَهِ بِسَخَطِ النَّاسِ كَفَاهُ اللَهُ أُمُورَ النَّاسِ؛ وَ مَنْ طَلَبَ رِضَا النَّاسِ بِسَخَطِ اللَهِ ‏وَكَلَهُ اللَهُ إلَى النَّاسِ؛ وَ السَّلَامُ.»(3)

« هرکس رضایت خداوند را بخواهد هر چند با خشم مردم همراه باشد ، خداوند او را از امور مردم کفایت می کند و هر کس که با به خشم آوردن خداوند دنبال رضایت مردم باشد ، خداوند او را به مردم واگذارد و السلام.»

پس انسان در هر لحظه از عمر خویش فقط باید به دنبال رضایت خداوند باشد تا مرد خشم و غضب الهی قرار نگیرد لذا در این روز از خداوند می خواهیم که ما را از خشم و غضبش دور سازد...

شرح دعا (3)« وَوَفِّقنى فیهِ لِقِرآئِةِ ایـاتِکَ، بِرَحمَتِکَ یا اَرحَمَ الرّاحِمین.»

« و در اینروز مرابرای قرائت آیات قرآنت موفق گردان به حق رحمتت ای مهربانترین مهربانان عالم.»

سوال رسول خدا صلی الله علیه و آله از امت خوییش در مورد قرآن و اهل بیت علیهم السلام

همانطور که می دانیم قرآن کتاب آسمانی و کلام نورانی پروردگار عالمیان و معجزه جاوید پیامبر خاتم حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله می باشد که تمام خبرهای گذشته و آینده و سرنوشت یکایک افراد در آن آمده است چنانچه در این رابطه حدیثی از حارث الامور نقل شده است که گفت :

«قال علی بن ابی طالب علیه السلام سمعت رسول الله صلی الله علیه و آله یقول اتانی جبرئیل فقال : یا محمد : سیکون فی امتک فتنه قلت فما المخرج منها ؟فقال : کتاب الله فیه بیان ما قبلکم من خبر و خبر ما بعدکم و حکم ما بینکم»(4)

«حضرت علی بن ابی طالب علیه السلام فرمود : شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید: جبرئیل نزد من آمد و گفت : ای محمد به زودی در میان امت تو فتنه ای پدید خواهد آمد ، و من گفتم : راه نجات از آن چیست ؟ (جبرئیل ) گفت : کتاب خدا که در آن خبرهای قبل و بعد از شما و حکم آنچه که میان شماست ، بیان شده است.»

حال در اینجا سوالی پیش می آید که آیا با وجود این اصل ، که زندگانی عالم بشریت به وجود قرآن و دستوراتش بستگی دارد ، آیا جایز است که بندگان خدا در روز حتی از نظر نمودن براین مصحف شریف نیز دریغ نمایند؟ آیا واقعا این بی انصافی نیست ؟و آیا حدیث شریف پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله «حدیث ثقلین»فراموش نشده است که فرمود : « شما را ترک می کنم در حالی که دو چیز گرانبها را نزد شما به امانت می گذارم ،یکی قرآن و دیگری اهل بیتم ، که این دو هرگز از یکدیگر جدا نمی شوند و هر که به آنها تمسک جوید ، هرگز گمراه نمی گردد »؟!پس ما چگونه ادعای دینداری و مسلمانی داریم ، در صورتی که اگر بر اعمال خویش نظر نماییم ،خواهیم دید که اکثر آن مخالف با دستورات قرآن و سیره عملی اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) است و قصور و کوتاهی ما را در مقابل قرآن و اهل بیت علیهم السلام نشان می دهد ، چنانچه امام باقر علیه السلام در حدیثی چنین فرمودند:

«قال رسول الله صلی الله علیه و آله: أنا أوّلُ وافِدٍ علَى العَزيزِ الجَبّارِ يَومَ القِيامَةِ وكِتابُهُ وأهلُ بَيتي ثُمّ اُمَّتي، ثُمّ أسألُهُم: ما فَعَلتُم بكِتابِ اللَّهِ وبأهلِ بَيتي؟»(5)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود : من، اولین کسی هستم كه در روز قيامت بر خداى عزيز جبار وارد مى‏شوم با کتابش و اهل بیتم و سپس امت من وارد شوند . آنگاه من از آنها مى‏پرسم كه با كتاب خدا و اهل بيتم چه كرديد؟

لذا انسان کمی باید تفکر نموده و در اعمال خویش تجدید نظر نماید و هر روز بر برنامه زندگی اش (قرآن )نظر نماید و از فیوضات آن در دنیا و آخرت مددکار او می باشد ، بهره مند گردد.

