مام حسن عسکری(ع) در هشتم ربیع‌الثانی سال ۲۳۲ هجری قمری در مدینه به دنیا آمد. امامت ایشان ۶ سال به طول انجامید (از سال ۲۵۴ تا ۲۶۰ هجری قمری) و در این دوره تحت نظارت شدید خلفای عباسی، به ویژه معتز و معتمد عباسی، قرار داشتند.

برنامه‌های امام حسن عسکری(ع) برای آماده‌سازی غیبت امام زمان(عج)

امام عسکری(ع) در شرایط بسیار سخت و تحت کنترل شدید حکومت عباسی زندگی می‌کردند. با این حال، حضرت اقدامات مهمی برای آماده‌سازی جامعه‌ شیعه برای دوران غیبت امام زمان(عج) انجام دادند که برخی از آن‌ها عبارتند از:

معرفی امام دوازدهم(عج)

امام عسکری(ع) به طور غیرمستقیم و با رعایت تقیه، وجود امام دوازدهم را به شیعیان خاص و مورد اعتماد معرفی می‌کردند.

حضرت در مواردی، حضرت مهدی(عج) را به برخی از یاران نزدیک نشان دادند تا جانشینی حضرت مشخص شود.

تشکیل شبکه‌ وکالت

امام عسکری(ع) شبکه‌ وکالت را که از دوران امامان پیشین (به ویژه امام جواد(ع) و امام هادی(ع)) آغاز شده بود، تقویت کردند. این شبکه متشکل از نمایندگان و وکلای امام در مناطق مختلف بود که ارتباط شیعیان با امام را حفظ می‌کردند و وجوهات شرعی را جمع‌آوری می کردند. این شبکه در دوران غیبت صغری نیز به کار خود ادامه داد.

تبیین مسئله‌ غیبت

امام عسکری(ع) به تدریج مفهوم غیبت و اینکه امام بعدی دوران طولانی غیبت خواهد داشت را به شیعیان القا می‌کردند تا آنان را برای این دوران دشوار آماده سازند. حضرت بر اهمیت انتظار فرج و پایبندی به دین در دوران غیبت تأکید داشتند.

تقویت بنیه‌ علمی و اعتقادی شیعیان

امام عسکری(ع) با پاسخ به شبهات فکری و عقیدتی و نیز تشویق به تألیف کتاب‌های حدیثی، بنیه‌ علمی شیعه را تقویت کردند. احادیث زیادی از ایشان در زمینه‌های مختلف فقه، تفسیر و عقاید نقل شده است.

آماده‌سازی روحی شیعیان

حضرت با رفتار و سخنان خود، شیعیان را برای فقدان ظاهری امام و رویارویی با حکومت‌های ستمگر آماده می‌کردند. بر نقش عالمان دینی به عنوان مرجع علمی و دینی در دوران غیبت تأکید داشتند.

امام حسن عسکری(ع) در دوران کوتاه امامت خود، با درایت و برنامه‌ریزی دقیق، زمینه‌ انتقال امامت به امام دوازدهم و دوران غیبت را فراهم کردند. اقدامات حضرت باعث شد شیعیان اگرچه در ابتدا دچار حیرت شدند، اما به تدریج با مفهوم غیبت آشنا شده و بتوانند ساختار خود را در دوران غیبت حفظ کنند. این برنامه‌ها نشان‌دهنده‌ دوراندیشی ائمه(ع) و اهمیت مسئله‌ امامت و تداوم آن در اسلام است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی درگذشت همسر مکرمه حضرت آیت‌الله سیستانی را تسلیت گفتند.

متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به این شرح است:

بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم

حضرت آیت‌الله آقای حاج سیّدعلی سیستانی (دامت برکاته)

درگذشت همسر مکرّمه‌ی آن جناب را تسلیت عرض می‌کنم و رحمت و مغفرت الهی را برای ایشان مسئلت می‌نمایم.

سیّدعلی خامنه‌ای

۷ مهر ۱۴۰۴

مکمل‌ها، دارو نیستند بلکه محصولات تجاری‌ هستند و باید برای جبران کمبودهای تغذیه‌ایِ خاص استفاده شوند نه اینکه جایگزین یک رژیم غذایی متعادل شوند و به‌عنوان میانبری برای رسیدن به سلامتی به کار روند.

مطالعات آزمایشگاهی نشان می‌دهد که مصرف بیش‌ازحد ویتامین‌ها و مکمل‌های غذایی می‌تواند برای بدن خطرناک باشد و حتی به کبد، کلیه و قلب آسیب‌های جدی وارد کند.

بنا بر اعلام سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، حدود ۷۵ درصد آمریکایی‌ها دست‌کم یک مکمل غذایی مصرف می‌کنند.

حتی بسیاری از آمریکایی‌ها به مکمل‌ها به چشم میوه و غذا نگاه می‌کنند و فکر می‌کنند هرچه بیشتر از آنها مصرف کنند، سالم‌تر خواهند بود.

علائم مصرف بیش‌ازحد ویتامین‌ها و مکمل‌ها

ایسنا نوشت: ویتامین‌های محلول در آب مانند ویتامین ث و گروه ویتامین‌های ب در صورت زیاده‌روی، معمولا از طریق ادرار دفع می‌شوند اما ویتامین‌های محلول در چربی مانند آ، دی، ئی و کا در بدن تجمع می‌کنند و خطر مسمومیت با آن‌ها بالاتر است. مواد معدنی و سایر مکمل‌ها نیز می‌توانند خطرناک باشند زیرا در سیستم‌های مختلف بدن نقش مهمی دارند و حتی اختلال‌های کوچک در تعادل آن‌ها می‌تواند عملکرد طبیعی بدن را مختل کند.

