مسجد کریستالی (شیشه ای) در مالزی، یکی از زیباترین مساجد جهان است که همه قسمتهای آن از کریستال ساخته شده و مجهز به تکنولوژیهای جدید روز می باشد .

"میزان زین العابدین" که در سال ۲۰۰۶ پادشاه ایالت ترنگانو بود دستور ساخت این مسجد شیشه ای را صادر کرده است.  ساخت مسجد کریستال از سال 2006 آغاز و در هشتم فوریه سال 2008 میلادی به طور رسمی افتتاح شد.

این مسجد که از کریستال خالص ساخته شده ، دومین مسجد بزرگ جنوب شرقی آسیا پس از مسجد جامع استقلال جاکارتا و یکی از زیباترین مساجد مالزی به شمار می آید.

این مسجد در دریاچه مصنوعی پوتراجایا و در باغ میراث اسلامی "وان من" در ایالت ترنگانو در شهر کوالا تیرینگانو که سه هزار نفر جمعیت دارد، واقع شده است.

مسجد کریستالی با معماری داخلی بی نظیر خود ظرفیت 25 هزار نمازگزار را دارد و منطقه اصلی جذب گردشگران در ترنگانو به شمار می آید.

نماهای شیشه ای این مسجد به شفافیت و ظرافت آن کمک کرده است ، اگرچه استفاده از مصالح سبک همچون شیشه ، آن را مقداری ناپایدار و شکننده نشان می دهد؛ اما معماری داخلی آن از قوام و صلابت بالائی برخوردار است.

مسجد کریستالی به خوبی با محیط اطراف خود در محوطه سازی، بازی با آب و باغ سازی ترکیب شده و با محیط اطراف خود همآهنگی کاملی دارد.

محراب و شبستان اصلی مسجد، محیطی زیبا به همراه فضای معنویی را با نقوشی فوق العاده و تذهیب و استعاره هایی از صفات خداوند با خطوط کوفی ترسیم کرده است.  

سازندگان این مسجد به جنبه زیبائی و چشم نواز آن توجه بسیاری داشته اند .

مردم مالزی معتقدند که این مسجد دارای سبکی چینی می باشد و آنها بیشتر دوست داشتند که مسجد بیشتر با سبک های بومی خودشان ساخته می شد.

نمائی زیبا از مسجد کریستالی در شب

  موگابه یکشنبه درجمع روسای جمهور کشورهای آفریقایی و دیپلمات ها در نشست اتحادیه آفریقا در شهر ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی اعلام کرد: «برای آن چه که خدا به ما داده است، برخی به ما حسادت می کنند. آنها آرزو می کنند نفت ما متعلق به آنها بود. آنها جایی که صلح است، جنگ راه می اندازند».

رئیس جمهور زیمبابوه، که در حال حاضر ریاست اتحادیه آفریقا را برعهده دارد، همچنین یادآور شد که چگونه جرج بوش رئیس جمهور سابق آمریکا به دروغ صدام حسین رئیس جمهور اسبق عراق را به مخفی کردن تسلیحات کشتار جمعی متهم کرد تا آمریکا بتواند به عراق برای دستیابی به منابع این کشور حمله کند.

وی همچنین غرب را به علت کشتن ادعایی معمر قذافی رهبر سابق لیبی مقصر دانست.

موگابه افزود: « به هرج و مرج درعراق و لیبی نگاه کنید. آنها از بهانه هایی برای ورود به این کشورها استفاده و نفت را برای ثروتمند کردن خود استخراج می کنند».

وی از رهبران آفریقایی خواست از صدور مواد خام به چنین کشورهای غربی خودداری و به جای آن بر صنعتی شدن آفریقا تمرکز کنند.

وی گفت: «ما باید صنعتی شویم تا بتوانیم واردات کالاهای تمام شده را که زمانی مواد خام ما بود، متوقف کنیم».

موگابه همچنین گفت با توجه به این که آفریقا 10 اقتصاد به سرعت در حال رشد جهان را در خود جای داده، مهم است که ارزیابی شود آیا این رشد، فراگیر و به نفع همه در این قاره است یا خیر.

وی همچنین به رهبران آفریقایی که به تازگی انتخابات مسالمت آمیز در کشورهای خود برگزار کردند، تبریک گفت.

موگابه، که از سال 1980 در قدرت بوده است، همچنین اقدامات گروههایی تروریستی که غیرنظامیان را می کشند و با نابودکردن شهرها و وحشت آفرینی بین مردم، به توسعه آفریقا لطمه می زنند، محکوم کرد.

رهبران آفریقایی برای شرکت در بیست و پنجمین نشست عادی اتحادیه آفریقا که امروز پایان خواهد یافت، در ژوهانسبورگ گردهم آمده اند.

عنوان نشست امسال، «سال قدرت دادن به زنان و پیشروی به سوی برنامه کاری آفریقا 2063» است.

اسماعیل هنیه نایب رییس دفتر سیاسی جنبش مقاومت اسلامی حماس در مراسم رونمایی از کتاب‌ها و تالیفات اسرای فلسطینی در غزه گفت: رژیم صهیونیستی زبان سیاست و مذاکرات را نمی فهمد و ما باید با زبان قابل فهم با آن رفتار کنیم.

وی تاکید کرد که قضیه اسرا در راس اولویت‌های حماس است و از همه راه‌های موجود برای آزادی آنان تلاش خواهیم کرد.

هنیه خاطرنشان کرد که قضیه اسرا در کنار پرونده شهدا و مجروحان یک قضیه مرکزی در سطح فرماندهی حماس است.

نایب رییس دفتر سیاسی حماس با اشاره به شیخ خضر عدنان اسیر فلسطینی که دست به اعتصاب غذا زده درباره مرگ تدریجی وی در زندان رژیم صهیونیستی هشدار داد و تاکید کرد که این قضیه، مورد توجه ویژه حماس قرار دارد.

از سوی دیگر هنیه ادامه بازداشت اسلام حامد دیگر اسیر فلسطینی را که اعتصاب غذایش 64 روز طول کشیده محکوم کرد و آزادی وی را خواستار شد.

گفتنی است رژیم صهیونیستی حدود 7 هزار فلسطینی را در 25 زندان و مرکز بازداشت خود به اسارت گرفته که در میان آنها هزار و 500 نفر بیمار و نیازمند عمل جراحی هستند.

در بین اسرا صدها زن و کودک، 11 نماینده مجلس فلسطین و 30 اسیر که بیش از 20 سال در زندان های رژیم صهیونیستی در حبس بوده‌اند، دیده می شود.

منویل مسلم عضو کمیته اسلامی مسیحی حمایت از مقدسات اسلامی و مسیحی خاطر نشان کرد رژیم صهیونیستی از بدو اشغال سرزمین فلسطین در سال 1948 تاکنون همواره دست به ترور دینی علیه اسلام و مسیحیت می زند.

 وی افزود: ترور دینی عبارت است از حمله به اماکن عبادی مسلمانان و مسیحیان و دارایی‌های آن‌ها و سرکوب فعالیت‌‍‌های مسلمانان و مسیحیان در این اماکن است.

 وی خاطرنشان ساخت: رژیم اشغالگر قدس علاوه بر این جنایات دست به پاکسازی نژادی علیه مسلمانان و مسیحیان می زند.

 وی تصریح کرد: هدف دشمن صهیونیستی از این تعرضات از بین بردن دین و تمدن اسلامی و مسیحی و کوچاندن فلسطینیان و مسیحیان از محل سکونتشان است.

 وی ضمن محکوم کردن تعرض اخیر یهودیان تندور به کلیسایی در فلسطین اشغالی، تاکید کرد: این جنایت در ادامه به آتش کشیدن مسجد حضرت ابراهیم (ع) در شهر الخلیل صورت می گیرد.
 
وی خطاب به صهیونیست‌ها تاکید کرد: اگر شما کلیساها و مساجد را ویران کنید، بار دیگر آن‌ها را می سازیم و هرگز خاک سرزمین‌مان را ترک نخواهیم کرد و هرگز از دین خود دست نخواهیم کشید.

 وی ضمن محکوم کردن سکوت مسیحیان جهان در قبال تعرض اخیر یهودیان تندرو، خطاب به پیروان کلیساهای کاتولیک گفت: کلیساها محلی برای انجام آیین‌های دینی است، این کلیساها به نحو وحشیانه‌ای اشغال شده است، چطور مسیحیان جهان قبول می کنند که این کلیساها تحت اشغال باشند و به آتش کشیده شوند؟! شماها باید اسرائیل را به خاطر این جنایات محاکمه کنید.

مراسم افتتاح خیمه رمضان چهارشنبه شب با حضور مقام ها و شخصیت های سیاسی روس و سفرای کشورهای اسلامی و شخصیت های مذهبی اسلامی ـ مسیحی و یهودی وشماری از ساکنان مسکو برگزار شد.
 
در این مراسم که با قرائت آیاتی از کلام الله مجید آغاز شد و چند نفر از شخصیت های اسلامی شرکت کننده در سخنانی برکات ماه مبارک رمضان را برای حاضران تشریح کردند.
 
الدار علاء الدین اف  مفتی شهر مسکو  از جمله سخنرانان بود که مومنان را به تطهیر نفس و پاکیزگی وجود خود از آلایش های دنیوی در ایام ماه رمضان دعوت کرد.

وی گفت: مسلمانان باید در خوش اخلاقی و به ویژه نیکوکاری الگو باشند و بهترین زمان برای این امر مهم ماه مبارک رمضان است. 

خیمه رمضان از سال 2006 هر ساله در مسکو برگزار می شود و این ایین را شورای مفتی های روسیه با کمک شهرداری مسکو در محوطه مسجد مینسکایا برپا کرده است.
 
برنامه خیمه رمضان به صورتی است که هر روز این آیین با حمایت مالی یکی از کشورهای اسلامی اجرا می شود و در آن روز تا حد امکان با خوراکی ها و شیرینی های ویژه آن کشور در افطار از روزه داران پذیرایی می شود.