فضایل تلاوت قرآن و تاثیرات آن

1-سخن گفتن با خداوند

تلاوت قرآن به خودی خود دارای فضایل و تاثیرات بسیار زیادی است ، زیرا که قرآن یک کتاب معمولی نیست و دست نوشته بشریت نمی باشد، بلکه کلام ذات اقدس پروردگار عالمیان است که از طریق جبرئیل بر قلب مبارک و نازنین پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نازل شده و با گذشت زمان ، بدون هیچ کم و کاستی به دست ما رسیده است ،پس هیچگاه نمی توان گفت که تلاوت قرآ« بی تاثیر خواهد بود ، زیرا هنگامی که قرآن تلاوت می شود ، در آن هنگام است که پروردگار عالمیان با بنده خویش سخن می گوید و راه سعادت و خوشبختی را به او نمایان می سازد و او را از ضلالت و گمراهی نجات می بخشد ، چنانچه رسول اکرم فرمودند :

«اِذا اَحَبَّ اَحَدَکُم اَن یُحَدِّثَ رَبَّهُ فَلیَقرَءِ القُرآنَ »(6)

«هرگاه یکی از شما دوست دارد که با پروردگارش سخن بگوید،پس قرآن بخواند . »

و از فضایل تلاوت قرآن همین بس که ذات اقدس یکتا پروردگار عالمیان و قادر متعال و بی نیاز ابدی با بنده ضعیف و ناچیز خود سخن گفته و او را نصیحت می کند.

2-تلاوت قرآن و فزونی ایمان

حضرت علی (علیه السلام) در این رابطه چنین فرمودند :

«لِقاحُ الایمانِ تَلاوَةُ القُرآنِ»(7)

«بارور شدن ایمان به تلاوت قرآن است.»

3-تلاوت قرآن و جلایافتن دل ها

رسول خدا صلی الله علیه و آله در این رابطه فرمودند :

«ان هذه القلوب تصدَالحَدیدُ،قیلَ یا رسولُ الله فَمَا جَلاؤُها؟قال تلاوه القُرآنِ»(8)

« به راستی که این دل ها زنگ می زند ، عرض شد : ای رسول خدا!جلا و صیقل دهنده دل ها چیست؟ حضرت فرمود: تلاوت قرآن.»

4-قرائت قرآن، کفاره گناهان

از رسول خدا صلی الله علیه وآله روایت است که فرمودند :

«علَيكَ بقِراءةِ القرآنِ؛ فإنّ قِراءتَهُ كَفّارةٌ للذُّنوبِ ، وسَترٌ في النارِ ،وأمانٌ مِن العذابِ»(9)

«بـر تـو بـاد خواندن قرآن؛ زيرا خواندن آن كفّاره گناهان است و پرده‏اى در برابر آتش و موجب ايمنى از عذاب.»

و در حدیثی دیگر فرمودند :

«يا بُنَيَّ لا تَغْفَل عَنْ قَرائَةِ الْقُرآن، فَأِنَّ القُرآنَ يُحيي الْقَلْبَ و يَنْهي عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ » (10)

«اي فرزندم! از قرائت قرآن غفلت مكن كه قرآن دل را زنده مي‌كند و از فحشاء و نادرست و ستم باز مي‌دارد.»

لذا در این روز از خداوند بنا به رحمت و مهربانیش درخواست می نماییم که به ما توفیق اطاعت و فرمانبرداریش را عطا فرماید و ما را به قرائت قرآ«ش همراه با تدبر در آن مشغول سازد.

نکته ها

1-رضایت خداوند بالاترین سعادتمندیها در دنیا و آخرت است که هر انسانی با رعایت تقوای الهی می تواند به آن دست یابد.

2- اگر انسان ، در هر حال و در هر زمان عملی را که انجام می دهد ،هدفش فقط رضای خداوند باشد هیچ گاه دعای او در پیشگاه خداوند رد نمی گردد.

3-هنگامیکه خداوند از بنده خویش راضی باشد ، یقینا آن بنده از خشم و غضب الهی در امان است چرا که رضای خداوند پیروزی عظیم است که در آن هیچگونه شکستی وجود ندارد.

4-قرآن کتابی است آسمانی که تمام خبرهای آینده و گذشته در آن آمده است.

5-فضایل تلاوت قرآن و تاثیرات آن(1-سخن گفتن با خداوند2-تلاوت قرآن و فزونی ایمان3-تلاوت قرآن و جلایافتن دلها4-قرائت قرآن کفاره گناهان).

پی نوشت ها

1-مائده/119.

2-بحارالانوار،ج43،ص351.

3- بحارالانوار،ج78،ص128،ح11.

4-تفسیرعیاشی،ج1،ص3،ح2.

5-اصول کافی،ج4،بخش فضل القرآن ،حدیث2.

6-کنزالعمال،ح2257.

7-غررالحکم،ح7623.

8-کنزالعمال،ح2441.

9-بحارالانوار ،ج92،ص17.

10-کنزالمال،ح2786.

روزه در كاربرد قرآني با عنوان صوم و صيام بكار رفته است. واژه صوم و مشتقات آن، 14 بار در 11 آيه قرآن كريم ذكر شده است.

در يكي از اين آيات به اصل تشريع روزه و پيشينه روزه در ميان اقوام پيشين و يكي از مهمترين اهداف روزه (زمينه سازي براي تقوا) اشاره شده است.

خداوند متعال در اين آيه فرموده:« يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَي الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُون»(1)

«اي افرادي كه ايمان آورده‏ايد! روزه بر شما نوشته شده، همان‏گونه كه بر كساني كه قبل از شما بودند نوشته شد تا پرهيزكار شويد.»

