emamian
چرا جمهوری آذربایجان میخواهد به بریکس بپیوندد؟
به نقل از رسانههای جمهوری آذربایجان، سرگئی ریباکوف معاون وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرد که مسکو از باکو برای پیوستن به بریکس حمایت میکند و الهام علیاف رئیسجمهور آذربایجان نیز به اجلاس این سازمان در کازان در ماه اکتبر دعوت شده است.
وی گفت که مسکو از درخواست جمهوری آذربایجان برای پیوستن به بریکس، بسیار خوشحال است.
پس از سفر دولتی پوتین به باکو، جمهوری آذربایجان اعلام کرد که میخواهد به عضویت گروه بریکس درآید.
بریکس انجمنی متشکل از برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی است که میخواهد در دنیایی که آمریکا هژمون اقتصادی آن است، قدرت اقتصادی و سیاسی داشته باشد.
هنوز مشخص نیست که آیا کشورهای بریکس عضویت جمهوری آذربایجان را خواهند پذیرفت یا خیر.
جمهوری آذربایجان قصد خود را در ماه ژوئیه اعلام کرد و درخواست رسمی در سفر پوتین به باکو اعلام شد.
بریکس چیست، کدام کشورها عضو آن هستند؟
در سال 2006، برزیل، روسیه، هند و چین گروه "بریک" را ایجاد کردند. پس از اینکه آفریقای جنوبی چهار سال بعد به آن پیوست، این سازمان به عنوان بریکس شناخته شد.
پس از آن، مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز برای عضویت در این سازمان دعوت شدند.
این گروه برای گردهم آوردن مهمترین کشورهای در حال توسعه جهان و به چالش کشیدن قدرت سیاسی و اقتصادی کشورهای ثروتمند آمریکای شمالی و اروپای غربی ایجاد شد.
رهبری بریکس بین کشورهای عضو چرخش دارد. امسال رهبری در روسیه است.
چرا جمهوری آذربایجان میخواهد به بریکس بپیوندد؟
عضویت در بریکس میتواند بستری برای جمهوری آذربایجان برای گسترش بیشتر همکاریها با روسیه و چین باشد.
جمهوری آذربایجان با روسیه متحد نزدیک است و حتی با بیانیهای که دو سال پیش امضا شد، متعهد شد که موضع مشابه یا نزدیکی با مسکو را در مورد مسائل بینالمللی نشان دهد.
اهمیت استراتژیک چین در منطقه قفقاز در حال افزایش است. جمهوری آذربایجان فرصتهای چین را از نظر حمایت اقتصادی و سیاسی رد نخواهد کرد. آذربایجان تمایل خود را برای پیوستن به این سازمان در اعلامیه ایجاد همکاری راهبردی با چین ابراز کرد.
ماهیر قاسیموف، مسئول وزارت امور خارجه آذربایجان، در رویدادی که چند ماه پیش در باکو برگزار شد، تأکید کرد که کشورهای عضو بریکس، بازار کار و منابع طبیعی بزرگ دارند.
زائور ممدوف، رئیس باشگاه دانشمندان سیاسی باکو میگوید: قصد ما مشارکت فعال در فعالیتهای بریکس مربوط به حملونقل، ارتباطات و تجارت است. آذربایجان به دنبال حمایت ژئوپلیتیکی است و میخواهد به یک کشور قوی پناه ببرد. اما آذربایجان نمیخواهد سرنوشت خود را فقط به روسیه گره بزند، بلکه تلاش میکند بین چین و روسیه تعادل ایجاد کند.
عضویت در بریکس چه چیزی میتواند به آذربایجان بدهد؟
به گفته زائور ممدوف، از آنجایی که کشورهای بریکس در سراسر جهان حجم بالایی از تولید دارند، عضویت جمهوری آذربایجان در این سازمان میتواند فرصتهای صادراتی بزرگی را برای آن به ارمغان بیاورد.
برخی از مفسران تحلیلگر این موضوع در رسانههای داخلی باکو معتقدند که این عضویت تضمینی امنیتی برای جمهوری آذربایجان نیز به همراه خواهد داشت.
الخان شاهین اوغلو کارشناس مسائل سیاسی میگوید: آذربایجان امیدوار است بخشی از کریدور میانه شود و کالاها را از چین به اروپا منتقل کند.
آیا پیوستن به بریکس آذربایجان را از غرب دور میکند؟
ارسطون اروجلو کارشناس آذری میگوید: پیوستن به بریکس آذربایجان را از غرب دور خواهد کرد، اما نکته اینجاست که آذربایجان مدتهاست از غرب فاصله گرفته است. آذربایجان که در میان فشارهای روسیه گرفتار شده، به عنوان راه خروج به چین روی میآورد اما آنها در باکو درک نمیکنند که سیاست خارجی چین آنقدرها هم که به نظر میرسد نرم نیست.
به گفته الخان شاهین اوغلو، عضویت در بریکس، جمهوری آذربایجان را از غرب دور نمیکند، زیرا باکو علاقهمند به همکاری با آمریکا و ناتو است.
پس از مشخص شدن قصد جمهوری آذربایجان برای عضویت در گروه بریکس، برخی از کارشناسان سیاسی یادآور میشوند که جمهوری آذربایجان هنوز توافقنامه همکاری با اتحادیه اروپا را امضا نکرده است و هنوز عضو سازمان تجارت جهانی مورد حمایت اروپا نیست.