جمهوری اسلامی ایران در سال های اخیر در خیمه رمضان مشارکت فعال داشته و روز ایران در آیینی درخور کشورمان برگزار می شود. 

نخستین بار در 10 سال برپایی خیمه رمضان مسکو، امسال روز جمهوری خودمختار کریمه، روز مسلمانان هند و روز کولی های مسلمان برگزار می شود. 

روزانه بطور میانگین حدود 700 نفر در آیین خیمه رمضان شرکت و در مورد موضوعات دینی و فلسفی بحت و تبادل نظر می کنند.

علاوه بر آن از غیرمسلمانان نیز به منظور شرکت در این آیین و حضور در سفره افطار دعوت می شود و این امر با هدف آشنایی غیرمسلمانان با فرهنک اسلامی و دین اسلام انجام می گیرد.

در دین اسلام یکی از شرایط روزه داری، امتناع از خوردن و آشامیدن از طلوع فجر تا غروب خورشید است و از دیدگاه علم پزشکی روزه داری به زمانی اطلاق می شود که هیدرات های کربن (قندهای) ذخیره شده در بدن، در چرخه سوخت و ساز مورد استفاده قرار گرفته و انرژی بدن از راه های دیگر تأمین شود که این حالت معمولاَ دو روز پس از اولین روز روزه داری اتفاق می افتد . در این حالت بدن برای تأمین انرژی ابتدا از چربی های ذخیره شده و سپس از بافت عضلانی به عنوان منبع انرژی استفاده می کند. در حالت عادی،‌ همواره مقداری از چربی مواد غذایی در نقاط مختلف بدن ذخیره می شود، به مرور زمان این چربی ها فشرده شده و احتمال اینکه مورد استفاده مجدد قرار بگیرند بسیار کمتر  می شود.

روزه داری حتی در افراد لاغر و یا با وزن طبیعی به بدن فرصتی می دهد تا این چربی ها را از ذخـایر آن آزاد کرده و مصـرف نماید و پس از پایان روزه داری، ذخایـ‌ر تحلیل رفته جایگزیـن  می شود .

اثرات روزه در سلامت جسم :  

کاهش وزن با سوخت و ساز چربی های اضافی و نو شدن ذخایر چربی بدن شادابی و نشاط بدن
کاهش کلسترول و LDLو افزایش HDLخون
استراحت دستگاه گوارش و بهبود عملکرد آن
افزایش مقاومت بدن در برابر بیماریها
افزایش اعتماد به نفس و شادابی و کاهش اضطراب و افسردگی
کاهش و کنترل عوامل خطر بیماریهای قلبی عروقی مانند : فشار خون بالا و چربی خون بالا
کاهش و کنترل بروز علائم حساسیت و آلرژی
کمک در ترک عادت های غلط مانند: کشیدن سیگار و پر خوری .
رژیم غذایی این ماه نباید با رژیم افراد در شرایط عادی، تفاوت داشته باشد. چرا که تغییر ناگهانی عادت تغذیه ای، بسیار خطرناک است . هر ساله پس از ماه رمضان افراد افزایش  وزن پیدا می کنند و یا  ضعیف و دچار بیماری های گوارشی می شوند . که پرخوری  و بد خوری دلیل عمده این عوارض است. بنابراین مواد غذایی چون گوشت،‌ مرغ ، ماهی ،‌ لبنیات و سبزی ها باید قسمت اعظم  رژیم غذایی شخص را بگیرد.

مصرف تمام مواد غذایی باید روی اصول و برنامه باشد مثلاَ مصرف بالای لبنیات بدون مصرف آب به میزان کافی،‌ احتمال ایجاد سنگ های مجاری ادراری را بسیار افزایش می دهد. همچنین مصرف مواد پروتئینی (گوشت ،‌ مرغ ، ماهی)‌ به تنهایی کافی نیست، بلکه در کنار آنها باید از سبزیجات،‌ سالاد،‌ آب و حبوبات استفاده کرد. تا از یبوست جلوگیری شود و باید در نظر داشت که مصرف غذاهای پروتئینی باعث تشنگی می شود. در خصوص کودکان و نوجوانانی که برای اولین بار روزه می گیرند باید تمام مواد غذایی در رژیم غذایی آنها گنجانده شود. این نوجوانان باید در وعده سحر به مقدار کافی غذا بخورند.

نکته ای که باید مورد توجه قرار داد این است که به دلیل ساعات طولانی گرسنگی باید از غذاهای دیر هضم استفاده نمود و از غذاهای زود هضم پرهیز نمود چرا که فرد سریعتر احساس گرسنگی می کند .

غذاهای دیر هضم : حبوبات و غلات مثل جو ، گندم ، جو دو سر ،‌ لوبیا،‌ عدس،‌ آرد سبوس دار،‌ برنج با پوست ، سیب زمینی و ... 

غذاهای زود هضم :‌ غذاهای حاوی قند ، آرد سفید و ...

غذاهای حاوی فیبر غذایی :  غذاهای حاوی سبوس، گندم سبوس دار، غلات و حبوبات، انواع سبزی ها مانند لوبیای سبز، نخود،  ذرت، اسفناج، برگ چغندر، میوه های با پوست، میوه خشک شده مثل برگه زرد آلو، انجیر، آلو خشک، بادام و....

توصیه های غذایی در زمان افطار:

با توجه به کاهش فعالیت دستگاه گوارش در زمان روزه داری مصرف سریع مواد غذایی سنگین با حجم زیاد می تواند موجب بروز ناراحتی های گوارشی شود . لذا توصیه می شود :

بهترین نوع افطاری ، نان ،‌ پنیر ، سبزی و مایعات است .
افطار را با مایعات گرم مانند چایی کم رنگ یا شیر گرم ،حلیم کم روغن به همراه خرما یا کشمش ، عسل و به طور کلی با یک قند طبیعی آغاز کنید .
برای جلوگیری از اختلال در هضم  غذا  در هنگام افطار آب زیاد ننوشید و کمبود آب بدن را با نوشیدن مایعات کافی بعد از افطار تا  زمان خواب جبران نمایید .
از مصرف نوشابه های گازدار، مایعات سرد یا مایعات خیلی داغ پرهیز نمایید.
خوردن حداقل یک لیوان شیر یا معادل آن ماست ، ‌خوردن پنیر ،‌ گوشت یا تخم مرغ در افطاری و غذاهای متداول خانواده ها (غذای شام در ماه های غیر رمضان) به عنوان افطاری و یک غذای دیگر در سحری سفارش می شود .
خرما و کشمش را جایگزین زولبیا و بامیه کنید. به این ترتیب اشتها کنترل می شود .
باید نوجوانان از خوردن غذاهای پر حجم اما  کم کالری  و آبکی در افطار خودداری کنند . 
بهتر است بین زمان افطار و شام کمی فاصله باشد .
سعی نکنید حذف وعده ناهار را در زمان افطار جبران کنید . زیرا عوارض پر خوری در روزه  داری دو چندان  بوده  و موجب سنگینی ، احساس کلافگی، خواب آلودگی و گاهی سوء هاضمه می شود .
از مصرف غذاهای شور و چرب خودداری کنید .
از میوه جات و دیگر میان وعده های غذایی در فاصله افطار تا سحـر استفـاده نمایید . در وعـده های غذایی سحر و افطار مصرف سبزیجات و لبنیات توصیه می شود .
ابتدا روزه را با غذاهای سبک مثل سوپ  و آش افطار کنید و بعد از حدود 2 ساعت شام بخورید  چرا که معده  در ابتدا به هضم غذاهای ساده می پردازد و دیگر دچار مشکل نمیشود.
خوردن چای شیرین کم رنگ ،‌ فرنی  و حلیم بی روغن در آغاز افطار مناسب است .
آش رشته یا غذاهای مشابه آن که پر حجم و تا حدودی دیر هضم هستند مناسب افطار نیستند ، و سبب ترش کردن و احساس ناخوشایند ناشی از اختلالات هضم می شوند .
اگر تخم مرغ میل می کنید در درجه اول به صورت آب پز سفت و در  درجه دوم نیم بند باشد . گفتنی است نیمرو  دیر هضم تر از تخم مرغ آب پز است .
خوردن غذاهای چون حلیم (یک منبع عالی پروتئین بوده و از غذاهای دیر هضم )خرمـا (منبـع عالی قنـد ،‌ فیبر، کربوهـیدرات، پتاسیم  و منیزیم) مغز بادام (غنی از امـلاح خصـوصـاَ کلسیـم و فیبـر )موز  (منبع غنـی پتاسیـم، منیزیـم و کـربوهیـدرات)در ماه رمضان توصیه می شود .

توصیه های غذایی در زمان سحر :

وعده غذایی سحر را فراموش نکنید ، مصرف غذا در سحر برای نوجوانان در حال رشد الزامی است .
در وعده سحر حتماً از غذاهای گرم  و تازه ، کم چرب، کم نمک ، کم روغن مصرف نمائید .
برای میل غذا در هنگام سحـر به اندازه کافـی وقت بگـذارید و از تند خوردن و پر خوری پرهیز نمایید .
از نوشیدن دوغ (به جهت نمک و چربی موجود در آن) ، نوشابه های گازدار نوشیدنی های شرین خودداری نمائید .
از غذاهایی که دارای قندهای مرکب هستند مثل میوه جات و غذاهای حاوی فیبر مثل سبزیجـات بیشتر استفـاده نمایید.
از مواد غذایـی سرخ کـرده، پر چـرب و شور پرهیـز گـردد.زیرا باعث سوء هاضمه ، سوزش سر دل و تشنگی در طول روز می شود .
از غلات و حبوبـات به میزان دلخـواه در ترکیبـات غذایـی سحری استفاده نمایید.
بلافاصـله بعد از صرف غذا نخوابیـد و برای بهبـود عملکـرد دستگاه گوارش، چند دقیقه پیاده روی نمایید .
برای کاهش تشنگی می توانید از لیمو ترش ، ماست ، سبزی خوردن استفاده نمائید .
در هنگام سحر از خوردن غذاهای خشک مانند کوکو سیب زمینی ، کوکو سبزی ، کتلت ، انواع کباب و همچنین از مصرف زولبیا ، حلواهای شیرین و چرب ، غذاهای که با ادویه جات زیاد تهیه می شوند ، سس مایونز ، خامه ، سوسیس ، کالباس و دیگر غذاهای آماده بپرهیزید.
از خوردن چای زیاد خصوصاً پر رنگ در هنگام سحر و نیز قهوه خودداریی نمائید زیرا باعث دفع ادرار زیاد و موجب تشنگی در طول روز می شوند  .