در آيه ديگر به حكم معذوران از روزه (مريض، مسافر، ناتوان) و مسئله كفاره افطار غير عمد روزه اشاره شده و فرموده:«... فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَريضاً أَوْ عَلي‏ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ وَ عَلَي الَّذينَ يُطيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعامُ مِسْكين...»(2) « و هر كس از شما بيمار يا مسافر باشد تعدادي از روزهاي ديگر را (روزه بدارد) و بر كساني كه روزه براي آنها طاقت‏فرساست (همچون بيماران مزمن، و پير مردان و پير زنان،) لازم است كفّاره بدهند: مسكيني را اطعام كنند» در ادامه آيه هم به خير بودن روزه اشاره شده و خداوند متعال فرموده:«... ُ وَ أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُون» «...و روزه داشتن براي شما بهتر است اگر بدانيد.»

در آيه بعد به روزه واجب در ماه رمضان و حكم معذوران از روزه اشاره شده و آمده كه:« شَهْرُ رَمَضانَ الَّذي أُنْزِلَ فيهِ الْقُرْآنُ هُديً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدي‏ وَ الْفُرْقانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَ مَنْ كانَ مَريضاً أَوْ عَلي‏ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَر...»(3)

« ماهِ رمضان است ماهي كه قرآن، براي راهنمايي مردم، و نشانه‏هاي هدايت، و فرق ميان حق و باطل، در آن نازل شده است. پس آن كس از شما كه در ماه رمضان در حضر باشد، روزه بدارد! و آن كس كه بيمار يا در سفر است، روزهاي ديگري را به جاي آن، روزه بگيرد...»

در ادامه همين آيه به فلسفه تشريع روزه پرداخته مي‏فرمايد:« يُريدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُريدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَ لِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلي‏ ما هَداكُمْ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُون» « خداوند راحتي شما را مي‏خواهد و زحمت شما را نمي‏خواهد هدف آن است كه شما تعداد اين روزها را كامل كنيد تا خدا را به خاطر اينكه شما را هدايت كرده بزرگ بشمريد، و شايد شكر نعمتهاي او را بگذاريد.»

در يكي ديگر از آيات به برخي احكام روزه از جمله  حلال بودن آميزش جنسي در شبهاي ماه روزه اشاره شده و آمده:« أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلي‏ نِسائِكُم...» (4) «آميزش جنسي با همسرانتان، در شبِ روزهايي كه روزه مي‏گيريد، حلال است.» و در ادامه به زمان مجاز بودن خوردن و نوشيدن (زمان روزه)  اشاره نموده و فرموده:«... وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّي يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَي اللَّيْل...» «و بخوريد و بياشاميد، تا رشته سپيد صبح، از رشته سياه (شب) براي شما آشكار گردد! سپس روزه را تا شب، تكميل كنيد.»

در برخي آيات هم كه بحث روزه و صيام در آنها مطرح شده به روز ه هايي كه به عنوان كفاره بر انسان واجب مي شود اشاره شده است مانند: كفاره فاقد قرباني حج (5)، كفاره تراشيدن سر قبل از قرباني‏ (6)، كفاره  قتل خطايي، در صورت ناتواني از آزادسازي برده با ايمان‏(7) كفّاره شكستن سوگند (8) كفّاره كشتن صيد، در حال احرام‏ (9)، كفاره ظهار (10)  

در آياتي ديگر، روزه داران تحت عناويني همچون صائمين و صائمات (11) و سائحون (12) و سائحات (13) مورد ستايش و بشارت به مغفرت و بهشت قرار گرفته اند.

نكته پاياني اينكه در برخي آيات كه توصيه به استعانت از صبر و صلاه شده (14)  طبق روايات مراد از صبري كه استعانت از آن سفارش شده است روزه است. (15)

پي نوشت ها:

1. بقره(2) آيه 183.
2. همان، آيه 184.
3. همان، آيه 185.
4. همان، آيه 187.
5. همان، آيه 196.
6. همان.
7. نساء (4) 92.
8. مائده (5) 89.
9. مائده (5) 95.
10. مجادله (58) 3 و 4.
11. احزاب(33) آيه 35.
12. توبه (9) آيه 112.
13. تحريم (66) آيه 5.
14. «وَ اسْتَعينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ»(بقره(2) آيه 45).
15. از امام صادق(ع) روايت شده است: مراد از صبر، روزه است. هنگامي كه سختي يا گرفتاري شديد به شخص وارد شد، روزه بگيرد، زيرا خداي(عزّوجلّ) مي‏فرمايد: از صبر ياري بجوييد، يعني از روزه. ر.ك: عروسي حويزي، عبد علي بن جمعه، نور الثقلين، قم، اسماعيليان، 1415ق، ج 1، ص 76).

پاسخ :

شفاعت در لغت از ماده شفع به معناي ضميمه شدن چيزي به چيز ديگر است[1] و در اصطلاح عبارت است از ضميمه شدن استعداد ناقص كسي كه نياز به شفاعت دارد با دعا و درخواست شفيع و واسطه. در نتيجه اين وساطت شخص شفاعت شده ارتقاي مقام پيدا كرده و يا از عقوبت و عذاب رهايي مي‌يابد.

مسأله شفاعت در قيامت، يكي از اصول مسلم و خدشه ناپذير اسلام است كه همه فرقه‌ها و مذاهب مهم اسلامي با استناد به آيات و روايات آن را پذيرفته‌اند در عين حال در تفسير معناي شفاعت اختلاف دارند كه در اين رابطه به سه ديدگاه مهم و اصلي مي‌توان اشاره كرد:

1. ديدگاه سلفي‌ها (وهّابيت).
2. ديدگاه معتزله.
3. ديدگاه شيعة اماميه و اشاعره.