به گفته آنها، سازمانهای غربی در مورد حقوق بشر، دموکراسی، زندانیان سیاسی، تجمع آزاد و برخی چیزهای آزاردهنده برای دولت جمهوری آذربایجان مانند آزادی بیان بحث میکنند اما روسیه و چین، چنین الزاماتی برای باکو ندارند.
اگر آذربایجان عضو جنبش عدم تعهد است چرا چنین تمایلی دارد؟
بریکس یک سازمان نظامی محسوب نمیشود. بنابراین با وجود عضویت در جنبش عدم تعهد، عضویت در چنین سازمانی مانعی برای جمهوری آذربایجان محسوب نمیشود.
هدف بریکس چیست؟
بریکس اعلام کرده که عمدتاً بر همکاریهای اقتصادی، تجارت چندجانبه و توسعه متمرکز است و از مسائل ژئوپلیتیکی دور است.
برخی از تحلیلگران غربی معتقدند که هر کشوری منافع خاص خود را در این سازمان دارد.
پروفسور پادریگ کارمودی از کالج ترینیتی در دوبلین معتقد است چین در تلاش است تا قدرت و نفوذ خود را به ویژه در آفریقا افزایش دهد.
کرئون باتلر از اندیشکده چتم هاوس مستقر در لندن گفت که روسیه بریکس را بخشی از مبارزه خود با غرب میداند و ابزاری برای کمک به مقابله با تحریمهای اعمالشده پس از جنگش علیه اوکراین است.
شی جین پینگ رئیسجمهور چین، در نشستی که سال گذشته در آفریقای جنوبی برگزار شد، گفت که رشد بریکس، جهان را برای صلح و توسعه بیشتر تقویت خواهد کرد.
معیارهای عضویت در بریکس چیست؟
انتظار میرود عضو جدید با اصول بریکس سازگار شود، روابط دیپلماتیک و دوستانه با کشورهای عضو داشته باشد و به تقویت این سازمان کمک کند.
علاوه بر این، از جمله شرایطی است که عضو جدید کشوری در حال توسعه با نفوذ منطقهای و استراتژیک جهانی باشد.
در مورد روند عضویت، کشور متقاضی ابتدا وضعیت «علاقهمند به عضویت» و سپس «کشور عضو احتمالی» را دریافت میکند. سپس به وضعیت «کشور دعوت شده عضو بریکس» میرود و در نهایت در آخرین مرحله چهارم به عضویت بریکس درمیآید.
تصمیم برای عضویت در بریکس با اجماع اتخاذ میشود.
بیانات در دیدار دستاندرکاران کنگره بزرگداشت شهدای استان تهران
و الحمد لله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی سیّدنا محمّد و آله الطّاهرین سیّما بقیّة الله فی الارضین.
یقیناً یکی از بهترین فعّالیّتهایی که در این روزگار میشود انجام داد، همین فعّالیّتی است که شما اقدام به آن کردید؛ هم جنبهی فرهنگی دارد، هم جنبهی سیاسی دارد، هم جنبهی انقلابی دارد، هم آیندهنگری در آن هست، هم جنبهی انسانی و اخلاقی دارد؛ قدرشناسی از کسانی که جانشان را فدا کردند برای اینکه ما امروز بتوانیم اینجا بنشینیم بیدغدغه با هم صحبت کنیم. بنابراین، جنبههای مختلفی در این فعّالیّت هست. دستتان درد نکند؛ انشاءالله که موفّق باشید.
البتّه مبارزات یگانهای مربوط به استان تهران ــ غیر از شهر تهران ــ در دوران دفاع مقدّس، برای ما واضح است؛ یعنی این از چیزهایی نیست که [برای] کسی از افرادی که با مسائل جنگ و دفاع مقدّس آشنایند، پنهان بماند؛ لکن اینها را باید گفت، باید نوشت، باید اتقان کرد، باید به صورت هنری اینها را تکرار کرد. بتجربه ثابت شده که اگر چنانچه یک حقیقتی، هر چند روشن و برجسته، تکرار نشود، فراموش خواهد شد؛ وقتی فراموش شد، فرصت برای بدخواهان پیش میآید که عکس آن پدیده را، ضدّ آن پدیده را یا تحریف[شدهی] آن پدیده را ترویج کنند و بیان کنند. بنابراین، این کار لازم است.
مجموعهی تهران ــ شهر تهران و استان تهران ــ در دوران دفاع مقدّس و بعد از دفاع مقدّس تا امروز، حقّاً نقش بسیار مهمّی داشته. حالا [مثلاً] لشکر سیّدالشّهدا که در دورهی جنگ، تلاشها و کارهای بزرگی انجام داد؛ فرماندهانش، چه فرماندهان خود لشکر، چه فرماندهان گردانها که ایشان(۲) اسم آوردند از بعضی از آنها، واقعاً کارهای بزرگی کردند، کارهای ارزشمندی انجام دادند. لازم است که اینها بیان بشود، تبیین بشود و بماند. در این زمینهها ما کمکاری داریم. حالا اشاره کردند که سندها جمعآوری شده؛ خب از این سندها بایستی به بهترین وجهی استفاده کرد. بایستی بنشینید ببینید چگونه میشود از این هزاران سند، بهرهبرداری تبیینی و تاریخی و انقلابی کرد و گروههایی مشخّص بشوند، این بهرهبرداری را بکنند، اینها را استفاده کنند، که سندها معطّل نماند. اینها مثل گنج است؛ گنج را یک وقت [هست که] استخراج میکنید، یک وقت میماند زیر خاک؛ گنج است، لکن فایدهای ندارد. [این گنج] باید استخراج بشود، باید مورد استفاده قرار بگیرد.