مشکلات جسمی در روزه داری ،‌ علل و درمان :

یبوست :

علل :مصرف کربوهیدرات های تصفیه شده، مصرف  آب کم و فیبر غذایی .

درمان :مصـرف کم کربـ‌وهیدرات های تصفیه شـده ،‌ افزایش مصـرف آب،‌ استفاده از سبوس در پخت نان ها، استفاده از آردهای قهوه ای و سبوس دار

سوءهاضمه و نفخ :

علل :‌ پرخوری ، مصرف زیاد غذاهای چرب و سرخ شده ، غذاهای تند و ادویه دار ،‌ غذاهایی که ایجاد نفخ می کننـد مثل تخـم مرغ ، کلـم ، ‌لوبیـا ،‌ عدس و نوشابـه های گاز دار

درمان : پرخوری نکنید، آب میوه یا آب بنوشید، از غذاهای سرخ کردنی اجتناب کنید.

ضعف و افت فشار خون :

علل : مصرف کم مایعات و تعریق زیاد

درمان: به مکان های گرم نروید،‌ مصرف مایعات و میوه ها را افزایش دهید .

سردرد :

علل : عدم مصرف کافئین و تنباکو،‌ انجام کار زیاد در طول روز، کم خوابی، گرسنگی که معمولاَ در طول روز بیشتر شده و در انتهای روز بدتر می شود. سردرد وقتی با افت فشار خون همراه شود، می تواند منجر به سردرد شدید و حالت تهوع قبل از افطار شود  

درمان:در طول یک یا دو هفته قبل از ماه مبارک رمضان به تدریج مصرف کافئین و تنباکو را     قطع کنید . چای سبز بدون کافئین ممکن است جایگزین خوبی باشد.همچنین برنامه خود را در طول ماه رمضان طوری ترتیب دهید تا خواب کافی داشته باشید

کاهش قند خون :

علل در افراد غیر دیابتی :‌ مصرف زیاد قند مثل کربوهیدرات های تصفیه شده مخصوصاَ در هنگام سحر باعث می شود که بدن مقدار زیادی انسولین تولید کرده و باعث افت قند خون شود

درمان : خوردن غذای مناسب در هنگام سحـر و کاهش  مصرف نوشیدنی ها و غذاهـای حاوی قند سـاده

توجه :افراد دیابتی ممکن است به تنظیم مجدد داروهای خود در ماه رمضان احتیاج داشته باشند و باید با پزشک خود مشورت کنند

انقباضات عضلانی :

علل : مصرف کم غذاهای حاوی کلسیم، پتاسیم، منیزیم 

درمان : خوردن غذاهای غنی از املاح بالا مثل سبزیجات، شیر و لبنیات، گوشت و خرما

توجه: افراد دارای فشار خون بالا که تحت درمان هستنـد و افراد دچار سنگ کلیه، باید با پزشک خود مشورت کنند

زخم معده ، سوزش سر دل ، التهاب معده :

افزایش سطح اسید در معده خالی در ماه رمضان باعث تشدید زخم و التهاب معده می شود که به صورت احساس سوزش در ناحیه معده و زیر دنده ها ظاهر می شود. اسید معده ممکن است به مری برگشت نموده و باعث سوزش زیر جناغ و ترش کردن شود. غذاهای چرب ، قهوه و نوشابه های سیاه این حالت را بدتر می کنند .

درمان های پزشکی برای کنترل سطح اسید معده وجود دارند و افراد مبتلا ، قبل از روزه گرفتن باید با پزشک خود مشورت کنند .

سنگ کلیه :

سنگ کلیه ممکن است در افرادی که به مقدار کم آب می نوشند ایجاد شود. بنابراین مصرف زیاد مایعات برای جلوگیری از تشکیل سنگ ضروری می باشد .

توصیه های دارویی  در ماه رمضان

چنانچه بیمار از شرایط عمومی مناسبی برای روزه داری برخوردار باشد ،قاعدتاً استفاده از اشکال دارویی خاصی که داروها را به صورت غیر خوراکی به بدن می رساند ،مشکلی ایجاد نخواهد کرد.

بعضی از این اشکال دارویی عبارتند از: قطره های گوشی، بینی و چشم، کرم ها، پمادها و داروهایی که به صورت پلاستر(چسب های پوستی)مصرف می شوند، شیاف های مقعدی و واژینال، دهان شویه ها و اسپری های دارویی(مانند داروهای ضد آسم؛ که در مورد این داروها نظرات شرعی مراجع تقلید متفاوت است)، قرص های زیرزبانی مانند نیتروگلیسیرین (که در مورد این داروها نیز نظرات شرعی مراجع تقلید متفاوت است)، داروهای تزریقی عضلانی و زیرجلدی به شرط آنکه حاوی ویتامین ها و یا مواد مغذی نباشند (که البته در مورد داروهای تزریق وریدی نیز مراجع تقلید نظرات متفاوتی دارند.) افرادی که باید داروهای خود را به طور روزانه (یکبار در روز) مصرف کنند، برای ادامه درمان خود در زمان روزه داری با مشکل خاصی روبه رو نیستند.

این بیماران می توانند زمان مصرف داروی خود را در فاصله بین افطار تا سحر قرار دهند. در صورتی که لازم است داروی خود را با معده خالی مصرف کنند،بهترین زمان مصرف دارو برای آنها یک ساعت قبل از سحری و یا دو ساعت بعد از افطار یاشد.

آنهایی که باید چند بار در روز دارو مصرف کنند

بیمارانی که مجبور به مصرف روزی دو بار داروها هستند، ممکن است پس از مشورت با پزشک معالج خود قادر باشند داروهای خود را در فاصله بین افطار تا سحر استفاده کنند.این مورد برای بیمارانی که مجبور به مصرف داروها با دفعات بیشتر هستند تقریباً ناممکن است و این قبیل افراد بهتر است از روزه داری صرف نظر نمایند.در مواردی خاص ممکن است پزشک معالج قادر باشد با جایگزینی داروهای این بیماران با انواع طولانی اثر آنها و یا تعویض دارو با یک داروی مشابه با نیمه عمر طولانی تر امکان روزه داری را برای این گروه از بیماران نیز فراهم نماید.در این موارد صرفاً نظر پزشک درمانگر تعیین کننده است.

خلاصه اینکه...

اگر چه تشخیص مجاز بودن روزه داری برای افرادمبتلا به بیماری صرفاً با نظر پزشک درمانگر و رعایت جوانب شرعی آن امکان پذیر است،در مورد بیمارانی که این اجازه را دارند ولی هم زمان به مصرف داروها نیز نیاز دارند،می توان پیشنهادات زیر را مطرح کرد:

1- ازآنجا که مصرف اشکال غیرخوراکی داروها در اغلب موارد با روزه داری منافاتی ندارد، بیمارانی که اشکال غیر خوراکی داروها رامصرف می کنند نباید نگران روزه داری خود باشند.

2- ممکن است در مواردی پزشک معالج قادر باشد با جایگزین کردن اشکال خوراکی داروها با غیرخوراکی آنها امکان روزه داری را برای بعضی از بیماران فراهم نماید.

3- در مورد بیمارانی که مجبور به مصرف بیش از یکبار داروها در روز هستند، ممکن است پزشک معالج قادر باشد با تعویض دارو با یک داروی دیگر با نیمه عمر طولانی تر از همان گروه درمانی و یا تجویز اشکال دارویی طولانی الاثر داروها با کاهش دفعات مصرف داروها امکان روزه داری را برای این بیماران فراهم نماید.

4- از آنجا که به هم خوردن عادات غذایی در ایام ماه مبارک رمضان باعث بروز تغییراتی در روند های فیزیولوژیک و متابولیک بدن و در نتیجه ایجاد تغییرات در میزان و سرعت متابولیسم و دفع داروها خواهد شد، لازم است علایم حیاتی مربوط به کنترل بیماری با دقت بیشتر و در فواصل کوتاه تری کنترل شود.

5- از آنجاکه مصرف کافی آب و مایعات نقش بسیار مهمی در دفع داروها و متابولیت های ناشی از آنها دارد، لازم است دقت شود که در فاصله بین افطار تا سحر به میزان کافی آب و مایعات به بدن روزه داران و به خصوص بیمارانی که دارو مصرف می کنند، برسد.این اقدام ضمن تامین نیاز بدن روزه داران به مایعات، به خصوص در زمانی که ماه مبارک رمضان در فصل گرما قرار دارد، شرایط لازم را برای دفع مناسب داروها و متابولیت های آنها از بدن فراهم خواهد کرد.

مؤمنان! 

دگر بار، رمضان مبارک فرا رسیده است؛ با شب‏های الهام بخش، روزهای آموزنده و فضای آکنده از شمیم خاطرات و عبرت‌هایش که مایۀ جدیت و نظم است. 

دگر بار، روزه می‌‏‌گیریم، شب زنده‏ داری می‌‏کنیم، شعایر را دو چندان می‌کنیم و سرانجام عید را با شادمانی و خشنودی جشن می‌گیریم و پس از آن به زندگی عادی باز می‌گردیم. بدین سان سال‏‌ها تکرار و بر حجم خاطرات افزوده می‌شود. 

اما بیم آن می‌‏رود که روزه به عادتی بی‌‏روح و شعایر آن به سنت‏هایی سرگرم کننده بدل و ماه رمضان از همۀ معانی اصیلی‌اش تهی شده باشد. با نگاهی سریع در می‌‏یابیم که این مشکل، یعنی مشکل و مسئلۀ روزه و رمضان، مسئلۀ همه عبادات و همۀ مناسبت‌‏هاست. این آفت به همۀ عبادات و ایام راه یافته و اماکن مقدس و شعایر دینی و همۀ آموزه‏ های آسمانی را در برگرفته است. 