نشانه‌های هشدار عبارتند از تغییر رنگ ادرار (روشن یا غیرعادی)، مشکلات گوارشی (حالت تهوع، اسهال، یبوست یا درد شکمی)، علائم عصبی (سردرد، سرگیجه، گزگز دست یا پا، بی‌خوابی)، تغییرات غیرقابل‌توضیح در سلامتی (خستگی، ریزش مو، تغییر رنگ پوست) و نتایج غیرطبیعی آزمایش‌ها (مانند افزایش آنزیم‌های کبدی یا اختلال عملکرد کلیه)

علائم خاص برخی مکمل‌ها

۱ــ  تپش قلب یا درد قفسه سینه: برخی مکمل‌ها کافئین زیادی دارند و می‌توانند فشار خون را بالا ببرند یا با داروهای قلبی تداخل پیدا کنند.
۲ــ تحریک پوستی: بثورات یا واکنش‌های آلرژیک ممکن است نشانه مصرف بیش‌ازحد باشد.
۳ــ ادرار تیره همراه با زردی پوست: احتمال آسیب کبدی وجود دارد.
۴ــ سرگیجه: می‌تواند ناشی از مصرف زیاد آهن باشد که منجر به مسمومیت کبدی می‌شود.
۵ــ مشکلات گوارشی: مکمل‌های فیبر باعث نفخ و گاز می‌شوند. مصرف زیاد ویتامین ث می‌تواند اسهال، دل‌درد و استفراغ ایجاد کند.

یک قانون کلی و ساده این است که مکمل باید فقط به تغذیه کمک کند و شما نباید تغییر محسوسی احساس کنید. هر تغییری در بدن نشانه مشکل است.

مکمل‌هایی که نباید با هم مصرف شوند

ــ کلسیم و آهن نباید هم‌زمان مصرف شوند زیرا برای جذب رقابت می‌کنند و می‌توانند در جذب داروهای تیروئید مانند لووتیروکسین اختلال ایجاد کنند.

ــ ویتامین کا می‌تواند اثر داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین را خنثی کند.

ــ علف چای یا گل راعی (St. John’s Wort) می‌تواند با داروهای ضدافسردگی تداخل داشته باشد.

همچنین مصرف چند مکمل حاوی ویتامین‌های آ، دی یا بی و نیز ترکیب مکمل‌های محرک (برای تمرکز، انرژی یا کاهش وزن) می‌تواند خطرناک باشد. درمان‌های طولانی‌مدت نیز ممکن است تحت تاثیر مکمل‌های گیاهی قرار گیرند. پژوهشی در سال ۲۰۲۵ نشان داد بیماران مسن در حال درمان سرطان که هم‌زمان از مکمل‌های گیاهی استفاده کرده بودند، دچار واکنش‌های ناخواسته شدند.

به‌ گزارش پرویونشن، سازمان غذا و داروی آمریکا بر مکمل‌ها مثل دارو یا مواد غذایی، نظارت ندارد و خود شرکت‌های تولیدکننده مسئول آزمایش ایمنی محصولاتشان‌ هستند؛ آنچه راستی‌آزمایی و اطمینان از صحت نتایج را دشوار می‌کند. محتوای دقیق مکمل‌ها نیز اغلب نامشخص است و برچسب‌گذاری بسیاری از آن‌ها دقیق نیست.

هدف واقعی مکمل چیست؟

مکمل‌ها محصولاتی تجاری‌ هستند، نه دارو. آن‌ها باید برای پر کردن شکاف تغذیه‌ای خاص استفاده شوند، نه اینکه جایگزین یک رژیم متعادل شوند و به‌عنوان میانبری برای رسیدن به سلامتی به کار روند. به همین دلیل افراد مبتلا به بیماری‌های کبدی، کلیوی، قلبی، افراد تحت درمان سرطان، کسانی‌ که داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی یا رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند، همچنین زنان باردار یا شیرده و زنانی که قصد بارداری دارند، باید در مصرف مکمل‌ها بسیار محتاط باشند.

بنابراین اگر مکمل مصرف می‌کنید، بهتر است همه آن‌ها را به مطب پزشک ببرید و صادقانه توضیح دهید چه مصرف می‌کنید. بیماران اغلب از بیان این موضوع پرهیز می‌کنند زیرا فکر می‌کنند پزشک تصور می‌کند به درمان اعتماد ندارند، در حالی که شفافیت به معنای ایمنی است و هرچه پزشک بیشتر بداند، بهتر می‌تواند از سلامتی شما محافظت کند.

شنیدن صدای تق‌تق یا ترکیدن هنگام حرکت مفاصل -مثل زانو، گردن یا انگشتان- پدیده‌ای رایج است. اما آیا این صداها نشانه‌ی بیماری‌اند یا فقط یک واکنش طبیعی؟

بیشتر این صداها بی‌خطرند، اما در برخی موارد می‌توانند نشانه‌ی آسیب یا التهاب باشند.

علت‌های رایج صدا دادن مفاصل 

۱. حباب‌های گازی در مایع مفصلی 

مایع سینوویال داخل مفصل حاوی گازهایی مثل نیتروژن و دی‌اکسید کربن است. حرکت مفصل باعث ترکیدن این حباب‌ها و تولید صدا می‌شود.

۲. حرکت تاندون‌ها و رباط‌ها 

   هنگام خم‌کردن یا کشیدن مفصل، تاندون‌ها ممکن است از روی استخوان بلغزند و با برگشت به جای اولیه، صدای «پاپ» ایجاد کنند.

۳. ساییدگی غضروف‌ها (Crepitus) 

   با افزایش سن یا در بیماری‌هایی مثل آرتروز، غضروف‌ها نازک شده و سطح مفصل زبر می‌شود، که باعث صداهای سایشی می‌شود.

۴. فشار منفی در بافت‌ها 

   جدا شدن سریع پوست از لایه‌ی فاشیا (لایه‌ی بین پوست و عضله) نیز می‌تواند صدای ترکیدن ایجاد کند.

چه زمانی باید نگران شد؟ 

- صدا همراه با درد یا تورم 

- محدودیت در حرکت مفصل 

- سابقه‌ی آسیب یا شکستگی 

- احساس ناپایداری یا قفل‌شدن مفصل

در این موارد، مراجعه به پزشک ارتوپد یا فیزیوتراپیست توصیه می‌شود.

راهکارهای مراقبتی 

- ورزش‌های کم‌فشار مثل شنا یا یوگا 

- حفظ وزن مناسب برای کاهش فشار مفصلی 

- مصرف غذاهای غنی از کلسیم و ویتامین D 

- نوشیدن آب کافی برای حفظ روان‌کاری مفاصل 

- اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن

تحقیقات نشان می‌دهد که بین کم‌آبی بدن و افزایش اضطراب و افسردگی ارتباط وجود دارد و مطالعات نشان می‌دهد افرادی که آب بیشتری می‌نوشند، خطر کمتری برای ابتلا به این بیماری‌ها دارند.