یکی از برکات این کاری که شماها انجام میدهید، این است که استمرار نیروی انقلاب را و انگیزههای انقلابی را در این مجموعه و محدودهای که شما متصدّی بیان آن هستید ــ یعنی حالا همین استان تهران یا شهر تهران ــ نشان میدهد. وقتی که دفاع مقدّس شروع شد، خیلی از انگیزهها و همّتها که استعداد بود، آمادگی بود، میدانی برای بُروز و ظهور نداشت، میدان پیدا کرد. شاید اگر دفاع مقدّس نبود، وضعیّت پیشرفت انقلاب جور دیگری میشد. دفاع مقدّس عرضه کرد، میدان داد برای عرضه به استعدادها و توانها و انگیزهها و عشقهایی که در دلهایی وجود داشت. با تمام شدن دفاع مقدّس شاید بعضی تصوّر میکردند که مطلب تمام شد، [ولی] تمام نشد. دلیلش این است که شما بعد از گذشت مثلاً سی و چند سال از پایان دفاع مقدّس میبینید که جوان شما با انواع و اقسام شیوهها و ترفندها سعی میکند خودش را به میدان جنگ با رژیم صهیونیستی، یا با داعش که دستنشاندهی استکبار و آمریکا و دیگران است برساند، و میرساند؛ این خیلی چیز مهمّی است. یا فرض بفرمایید در این حوادث فتنههایی که در تهران، در بعضی از سالهای گذشته اتّفاق افتاد، چه کسی در مقابل این فتنهها ایستاد؟ جوانها بودند. این جوانها نه جنگ را دیده بودند، نه امام را دیده بودند، امّا به میدان آمدند و همهی این فتنهها را خنثی کردند؛ تدابیری که دشمنان اندیشیده بودند برای اینکه انقلاب را از پا دربیاورند و مشکل برای کشور و برای انقلاب درست کنند، این تدابیر را خنثی کردند. فتنهی سال ۸۸، بعدها، قبلها، آنچه اتّفاق افتاد، چه کسی اینها را، این فتنهها را خاموش کرد؟ همین جوانها بودند دیگر. حالا یا در قالب بسیج یا سپاه یا نیروی انتظامی، در قالبهای مختلف وارد میدان شدند و تلاش کردند و کار کردند. این از برکات مجاهدت دوران دفاع مقدّس است؛ یعنی دفاع مقدّس یک سرمشقی شد برای حرکت افراد باانگیزه و باحرکت. علاوه بر اینکه غیر از داخل کشور این پیام را به بیرون از مرزهای کشور هم فرستاد، [یعنی] پیام ایستادگی و مقاومت را.
امروز این مورد اعتراف و قبول خیلی از صاحبنظرها است که بسیاری از این حوادثی که این روزها در دنیا دارد به نفع فلسطین انجام میگیرد، نشئتگرفتهی از روح انقلاب اسلامی و روح جمهوری اسلامی است. ما ممکن است این را احتیاط کنیم، ملاحظه کنیم و نتوانیم صریح بگوییم امّا دیگران این را صریح میگویند، این را به صراحت بیان میکنند. و خب ملاحظه میکنید این اتّفاقاتی که امروز در دنیا دارد به نفع فلسطین میافتد، همان حرفهایی است که ملّت ایران زدهاند، همان حرفهایی است که امام فرمود، همان شعارهایی است که از دل مردم جوشید، به زبان آنها رسید و بیان شد و امروز در سطح منطقه و در سطح دنیا دارد بیان میشود.
شما ببینید دانشگاههای آمریکا را! شنیدم حدود دویست دانشگاه در آمریکا الان دستخوش همین حرکت دانشجوها است؛ (۳) این چیز خیلی مهمّی است. کاری که آنها میخواستند در ایران انجام بدهند، برای خودشان پیش آمده. دانشجو حرکت کند، کاری بکند که دولت آمریکا و پلیس آمریکا مجبور بشود همهی حرفهای خودش را، شعارهای خودش را زیر پا بگذارد، و جلوی چشم مردم، جلوی چشم دوربینها و وسایل ارتباط جمعی امروز دنیا، بیاید لگدکوب کند، لگدمال کند جوان دانشجو را و آنجور دستبند بزند استاد را، دانشجو را! کاری که اینها کردند، آنقدر بزرگ است که آنها مجبور شدند رودربایستی را کنار بگذارند و وارد میدان بشوند و شدهاند؛ آبروی خودشان در دنیا رفت؛ حرفهایشان نقض شد؛ اینها خیلی حوادث مهمّی است.