آیا نقش راهبری دین در هدایت آدمی به آخر رسیده است؟ و به آیین‏‌ها و خاطرات و تجمل بدل شده است؟ یا اینکه اساساً آموزه‏ های دینی برای تخدیر آدمی آمده‏ اند و از آنجا که سختی‌ها فرا گیرند این آموزه‏‌ها نیز همۀ زندگی آدمی را فرا گرفته ‏اند. آیا اکنون که آدمی بر بسیاری از مشکلات و سختی‌‏‌هایش چیره گشته، باید از نقش دین بکاهیم؟ 

مؤمنان! 

بهتر است پیش از آنکه دیگران از ما بپرسند ما خود این پرسش دشوار را از خود بکنیم. اما حقیقت این است که این پرسش و پاسخ‌ها پیش‌تر مطرح شده ‏اند، اما ما آن‌ها را نادیده گرفتیم، بر آن‌ها چشم پوشیدیم و از سخن گفتن دربارۀ آن‌ها روی برتافتیم، تا با واقعیت دلهره‏ آور و تلخ روبه رو نشویم. 

ای مؤمنان! 

آیا در روزه‏‌هامان آثار روزه را می‌‏بینیم؟ و در نمازمان عروج آن را؟ آیا در فطر و قربان معانی این اعیاد و کارکردشان را حس می‌کنیم؟ آیا شعایر در ما فعل و انفعال و اماکن مقدس در ما اثر دارد؟ 

آیا در مسجد اقصی و کلیسای قیامت آن معانی را که بالقوه برای امتمان روشن بود، یافته‌ایم. 

این‌ها تجارب تلخ و دردآور ما در متن واقعیت تلخ و درد آور ماست. پس بار دگر با نگاهی واقع بینانه، همه‌جانبه و با شجاعت و بینش آموزه‌های دینمان را ارزیابی کنیم، شاید راهی نو بپیماییم و در آن‌ها زندگی بدمیم، و از هستی خود به دین و آموزه ‏های والایش ببخشیم تا جایگاه رفیع و فراگیر خود را باز یابد. بگذاریم دین ابعاد وجودی ما را فرا‌تر ببرد و کثرتمان را وحدت بخشد و تشتتمان را به همدلی بدل کند. 

ای مؤمنان! 

هرگاه اندیشۀ دینی و آموزه‌هایش در همۀ ابعاد زندگیمان؛ در خانه، در بازار، در دفتر کار، و در عرصه‌های حیات ما حضور داشته باشد، هرگاه حصار‌ها را از احساس دینی در بند در عبادتگا‏ه‌ها، برداریم، و بگذاریم این احساس به کلیت حیاتمان راه یابد، به زندگیمان پا نهد، تا اختیار ما به دست او باشد و اثر گذارد و هدایت کند، هر‌گاه به او فرصت دهیم و نخواهیم که با منزوی کردن او از نقشش بکاهیم و او را از میان ببریم، تنها در این صورت است که آثار این گنج گرانمایه را در زندگی و در ساختن تمدن خود می‌بینیم. 

مؤمنان! 

روزۀ ماه رمضان و دیگر عبادات و شعایر دینی تنها فعالیتی جسمانی نیستند، بلکه حرکاتی سرچشمه گرفته از عقل و دل‌اند که به قالب حس در می‌آیند و با آن در می‌‏آمیزند، از همین رو هر‌گاه به دور از دخالت عقل و دل انجام گیرند، اعمالی خشک، کم رنگ و تقلیدگونه‌اند که ما را به خود مشغول می‌کنند، ولی تأثیری نمی‌گذارند. 

بر ماست تا در این تجربۀ تازه و این ماه مبارک و در روزه‏ایش، عقل و دل را در کنار جسم فعال کنیم. باید تفکر و تأمل کنیم، باید عشق بورزیم و حساس باشیم. باید این عشق و آن تأمل را در متن روزۀ خود جاری سازیم. 

پیامبر فرمودند: «تفکر ساعه خیر من عباده سبعین سنه» (یک ساعت تفکر، بر‌تر از هفتاد سال عبادت است.) امام صادق نیز فرموده‏ اند: «هل الدین الا الحب؟» (آیا دین جز محبت است؟) این چنین روزۀ زنده‌ای، سپر آتش است و یکی از ارکان اسلام، مهمانی خداوند است و تکریم انسان. قدر انسان است و قَدَر او. فقط در این صورت است که رمضان شرایط و فضایی را فراهم می‌کند که در آن انسان گرامی ساخته می‌شود، انسانی که فاتح مکه است و پیروز بدر و سازندۀ تاریخ. این چنین رمضانی ماه الفت و همدردی با دیگران و فصل فراموشی کینه‏‌ها و اتحاد صفوف است. ماه وحدت کلمه و وحدت دل‏‌ها و ماه رستاخیز دوبارۀ امت است. 

این گونه روزه داری ماه رمضان نخستین گام در ساختن امت و تاریخ است، تمرینی برای جهاد و آمادگی برای نبرد است، آغاز بازگشت به سوی خداست، به سوی سرزمین مقدس خدا، به سوی قدس. این وعدۀ حق خداوند است و خداوند از وعده ‏اش تخلف نمی‌‏کند. خداوند می‌‏فرماید: «ولینصرن اللَّه من ینصره ان اللَّه لقوی عزیز الذین ان مکناهم فی الارض أقاموا الصلوة و آتو الزکاة وامروا بالمعروف ونهوا عن المنکر و للَّه عاقبة الامور» (حج: ۴۰ و ۴۱ )

تمام عبادات و تكالیف شرعى‌ كه من و شما را امر كرده‌اند تا انجام دهیم، در حقیقت ابزارهاى تزكیه و تربیت است؛ براى این است كه ما كامل شویم؛ ورزش است. همچنان كه اگر ورزش نكنید، جسم شما ناتوان و آسیب‌پذیر خواهد شد  نماز، ورزش است؛ روزه، ورزش است؛ انفاق، ورزش است.
خداى متعال بشر را طورى آفریده است كه به تربیت احتیاج دارد. هم از بیرون باید او را تربیت كنند، هم از درون خودش باید خودش را تربیت كند. در مقوله مسائل معنوى، این تربیت، یكى تربیت فكر و قواى عقلانى اوست كه محلّ این تربیت، تعلیم است و یكى تربیت نفس و قواى روحى و قوه غضبیه و شهویه اوست كه نام این تربیت، تزكیه است.
اگر انسان تعلیم درست و تزكیه درست شود، همان مادّه مستعدّى است كه در كارخانه مناسبى شكل مطلوب خود را پیدا كرده و به كمال رسیده است. هم در این نشئه وجود او منشأ بركت و خیر و مایه آبادى جهان و آبادى دل‌هاى انسان‌هاست، هم وقتى وارد نشئه دیگر شد و به عالم آخرت قدم گذارد، سرنوشت او همان سرنوشتى است كه همه انسان‌ها از اوّل تا امروز مشتاق آن بوده‌اند؛ یعنى نجات، زندگى ابدى سعادتمندانه و بهشت. لذا انبیا از اوّل تا نبّىِ‌مكرّم خاتم صلّى‌اللَّه‌علیه وآله سلّم، هدف خود را تعلیم و تزكیه معین كرده‌اند: «یزكّیهم و یعلّمهم‌الكتاب و الحكمة». انسان‌ها را هم تربیت عقلانى و فكرى مى‌كنند و هم تربیت روحى.
تمام عبادات و تكالیف شرعى‌اى كه من و شما را امر كرده‌اند تا انجام دهیم، در حقیقت ابزارهاى همین تزكیه یا همین تربیت است؛ براى این است كه ما كامل شویم؛ ورزش است. همچنان كه اگر ورزش نكنید، جسم شما ناتوان، بى‌قدرت و آسیب‌پذیر خواهد شد و اگر بخواهید جسم را به قدرت، به زیبایى، به توانایى، به بروز قدرت‌ها و استعدادهاى گوناگون برسانید، باید ورزش كنید. نماز، ورزش است؛ روزه، ورزش است؛ انفاق، ورزش است؛ اجتناب از گناهان، ورزش است؛ دروغ نگفتن، ورزش است؛ خیرخواهى براى انسان‌ها، ورزش است. با این ورزش‌ها، روح زیبا و قوى و كامل مى‌شود. اگر این ورزش‌ها انجام نگیرد، ممكن است به ظاهر خیلى پسندیده به نظر بیاییم؛ اما باطنمان یك باطن ناقص و نحیف و حقیر و آسیب‌پذیر خواهد بود. روزه، یكى از این ورزش‌هاست.
 