وهابي‌ها:

آنها همچون ديگر مسلمانان شفاعت را به عنوان يك اصل اسلامي پذيرفته‌اند و مي‌گويند كه روز قيامت شافعان درباره گناهكاران امت، شفاعت خواهند كرد و پيامبر گرامي در اين قسمت سهم بزرگي دارد و در عين حال مي‌گويند: ما هرگز حق نداريم در اين جهان از آنان طلب شفاعت كنيم، خلاصه كلام آنها اين است كه بايد شفاعت را از مالك شفاعت و اذن دهنده آن كه خدا باشد، درخواست کرد و بايد گفت:

«پروردگارا! پيامبر و ديگر بندگان صالح خود را شفيعان ما در روز قيامت قرار بده­»، ولي حق نداريم كه بگوييم اي پيامبر خدا يا اي ولي خدا، از تو مي‌خواهم در حق من شفاعت نمايي، زيرا شفاعت چيزي است كه جز خدا كسي بر آن قادر نيست هر گاه چنين چيزي از پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ كه در برزخ به سر مي‌برد، بخواهي شرك و عبادت غير خدا خواهد بود.»[2]

معتزله:

آنها معتقد بوده‌اند كه شفاعت تنها باعث زيادي ثواب خواهد بود؛ نه بخشش گناه، همچنين مي‌گويند عفو براي گناهان صغيره است و گناهان كبيره فقط با توبه بخشيده مي‌شود. از ابوالحسن خيّاط كه يكي از بزرگان معتزله است، نقل شده كه او عليه معتقدان به شفاعت به اين قول خداوند متعال استدلال مي‌كرده كه فرموده است: «آيا تو مي‌تواني كسي را كه فرمان عذاب درباره‌اش قطعي شده از آتش برهاني؟»[3] و گفته است اين آيه تصريح دارد بر اين كه پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ نمي‌تواند كسي را كه مستحق عذاب است از جهنم نجات دهد.

شيخ مفيد در جواب او گفته است: كساني كه به شفاعت معتقدند، ادعا نمي‌كنند كه پيامبر(ص) نجات دهندة مستحقان عذاب از آتش است، بلكه آنچه ادعا مي‌كنند اين است كه خداوند براي گراميداشت پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ و خاندان پاكش آنان را از آتش رهايي دهند.[4]

اشاعره:

اين گروه از اهل سنت برخلاف معتزله معتقدند كه شفاعت موجب آمرزش گناهان مي‌گردد. عبدالرحمن بن احمد ايجي يكي از علماي بزرگ اشاعره در كتاب مواقف در رابطه با شفاعت مي‌گويد: امت بر اصل شفاعت اجماع دارد، ما اعتقاد داريم كه شفاعت در اسقاط گناهان كبيره مفيد است.[5]

محمد بن عمر نسفي مي‌گويد: شفاعت رسول خدا و نيكان دربارة صاحبان گناهان كبيره با استفاده از روايات فراوان ثابت شده است، قرآن كريم مي‌فرمايد: «... و استغفر لذنبك و للمؤمنين و المؤمنات...»؛[6] اي پيامبر! براي خود و براي مردان و زنان مؤمن طلب بخشش كن.

درخواست مغفرت براي ديگران همان شفاعت است؛ چنان كه در آيه ديگر مي‌فرمايد: «فما تنفعهم شفاعة الشافعين»؛[7] شفاعت شفاعت كنندگان براي كافران نفع ندارد.

از اين آيه استفاده مي‌شود كه اصل شفاعت وجود دارد؛ زيرا آيه ياد شده تنها شفاعت نسبت به كافران را نفي مي‌كند و از اين امر مي‌توان امكان شفاعت براي مؤمنان را اثبات نمود.

وي در ادامه مي‌گويد: روايات فراوان نيز مسأله شفاعت را تصديق مي‌كند.[8]

اماميه:

شيعه اماميه اختلاف قابل توجهي با اشاعره در مسأله شفاعت ندارد، و اتفاق دارند بر اين كه پيامبر خدا ـ صلي الله عليه و آله ـ در روز رستاخيز براي گروهي از به جا آورندگان كبيره از امتش، شفاعت مي‌كند و امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ درباره شيعيان گناهكار خود به شفاعت مي‌پردازد و ائمه ـ عليهم السلام ـ نيز گناهكاران را شفاعت مي‌كنند و خداوند به شفاعت آنها بسياري از خطاكاران را نجات مي‌دهد، از پيامبر خدا ـ صلي الله عليه و آله ـ روايت شده كه فرمود: من در روز قيامت شفاعت مي‌كنم و پذيرفته مي‌شود و علي شفاعت مي‌كند و پذيرفته مي‌شود. و كمترين شفاعت مؤمن شفاعت او درباره چهل تن از برادرانش مي‌باشد.»[9]

آنچه ذكر شد خلاصة ديدگاه مذاهب اسلامي در مورد شفاعت انبياء و اولياء مي‌باشد كه هيچ كدام به طور مطلق مسأله شفاعت را انكار ننموده‌اند، البته در كيفيّت خواستن شفاعت و يا موارد و مصاديق آن با هم اختلاف داشتند كه براي اطلاع از اين اختلافات و ديگر جزئيات مسأله بايد به كتابهاي مفصل مراجعه شود.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:

1. عدل الهي، استاد شهيد مطهري.
2. عقايد اماميه، آيت الله سبحاني.
3. فرقه وهّابي، علي دوّاني.