این ناشی از همین حرکتی است که از اوّل انقلاب به برکت نفَس گرم امام [شکل گرفت]؛ خدا انشاءالله درجات این مرد بزرگ را روزبهروز عالیتر کند و پرچمش را برافراشتهتر کند. امام بزرگوار واقعاً یک پدیدهای بود؛ یک پدیدهی بینظیر. یعنی بنده واقعاً هر چه فکر میکنم، در طول تاریخ طولانی خودمان، هیچ شبیهی، نظیری برای این مرد پیدا نمیکنم؛ آن نفَس گرمی که ایشان داشت، آن قدرتی که خدای متعال در روح او، در ارادهی او قرار داده بود و همین ایمان به او، ایمان قلبی او، منشأ تراوش ایمان به بیرون و سرایت آن و سرریز شدنش به دلهای مردم میشد. آمَنَ الرَّسولُ بِما اُنزِلَ اِلَیهِ مِن رَبِّهِ وَالمُؤمِنونَ کُلٌّ آمَنَ بِاللهِ وَمَلائِکَتِه؛(۴) اگر رسول مؤمن نبود، ایمان عمیق نداشت، مؤمنین اینجور ایمان عمیق پیدا نمیکردند. اینجا هم همینجور؛ ایمان او بود که ایمانها را اینجور عمیق کرد.
به هر حال کار، کار خوبی است، کار برجستهای است، و بحمدالله حرکت انقلاب، با آن انگیزهای که توانست این جوانهای ما را، همین برجستگان شهرهای اطراف تهران را ــ [یعنی] استان تهران را ــ وارد این میدان کند، آن انگیزه امروز هم وجود دارد.
شما دیدید در همین قضایای سال گذشته، جوانهای تهرانی اسم خودشان را ماندگار کردند؛ چه در خود تهران، چه در بعضی از شهرهای اطراف تهران.
امیدواریم انشاءالله خدای متعال همهی شماها را موفّق بدارد، مؤیّد بدارد، تأییدتان کند، و این رشته انشاءالله ادامه پیدا کند.
والسّلام علیکم و رحمةالله و برکاته
(۱ در ابتدای این دیدار، سرتیپدوّم قربانمحمّد ولیزاده (فرمانده سپاه پاسداران استان تهران و دبیر کنگره) گزارشی ارائه کرد.
پزشکیان: تیم اقتصادی ما هماهنگ است/ با مردم مهربان باشیم
مسعود پزشکیان رئیسجمهور کشورمان شامگاه امشب (شنبه 10 شهریورماه 1403) در نخستین گفتوگوی تلویزیونی خود طی سخنانی با مردم دربارهی ارتباط خود با رسانهها بیان کرد: من میتوانم هرماه با شما و مردم صحبت داشته باشیم و دغدغههای آنان را بشنویم و دنبال کنیم. میکوشیم با مردممان صادق باشیم و جز حقیقت نگوییم.
رئیسجمهور درباره ارزیابی خود از وضعیت کشور عنوان کرد: گرانی، کمبودها، مطالبات و مشکلات اصناف مختلف، ناترازی در انرژی و غیره مشهود است و در این یکماه گذشته با مسئولان جلسه داشتیم و وضعیت را بررسی کردیم.
وی بیان کرد: باید با وفاق و نگاه به چشمانداز جلو برویم؛ قرار است الگو شویم و دیگران از ما الگو بگیرند؛ برای رسیدن به این مهم، لازم است نخبگان، سرمایهگذاران و تولیدکنندگان محترم شمرده شوند و اجازه دهیم که نقشآفرینی کنند. سیستمی برقرار خواهیم کرد که معاونتهای وزارتخانهها و مسئولان استانها طبق شایستگی منتخب شوند و به مردممان خدمت کنند. شاخص ما نیز، کسب رضایت مردم است.
رئیسجمهور گفت: ما هماکنون در تحریم قرار داریم ولی در این شرایط باید با مردممان مهربانانه برخورد کنیم و این ربطی به تحریم ندارد. ما هماکنون مشغول آمادهسازی بودجه هستیم و امیدواریم تا آبانماه به مجلس برسانیم. عدالت، رسیدگی به محرومین، از بین بردن تبعیضها و سازوکارهای پرداختی از موارد مد نظر ما برای بودجه خواهد بود.
پزشکیان درباره لزوم وفاق ملی عنوان کرد: وحدت و انسجام یک اصل است که همواره باید بهدنبال آن باشیم. این مسئلهی مهم از دستورات دین ماست و باید بر مدار صراط مستقیم حرکت کنیم؛ باید صداهای مختلف شنیده شود و نظرهای متنوع وجود دارد ولی بر اساس چشمانداز باید به وحدت برسیم. سند چشمانداز، سیاستهای کلی ابلاغی و برنامه هفتم توسعه کشور میثاق ملی است.
وی بیان کرد: ما مشخص کردیم که هر وزارتخانه چه مسئولیتها و رسالتهایی دارد، ما این موارد را ادغام کردهایم و وزرا مکلف به اجرای آن هستند. این کار بر اساس برنامهی هفتم توسعه صورت میگیرد. تمامی مجموعهی دولت باید در این مسیر حرکت کنند و برای نظارت بر این، یک ابزار اندازهگیری خواهیم داشت تا مشخص شود.
رئیسجمهور در پاسخ به سوالی درخصوص برنامهی دولت برای مهار تورم و گرانی، خاطر نشان کرد: روز گذشته وزیر اقتصاد سیاستها و برنامهها را اعلام کرد؛ اینها موارد تخصصی است که طبق برنامهی هفتم است. اگر انسجام داخلی داشته، اختلافات را حذف و مشکلاتمان را با دنیا حل کنیم، میتوانیم پیش برویم.