كیمیای نیّت
روزه فقط این نیست كه انسان نخورد و نیاشامد. این نخوردن و نیاشامیدن، باید از روى نیت باشد، والاّ اگر شما یك روز به‌خاطر گرفتارى و یا اشتغال به كار، دوازده ساعت، پانزده ساعت فرصت نكنید چیزى بخورید، هیچ ثوابى به شما نخواهند داد. اما همین امساك را وقتى با نیت انجام دادید -«اجعلنا ممّن نوى فعمل»؛ نیت كند و به دنبال آن، عمل انجام دهد- این همان گوهر درخشانى مى‌شود كه به شما ارزش مى‌بخشد و روحتان را قیمتى مى‌كند.
شرط روزه، نیت است. نیت یعنى چه؟ یعنى این عمل را، این حركت را، این امساك و تمرین را جهت دادن براى خدا، در راه خدا، به‌خاطر انجام دستور الهى. این است كه به هر كارى ارزش مى‌بخشد. لذا در دعاى شب اوّل ماه مبارك مى‌خوانید كه: «اللّهم اجعلنا ممن نوى فعمل ولا تجعلنا ممن شقى فكسل». كسالت، بى‌رغبتى و بى‌نشاطى براى كار -چه كار معنوى و چه كار مادّى- شقاوت است.
روزه، یكى از بهترین كارهاست. با این كه به ظاهر اقدام نكردن است؛ اما در باطن اقدام است، عمل است، كار مثبت است. چون شما نیت این كار را دارید؛ لذا از هنگامى كه وارد صحنه روزه‌دارى مى‌شوید -یعنى از بعد از لحظه طلوع فجر- تا آخر روز به‌طور دائم به‌خاطر این نیت، در حال عبادتید. اگر هم بخوابید، عبادت مى‌كنید. همین‌طور راه بروید، عبادت مى‌كنید. این كه از قول نبّى‌اكرم علیه‌و على‌آله‌الصّلاة والسّلام نقل شده است كه فرمود: «أنفاسكم فیه تسبیح و نومكم فیه عبادة»؛ خوابیدن و نفس كشیدن شما عبادت است، خواب چطور عبادت مى‌شود؟ نفس كشیدن چطور «سبحان‌اللَّه» گفتن مى‌شود؟ این به‌خاطر آن است كه شما بى‌كار هم كه باشید، هیچ اقدامى هم كه نكنید، چون با این نیت وارد این وادى شده‌اید، یكسره در حال عبادتید.
در روایت دیگر مى‌فرماید: «نوم ‌الصّائم عبادة و صمته تسبیح»؛ سكوت هم كه مى‌كنید، مثل این است كه «سبحان‌اللَّه» مى‌گویید. و «عمله متقبّل و دعائه مستجاب»؛ عمل شما مقبول و دعایتان مستجاب است. سكوت شما عبادت است، نفس كشیدن شما عبادت است، خوابیدن شما عبادت است. چرا؟ چون شما این امساك و این دست كشیدن از بخشى از لذّات جسمانى را براى خدا در یك مدّت سى روزه -ماه رمضان- تجربه مى‌كنید.
 
افساری برای نفس
همه این عبادت و دیگر عبادات، برگرد این محور مى‌گردد كه انسان با مشتهیات نفسانى و با لذایذى كه انسان را به پستى مى‌كشانند و برده مى‌كنند، مبارزه كند. افسارگسیخته كردن نفس انسانى، هنر نیست. هرچه در توان دارى لذّت ببرى، براى انسان كمال نیست؛ این از مقوله حیوانیت است. انسان هم یك جنبه حیوانى دارد؛ تقویت جنبه حیوانى است. البته جنبه حیوانى هم جزو ماست و نخواستند كه ما آن را نداشته باشیم. خوردن، آشامیدن، استراحت كردن، لذّت مباح بردن، جزو وجود ماست؛ اشكال هم ندارد و كسى آن‌ها را منع هم نكرده است. آنچه ممنوع است، این است كه انسان در این جنبه غرق شود.
مادّی‌گرى، انسان را به غرق شدن در این جنبه مى‌كشاند. ادیان و روش‌هاى عقلانى عالم -كه روش الهى، مبتنى بر پایه‌هاى عقلانى است- جلوِ انسان را مى‌گیرد، تا در این سراشیب لذّت‌برى از لذایذ و مشتهیات زندگى، اختیار خود را از دست ندهد و فرو نغلتد. هر دعوتى كه انسان را به لجام‌گسیختگى در لذّات بكشاند، دعوت به آتش و دعوت به بدبختى و هلاكت است. به‌طور كلّى ، دعوت انبیا، دعوت حكما، دعوت‌هاى الهى، در جهت كفّ‌نفس از این لذایذ است؛ كه روزه هم از این قبیل است. به همین خاطر است كه در روایات ما، ماه رمضان یك صحنه مناسب شمرده شده است؛ براى این كه انسان در این ماه تمرین كند و مجموعه گناهان را ترك گوید.
یك روایت از امام صادق علیه‌الصّلاة والسّلام است كه خطاب به «محمّدبن مسلم» مى‌فرماید: «یا محمّد! إذا صمت فلیصم سمعك و بصرك و لسانك و لحمك و دمك و جلدك و شعرك و بشرك». امام صادق به این یار و شاگرد نزدیك خودشان مى‌فرمایند كه وقتى روزه مى‌گیرى، باید شنوایى تو روزه‌گیر باشد، بینایى تو روزه بگیرد، زبان تو روزه بگیرد، گوشت و خون و پوست و موى و بشره تو روزه‌دار باشد؛ دروغ نگویى، انسان‌هاى مؤمن را دچار بلا نكنى، دل‌هاى ساده را اغوا نكنى، براى برادران مسلمان و جامعه اسلامى توطئه درست نكنى، بدخواهى نكنى، بددلى نكنى، تهمت نزنى، كم‌فروشى نكنى، امانتدارى كنى. انسانى كه در ماه رمضان با كفِ‌نفس خود، از خوردن و آشامیدن و مشتهیات نفسانى و جنسى روزه مى‌گیرد، باید زبان خود، چشم خود، گوش خود و همه اعضا و جوارح خود را روزه‌دار بداند و خود را در محضر خداى متعال و دورى گزیده از گناهان بینگارد. دنباله روایت مى‌فرماید: «و لایكون یوم صومك كیوم فطرك»؛ روز روزه تو، مثل روز فطر تو نباشد؛ مثل روزهاى عادّى باشد. روز ماه رمضان هم همان‌گونه رفتار كنى كه در روزهاى عادّى رفتار كردى. باید به تربیت نفس توجّه كنى و این فرصت را مغتنم بشمارى.
در یك روایتى دیگر مى‌فرماید: «صوم النّفس امساك الحواس الخمس عن سائر المأثم». از امیرالمؤمنین علیه الصّلاة والسّلام نقل شده است كه روزه نفس، غیر از روزه جسم و روزه شكم است. روزه نفس انسان این است كه همه حواس پنجگانه او از گناهان امساك كنند. «و خلوّ القلب من جمیع اسباب الشّر»؛ دل از همه موجبات و اسباب شرّ و فساد خالى شود. با خداى متعال و با بندگان خدا، دل را صاف و بى‌غلّ و غش كنیم. در این جهت، روایات زیادى هست.
برادران و خواهران عزیز! از این فرصت استفاده كنیم. ماه رمضان یك فرصت بسیار مغتنم است، براى این‌كه خودمان را به خدا نزدیك كنیم، به كمال نزدیك كنیم، از مفاسد دور كنیم، از گناهان پاك كنیم. این دعاهایى كه در این ماه هست، این استغفارى كه در این ماه مستحب است، همه فرصت است؛ مبادا این فرصت‌ها از دست برود. این ماه رمضان به‌زودى تمام خواهد شد. اگر تا ماه رمضان دیگر زنده بمانید، آن هم مثل برق و باد خواهد گذشت. این فرصت‌هاى ذى‌قیمت از دست خواهد رفت؛ از هر روز و ساعتش باید استفاده كنید.

خطبه‌هاى اولین نماز جمعه ماه مبارك رمضان‌‌؛ 12/10/1376

روزه از جمله عباداتی است که در میان تمام اقوام و ملل جهان رایج بوده است. در تمام ادیان آسمانی روزه جزو احکام واجب است و یهودیان پایبند نیز هفته ای دو روز روزه می گیرند،یامبر اکرم(ص) فرمودند: «صُوموا تَصحّوا، روزه بگیرید تا سلامت باشید.» و روزه در طب قدیم نیز از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. به گونه ای که «فیثاغورث» و «بقراط» برخی امراض را با روزه معالجه می کردند. تحقيقات علمي نوين نيز نشان ميدهد،  اکثر بیماری های مزمن را به وسیله ی روزه مي‌توان بهبود بخشید، یا از شدت آن کاست. و روزه بهترین درمان بیولوژیکی برای دفع مواد مضر و تضمین کننده‌ی سلامت فرد است. ديگر مطالعات علمی نشان می دهد، تفاوت بین روزه داری و گرسنگی این است که نوعی داوطلبی واقعی توأم با آسایش درونی لازمه ی «روزه درمانی» است.

بر اساس مطالعه ای که بر روی 61 دانشجوی 22 تا 34ساله ی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد، مشخص گردید که روزه ی ماه رمضان تأثیر فزاینده ای بر روی پاسخ ایمنی سلولی دارد و باعث افزایش کارآیی این سیستم سلولی می شود. این مسأله که این تأثیر تا چه حد به علت کاهش کالری دریافتی است باید روشن تر شود؛ زیرا شخص در ماه مبارک رمضان دچار فشار روحی کمتری است و شاید به علت منظم بودن تغذیه تغییرات مثبتی در ریتم های فیزیولوژیک او پدید می آید.

روزه داری و اضطراب و افسردگی

در تحقیقات انجام شده ـ در خصوص تأثیر روزه داری بر کاهش اضطراب و افسردگی ـ بر روی 85 نفر از دانشجویانِ دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان که در دو نوبت انجام شد، تجزیه و تحلیل داده ها نشان می دهد که روزه داری تأثیر مثبتی در کاهش شیوع اضطراب و افسردگی دارد و روزه داری همراه با افزایش انجام فرایض دینی، باعث کاهش ضریب کلی علایم مرضی می گردد.

هم چنین در پژوهش دیگری که از سوی مرکز تحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران بر روی 39 زن و 70 مرد روزه دار داوطلب که حداقل 25 روز را روزه گرفته بودند انجام شد نشان داد که در طول ماه رمضان از میزان اضطراب مردان به طور معنی داری کاسته شده، اما میزان افسردگی تغییر چندانی نداشته است.

در بررسی های به عمل آمده در مرکز پزشکی دانشگاه اصفهان آمده است: بهداشت روان انسان، تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد و شیوه های مقابله با استرس و کنترل پیامدهای آن، یکی از این عوامل است که امروزه به جای تأکید بر ماهیت و شدت استرس، بر شیوه های مقابله با استرس تأکید می شود که روش مقابله ی مذهبی یکی از این شیوه ها است.