هیدراته ماندن می‌تواند با کاهش تنش، گیجی و خستگی، تأثیر مثبتی بر خلق و خو داشته باشد و همچنین ممکن است خواب را بهبود بخشد که به نوبه خود می‌تواند به کاهش اضطراب کمک کند.

تأمین مداوم آب، گردش خون را روان نگه می‌دارد، به هضم و کاهش وزن کمک می‌کند، حرکت مفاصل را آسان می‌کند و به بدن کمک می‌کند تا مواد مغذی موجود در غذا را جذب کند. برای آشنایی بیشتر با ارتباط کم‌آبی بدن با اضطراب، علائم کم‌آبی و راهکارهای آبرسانی برای افزایش مصرف آب، ادامه مطلب را بخوانید.

در بسیاری از مطالعات، تأثیر کم‌آبی بدن بر سطح اضطراب خفیف اما قابل توجه بوده است. اما برای درک بهتر تأثیرات هیدراتاسیون بر خلق و خو، سلامت روان و توانایی‌های تفکر، تحقیقات بیشتری لازم است.

کاهش خطر اضطراب و افسردگی با آب بیشتر

در یک مطالعه در سال ۲۰۱۸ که روی بیش از ۳۰۰۰ بزرگسال انجام شد، افرادی که آب بیشتری می‌نوشیدند، نسبت به افرادی که آب کمتری می‌نوشیدند، خطر اضطراب و افسردگی کمتری داشتند. اگرچه ارتباط بین کم‌آبی بدن و افسردگی قوی‌تر بود، محققان دریافتند که اضطراب در افرادی که آب کافی نمی‌نوشیدند، بیشتر بود.

بهبود خلق و خو با مصرف بیشتر آب

در یک مطالعه کوچک و قدیمی در سال ۲۰۱۴، محققان بررسی کردند که چگونه افزایش یا کاهش مصرف آب بر خلق و خو تأثیر می‌گذارد. آن‌ها دریافتند افرادی که معمولا آب زیادی می‌نوشند، با کاهش مصرف آب، احساس آرامش، رضایت کمتر و تنش بیشتری می‌کنند. وقتی محققان مصرف آب شرکت‌کنندگان را افزایش دادند، افراد حاضر در مطالعه، صرف نظر از میزان آبی که معمولا می‌نوشیدند، احساس شادی بیشتری می‌کردند.

افزایش بیماری با کم‌آبی بدن

در یک مطالعه قدیمی‌تر در سال ۲۰۱۵، محققان خلق و خو و میزان مصرف کل آب را در بین ۱۲۰ زن سالم بررسی کردند. آن‌ها دریافتند که مصرف کمتر آب با تنش، افسردگی و سردرگمی بیشتر مرتبط است.

یک بررسی در سال ۲۰۲۰ از مطالعات انجام شده در رابطه با کم آبی بدن نشان می‌دهد که بین عدم نوشیدن آب کافی و افزایش خطر ابتلا به دیابت، هایپرگلیسمی، مقاومت به انسولین، سندرم متابولیک، چاقی شکمی، سکته مغزی، بیماری‌های قلبی عروقی، حوادث قلبی و عروقی، مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی، فشار خون بالا و بیماری کلیوی ارتباط معناداری وجود دارد.

در همان بررسی اشاره شده که پنج راه وجود دارد که افراد می‌توانند از طریق آن‌ها به پیشگیری از این بیماری‌ها و شرایط کمک کنند.

راه‌های پیشگیری از بیماری‌های ناشی از کم آبی بدن

• غذاهایی با محتوای آب بالا مصرف کنید.
• برای نوشیدن آب و نوشیدنی‌های بیشتر تلاش آگاهانه‌ای داشته باشید.
• وضعیت هیدراتاسیون خود را در طول روز ارزیابی کنید.
• بار اسمولار رژیم غذایی را کاهش دهید (به عنوان مثال، پروتئین و سدیم زیاد می‌تواند منجر به بار اسمولار بالاتر شود).
• از نوشیدن بیش از حد مایعات خودداری کنید.

ناتوانی واشنگتن از درک واقعیت‌های منطقه سبب شده است تا دروغ به جای دیپلماسی، به راهبرد ثابت آمریکا در منطقه تبدیل شود. «تحلیلگران سیاسی معتقدند که سیاست‌های واشنگتن در خاورمیانه طی دهه‌های اخیر بر پایه مجموعه‌ای از دروغ‌ها، توهمات و خودفریبی‌ها شکل گرفته که نه‌تنها به فروپاشی نفوذ آمریکا در منطقه انجامیده، بلکه زمینه‌ساز فجایع انسانی و بی‌ثباتی‌های گسترده شده است. ایالات متحده، به‌ویژه در دوران دولت بایدن، در حالی از "تلاش برای آتش‌بس در غزه" و "تعهد به راه‌حل دو دولت" سخن می‌گفت که هم‌زمان محموله‌های تسلیحاتی به رژیم صهیونیستی ارسال می‌کرد و چک سفید حمایت نظامی را در اختیار تل‌آویو قرار می‌داد.

آمریکا همراه کامل جنایت اسرائیل در غزه

در حالی‌که کاخ سفید مدعی بود به «جان هر دو طرف» اهمیت می‌دهد، واقعیت میدانی نشان می‌داد واشنگتن با حمایت بی‌قید و شرط از حملات ویرانگر رژیم صهیونیستی به نوار غزه، خود را شریک کامل این جنایات کرده است. وعده‌های تکراری درباره آتش‌بس، گفت‌وگوهای بی‌پایان و ادعاهای صلح‌طلبانه آمریکا در حالی مطرح می‌شد که شمار قربانیان فلسطینی از مرز ده‌ها هزار نفر گذشته بود و غزه به ویرانه‌ای انسانی و اخلاقی تبدیل شده بود.

واشنگتن شریک اشغالگر و دشمن مردم فلسطین

با وجود هشدارهای مکرر درباره تبعات حمایت کورکورانه از تل‌آویو، دولت‌های پی‌درپی آمریکا نه‌تنها سیاست خود را اصلاح نکردند، بلکه با توجیه دروغین دفاع از دموکراسی و حقوق بشر، مسیر اشغال، شهرک‌سازی و محاصره را هموارتر کردند. از زمان دولت کلینتون تا بایدن، واشنگتن در مقام میانجی ظاهر شد، اما در عمل به شریک اشغالگر و دشمن مردم فلسطین بدل شد.