[1] . ابن منظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، قم، نشر ادب الحوزه، شماره 1405، ماده شفع، ج 8، ص 184.

[2] . سبحاني، جعفر، آيين وهابيت، قم، دفتر انتشارات اسلامي، 1364، ص260.

[3] . زمر/19.

[4] . الحسني، ‌هاشم معروف، شيعه در برابر معتزله و اشاعره، مشهد، آستان قدس رضوي، چاپ سوم، 1379ش، ص299.

[5] . ايجي، عضدالدين، مواقف، بيروت، دار الجيل، چاپ اول، 1997م، بي‌تا، ص508.

[6] . محمد/19.

[7] . مدثر/48.

[8] . نسفي، محمد بن عمر، شرح عقايد النسفية، پيشاور، مكتبة علوم اسلامية، بي‌تا، ص87.

[9] . مفيد، محمد بن محمد بن نعمان، اوائل المقالات، بي‌جا، بي‌تا، ص53 ـ 54.

در آستانه ماه مبارک رمضان، حسینیه امام خمینی(ره) معطر به عطر دل‌انگیز کلام وحی شد و قاریان، مناجات‌خوانان و مدیحه‌سرایان قرآنی به مدت سه ساعت در حضور رهبر معظم انقلاب اسلامی محفل انس با قرآن کریم برپا کردند.

حضرت آیت الله خامنه‌ای در این مراسم در سخنانی، یکی از نیازهای اساسی امروز بشریت و جامعه اسلامی را فهم معارف قرآنی و عمل به آن دانستند و با اشاره به تصریح قرآن بر مقابله با استکبار و کفر و طواغیت و ایستادگی در مقابل آنها، گفتند: عزت روزافزون و پیشرفت فوق‌العاده ملت ایران در چهل سال گذشته، به علت عمل به قرآن و ایستادگی بوده است و امروز نیز تنها راه غلبه بر شیاطین و کفار، ایستادگی است.

حضرت آیت الله خامنه ای یکی از مشکلات امروز دنیای اسلام را آشنا نبودن با معارف قرآنی و عمل نکردن به آنها برشمردند و افزودند: آنهایی که از موضع رییس جمهور و یا پادشاه برخی کشورها، بر سر ملتها عربده می کشند، همان هایی هستند که قرآن صراحتاً دستور مقابله با آنها را داده و تأکید کرده است به آنها اعتماد نکنید.

ایشان با اشاره به حرکت بیداری اسلامی و قیام مردم در برخی کشورها در چند سال پیش، خاطرنشان کردند: این حرکت به علت قدر ندانستن آن و اعتماد به آمریکا و رژیم صهیونیستی خاموش شد اما ملت ایران به برکت امام بزرگوار که سرشار از معارف قرآنی بود، قدر حرکت و انقلاب خود را دانست و از همان روز اول به قدرتهای استکباری اعتماد نکرد و در مقابل آنها ایستاد.

ایشان در بخش دیگری از سخنان خود، قرآن را یک اثر هنری بی نظیر خواندند و با تأکید بر اینکه قرآن باید در جلسات و محافل، هنرمندانه قرائت شود، گفتند: قرائت هنرمندانه قرآن و تکیه صحیح و بجا بر عبارات، موجب تأثیرگذاری بر مخاطبان و فهم آن می شود.

رهبر انقلاب اسلامی، فهم قرآن را زمینه ساز گشوده شدن درهای معارف گوناگون دانستند و با اشاره به جلسات و محافل قرائت قرآن در ماه مبارک رمضان، تاکید کردند: باید این محافل در طول سال در مساجد برگزار و مساجد به پایگاههای قرآنی تبدیل شوند.

حضرت آیت الله خامنه ای افزودند: علاوه بر محافل قرائت قرآن باید جلسات تفسیر قرآن نیز برگزار شود تا سطح معارف قرآنی و دینی جامعه افزایش یابد.

ایشان تأکید کردند: انس جامعه با معارف قرآنی موجب استحکام و قوام جامعه در شئونات و مسائل مربوط به حیات دنیوی و حیات اخروی خواهد شد.

رییس دفتر رهبر معظم انقلاب با اشاره به اتحاد و برادری مردم در حادثه سیل اخیر گفت: این اتحاد همان چیزی است که مورد هجمه دشمن قرار گرفته و آنها سعی می کنند که به هر نحوی اتحاد را از بین ببرند؛ .وظیفه داریم که اهمیت این اتحاد را برای مردم مورد توجه قرار دهیم.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد محمدی گلپایگانی در آیین تکریم و معارفه نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت و سرپرست حجاج ایرانی که با حضور مسئولان و شخصیت‌های برجسته کشوری در سالن اجتماعات ساختمان حج و زیارت در تهران برگزار شد، اظهار کرد: حجت الاسلام والمسلمین سید عبدالفتاح نواب شخصیتی شناخته شده‌‌ است و در دورانی که در مکه حضور داشت همه رموز و مهارتهای عمره و حج را می‌دانست.