روزه داری و نقش آن در سلامت روانی و اعتماد به نفس

در تحقیقاتی که در گروه آموزشی خدمات بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شده آمده است: هدف این بررسی شناسایی شخصیت افرادِ روزه دار و اعتقاد آنان به فلسفه ی روزه داری، پایگاه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه ی آماری مورد نظر است که آزمودنی ها در چهار گروه ذیل مورد بررسی قرار گرفتند: 1. افرادی که به علت بیماری های جسمانی روزه می گرفتند؛ 2. افرادی که مشکلات اقتصادی داشتند؛ 3. افرادی که بسیار چاق بودند؛ 4. افرادی که به بیماری روانی مبتلا بودند.

نتایج این آزمایش که بر روی روزه داران 35 تا 49ساله انجام شده بود، نشان داد: کسانی که به فلسفه ی روزه داری اعتقاد داشته و با مشکلاتی مانند فقر اقتصادی و یا بیماری هایی مثل دستگاه گوارش، قلبی، عروقی، دیابت، نقرس، تورم مفصلی، چاقی و افسردگی روبه رو بودند، با روزه داری و رژیم غذایی مناسب به شادابی جسمی و روانی رسیده اند و روزه داری نه تنها در سلامتی جسم و روان آن ها نقش به سزایی داشته است، بلکه در پیش گیری و درمان بیماری های دستگاه گوارشی، قلبی و عروقی نیز مؤثر بوده است.

در تحقیق دیگری که در دانشگاه علوم پزشکی خراسان بر روی دانشجویان این دانشگاه در ماه مبارک رمضان، انجام شده، مشخص گردید که روزه داری موجب افزایش عزت نفس دانشجویان می شود، در این پژوهش بین عزت نفس دانشجویان در قبل از ماه مبارک رمضان و پس از آن تفاوت های معنی داری وجود داشت.

نگرش به روزه داری

در مطالعه ای که بر روی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قزوین ـ در خصوص نگرش آن ها به روزه داری انجام شد ـ نتایج حاصله این بود که 8/90 درصد دانشجویان روزه را برای سلامتی انسان مفید دانستند، 4/72 درصد آن را تقرب به خدا و هدف اصلی وجوب روزه ذکر کردند. بیش از 65 درصد از دانشجویان همیشه در ماه مبارک رمضان روزه می گرفتند و 7/34 درصد آنان نیز به انجام روزه های نذری و مستحبی تقید داشتند. در این بررسی، عمده ترین علت روزه، سپاس گزاری از خداوند و کمترین علت، عادت و رفتار اجتماعی عنوان شد. در پژوهشی که در دانشگاه علوم پزشکی چمران اهواز صورت گرفت، نگرش دانشجویان در مورد روزه داری نیز ارزیابی شد. بر اساس یافته های این تحقیق 57 درصد دانشجویان هنگام افطار را از نظر روحی و جسمی، بهترین زمان دانسته اند. 53 درصد در طول روز گاهی دچار سرگیجه و ضعف شده اد، 76 درصد مشکلات گوارشی نداشته اند و فقط 6 درصد به ترتیب از استفراغ، یبوست و درد معده شکایت داشته اند و 55 درصد نیز در ایام روزه داری از مطالعه ی درسی خوبی برخوردار بوده اند.

روزه داری و عادات تغذیه ای

در تحقیقی که در انستیتوی تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور ـ وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ـ بر روی 30 جوان روزه دار انجام شد، تغییرات رفتاری و تغذیه ای و غذای مصرفی آنان بررسی شد. یافته های این بررسی نشان می دهد که در طول ماه مبارک رمضان در 43 درصد از افراد احساس خستگی و عدم تمایل به کار دیده می شود، مصرف گروه شیر و فرآورده های آن، سبزیجات و میوه ها نسبت به ماه های دیگر کاهش و مصرف گروه غلات و چربی افزایش یافته بود. 35 درصد افراد نیز وعده ی سحر را از رژیم غذایی خود حذف کرده بودند. در این تحقیق پیشنهاد شده است: از آن جایی که جوانان بخش عظیمی از نیروی انسانی و فردای جامعه هستند، توجه به حفظ سلامت و پیش گیری از ابتلای آنان به بیماری های ناشی از رفتار غلط غذایی باید در اولویت باشد و برنامه های آموزشی کاربردی برای اصلاح تغذیه ای صحیح در ماه رمضان توصیه می شود.

در پژوهش دیگری که در دانشگاه علوم پزشکی اراک انجام شده بود، با اشاره به این که روزه ی ماه مبارک رمضان باعث تنظیم کلسترول خون، کاهش اسیدیته ی معده و جلوگیری از مشکلات گوارشی می شود، آمده است: در ماه مبارک رمضان باید گروه های غذایی شامل نان و غلات، شیر و فرآورده های آن، میوه جات و سبزیجات و گوشت را به اندازه ی لازم مصرف کنیم و نیازی به مصرف چربی اضافی نداریم.

روزه داری و تأثیر آن بر زنان حامله و فرزندان آن ها

در پژوهشی که برای بررسی تأثیر روزه بر زنان باردار در دانشگاه علوم پزشکی همدان و بر روی چهار هزار و سیصد و چهل و سه زنِ حامله انجام شد، یافته های به دست آمده حاکی است که روزه داری سبب کاهش وزن نوزادان نشده و حتی افراد روزه دار، بچه های سنگین تری به دنیا آورده اند.

بر اساس این بررسی، میانگین وزن نوزادان زنان باردار روزه خوار سه هزار و یکصد و چهل و دو گرم و روزه دار سه هزار و دویست گرم بوده است. نتیجه این که روزه داری سبب کاهش وزن فرزندان زنان باردارِ روزه دار نمی شود.

بر اساس تحقیق دیگری که در مرکز تحقیقات غدد درون ریز متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در خصوص بررسی تأثیر روزه داری بر بهره ی هوشی فرزندان آنها شد، نشان داد که در بین دو گروه 93 نفری تحت کنترل، هیچ گونه اختلاف معناداری بین هوش بهره ی کل فرزندان وجود ندارد.

در این بررسی با اشاره به این که رابطه ی خطی مثبتی بین طبقه ی اجتماعی ـ اقتصادی خانواده و هوش بهره ی فرزندان وجود دارد، تأکید شده است که روزه داری مادران هنگام بارداری تأثیر نامطلوبی بر هوش فرزندان ندارد.

در بررسی دیگری که در خصوص «روزه داری و زایمان زودرس» بر روی 322 زن حامله در سه ماهه ی سوم بارداری انجام گرفت، نشان داد که از نظر نوع زایمان، وزن نوزادان و ضریب آپگار آن ها بین دو گروه مورد و شاهد تفاوت معنی دار آماری مشاهده نشد، ولی شیوع زایمان زودرس در گروه مورد به طور معنی داری از گروه شاهد کمتر بود، در نتیجه روزه داری در سه ماهه ی آخر بارداری در زنان سالم خطر زایمان زودرس را افزایش نمی دهد.

هم چنین در بررسی دیگری که در دانشکده ی بهداشت و پیراپزشکی ارومیه بر روی 95 زن حامله انجام شد، مشخص گردید: زنان در سه ماهه ی سوم بارداری با رعایت رژیم غذایی مناسب و استراحت کافی می توانند در ماه مبارک رمضان روزه بگیرند.

در تحقیقی که برای سنجش تأثیر روزه داری ماه مبارک رمضان بر میزان گلوکز،تری گلیسیرید، کلسترول و کتون باری های سرم بر روی 91 مردِ 16 تا 17ساله در دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام شد، نتایج به دست آمده این بود که با وجود تغییراتی که در میزان گلوکز، کلسترول، تری گلیسیرید، و کتون بادمی اتفاق می افتد، ولی این تغییرات در اثر روزه داری بسیار کمتر از حد تولید زیان فیزیولوژیک در یک فرد سالم است.

روزه داری و نزدیک بینی

مطالعات انجام گرفته بر روی 118 نفر از دانشجویان و محصلین 15 تا 25 ساله ی دانشگاه علوم پزشکی یزد که از نظر فیزیولوژیک سالم بودند و روزه می گرفتند و نمره ی چشم آن ها در سه نوبت قبل از ماه رمضان، پایان ماه رمضان و پایان ماه شوال اندازه گیری شده بود نشان داد: افزایش مشاهده شده در نمره ی عینک در ماه رمضان، تقریبا به طور یکنواخت در ماه های دیگر نیز ادامه داشته و ارتباطی به ماه رمضان ندارد.

بر این اساس دانش آموزان و دانشجویان 15 تا 25 سال که میوپ فیزیولوژیک هستند، بدون نگرانی از فزایش بیش از حد نمره ی عینک می توانند روزه بگیرند.

روزه داری و تاثیر آن بر فشار خون، شاخص توده ی بدنی و فعالیت بدنی

تحقیقی به منظور بررسی تغیرات ناشی از روزه داری، شاخص توده ی بدنی، میزان فعالیت بدنی و مصرف کالری در افراد جوان از سوی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران بر روی 65 زن و 93 مرد صورت گرفت. در این بررسی یک هفته قبل از ماه رمضان و در روزهای 14 و 28 رمضان میزان فشار خون، نسبت دور کمر به دور باسن، قد و وزن توسط پزشک اندازه گیری شد. بر اساس یافته ها: فشار خون دیاستولیک در کل جمعیت تغییری معنادار داشته است و این متغیر در مردان در طول 2 هفته ی اول چندان محسوس نبوده، اما در طول دو هفته ی آخر ماه رمضان به طور معنی داری افزایش داشته است و فشار خون سیستولیک در کل جمعیت تغییرات معنی داری نداشته است. نسبت دور کمر به باسن در زنان کاهش قابل ملاحظه ای داشته است، اما این متغیر در مردان معنی دار نبوده است. این در حالی است که شاخص توده ی بدنی مردان و کل جمعیت به طور معنی داری کاهش داشته است، اما این تغییرات در زنان غیر معنی دار بوده است.

در این بررسی میزان دریافت کالری در طول ماه رمضان، در کل جمعیت کاهش معنی داری داشته و میزان فعالیت بدنی نیز در حین ماه رمضان کاهش پیدا کرده است که این کاهش در گروه زنان معنی دار نمی باشد. نتیجه این که در حین روزه داری فشار خون دیاستولیک افزایش مختصری داشته است، اما با وجود کاهش فعالیت بدنی به دلیل کاهش دریافت کالری، شاخص توده ی بدنی و نسبت دور کمر به باسن کاهش داشته است.