ناتوانی آمریکا در درک واقعیت‌های منطقه

این دروغ‌ها تنها به مسئله فلسطین محدود نماند. در عراق، افغانستان، سوریه و لیبی نیز سیاست‌گذاران آمریکایی با برداشت‌های غلط، تحلیل‌های ناقص اطلاعاتی و خودبزرگ‌بینی استراتژیک، فاجعه‌هایی رقم زدند که میلیون‌ها کشته و آواره بر جای گذاشت. شکست آمریکا در افغانستان، ظهور دوباره طالبان، گسترش نفوذ ایران در عراق پس از اشغال، و تقویت جریان‌های تروریستی در سوریه، همگی نشانه‌هایی از زوال قدرت و ناتوانی ایالات متحده در درک واقعیت‌های منطقه است.

تلاش واشنگتن برای لاپوشانی زوال نفوذ و ناکامی‌های پی‌درپی

تحلیلگران می‌گویند سیاست آمریکا در خاورمیانه چرخه‌ای از شکست‌های تکراری است؛ از اشغال نظامی گرفته تا پروژه‌های سیاسی ناکام. ابتدا خطای محاسبه، سپس اصرار بر ادامه راه اشتباه، و در نهایت پنهان‌سازی حقیقت با لایه‌ای از دروغ و تبلیغات. آنچه در واشنگتن به‌عنوان «دیپلماسی فعال» تبلیغ می‌شود، در واقع تلاشی برای پوشاندن زوال نفوذ و ناکامی‌های پی‌درپی است.

دروغی به نام راه‌حل دو دولتی

در این میان، دروغ "راه‌حل دو دولت" از بارزترین نمونه‌هاست. ایالات متحده سال‌هاست این شعار را تکرار می‌کند، در حالی‌که به‌خوبی می‌داند رژیم صهیونیستی نه‌تنها به تشکیل دولت فلسطینی اعتقادی ندارد، بلکه عملاً با شهرک‌سازی، تخریب خانه‌ها و پاک‌سازی قومی، امکان تحقق آن را از بین برده است. تکرار مداوم این توهم، آن را از یک خطای محاسباتی به دروغی نهادینه‌شده در سیاست خارجی آمریکا تبدیل کرده است.

فروپاشی اعتمادبه‌نفس و سردرگمی راهبردی آمریکا

واقعیت این است که واشنگتن سال‌هاست میان توهم قدرت و واقعیت ضعف سرگردان است. نه توان تحمیل اراده خود را دارد و نه حاضر است شکست را بپذیرد. به همین دلیل، سیاست‌مداران آمریکایی به جای بازنگری در رویکرد، به تولید روایت‌های خیالی روی آورده‌اند؛ از وعده صلح قریب‌الوقوع گرفته تا ادعای «پیشرفت در مذاکرات». این خوش‌بینی ساختگی، نشانه‌ای از فروپاشی اعتمادبه‌نفس و سردرگمی راهبردی آمریکاست. در دوره‌های مختلف، دستگاه اطلاعاتی آمریکا بارها اشتباهات فاحش مرتکب شد؛ از ارزیابی غلط درباره پذیرش طرح کمپ‌دیوید از سوی یاسر عرفات گرفته تا ناتوانی در پیش‌بینی پیروزی حماس در انتخابات ۲۰۰۶، سقوط سریع کابل، حمله غافلگیرانه حماس در ۷ اکتبر و حتی فروپاشی ناگهانی رژیم سوریه. اما نکته مهم‌تر از خطا، اصرار بر تکرار خطا و نبود هیچ‌گونه پاسخگویی یا بازنگری جدی در سیاست‌ها بود.

آمریکا به جای یادگیری از اشتباهات آنها را تکرار می‌کند

کارشناسان می‌گویند: آمریکا به جای یادگیری از اشتباهات، آنها را نهادینه و تکرار کرده است. از "فشار حداکثری" علیه ایران تا حمایت از دیکتاتورها به نام ثبات، از پروژه‌های ملت‌سازی در افغانستان تا سرنگونی قذافی در لیبی؛ همه نشان از ناتوانی ساختاری واشنگتن در درک منطق مقاومت و واقعیت‌های بومی دارد.

هر چه نفوذ آمریکا کمتر می‌شود صدایش بلندتر می‌شود

در شرایطی که نفوذ آمریکا در منطقه رو به افول گذاشته، واشنگتن می‌کوشد با هیاهو و تبلیغات رسانه‌ای، خلأ قدرت خود را پنهان کند. تحلیل‌گران می‌گویند: «آمریکا هر چه نفوذش کمتر می‌شود، صدایش بلندتر می‌شود؛ چون قدرت واقعی آرام است.»

مشروعیت آمریکا در منطقه از بین رفته است

به باور ناظران منطقه‌ای، دوران سلطه بلامنازع آمریکا در خاورمیانه به سر آمده است. مقاومت منطقه‌ای از فلسطین تا یمن، لبنان، عراق و سوریه نشان داده که می‌توان در برابر اراده واشنگتن ایستاد و پیروز شد. آنچه امروز ایالات متحده را در بحران فرو برده، نه فقط شکست‌های نظامی یا سیاسی، بلکه فروپاشی روایت و مشروعیت اخلاقی آن در برابر ملت‌های منطقه است. کارشناسان تأکید می‌کنند: بازگشت آمریکا به واقعیت تنها زمانی ممکن است که دست از حمایت کورکورانه از رژیم صهیونیستی بردارد، به اراده ملت‌های منطقه احترام بگذارد و به جای توهم‌سازی، به حقیقت میدان و منطق مقاومت تن دهد. در غیر این صورت، واشنگتن همچنان در دایره دروغ، خودفریبی و زوال قدرت گرفتار خواهد ماند.

حزب‌الله لبنان پدیده‌ای فراتر از یک سازمان چریکی صرف است؛ این جنبش طی فرایندی طولانی از صورت‌بندی نظامی محدود به میدان نبرد به نهاد جامعه‌محور ارتقا یافت. این ارتقا بدون درک سبک رهبری شهید سید حسن نصرالله قابل توضیح نیست. در این چارچوب، قدرت تنها به معنای برتری در آتش و تاکتیک نیست؛ بلکه به توانایی سازماندهی زندگی جمعی، تولید انسجام اجتماعی و کاهش هزینه‌های روزمره حامیان گره خورده است. بدین‌ترتیب حزب‌الله از بازیگر واکنشی مقطعی به کنشگری تبدیل شد که دستورکار اجتماعی خود را پی‌ریزی می‌کند و برای آن سازوکار عملیاتی می‌سازد.