پزشکیان در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا میتوان منتظر بود که نرخ تورم به زیر 30 درصد برسد؟ اظهار داشت: ما تلاشمان را میکنیم و به مسائل داخلی و خارجی بستگی دارد و تمام توان را میگذاریم. تیم اقتصادی ما بهصورت هماهنگ عمل میکنند و آقای دکتر طیبنیا هم حضور دارند و جلسات را داریم تا بتوانیم چطور عمل کنیم تا به اهداف مد نظر برسیم.
وی درباره برخورد دولت با بانکهای ناتراز گفت: نحوهی عمل ما باید بهنوعی باشد که مردم ضرر نکنند؛ ما میدانیم که ناترازی وجود دارد ولی باید روندی را پیش گرفت که ایجاد مشکل نکند.
رئیسجمهور درباره برنامهی دولت برای بازار سرمایه بیان کرد: ما با کارشناسان اقتصادی جلسات خواهیم داشت و نظرخواهی میکنیم تا ثبات را ایجاد کنیم؛ اگر بتوانیم کارشناسان این حوزه را کنار هم قرار داده و بهترین راهحل را انتخاب کنیم، میتوانیم ثبات ایجاد کنیم.
پزشکیان در پاسخ به سوالی درخصوص نگاه دولت به مسئلهی تولید و رشد اقتصادی 8 درصد بیان کرد: ما در انرژی و بانکها ناترازی داریم و این مشکلساز است؛ طبق اعلام کارشناسان برای رشد اقتصادی به 200 میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز داریم. بخشی از این را میتوان با بهرهوری بهدست آورد ولی برای حصول این رشد نیاز به ارتباطات وسیع و سرمایهگذاری زیاد داریم.
وی عنوان کرد: باید تولیدکنندگان عزیز برای فعالیت اقتصادی اطمینان داشته باشند و همه باید دست به دست هم دهیم تا این اعتماد را در عمل ایجاد کنیم. در این صورت است که سرمایهگذاری خوبی صورت خواهد پذیرفت.
رئیسجمهور درباره لزوم تهیه پیوست عدالت برای هر پروژه و اقدام دولت، عنوان کرد: در سازمان برنامه و بودجه، درباره عدالت، عقبماندگی استانها، عدالت جنسیتی و منطقهای و غیره بحث کردیم. باید کاری کنیم که کسانی که در روستاها و شهرهای مرزی هم قرار دارند، همان خدماتی را دریافت کنند که افراد ساکن پایتخت دریافت میکنند. این مسئله در حوزههای بهداشت و درمان و آموزش و پرورش و غیره وجود دارد.
پزشکیان در پاسخ به سوالی درباره کنکور و تأثیر معدل در آن، گفت: این مسئله باید در شورایعالی انقلاب فرهنگی مورد بحث قرار بگیرد تا بتوانیم بر اساس عدالت عمل کنیم. اینکه یک فرد فقیر در یک شهر محروم با کسی که در شمالشهر تهران که بنیه اقتصادی هم دارد رقابت کند، بر اساس عدالت است؟ آیا دارا و ندار باید با یکدیگر مسابقه دهند؟ باید معیاری بگذاریم که رقابت عادلانه شکل بگیرد.
وی درباره سیاست خارجی دولت چهاردهم و سفرش به عراق که بزودی انجام میشود، خاطر نشان کرد: بنده میخواستم زودتر از این به عراق سفر کنم و به زیارت امیرالمومنین(ع) و سایر ائمه(ع) بروم ولی بزودی عازم خواهم بود. در این سفر نیز دیدارهای دیپلماتیک و دوجانبه خواهیم داشت؛ کشور عراق، دولت و برادر ماست و نزد ما جایگاه والایی دارد.
رئیسجمهور درباره حضورش در مجمع عمومی سازمان ملل و نیویورک اظهار داشت: بنده با مقام معظم رهبری صحبت خواهم داشت تا دیدگاههایمان را اعلام کنیم. ایرانیان خارج از کشور میتوانند به کشورشان برگردند؛ ایران برای همه است و هر ایرانی سهمی در کشور خود دارد. هماهنگ خواهیم شد تا یکصدا از کشور به بیرون برود.
پزشکیان درباره نگاه دولت چهاردهم به فضای مجازی عنوان کرد: در گفتوگو با وزیر ارتباطات به این نتیجه رسیدیم که با شوراهای مختلف بحث کنیم تا بستر را برای راحتی مردم فراهم کنیم. در این زمینه قانون مدوّنی تدوین خواهد شد.
وی درخصوص سفرهای استانی دولت گفت: ما حتماً این سفرها را انجام خواهیم داد اما در استانها برای انجام یک کار وعده نخواهم داد. امروزه چند ده هزار پروژه داریم که بر زمین مانده که باید به پایان برسد. دربارهی نحوهی انجام این سفرها، یک مدل خواهیم داشت تا کارآیی سفرها افزایش یابد و گرهی از مردم باز کند. ما با مردم خواهیم بود و بین اقشار مختلف حضور خواهیم داشت.
رئیسجمهور بیان کرد: بنده دلم میخواهد که در مردم باشم و در سالیان گذشته بین اقشار و اصناف حضور داشتهام. با تمام وجود تلاش میکنم که مشکلات مردم حل شود؛ ما نوکر مردم هستیم.
پزشکیان عنوان کرد: مشکلات کشاورزان، پرستاران، داروسازان و معلمان را را حل میکنیم ولی باید پول باشد. برای تسویهی برخی بدهیهای موجود از مقام معظم رهبری اجازه گرفتیم تا بتوانیم از صندوق توسعه ملی برداشت کنیم تا بتوانیم این پرداختها را به ثمر برسانیم.