روزه داری و پیوند کلیه

بر اساس پژوهشی که در خصوص تاثیر روزه داری بر پیوند کلیه از سوی دانشگاه های علوم پزشکی تهران و بقیة اللّه بر روی 19 بیمار ـ با عملکرد طبیعی پیوند کلیه ی روزه دار و 20 بیمار پیوند کلیه ی روزه خوار که از حیث سن، جنسیت، عملکرد کلیه، تاریخچه ی پس زدگی حاد و غیر مشابه بودند ـ انجام شد، یافته ها حاکی از آن بود که بیماران روزه داری که پیوند کلیه انجام داده اند، از عملکرد خوب کلیوی برخوردارند و بدون نگرانی از صدمات کلیوی می توانند روزه بگیرند.

روزه داری و تاثیر آن بر هورمون های جنسی

در بررسی هایی که در مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران ـ برای بررسی اثر روزه داری بر هورمون های جنسی 93 جوان ـ انجام شد، مشخص گردید که تغییراتی که در گوناد وتروپینها و هورمون های جنسی در مردان روزه دار انجام می شود، همگی در محدوده ی طبیعی است و تغییرات بالینی بروز نمی کند. در نتیجه روزه داری موجب تغییرات پاتولوژیک در غلظت هورمون های جنسی در مردان نمی شود.

همچنین در تحقیق دیگری که از سوی همین مرکز و با هدف بررسی اثر روزه داری بر هورمون های جنسی در زنان جوان انجام شد، یافته ها نشان داد که در این بررسی 76 زن که تحت بررسی قرار گرفته بودند، تغییرات هورمون های جنسی و گوناد و تروپینها در زنان جوان در طی روزه داری وابسته به سیکل عادت ماهانه ی آنان بوده و روزه داری تاثیر قابل توجهی بر هورمون های جنسی زنان ندارد.

روزه داری و مسأله ی درد

بر اساس مطالعاتی که در دانشکده ی علوم توانبخشی ایران برای بررسی تاثیر روزه داری بر درد، بر روی 55 دانشجو انجام گرفت، نتایج حاصله این بود که احساس درد در نیمه ی اول ماه رمضان پایین تر از نیمه ی دوم ماه رمضان است و فرد سریع تر به درد پاسخ می دهد، در حالی که هرچه به انتهای ماه رمضان می رسیم آستانه ی درد، یا زمان پاسخ گویی به درد افزایش می یابد و این افزایش مشابه زمانی صورت می گیرد که فرد در حالت غیر روزه به سر می برد. بر اساس این تحقیقات در پایان ماه رمضان مقاومت انسان به حداکثر خود می رسد؛ زیرا که بدن کم کم خود را با شرایط جدید وفق می دهد.

روزه داری و تصادفات رانندگی

بر اساس پژوهشی که در خصوص تاثیر روزه داری برتعداد حوادث رانندگی در تهران انجام شد، میانگین تصادفات در ماه رمضان در سال های 75 تا 79 شش هزار و ششصد و نود و یک مورد بوده است و میانگین تصادف در ماه های شمسی قبل و بعد از رمضان به ترتیب 6303 و 6354 مورد بوده است.

لازم به ذکر است، عوامل متعددی از جمله تغییر الگوی ترافیک در ماه رمضان نسبت به ماه های دیگر، تغییر در زمان واکنش و توانایی تشخیص الگو و غیره ممکن است تصادفات در ماه رمضان را نسبت به ماه های دیگر افزایش یا کاهش دهد.

در این تحقیق اتخاذ تدابیر ویژه ی ترافیکی در ماه رمضان و انجام تحقیقات بیشتر در زمینه ی زمان واکنش و توانایی تشخیص الگو در ساعات روزه داری پیشنهاد شده است.

روزه داری و حملات حاد قلبی

در بررسی ای که در خصوص تاثیر روزه داری بر حملات حاد بیماری های کرونری قلب در دانشگاه علوم پزشکی اردبیل انجام گرفت، وضعیت بیماران حاد قلبی در ماه رمضان با دو ماه دیگر مقایسه شد. بر اساس نتایج این پژوهش موارد ابتلا به حملات حاد قلبی در ماه مبارک رمضان نبست به ماه های قبل و بعد از رمضان کمتر بود، به عبارت دیگر روزه داری امکان حملات حاد قلبی را کاهش می دهد. در مطالعه ای که در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد تاثیر مسایل اقتصادی بر وقوع جرایمی مانند زخم ناشی از چاقو در ماه مبارک رمضان بررسی شد. بر اساس این پژوهش ابتدا شیوع زخم ناشی از چاقو در ماه هایی غیر از رمضان و سپس در ماه مبارک رمضان افرادی که به علت ضربات چاقو به دنبال نزاع به بیمارستان منتقل شده بودند، مورد تحلیل آماری قرار گرفتند.

بر این اساس در ماه مبارک رمضان 35 بیمار به علت چاقو خوردگی در بیمارستان بستری شدند که تعداد آنها در مقایسه با سایر ماه ها 27 درصد کمتر بود.

یافته ها نشان دهنده ی این بود که از بین 35 بیمار، تنها 4 نفر روزه دار (11 درصد) دچار چاقوخوردگی شده بودند، 95 درصد چاقوخوردگی ها نیز بین ساعات 14 تا 20 شب اتفاق افتاده بود، نتیجه ی نهایی این تحقیق حاکی است که در ماه مبارک رمضان شیوع چاقوخوردگی ناشی از نزاع نسبت به سایر ماه ها کاهش دارد و در اکثر موارد چاقوخوردگی ها نیز مربوط به افراد غیر روزه دار بوده است.

روزه داری و مساله ی خودکشی

تحقیقاتی که در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در خصوص تاثیر ماه رمضان بر تعداد موارد اقدام به خودکشی انجام شد، نشان داد که میانگین اقدام به خودکشی در ماه مبارک رمضان 42 درصد و در ماه های قبل و بعد از آن به ترتیب 45 و 46 درصد بوده است که این امر بیانگر این است که تعداد مراجعه ی روزانه در ماه مبارک رمضان به نحو معناداری کمتر از ماه های دیگر است.

روزه داری و سحرخیزی

یکی از تغییراتی که در ماه مبارک رمضان در سبک زندگی افراد ایجاد می شود، تغییر ساعات خواب و بیداری است. روزه داران لازم است که قبل از اذان صبح از خواب برخیزند، که این مساله موجب نوعی محرومیت از خواب (REM) می شود.

تحقیقات انجام شده در گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد حاکی است که محرومیت از خواب در نیمه ی دوم شب و بین ساعات 3 تا 7 بامداد می تواند یک واکنش فوری ضدافسردگی ایجاد کند.

بر همین اساس یکی از روش های کمکی در درمان افسردگی، برنامه های تغییر ساعات خواب و محرومیت از خواب (REM) است.

منبع : پگاه حوزه ، شماره 31

احكام و دستور العمل‏هاى دين مقدس اسلام ضامن سعادت بشر در دنيا و آخرت است. به همين دليل، هرچه زمان مى‏گذرد و علم و دانش پيشرفت مى‏كند، بيشتر به اهميت  و عظمت احكام اسلامى پى ‏برده می شود.

يكى از احكام اسلامى كه ما مسلمانان هر سال انجام مى‏دهيم «روزه دارى» است، که این مقاله در صدد پاسخ به این پرسش است که روزه چه تاثیراتی بر سلامتی انسان دارد؟ و این مقاله سعی دارد تا به طور اجمال، از دیدگاه علم روز و روایات اسلامی به بحث و بررسی آن بپردازد.

در ابتدا  لازم است اهمیت سلامتى، به‌طور گذرا مطرح شود. سپس بخشی از تأثيراتي روزه را بر سلامتی انسان، از دیدگاه روایات و دانشمندان بیان  خواهیم کرد.

اهمیت سلامتی

سلامتى نعمتى است كه اهميت آن بر هيچ كس پوشيده نيست؛ به گونه‏اى كه امروزه موضوع سلامتى و ضرورت حفظ آن از چنان جايگاهى برخوردار گرديده است كه سازمان‏هاى بين المللى، منطقه‏اى و كشورى دست به تلاش‏هاى وسيعى زده‏اند تا با اجراى برنامه‏هاى جامع و ارائه راه‏كارهاى مناسب، سطح سلامتى را در جوامع بشرى ارتقاء ببخشند. دين مقدس اسلام نيز كه پاسخگوى همه نيازهاى فردى و اجتماعى جامعه بشرى است به طور ويژه به اين موضوع توجه نموده است. روايات فراوانى كه از بزرگان دين به دست ما رسيده است خود بيانگر اين موضوع است.

حضرت على(ع) در نهج البلاغه، سه چيز را به عنوان نعمت‏هاى بزرگ براى انسان مى‏شمارد كه يكى از آنها نعمت سلامتى است.[1]

روزه از جمله احكام انسان ساز اسلامى است كه علاوه بر اينكه روح را پرورش مى‏دهد و از گناهان - معاصى و رذائل اخلاقى پاك مى‏كند، نقش عمده ی نيز در سلامتى و درمان بيماريهاى جسم ايفا مى‏كند. چنانكه در روايات متعددى به فوايد جسمى روزه نيز تصريح شده است؛ پيامبر اعظم(ص) در اين زمينه مى‏فرمايند: «صوموا تصحوا»[2]  روزه بگيريد تا بدن سالم داشته باشيد.

در جاى ديگر حضرت مى‏فرمايند:« عمارة الظاهر و الباطن... و فيه من الفوائد مالا يحصى»[3] روزه بدن و روح انسان را آباد مى‏سازد. در روزه آنقدر فائده هست كه قابل شمارش نيست.

شايد مردم آن روزگار به خوبى، به عمق سخن حضرت پى نبرده باشند؛ اما در پرتو پيشرفت علم و دانش، تأثيرات شگرف «روزه» بر جسم و روح و اثر معجزه آساى آن، در سلامتى بدن و درمان انواع بيمارى‏ها به اثبات رسيده است.