 دولتِ جامعه‌ حزب‌الله

هسته این تحول، گذار از «عملیات» به «پروژه نهاد» بود. به‌جای تکیه بر واحدهای رزمی، شبکه‌ای گسترده از مؤسسات امدادی، درمانی، آموزشی و عمرانی در مقیاس محلی در لبنان پا گرفت که خلأهای حکمرانی را پوشش می‌داد. این شبکه که سید نقش محوری در شکل‌گیری و هدایت آن ایفا کرد منطقی دارد که می‌توان آن را «دولت جامعه» نامید؛ مجموعه‌ای از سازوکارهای خدمت‌رسانی که نه برای حذف دولت رسمی بلکه برای تضمین حداقلی از رفاه و امنیت اجتماعی در لحظات غیبت یا ضعف به عنوان وجه مکمل آن عمل می‌کند. بدین ترتیب هم به آن، مشروعیت کارآمدی می‌بخشد و هم از آن، مشروعیت نهادی می‌گیرد. از درمانگاه و مدرسه تا بازسازی محله‌ها و توزیع کالاهای یارانه‌ای، این خدمات مستمر به سپری نرم بدل شد که تاب‌آوری جبهه اجتماعی مقاومت در لبنان را بالا برد.

نقطه تمایز این رهیافت آن است که بازدارندگی را به دو بعد سخت و نرم تفکیک و هم‌افزا می‌کند. زنجیره امداد، انبارهای معیشتی، بانک‌های داده محلی و شبکه داوطلبان حزب‌الله همه به‌مثابه زیرساخت‌های بازدارندگی اجتماعی کار می‌کنند؛ جایی که اعتماد تولید می‌شود، همکاری تمرین می‌شود و حس پشتیبانی‌شدن تجربه می‌گردد. محبوبیت سید حسن نصرالله یا حزب‌الله که می‌توانست موجی و ناپایدار باشد به سرمایه اجتماعی سازمان‌یافته یعنی روابط پایدار، قواعد روشن همکاری و کانال‌های توزیع قابل اتکا که در بحران‌ها فعال می‌مانند تبدیل شده است. 

مقاومت بخشی از «ما» شد

در سطح روایت نیز تغییری رخ داد که با رهبری سید تقویت شد. مقاومت نه فقط پاسخی به تهدید بیرونی که بخشی از تعریف «ما» شد؛ مایی که با مناسک یادبود، برنامه‌های فرهنگی هدفمند، انضباط در توزیع منابع و حضور روزمره حزب‌الله در کنار مردم بازتولید می‌شود. هنگامی که مقاومت با تجربه جامعه پیوند ارگانیک برقرار می‌کند هر طرحی برای حذف ظرفیت‌های آن صرفاً منازعه نظامی تلقی نمی‌شود بلکه به معنای دست‌کاری در بافت زندگی و هویت جمعی است؛ دقیقاً همین‌جاست که هزینه اجتماعیِ آن بالا می‌رود. سید حسن در سخنرانی‌های خود بارها بر این پیوند تأکید کرده است.

آزمون‌های میدانی در لبنان از جنگ گرفته تا فروکاست‌های اقتصادی و بحران بهداشت این معماری دوگانه را راستی‌آزمایی کرده‌اند. الگوی تکرارشونده آن بسیج سریع، تقسیم کار روشن، گردش اطلاعات محلی و بازگشت شتابان به مدار عادی بود. در زبان مدیریت بحران این یعنی کوتاه‌کردن زمان احیا و افزایش ظرفیت جذب شوک در سطح محله. هرچه چرخه ضربه - ترمیم کارآمدتر پیش برود فرسایش اجتماعی کُندتر می‌شود و رفتار جمعی پیش‌بینی‌پذیرتر می‌گردد. این توانایی بالا در مدیریت بحران از ویژگی‌های بارز حزب‌الله به رهبری سید حسن نصرالله است.

 حزب‌الله، سازمان زندگی

رابطه این شبکه با دولت رسمی لبنان رقابتی-تکمیلی است. جایی که دولت ناتوان یا غایب است «دولت جامعه» حزب‌الله خلأ را پر می‌کند. این تفکیک هوشمند بین حوزه‌های همکاری و استقلال از یک‌سو مانع سیاسی‌شدن افراطی خدمات می‌شود و از سوی دیگر به مقاومت اجازه می‌دهد که ظرفیت‌های حیاتی خود را از چرخه فرساینده کشمکش روزمره دور نگه دارد.

بعد سیاسی این الگو روشن است. شبکه خدماتی فعال حزب‌الله هزینه بسیج را پایین می‌آورد و اتصال سازمان با پایگاه اجتماعی را حتی در فاصله میان انتخابات حفظ می‌کند. منابع مالی متنوع به پایداری عملیاتی کمک می‌کنند اما راز ماندگاری در طراحی نهادی یعنی فرآیندها، وظایف مشخص و سازوکارهای پاسخ‌گویی محلی که اعتماد را بازتولید می‌کند، است.

آنچه مقاومت جامعه‌محور حزب‌الله را از قالب کلاسیک گروه‌های رزمی جدا می‌کند ترکیب معماری نهاد و معماری روایت است؛ ساختن زیرساخت‌های خدماتی در کنار ساختن معنایی مشترک از امنیت، کرامت و پیشرفت. این دو سپری می‌سازند که تهدید سخت و فرسایش اجتماعی را دفع می‌کند. بنابراین ارتقای مقاومت حزب‌الله صرفاً تغییر تاکتیک نبود، تغییر پارادایم بود؛ گذار از سازمان نظامی به سازمان زندگی که سید حسن معمار اصلی آن محسوب می‌شود.

یادداشت از: علی کاکادزفولی، جامعه‌شناس سیاسی

در اولین سالگرد شهادت دو نفر از رهبران برجسته حزب‌الله لبنان، شهید سید حسن نصرالله و شهید سید هاشم صفی‌الدین، هزاران نفر از حامیان مقاومت در سراسر لبنان و کشورهای منطقه گرد هم آمدند تا یاد این دو شهید و مبارز مجاهد را گرامی بدارند.