وی در پایان اظهار داشت: به مردممان قول میدهیم که آنچه مطرح کردهایم را به ثمر برسانیم و تا آخر با مردم عزیز ایران خواهیم بود.
خصوصیات یک پیوند آسمانی
ازدواج امیرالمؤمنین علیهالسلام و حضرت فاطمه سلام الله علیها به عنوان ازدواج دو شخصیت معصوم و برترین مخلوقات عالم هستی، بعد از نبی اکرم صلی الله علیه و آله ابعاد مختلفی برای الگوپذیری دارد؛ هر چند که نه احدی میتواند به عظمت ایشان معرفت پیدا کند و نه توان این را دارد که مانند ایشان شود؛ بلکه بحث در این است که از این بزرگواران الگو بپذیرد و به شمهای از سیره ایشان متمسک شود.
ساده زیستی، قناعت و مهریه کم از شاخصههای مهم اقتصادی این ازدواج با برکت است که حقیقتا جای الگوپذیری دارد و متأسفانه جای خالی آن در جامعه امروز محسوس است. البته این بدان معنا نیست که اثری از ساده زیستی و مهریه پایین اصلا در ازدواجها وجود ندارد؛ بلکه وضعیت موجود در تراز جامعه اسلامی و مردمی که ادعای محبت و پیروی از اهل بیت را دارند نیست.
قول مشهور در باب مهریه حضرت زهرا علیهاالسلام این است که مهریه ایشان ۵۰۰ درهم بوده که به مهر السنه مشهور است.
۵۰۰ درهم را با هر قاعدهای به نرخ امروز محاسبه کنیم قطعا اختلاف زیادی با مهریههای سرسامآوری دارد که در جامعه فراگیر شده است.
اصولا مهریه پایین در احادیث از ویژگیهای زن با برکت و مهریه بالا از شومی زن شمرده شده است. (من لا یحضره الفقیه،ج۳،ص۳۸۷)
جهیزیه حضرت زهرا علیهاالسلام از فروش زره امیرمؤمنان علیهالسلام تهیه شد که برخی از آنها عبارت بود از:
۱- یک پیراهن به قیمت هفت درهم
۲- روسری (خمار) به قیمت چهار درهم
۳- رو انداز (قطیفه) مشکی خیبری
۴- تختی که وسط آن را با لیف خرما بافته بودند.
۵- دو عدد تشک با روکشی از کتان مصری که یکی از آنها با لیف خرما و دیگری با پشم گوسفند پر شده بود.
۶- چهار بالش- یا متّکا، یا پشتی- با رویهای از پوست حیوانات طائف که درون آنها از علف اذخر (گیاه خشک و سبز رنگی شبیه کاه و نرمتر از آن است که دارای بوی خوش نیز میباشد) پر شده بود.
۷- پردهای از جنس پشم
۸- حصیری بافت یمن
۹- یک آسیای دستی
۱۰- طشت مسی
۱۱- مشک آبی از جنس پوست
۱۲- ظرف مخصوص شیر که از جنس چوب میتراشیدند.
۱۳- ظرفی برای آبخوری
۱۴- ظرفی قیراندود برای شستشو
۱۵- سبویی سبز رنگ که در آن روغن، آرد یا چیزهای دیگر نگهداری میکردند.
۱۶- دو کوزه کوچک سفالی. (امالی طوسی/ ص ۴۱)
البته همچنان که واضح است، ملاک الگو پذیری، ساده زیستی و قناعت کردن به حداقلهایی است که برای یک زندگی مشترک لازم است که در هر عصر و زمانی متناسب با شرایط متغیر است.
الگوپذیری در بندگی خدا
رسول خدا صلی الله علیه و آله از علی علیهالسلام پرسید: همسرت چگونه زنی است؟ امیر مؤمنان علیهالسلام عرض کرد: «نِعْمَ الْعَوْنُ عَلَی طَاعَةِ اللَّهِ؛ خوب یاوری است برای اطاعت از خدا.»
رسول خدا صلی الله علیه و آله همین سؤال را از حضرت فاطمه علیهاالسلام پرسید و ایشان عرض کرد: شوهری خوب و شایسته است. سپس رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله برای آنها دعا کرد و عرض کرد: خداوندا! در میان آنها الفت برقرار کن و آنان و فرزندانشان را نعمت بهشت نصیب کن، به آنها فرزندانی پاک، طیّب و مبارک روزی نما و در ذرّیّه آنها برکت قرار داده و آنها را امامانی هدایتگر به سوی اطاعت خود قرار ده و آنان را به آنچه که رضایت تو در آن است راهنمایی فرما. (مناقب آل ابیطالب/ج۳/ص۳۵۶)
یکی از نکات مهم در روابط زن و شوهر همین نکته است که تا چه اندازه میتوانند در عبادت و بندگی خدا یاور یکدیگر باشند. البته عبادت فقط منحصر به نماز و روزه و ذکر و مواردی از این قبیل نیست؛ بلکه در شئون مختلف میتواند مصداق داشته باشد؛ مثلا مرد در حفظ حجاب زن میتواند نقش مثبتی ایفا کند و اگر احیانا همسرش آن طور که شایسته است مقید حجاب نیست با امر به معروف سبب شود که نسبت به این مسئله اهتمام بیشتری داشته باشد.