وی با تجلیل از نماینده سابق ولی فقیه در امور حج و زیارت تجلیل و تصریح کرد: آقای قاضی‌عسکر خدمات ارزنده‌ای داشت و در مسئولیت‌های سخت به خوبی از عهده آن‌ها برآمد و با درخواست رهبر معظم انقلاب در مسئولیت‌های گوناگون انجام وظیفه کرد.

رییس دفتر رهبر معظم انقلاب اسلامی با اشاره به نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان اظهار کرد: ماه رمضان فرصت بسیار استثنایی محسوب می شود و یکی از بهترین اعمال پرهیز از گناه است؛ امیدواریم خداوند ما را در زمره روزه داران قرار دهد.

وی در ادامه به موضوع سیل اخیردر استانهای کشور و سفر خود به استان خوزستان و اتحاد و برادری مردم اشاره کرد و گفت: گرچه این حادثه سیل برخی خسارت‌هایی را در کشور شاهد بودیم اما آثاری نیز به دنبال داشت که از جمله وحدت، روح اتحاد و برادری بوده است.

رییس دفتر رهبر معظم انقلاب اسلامی افزود: این حادثه سیل یک امتحان الهی بود، البته همه در معرض امتحان هستیم و امیدواریم همیشه از امتحان‌های الهی سربلند بیرون آییم.

وی به خدمت رسانی افراد فداکار در مناطق سیل زده اشاره کرد و گفت: اتحاد و برادری در مناطق سیل زده بسیار روشن بود و این از آثار و برکات این حادثه محسوب می شود؛ این اتحاد همان چیزی است که مورد هجمه دشمن قرار گرفته و آنها سعی می کنند که به هر نحوی اتحاد را از بین ببرند.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد محمدی گلپایگانی تاکید کرد: هر حلقومی که ندای اختلاف از آن بلند شود، حلقوم شیطان است و همه باید یکپارچه پشت رهبر معظم انقلاب بایستیم؛ ما روحانیون وظیفه داریم که از اهمیت اتحاد در تریبونها سخن بگوییم و این رسالت بر عهده ما قرار دارد.

وی در پایان تصریح کرد: امیدواریم همه عزیزانی که به حج مشرف می شوند به دعا و نیایش توجه کنند چراکه آنجا مقام اجابت دعا است.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ‌

"اللهمَّ اجعل صِیامی فیهِ صِیامَ الصائِمین، وَ قِیامی فیهِ قِیامَ القائِمین وَ نَبِّهنی فیهِ عَن نَومَةِ الغافِلین، وَ هَب لی جُرمی فیهِ یا اِلهَ العالَمین وَاعفُ عَنّی یا عافِیاً عَنِ المُجرِمین"

«خدایا قرار ده روزه‌ام را در این ماه روزه روزه‌داران واقعی و شب زنده‌داری‌ام را نیز مانند شب زنده‌داران و بیدارم کن در آن از خواب بی‌خبران و گناهم را بر من ببخش ای معبود جهانیان و درگذر از من ای درگذرنده از گناهکاران «.

اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ صِیَامَ الصَّائِمِینَ؛ خدایا روزه مرا روزه صائمین قرار بده؛ صائمین چه کسانی هستند؟

سه نوع  روزه داریم؛ ۱- روزه عام ۲- روزه خاص ۳- روزه خاص الخاص

روزه عام: همان روزه‌ای است که عموم مردم  می‌گیرند؛ نمی‌خورند و نمی‌آشامند، ولی متاسفانه به نامحرم هم نگاه می‌کند؛ گناه هم می‌کند؛ حجابش را هم مراعات نمی‌کند. بنابراین روزه عام روزه‌ای هست که انسان تنها از اموری که روزه را باطل می‌کند خودداری می‌نماید.

روزه خاص: روزه‌ای است که روزه‌دار علاوه بر اینکه از خوردن و آشامیدن خودداری می‌کند اعضاء و جوارحش هم روزه دارد؛ چشمش را هم از معصیت می‌بندد؛ سحر که روزه می‌گیرد نیت می‌کند که خدایا من همه اعضاء و جوارحم روزه است؛ گوشم غیبت نمی‌شنود، زبانم غیبت نمی‌کند، و ... این روزه خاص است.

روزه خاص الخاص: این روزه، روزه‌ای هست که غیر از خدا هیچ چیز دیگری در دل روزه‌دار نباشد؛

ویژگی قائمین

 وَ قِیَامِی فِیهِ قِیَامَ الْقَائِمِینَ؛ خدایا در ماه رمضان قیام مرا قیام قائمین قرار بده؛ یعنی شب که نماز شب می‌خوانم، قیامم قیام قائمین باشد، قائمین آنهایی هستند که در نماز از خوف خدا گریه و زاری می‌کنند.

 حاج میرزاعلی محدث‌زاده پسر بزرگ شیخ عباس قمی(ره) نقل می‌کرد: پدرم وقتی نماز شب می‌خواند آن طور از خوف خدا گریه می‌کرد که ما از صدای گریه ایشان از خواب می‌پریدیم.