 در این مراسم پرچم حزب الله در کنار پرچم‌های لبنان و پرچم فلسطین و ایران برافراشته شده است و  همچین تصاویر فرماندهان و رهبران شهید حزب الله در این محوطه نصب شده اند.

از صبح امروز هیئت‌ها و مردم لبنان به این مکان سرازیر شده‌اند تا این مناسبت ویژه را با حضور گسترده برگزار کنند.

این مراسم‌ تحت شعار «ما بر عهد هستیم» برگزار می‌شود که نمادی از استمرار راه مقاومت در برابر اشغالگری رژیم صهیونیستی است.

در این مراسم بعد از قرائت پیام مقام معظم رهبری و برگزاری دیگر آیین‌های سالگرد، شیخ نعیم قاسم دبیرکل حزب الله لبنان نیز سخنرانی کرد.

 سال گذشته در چنین روزی یکی از بزرگترین حملات رژیم صهیونیستی به بیروت انجام شد که در نتیجه آن سید حسن نصرالله دبیرکل حزب الله لبنان به همراه تعدادی دیگر از فرماندهان حزب الله و همچنین سردار عباس نیل فروشان از فرماندهان سپاه پاسداران به شهادت رسیدند.

سخنان نماینده رهبر معظم انقلاب در مراسم بزرگداشت شهیدان نصرالله و صفی‌الدین

حجت الاسلام و المسلمین محسن اراکی نماینده رهبر معظم انقلاب اسلامی در سخنانی در این مراسم گفت: سلام ولی امر مسلمین را خدمت شما ابلاغ می کنم، سلام خداوند بر شما و شهدا و سید شهدای مقاومت، سلام و صلوات بر فرزند رسول خدا و فرزند امیرالمومنین(ع) و فرزند فاطمه زهرا(س) و فرزند امام حسن مجتبی وامام حسین شهید علیهماالسلام، سلام بر سید حسن نصرالله، امیدواریم که خداوند درجات ایشان را عالی بگرداند و در دلهای مسلمانان و مومنان باقی بمانند.

همان مومنانی که آنها را شریف ترین و وفادارترین انسانها توصیف کرده اید، مطمئن باشید که ای سید شهدای مقاومت، فرزندان مقاومت در مسیر مقاومت تا پیروزی کامل بر صهیونیستها و مستکبران و تا زمانی که سرزمین فلسطین را به طور کامل آزاد کنند و قدس را به دامن صاحبان آن بازگردانند و تا زمانی که مسلمانان در قدس نماز بخوانند، در حالتی که پیروز و سرافراز هستند.

و این پیام رهبر معظم انقلاب است، مطمئن باشید که پیروزی از آن شما  است، پیروزی فرا خواهد رسید مطمئن باشید که پیروزی در راه است، ای مردم فلسطین،ای مقاومت اسلامی در فلسطین، به مقاومت خود ادامه دهید و در مسیر خود ثابت قدم باشید چرا که پیروزی فرا خواهد رسید، غزه عزت پیروز خواهد شد،و صهیونیستها رفتنی و نابودشدنی هستند و شکست خواهند خورد.

 خداوندا، ما به برکت محمد و آل محمد، پیروزی را به این امت اسلامی ارزانی بدار و از کسانی که رزمندگان ما را به شهادت رساندند و زنان و کودکان ما را به شهادت می رسانند،انتقام ما را از ظالمان بگیر، چرا که خودت فرمودی ما از مجرمان انتقام می گیریم، مطمئن باشید، پیروزی نزدیک است، این پیام رهبر برای شما مردم لبنان و حامیان مقاومت است، ثابت قدم باشید، چرا که خداوند متعال، صابران را به پیروزی وعده داده است.

 خداوند فرموده، سربازان ما غالب و پیروز خواهند شد و بی تردید شما پیروز خواهد شد، خداوند همچنین فرموده است که اولیای خدا هیچ ترس و اندوهی ندارند، خداوند سید هاشمی را رحمت کند و درجات ایشان را  عالی بگرداند، به این خلف صالح شهدای مقاومت،به خلف صالح شهید مقاومت، علامه بزرگوار ، شیخ نعیم قاسم سلام می فرستیم و خداوندا او را یپروز بگردان، ما همراه مقاومت و حامی مقاومت هستیم.

شیخ نعیم قاسم دبیرکل حزب الله : شهید الهام بخش رهبران مقاومت است

به تمام حضار محترم و نمایندگان و میهمانان از داخل و خارج لبنان خیر مقدم عرض می کنم.

شهید عزیز، شما دنیا را ترک کردید، اما روشنایی راه را برای ما به یادگار گذاشتید. حضورتان امروز بیش از گذشته احساس می‌شود؛ شما رهبری بزرگ بودید و اکنون الهام‌بخش رهبران جهان هستید.

ای شهید ما، بر اساس تعالیم اسلام حرکت و در راه خدا و خلق او فداکاری کردید و به دستورات پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) پایبند بودید.

 شما به ریسمان الهی چنگ زدید و مسیرتان با مدد پروردگار روشن شد. در کنار امام خمینی(ره) و در تبعیت از ولی امر مسلمین، امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، عاشقانه ایستادید. چشم‌انداز شما سپردن پرچم مقاومت به صاحب‌الزمان(عج) بود.

 شما بنیانگذار مسیر حزب‌الله بودید؛ مسیری که به فضل الهی پیروز خواهد شد. هرکس بر خدا و رسول او تکیه کند، نصرت خواهد یافت و حزب‌الله نیز به یاری خدا پیروز است.

شهید نصرالله، راه و شیوه ماندگار خود را بر جای گذاشت

 پایه‌های شخصیت انسان در خانواده و از همان کودکی شکل می‌گیرد؛ خانواده‌ای که بر اساس پاکی‌ها و ارزش‌ها پرورش می‌یابد.

(خطاب به شهید نصرالله) شیوه و راه شما ماندگار است؛ هرچند جسمتان ترور شد، اما روح آزاد و جاودانه‌تان نزد خداوند روزی داده می‌شود. شما همچنان در میان ما حضور دارید و فرزندان و دوستدارانتان بر عهد خود باقی مانده‌اند.

شما تجسم مکارم اخلاق بودید؛ در شجاعت، تواضع، مهربانی، حسن‌خلق و در عین حال قاطعیت در برابر دشمنان. خداوند وعده داده است که اعمال کسانی که در راه او کشته می‌شوند هرگز باطل نخواهد شد، آنان هدایت می‌شوند و آرامش می‌یابند.