از طرفی زن میتواند با قناعت و نداشتن توقعات بیمورد سبب شود که شوهرش آلوده به مال حرام نشود؛ چراکه یکی از دلایلی که مرد به سمت کسب درآمد حرام میرود، درخواستهای بیش از حد و بعضا نامتعارفی است که از طرف همسرش متحمل میشود. اینها همه میتواند مصادیقی از کمک در بندگی خدا باشد.
نقش، جایگاه و وظیفه مردم در حکومت اسلامی
از ابتدای انقلاب اسلامی با مطرح شدن حکومت اسلامی وسپس تشکیل جمهوری اسلامی مخالفان و دشمنان انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی با طرح سوالها و شبهات به مخالفت پرداختند. یکی از مهمترین شبهاتی که تاکنون مطرح است این است که در حکومت اسلامی مردم چه نقش و جایگاهی دارند؟
منتقدین بر این باوراند که مردم نقشی در حکومت اسلامی و در نظام جمهوری اسلامی ندارند و با این بیان بر ادعای خود استدلال می کنند؛
«در حکومت اسلامی قانون عبارت از احکام ودستورات الهی. حاکم نیز منصوب از طرف خدا است مثل پیامبران وامامان معصوم (علیهم السلام) و در زمان غیبت هم چهار چوب وملاک ها وضوابطی برای حاکمان مشخص شده است که در افراد خاص ومحدودی تحقق پیدا میکند (فقهای جامع الشرائط). پس مردم در این بین چه جایگاه ونقشی دارند؟ »
برای پاسخ دادن به این سوال و شبهه لازم است که به چند مطلب به عنوان مقدمه توجه کنیم؛
۱- حکومت اسلامی در جامعه مسلمان قابل تحقق است که مردم مسلمان هستند و پایبند به دین
۲- اسلام دین خاتم است وتا قیامت بر قرار خواهد بود واحکام آن لازم الاجرا است.
۳- بخش عظیمی از احکام اسلام احکام سیاسی واجتماعی است که اجرای آن بدون تشکیل حکومت قابل اجرا نیست. همانند احکام جهاد ودفاع، مراتبی از امر به معروف و نهی از منکر، اجرای حدود وقصاص، ایجاد امنیت، گرفتن زکات ومصرف آن، حفاظت از اموال عمومی مسلمانان و...
۴- بنابر این تشکیل حکومت از باب مقدمه واجب و با هدف اجرای احکام مذکور یک امر واجب است .
مرحوم امام خمینی در این رابطه می فرماید: «بدیهی است ضرورت اجرای احکام، که تشکیل حکومت رسول اکرم (ص) را لازم آورده، منحصر و محدود به زمان آن حضرت نیست؛ و پس از رحلت رسول اکرم (ص) نیز ادامه دارد. طبق آیه شریفه، احکام اسلام محدود به زمان و مکانی نیست و تا ابد باقی و لازم الاجراست . تنها برای زمان رسول اکرم (ص) نیامده تا پس از آن متروک شود، و دیگر حدود و قصاص، یعنی قانون جزای اسلام، اجرا نشود؛ یا انواع مالیاتهای مقرر گرفته نشود، یا دفاع از سرزمین و امت اسلام تعطیل گردد. این حرف که قوانین اسلام تعطیلپذیر یا منحصر و محدود به زمان یا مکانی است، بر خلاف ضروریات اعتقادی اسلام است.»(ولایت فقیه، ص: ۲۷)
امام علی (علیه السلام) فلسفه و علت تلاش برای به دست گرفتن قدرت و تشکیل حکومت را اصلاح امور، ایجاد امنیت و اجرای احکام دین بیان فرموده اند:
«پروردگارا تو میدانی آنچه ما انجام دادیم نه برای این بود که ملک و سلطنتی بدست آوریم، و نه برای این که از متاع پست دنیا چیزی تهیه کنیم، بلکه بخاطر این بود که نشانههای از بین رفته دینت را باز گردانیم، و صلح و مسالمت را در شهرهایت آشکار سازیم، تا بندگان ستمدیدهات در ایمنی قرار گیرند، و قوانین و مقرراتی که بدست فراموش سپرده شده بار دیگر عملی گردد.»(خطبه ۱۳۱)
۵- تشکیل حکومت مثل هر واجب دیگری نیاز به قدرت دارد. اما بر خلاف عبادات فردی که نیاز به توانایی و قدرت شخصی و فردی دارد، تشکیل حکومت نیاز به قدرت سیاسی واجتماعی دارد. این قدرت از کجا وچگونه به دست می آید؟
۶- این قدرت از حمایت مردم به دست می آید .
بنابر این؛ نقش مردم در تشکیل و تحقق حکومت اسلامی نقشی اساسی و بی بدیل است
امام علی(علیه السلام) در خطبه سوم در فلسفه ودلیل پذیرش حکومت فرموده اند:
«آگاه باشید! سوگند به خدائی که دانه را شکافت، و انسان را آفرید،
۱- اگر نه این بود که جمعیت بسیاری گرداگردم را گرفته، و به یاریم قیام کردهاند، و از این جهت حجت بر من تمام شده است، (با حمایت مردم قدرت پیدا کردم ودیگر عذری برای خانه نشینی ندارم)
۲- و اگر نبود عهد و مسئولیتی که خداوند از علماء و دانشمندان (هر جامعه) گرفته که در برابر پرخوری ستمگران و گرسنگی ستمدیدگان(بی عدالتی) سکوت نکنند، (وتشکیل حکومت را برای اجرای عدالت واجب کرده است )
من مهار شتر خلافت را رها میساختم و از آن صرف نظر مینمودم و آخر آن را با جام آغازش سیراب میکردم (آن وقت) خوب میفهمیدید که دنیای شما (با همه زینتهایش) در نظر من بی ارزشتر از آبی است که از بینی گوسفندی بیرون آید.»