قیام ما را قیام قائمین قرار بده؛ یعنی نماز مرا نماز عاشقانه قرار بده؛ برای نماز شب از خواب باید بپریم نه اینکه ساعت کوک کنیم تا بیدار شویم.

 وَ نَبِّهْنِی فِیهِ عَنْ نَوْمَةِ الْغَافِلِینَ؛ در این روز اول ماه رمضان مرا از خواب غفلت بیدار بکن؛ این هم دعای خوبی است،گناه نکنیم هر لحظه ممکن است مرگ از راه برسد مثلا فلان آقای فروشنده  دارد آب توی شیر می‌ریزد، یک مرتبه سکته می‌کند، مرگ که خبر نمی‌کند و اینها غفلت است.

وَ هَبْ لِی جُرْمِی فِیهِ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ وَ اعْفُ عَنِّی یَا عَافِیاً عَنِ الْمُجْرِمِینَ؛ خدایا در این ماه رمضان مرا ببخش ای خدایی که از گنهکاران می‌گذری

ماه رمضان به عنوان ماه مهمانی خدا دارای فیض و برکت خاصی است. ماهی سرشار از حس و حال معنوی که حسنات و فضیلت های فراوانی را دارد. به همین دلیل برای نشان دادن ارزش معنوی و جایگاه این ماه در بین سایر ماه ها امامان و پیامبران احادیث زیادی را مطرح  کرده اند.

حدیث حضرت محمد(ص) درباره رمضان و افزایش حسنات در این ماه

ماه رمضان را می توان  ماه خدا دانست  و ماهى   نامید كه خدا  در آن  نیکی ها را  افزایش می دهد و گناهان را پاك مى‏ نماید و آن ماه بركت می باشد.

امام صادق درباره با روزه گرفتن و روزه خواری  فرموده اند

هر  شخصی که بتواند سه روز از  آخر ماه شعبان را روزه بگیرد  و بعد ادامه آن را در ماه رمضان روزه  بگیرد، خدا ثواب روزه دو ماه  پشت سر هم را برای وی  به حساب می آورد.  هم چنین اگر فردی بدون هیچ عذر موجهی روزه خواری کند، روح ایمان از او جدا خواهد شد.

حدیث حضرت علی (ع) درباره رمضان ماه خدا

رمضان را  ماه خدا و شعبان را ماه  پیامبر خدا و رجب را  ماه من  می نامند.

تشبیه رمضان به ماه رحمت توسط رسول اکرم اسلام

 ماه مبارک رمضان ابتدایش رحمت و میانه‏ اش مغفرت و پایانش آزادى از آتش جهنم است.

بهترین حدیث پیامبر درباره فضیلت ماه مبارک رمضان

در ماه مهمانی خدا درهاى آسمان در  شب اول  ماه رمضان  باز می گردد و تا شب آخر  آن بسته نخواهد گردید.

اهمیت ماه مهمانی خدا در این سخن از پیامبر

چنان چه بنده «پروردگار»  اهمیت ماه رمضان را می دانست [که چه بركتى وجود دارد]  آرزو می کرد كه تمام سال، ماه مهمانی خدا باشد.

فضیلت خواندن قرآن در ماه مبارک رمضان  از نظر امام هشتم

 اگر شخصی در ماه مبارک رمضان تنها یک از آیه از قرآن را بخواند، مانند این می ماند که  در سایر ماه ها کل قرآن را قرائت کرده است.

تقدیر اعمال در شب های قدر رمضان  در حدیث امام صادق (ع)

طبق این حدیث برآورد اعمال در شب نوزدهم و تصویب آن در شب بیست ویكم و تنفیذ آن در شب بیست‏ و سوم رمضان انجام می گیرد.

اهمیت و ارزش زکات  فطره در ماه رمضان در سخن امام جعفر صادق

کامل کردن یک ماه روزه  داری به پرداخت زكات  فطره است، همان طور كه صلوات بر  رسول خدا (صلى الله علیه و آله) كمال نماز  به شمار می‌رود.

ارزش ماه مهمانی خدا از دیدگاه امام محمد باقر (ع)

همانا  اسم رمضان ، از اسامی پروردگاراست.

به بند کشیده شدن شیطان در رمضان و اشاره رسول خدا به آن

 در ماه مبارک رمضان درهای جهنم بسته و درهای بهشت  گشوده  می شوند و شیطان به بند کشیده می شود.

رمضان و  کفاره گناهان  ازدیدگاه پیامبر اسلام

ماه رمضان تا رمضان دیگر کفاره ی گناهانی به شمار می رود که در بین آن دو انجام می پذیرد و  همچنین  بهشت از این سال  تا سال  بعدی برای روزه داران  عزیز ماه رمضان مزین می شود.

حدیثی درباره با 2 برابر شدن ثواب در رمضان از پیامبر گرامی

 در ماه مبارک  رمضان  حسنات  دوبرابر می  شود و (و ثواب آن دو برابر ) حساب می گردد.

احادیث منتخب درباره ماه مبارک رمضان

رمضان از نظر حضرت محمد(ص) بهترین ماه

ماه رمضان دارای برکت، رحمت و آمرزش برای بندگان مومن خدا است. این ماه در نزد پروردگار عالم برترین ماه ، روز و شب هایش بالاترین و ساعت هایش برترین ساعت به حساب می آید. فضیلت ماه مبارک رمضان به قدری بالا و زیاد است که نفس های مومنان حکم ثواب تسبیح را دارد. هم چنین خواب مومن عبادت و کار نیکش مورد قبول و دعایش مستجاب می شود.