 همواره استاد خود، شهید سید عباس موسوی(ره) را یاد می‌کردید و از ایشان می‌آموختید. پیام اصلی شما حفظ مقاومت و ادامه مسیر فداکاری بود. شما مردم را دوست داشتید و آنان نیز شما را به‌عنوان عزیزترین و پاک‌ترین رهبر خود می‌دانستند. سلام و رحمت خدا بر شما باد.

راه و شیوه نصرالله را با ثابت‌قدم ادامه می‌دهیم/ هرگز از مقاومت دست نخواهیم کشید

 من به نیابت از خود، برادرانم و این جمع دوستداران و تمام کسانی که در سراسر جهان شما را دوست می‌دارند، تأکید می‌کنم که بر عهد خویش باقی خواهیم ماند. ای نصرالله؛ این عهد را سه‌بار تکرار می‌کنیم: ما بر عهد خود باقی خواهیم ماند.

 پس از فقدان شما نیز به این مسیر استمرار خواهیم داد؛ شیوه و راه‌تان ادامه دارد و ما پیگیر آن خواهیم بود. ما حاملان امانت، حاملان اسلام، مقاومت و آزادی فلسطین هستیم و در پایبندی به این امانت ثابت‌قدم می‌مانیم.

 آماده‌ایم برای شهادت؛ میدان را ترک نخواهیم کرد و از سلاح دست نخواهیم کشید. چنان‌که به ما آموختید، تکرار می‌کنیم: «ای حسین، تو را ترک نخواهیم کرد.»

 این فقدان بزرگ را تسلیت عرض می‌کنم و این شهادت عظیم را به صاحب عصر و زمان(عج)، خانواده آن شهید، حزب‌الله و همه دوستداران تسلیت و تهنیت می‌گویم. برای آرامش روح ایشان و همه شهدا و اموات، سوره فاتحه را همراه با صلوات قرائت کنید.

 این نخستین سالگرد شهادت سید هاشم صفی‌الدین است. ایشان بازو و دست راست سید حسن نصرالله بودند و در مسئولیت‌های مختلف از جمله آغاز مأموریت در اداره منطقه جنوب تاکنون، فداکاری و جان‌فشانی‌های فراوانی انجام دادند. تمام خدمت‌های ایشان در راه خدا و برای اعتلای کلمه حق و تقویت مقاومت صرف شد.

 سید هاشم اهتمام ویژه‌ای به تربیت اعتقادی و آموزشی مجاهدان داشت و می‌دانست که آغاز هر مسیر از قلب و ذهن است؛ به همین دلیل بر آماده‌سازی، آموزش و توانمندسازی جوانان و زنان، و نیز بر حمایت از خانواده‌ها، از جمله فرزندان شهدا، تمرکز می‌کرد. خدمات اجتماعی و بهداشتی ایشان نشان‌دهنده بزرگواری و ایثار اوست.

 گرچه ایشان زود ما را ترک کرد، اما آثار و مکتب او پایدار مانده و عهد و پیمان ما با راه او مستحکم است. از همه حاضران تقاضا می‌شود برای آرامش روح او و سایر شهداء، سوره فاتحه را همراه با صلوات قرائت کنند.

انسجام ایران، لبنان و فلسطین در خون شهدا تثبیت شد

 مجاهدانی که همراه با سید حسن نصرالله، سید شهدای امت، و نیز سید هاشمی‌(رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) به شهادت رسیدند، جایگاهی رفیع نزد پروردگار یافته‌اند.

 از جمله برادرانی که همراه سید شهدای امت به شهادت رسیدند می‌توان به حاج عباس نیل‌فروشان، از فرماندهان سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران، اشاره کرد؛ او همچون دیگر مجاهدان با جانفشانی و ایثار خود نشان داد که انسجام و همبستگی عمیقی میان ایران، لبنان و فلسطین برقرار است. همچنین حاج ابوالحسن عمار، حاج امیر امیر و حاج حسن محمد حبیب خیرالدین در این راه به شهادت رسیدند.

 همچنین از فرماندهانی که همراه با سید هاشمی‌(رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) به شهادت رسیدند می‌توان به حاج مرتضی حسین علی هزینه، حاج عادل علی محمد محسود و حاج ماهر محمود محمد شاهی اشاره کرد. این بزرگواران با مقام رفیع شهادت به جوار رحمت الهی شتافتند و اکنون نزد پروردگار متنعم‌ هستند.

 اسرائیل و متحدانش، جنگ جهانی را علیه مقاومت آغاز کردند

 سال گذشته پس از شهادت بزرگان و فرماندهان بزرگ، شرایط دشواری را گذراندیم. ما وارد جنگ جهانی بزرگی با اسرائیل و حمایت گسترده آمریکا و اروپا شدیم که هیچ مرزی نداشت.

 هدف این جنگ پایان دادن به مقاومت بود و اسرائیل تلاش کرد با ایجاد اسرائیل بزرگ، توسعه‌طلبی خود را ادامه دهد.  بسیاری از رهبران و فرماندهان ما به شهادت رسیدند و مناطق مختلف هدف حملات قرار گرفتند، از جمله عملیات پیجر که حدود 4000 نفر از برادران، خواهران و مردم را هدف قرار داد.

 پس از شهادت سید حسن نصرالله و دیگر شهدا، با انتخاب دبیرکل جدید و جایگزینی فرماندهان شهید، نبرد را ادامه دادیم.  همچنین برادران ما به مسائل آوارگان و اجتماعی توجه ویژه کردند. این به دست گرفتن ابتکار عملیات در میدان نبرد باعث شد دشمن را متوقف کنیم و او را مجبور به پذیرش آتش‌بس کنیم.

مقاومت با ایستادگی و توانمندی در برابر فشارها پابرجا مانده است

 اسرائیل به تجاوزات خود ادامه می‌دهد و آمریکا از او حمایت می‌کند. آمریکا با استفاده از تمام فشارهای سیاسی تلاش کرده اهداف اسرائیل را در عرصه سیاسی محقق کند.

 ما هرگز تسلیم نخواهیم شد و مسیر مقاومت را با قدرت ادامه می‌دهیم. مقاومت با تمام ابزارها در برابر فشارهای سیاسی، اجتماعی و نظامی ایستاده و با یاری خداوند پابرجا خواهد ماند.