اينك به برخى از اثرات روزه بر سلامتى بدن، اشاره مى‏شود:

1 - روزه و تقويت حافظه

بدون شك حافظه نقش بسيار مهمى در پيشرفت و ترقى انسان ايفا مى‏كند. افرادى كه از حافظه قوى برخوردارند، موفقترند.

روان شناسان عصر حاضر براى تقويت حافظه روش‏ها و تمرينات مختلفى را ارائه داده‏اند. اما كسانى كه روزه مى‏گيرند علاوه بر اينكه از بركات معنوى، برخوردار مى‏شوند، حافظه آنان نيز تقويت مى‏گردد؛ زيرا يكى از فوايد «روزه»، تقويت حافظه است.

عن امير المؤمنين(ع) قال: ثلاث يذهب البلغم و يزدن فى الحفظ: السواك و الصوم و قراءة القرآن.[4]

حضرت اميرالمؤمنين على(ع) مى‏فرمايند: سه چيز بلغم را از بين مى‏برد و حافظه را زياد مى‏كند: مسواك كردن، روزه گرفتن و قرائت قرآن.

2 - نقش روزه در مبارزه با چاقى

يكى از معضلات كه بشر عصر حاضر با آن دست به گريبانگير است معضل چاقى است، كه احتمال ابتلا به بيماريهاى مزمن مانند بيمارهاى قلبى و عروقى، چربى خون، فشار خون بالا، ديابت و... را افزايش مى‏دهد.

عوامل متعددى در بروز چاقى دخالت دارند كه در اين ميان كم تحركى و زياده روى در تغذيه، و به اصطلاح «پرخورى» از جمله عوامل اصلى پيدايش اين معضل به شمار مى‏روند.

براى رفع اين معضل انسان‏هاى عصر حاضر راهكارهاى متعددى را تجربه كرده‏اند از عمل جراحى گرفته تا رژيم‏هاى لاغرى، قرص‏هاى لاغرى، شكم بند و...

«در اسلام دو روش خاص براى رفع معضل چاقى وجود دارد كه به اصطلاح پزشكى يكى پيشگيرى و ديگرى درمانى است[5]»:

1 - راهكار كه اسلام براى پيشگرى از پيدايش معضل چاقى و عوارض ناگوار آن ارائه نموده است يك برنامه دائمى و هميشگى است كه مى‏ بايست در هر وعده غذايى اعمال گردد و آن عبارت از اينست كه: «پيش از اينكه سير شويد دست از غذا بكشيد.»

اگر به مجامع روايى مراجعه نمائيم به روايات فروانى برمى خوريم كه بر اين اصل تأكيد مى‏كنند كه به عنوان نمونه به ذكر چند روايت بسنده مى‏شود:

پيامبر اعظم(ص) در اين زمينه مى‏فرمايند: «المعدة بيت كل داء و الحمية رأس كل دواء»[6]

معده مركز و خانه هر دردى است و اجتناب از (غذاهاى نامناسب و پرخورى) اساس و رأس هر داروى شفا بخش است.

حضرت على(ع) مى‏فرمايند: «لا ترفعن يدك من الطعام الا و ان تشتهيه»[7]

پيش از اينكه سير شويد دست از غذا بكشيد.

حضرت در جاى ديگر مى‏فرمايند: «قلة الاكل تمنع كثيرا من أعلال الجسم»[8]

كم خورى، مانع بسيارى از بيمارى‏هاى جسم مى‏شود.

از نظر علمى نيز دانشمندان پس از طى مراحل مختلف تحقيقات علمى و تجربى به اين نتيجه رسيده‏اند كه مطمئن‏ترين راه براى پيشگرى از معضل چاقى، ميانه روى و رعايت اعتدال در تغذيه است.

به قول سعدی:

اندازه نگه دار كه اندازه نكوست   ***   هم لايق دشمن است هم لايق دوست

2 - روش ديگر اسلام براى مقابله با چاقى، يك «مبارزه ساليانه» تحت عنوان برنامه «روزه دارى» است. به اين ترتيب اگر در طول سال بنا به هر عللى، ذخائر و چربى‏هاى جذب نشده در بدن انسان انباشته شود، فرصتى آن را دارد كه سال يك بار، در طول مدت يك ماه روزه دارى، بطور تدريجى و بدون هيچ گونه عارضه جانبى، چربى‏هاى ذخيره شده را بسوزاند و بار بدن را سبك كند.[9]

3 - تأثير روزه در كاهش ابتلا به بيمارهاى قلبى

بر اساس آخرين تحقيقات منتشر شده در مجله (تغذيه و متابوليسم آمريكا) روزه دارى يكى از مهمترين عوامل تأثيرگذار بر سلامت افراد است. شاخص‏ترين تأثير آن كاهش خطر ابتلا به بيمارى‏هاى قلبى به ويژه سكته قلبى است. در طول ماه رمضان به دليل آنكه خوردن و آشاميدن به دو زمان سحر و افطار محدود شده و فاصله‏ى اين دو زمان حدودا 12 ساعت است دستگاههاى مختلف بدن به ويژه دستگاه گوارش و گردش خون استراحت مى‏كنند. استراحت اين دو دستگاه به شدت بر سلامت قلب و اندامهاى گوارشى مؤثر است. پژوهش‏هاى انجام شده روى 24 زن و مرد مسلمان غير سيگارى با ميزان كلسترول خون طبيعى كه در رده‏ى سنى 20 تا 30 سال قرار داشتند نكات تازه‏اى را در باره روزه دارى و تأثير آن بر قلب نشان داد. به اين ترتيب كه حدود 20 روز پس از شروع ماه مبارك رمضان ميزان «هموسيستئين» اصلى‏ترين عامل بروز سكته قلبى، در خون اين افراد به شدت كاهش يافت؛ از طرفى ميزان كلسترول خوب يا حافظتى (HDL) افزايش يافته و غلظت خون نيز در حد طبيعى قرار داشت. كاهش ميزان «ترى گليسيريدها» و «كلسترول بد» (LDL) يكى ديگر از اثرات مثبت ناشى از روزه دارى در اين افراد بود.[10]

تأثير روزه بر سلامتى بدن از ديدگاه دانشمندان

در پرتو پيشرفت دانش پزشكى، پزشكان و متخصصان دريافته‏اند كه روزه عالى‏ترين روش براى درمان انواع بيمارى‏ها به شمار مى‏رود. كمتر طبيبى است كه به اين حقيقت اشاره‏اى نكرده باشد.

دكتر الكسيس كارل، در كتاب انسان موجودى ناشناخته مى‏نويسد: با روزه‏دارى قند خون، در كبد مى‏ريزد و چربى‏هاى كه در زير پوست ذخيره شده‏اند و پروتئين‏هاى عضلات و غدد و سلولهاى كبدى آزاد مى‏شوند و به مصرف تغذيه مى‏رسند.

دكتر ژان فروموزان، روش معالجه با روزه را شستشوى اعضاى بدن تعبير مى‏كند كه در آغاز روزه دارى، عرق بدن زياد است، دهان بو مى‏گيرد، گاه آب از بينى راه مى‏افتد كه همه‏ى اينها علامت شروع شستشوى كامل بدن است. پس از سه الى چهار روز بو برطرف مى‏شود، «اسيد اوريك» ادرار كاهش مى‏یابد و شخص احساس سبكى و نشاط خارق العاده مى‏كند در اين حال اعضا هم استراحت كافى دارند.

ہدكتر تومانيانس راجع به فوايد روزه مى‏نويسد: روزه بهترين راه معالجه و حفظ تندرستى است. مخصوصا امراضى كه بر دستگاه‏هاى هاضمه، به خصوص كليه و كبد عارض مى‏شود و به توسط دارو نمى‏توان آنها را علاج نمود، روزه به خوبى معالجه مى‏نمايد.

دكتر گوئل پا، مى‏گويد: چهار پنجم بيمارى‏ها از تخمير غذا در روده‏ها ناشى مى‏شود كه همه با روزه اصلاح مى‏گردد.[11]

نتيجه

سلامتى جسم در اسلام از اهميت ويژه‏اى برخوردار است به گونه‏اى كه در روايات اسلامى از آن به عنوان «بزرگترين نعمت» ياد شده است. روزه از جمله احكام انسان ساز اسلامى است كه علاوه بر اينكه جلا دهنده روح آدمى است، جسم انسان را نيز طراوت و جان تازه مى‏بخشد. با توجه به اينكه عامل بسيارى از بيمارى‏ها، پرخورى و زياده روى در خوردن غذاهاى مختلف است، بهترين راه مبارزه با اين بيماريها، «روزه‏دارى» است؛ به طورى كه امروزه دانشمندان، پس از طى مراحل مختلف تحقيقات علمى و تجربى «روزه دارى» را به عنوان عالى‏ترين روش براى درمان انواع بيمارى‏ها معرفى مى‏كنند.

پی نوشت:
[1] . «ألا و ان من النعم سعة المال و افضل من سعة المال صحة البدن و أفضل من صحة البدن تقوى القلب»  نهج البلاغه، سخن شماره 395، ص 1014، مؤسسه انتشارات نبوى، چاپ دوم، 1372.

[2] . محمد باقر مجلسى، بحار الانوار ج 93، ص 255، چاپ بيروت، الطبعة الثانية، 1403 ه.

[3] . همان ص 254

[4] . شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه، ج 10، باب استحباب صوم كل يوم عدا الايام المحرمة، ص 400، ح 13686، مؤسسة آل البيت لاحياء التراث، الطبعة الثانية، 1414 ه ق.

[6] . الشيخ على النمازى، مستدرك سفينة البحار، ج 2، ص 442، مؤسسة النشر الاسلامى.

[7] . محمدى الرى شهرى، ميزان الحكمه، ج 1، ص 91، دار الحديث، الطبعة الاولى.

[8] . على بن محمد الليثى الواسطى، عيون الحكم و المواعظ، ص 370، دار الحديث، الطبعة الاولى.