اهمیت روزه داری در میان اعمال مومنان در حدیث رسول اسلام

 یک مومن حقیقی را می توان از  سه نشانه  ادای نماز، پرداخت زکات و انجام روزه شناخت.

روزه گرفتن کودکان در احادیث ماه مبارک رمضان  از امام صادق (ع)

از فرزندان 9 ساله خود اگر توان روزه داری  دارند، بخواهید روزه بگیرند و تا هر زمانی که تحمل داشت  آن را نگه دارد و هرزمان خواست افطار کند.

حدیث فضیلت ماه رمضان و سپر بودن آن در برابر آتش جهنم از پیامبر خدا

روزه  همانند  سپری در برابر آتش جهنم است.

دوری از دوزخ با روزه داری در رمضان از دیدگاه رسول خدا

هر  فردی که در راه خدا حتی یک روز  را به روزه داری بگذراند، خداوند به مدت هفتاد پاییز صورت او را از آتش جهنم دور  نگه خواهد ساخت.

پاداش و ارزش روزه گرفتن در گرما از نظر امام جعفر صادق (ع)

اگر فردی یک روز گرم روزه بگیرد و تشنه بماند،  پروردگار عالم هزار فرشته بر او می گمارد که صورتش را مسح  بکشند و به او مژده  بدهند ، زمان افطار خدا او را می آمرزد.

فواید روزه داری و تندرستی بدن در حدیثی از پیامبر

 با روزه  گرفتن سلامت خودتان را تضمین کنید.

مفهوم و معنای روزه از نظر امام علی (ع)

معنای روزه دوری و بر حذر ماندن  از گناهان است.

فلسفه روزه در سخنی از حضرت فاطمه زهرا (س)

هدف از واجب ساختن روزه توسط خدا  به خاطر  تثبیت اخلاص مردم است.

حدیث رسول اکرم (ص) درباره روزه

تمامی چیزها دروازه ای دارند و دروازه ی عبادت روزه  خواهد بود.

سخنی از امام صادق علیه السلام درباره با روزه داری در روز گرم

بهترین جهادها  روزه  گرفتن در  گرما است.

بهترین روزه ها از نظر امام علی علیه السلام

روزه  قلب بهتر از روزه ی زبان و روزه ی زبان بهتر از روزه ی شکم  هست.

اشاره به در مخصوص روزه داران در بهشت در حدیث پیامبر

در بهشت دری مخصوص به اسم ریان برای روزه داران وجود دارد.

مستجاب شدن دعای روزه داران در ماه مبارک رمضان در سخنی از امام جعفر صادق(ع)

خواب روزه دار عبادت ، خاموشی او تسبیح، عمل وی مقبول حق  و دعای او مستجاب می  گردد.

اشاره به تغذیه الهی در خواب  در حدیث امام موسی کاظم (ع)

 به هنگام ظهر بخوابید ، چون   الله  در خواب به روزه داران آب و غذا می دهد.

روزه دار بی اجر کیست؟ حدیثی از حضرت فاطمه (س)

اگر فردی  زبان و گوش و چشم و اعضایش را از (گناه) نگه ندارد، روزه اش فایده ای ندارد.

برترین عبادت ها در رمضان از نظر حضرت محمد (ص)

ای علی (ع) ! برترین اعمال در رمضان  دوری و پرهیز  نمودن از حرام های الهی است.

تاثیر غیبت بر روزه و نماز مومن در حدیثی از رسول خدا

اگر فردی غیبت مرد یا زن مسلمانی را کند ، خدا  تا 40 شبانه روز نماز و روزه هایش را  نمی پذیرد ، مگر آن که غیبت شده او را مورد مغفرت و بخشش خود قرار دهد.

بدبخت حقیقی در ماه مبارک رمضان کیست؟

رسول خدا می فرمایند: بد بخت به شخصی گفته می شود که در ماه مهمانی خدا  از مغفرت  او محروم بماند.

حدیثی از امام محمد باقر(ع) و تشبیه ماه رمضان به بهار قرآن

هر چیزی دارای  بهار و بهار قرآن ماه رمضان است.

حدیث پیامبر درباره با سحری روزه داران

درود خداوند بر افراد سحر خیز و آنانی که برای روزه گرفتن سحری میل می کنند.

شوینده گناهان در ماه مبارک رمضان در حدیث امام جعفر صادق (ع)

 با آب افطار کنید تا گناهانتان از دل شسته شود.  

 سخن پیامبر درباره با اشتیاق بهشت به چهار نفر

بهشت ، مشتاق چهار شخص است:

1ـ خوراک دهنده به گرسنه

2ـ نگه دارنده ی زبان

3ـ تلاوت کننده قرآن

4ـ روزه داران ماه رمضان

رمضان و افزایش نیکی در این ماه از دیدگاه رسول خدا

ماه مبارک  رمضان ماه خدا بوده  و ماهى  به شمار می آید  که خدا  در آن  خوبی ها را مى‏ افزاید و گناهان را پاک  می کند و  ماه برکت نامیده می شود.