 تصاویر نشان‌دهنده قدرت و پایداری این مقاومت است. شاهد برگزاری بزرگترین تشییع جنازه تاریخ لبنان برای سید حسن نصرالله و سید هاشم صفی‌الدین بودیم که حضور میلیونی مردم را به‌دنبال داشت.

 مردم جنوب بلافاصله به سمت روستاها حرکت کردند و با مقاومت شجاعانه در برابر رژیم صهیونیستی، معجزه‌ای بزرگ رقم زدند. مردان، زنان و کودکان با دستان خالی و شجاعت در برابر تانک‌های دشمن ایستاده‌اند، خانه‌های خود را بازسازی می‌کنند و در تلاش برای حفظ زمین و زندگی‌شان هستند. این نشان‌دهنده قدرت واقعی ملت و حامیان مقاومت است

 اسرائیل و آمریکا در برابر مقاومت ناکام ماندند/ 400 هزار خانه بازسازی و ساکنان به منازل خود بازگشتند

ما توانستیم بازسازی گسترده‌ای انجام دهیم و حدود 400 هزار واحد مسکونی را بازسازی کنیم؛ نتیجه این تلاش‌ها بازگشت سکنه به خانه‌های خود و از سرگیری زندگی روزمره‌شان بود. تمام این موفقیت‌ها مرهون تلاش‌های گسترده مردمی و سازمان‌یافته است.

مراسم عاشورا امسال با حضور وسیع و مشارکت فعال مردم و شخصیت‌های جدید برگزار شد؛ شمار حاضران و کیفیت تعاملات نسبت به سال‌های گذشته افزایش چشمگیر داشت.

حزب‌الله حضور محوری و فعال خود را در صحنه‌های سیاسی، پارلمانی و اجتماعی حفظ کرده است؛ مشارکت در دولت و پارلمان، پیگیری مسائل مردم و ارائه خدمات بهداشتی، آموزشی و اجتماعی سبب تقویت انسجام میان مردم و نیروهای جهادی شده است.

در کنار روند بازسازی، ما همچنان آماده دفاع و مقابله با تجاوزات رژیم اسرائیل هستیم. با وجود تلاش‌های سیاسی و نظامی آمریکا و اسرائیل برای تضعیف مقاومت، طرف مقابل در میدان نظامی ناکام ماند و نتوانست اهداف سیاسی خود را محقق کند.

حزب‌الله هرگز خلع‌سلاح مقاومت را نمی‌پذیرد/دولت باید بازسازی و حاکمیت را اجرا کند

 آمریکا درصدد است لبنان را تضعیف و عملاً به سود رژیم صهیونیستی بازسازی کند؛ گرچه این تصویر پیش‌تر روشن بود، اظهارات اخیر باراک(فرستاده ترامپ) بر شفافیت بیش‌تر این هدف افزود.

 هرگونه تهدید آمریکا و اسرائیل متوجه ماهیت لبنان و مقاومت است. خلع‌سلاح مقاومت به‌معنای سلب قدرت ملی و واگذاری امنیت به دشمن خواهد بود و ما هرگز اجازه نخواهیم داد چنین امری محقق شود.  

 اولویت‌های فوری عبارت‌ است از توقف تجاوز، عقب‌نشینی نظامیان اسرائیلی، آزادی اسرا و آغاز بازسازی. پنجم، دولت لبنان باید به‌جای پرداختن به مسائل حاشیه‌ای، بر وظایف اصلی خود متمرکز شود و بازسازی را در صدر برنامه‌های بودجه‌ای قرار دهد.

 بازسازی از راه کمک‌های بین‌المللی و همکاری با همسایگان و نهادهای بین‌المللی ممکن است و هفتم، حاکمیت ملی باید محور رفتار و سیاست دولت باشد.

 حزب‌الله تأکید می‌کند که تا وقتی هدف از تجاوزات و فشارها تحقق نیابد، مقاومت و اقدامات اجتماعی و سیاسی برای حفظ استقلال و عزت لبنان ادامه خواهد یافت.

دولت باید اشتباه خلع‌سلاح مقاومت را اصلاح کند

 ما تأکید می‌کنیم که دولت در تصمیم به خلع‌سلاح مقاومت دچار اشتباه شده است. به دولت توصیه می‌کنیم این تصمیم را اصلاح کند تا بتوانیم به‌صورت متحد و منسجم برای تحقق اهداف ملی حرکت کنیم.

 کشور ما یکپارچه است و آسیب‌زدن به بخشی از آن به معنای تضعیف همه خواهد بود؛ این‌گونه رفتارها مانند سوراخ‌کردن کشتی‌ای است که همه را به غرق شدن می‌کشاند.

 بنابراین حفظ کشور و تقویت انسجام ملی اولویت است. در این مسیر، ارتش لبنان باید نقش محافظت از مردم را ایفا کند و ما آماده‌ایم دست در دست ارتش برای مقابله با دشمن واقعی ملت بگذاریم.

 مسئله فلسطین همچنان محور اصلی و تهدید نخست ما است. هدف دشمن نابودی آرمان فلسطین و فراهم‌سازی زمینه‌ای برای گسترش تهدید در سراسر منطقه است؛ از این رو حمایت از مقاومت و دفاع از آرمان فلسطین امری محوری و راهبردی باقی می‌ماند.

شیخ نعیم قاسم دبیر کل حزب الله لبنان در سخنانی در نخستین سالگرد مراسم شهادت سید حسن نصرالله و سید هاشم صفی الدین، گفت: فقدان سید شهدای امت سید حسن نصرالله دردناک است اما حضورش درخشان است.

به نقل از روابط عمومی وزارت دفاع، سردار رضا طلایی‌نیک سخنگوی وزارت دفاع با اشاره به اصرار آمریکا و غرب برای مذاکره درباره برنامه موشکی و درخواست کاهش برد موشک‌های ایران گفت: منافع و امنیت ملی، مبنای قدرت موشکی ملت ایران است و هرگونه مداخله خارجی در تعیین قدرت توان دفاعی و امنیتی کشور ممکن نیست.

سخنگوی وزارت دفاع بیان کرد: یکی از اصول ملی در ایران صیانت از ظرفیت‌ها و توان دفاعی برای مقابله با تهدیدات احتمالی است.

وی افزود: بنابراین هیچ‌گونه زمینه مداخله قدرت‌های بیگانه در تعیین توان و قدرت موشکی متناسب با نیاز دفاعی کشور قابل قبول نخواهد بود.