حال در جواب آن سوال که نقش مردم در حکومت اسلامی چیست وچگونه است، می گوییم که؛ نقش مردم در تحقق حکومت اسلامی صد درصد است. یعنی حاکم اسلامی ولو شخص پیامبر یا حضرت علی وائمه معصومین(علیهم السلام) باشند تا حمایت مردمی نداشته باشند نمی توانند تشکیل حکومت بدهند.
پیامبر در مکه حمایت مردمی نداشت نتوانست کاری کند ولی در مدینه با حمایت مردم تشکیل حکومت داد واحکام الهی را اجرا نمود.
همچنین امیر المومنین (علیه السلام) مورد حمایت قرار نگرفت ۲۵ سال خانه نشین شد و زمانی که مردم از او حمایت کردند به مسند حکومت باز گشت.
امام حسن (علیه السلام) به دلیل عدم حمایت مردم مجبور شد با معاویه مصالحه کند.
امام حسین (علیه السلام) به دلیل عدم حمایت مردم با آن وضع فجیع به شهادت رسید.
ونیز سایر ائمه (علیهم السلام) چنین سر نوشتی داشتند .
امام صادق (علیه السلام) به سدیر سیرفی می فرماید:من اگر به اندازه ۲۰نفر نیرو داشتم قیام می کردم. (کافی:ج۲، ص۲۴۲ حدیث۴)
حتی هدایت مردم بدون همراهی آنها ممکن نیست. حضرت علی (علیه السلام) خطاب به مردم میفرماید ای مردم مرا برای کمک وهدایت خود کمک کنید؛
«بیعت شما با من بیمطالعه و ناگهانی نبود، و کار من و شما یکسان نیست، من شما را برای خدا میخواهم و شما مرا برای خویشتن. ای مردم! بمن برای اصلاح خودتان کمک کنید. بخدا سوگند داد مظلوم را از ظالم میگیرم و افسار ظالم را میکشم تا وی را به آبخورگاه حق وارد سازم اگر چه مایل باین کار نباشد. »(خطبه ۱۲۶)
وظیفه مردم نسبت به حکومت اسلامی
مردم در کنار نقشی که در تحقق حکومت اسلامی دارند یک وظیفه مهم هم دارند وآن این است که موظف ومکلفند که از حاکم برحق حمایت کنند.
قرآن کریم این تکلیف و وظیفه را روشن نمودهاست:
«خداوند به شما فرمان میدهد که امانتها را به صاحبانش بدهید! و هنگامی که میان مردم داوری میکنید، به عدالت داوری کنید! خداوند، اندرزهای خوبی به شما میدهد! خداوند، شنوا و بیناست» (نساء/۵۸)
این آیه به صورت مطلق امر وتوصیه به ادای امانت میکند ومصداق کامل امانت، امامت است که باید به اهل آن داده شود؛
«علی بن ابی طالب (علیه السلام) فرمود: این حق به عهده امام است، که طبق آنچه خدا نازل کرده حکم کند، و این که امانت را به صاحبش بدهد، که اگر چنین امامی باشد بر مردم واجب و حق است که دعوت او را بپذیرند و اطاعتش کنند و اشخاصی را که به سوی چنین امامی دعوت میکنند اجابت نمایند» (الدر المنثور، ج۲، ص: ۱۷)
حضرت در خطبه ۳۴ نهج البلاغه حقوق متقابل مردم وخودش را به عنوان حاکم بر میشمارد وسه وظیفه برای مردم در مقابل خودش بیان فرموده اند؛ «ای مردم مرا بر شما و شما را بر من حقی است»
حقوق مردم
اما حق شما بر من آن است که؛ از خیر خواهی شما دریغ نورزم. و بیت المال شما را در راه شما صرف کنم. و شما را تعلیم دهم تا از جهل و نادانی نجات یابید. و تربیتتان کنم، تا فرا گیرید.
وظیفه مردم
و اما حق من بر شما این است که؛ در بیعت خویش با من وفادار باشید. و در آشکارا و نهان خیرخواهی من را از دست ندهید. هر وقت شما را بخوانم اجابت نمائید. و هر گاه فرمان دادم اطاعت کنید.»
آزادی و وظیفه مردم
مردم اگرچه به صورت تکوینی آزاد ی دارند و میتوانند هر کاری را انجام بدهند و زیر علم و پرچم هر کسی سینه بزنند اما از نظر شرعی چنین آزادی وجود ندارد و مردم حق ندارند به بیراهه بروند. مردمی که از پیامبر اطاعت نکردند از امیرالمومنین و امام حسن و امام حسین حمایت نکردند این آزادی را داشتند اما در کنار این آزادی وظیفه هم داشتندکه از آن بزرگان حمایت کنند. آنها به خاطر حمایت نکردن از حق بزرگترین گناه را مرتکب شدند و بخاطر عمل نکردن به مسئولیتی که داشتند مجازات خواهند شد. و از طرف اهل بیت مورد لعن قرار گرفتند. (زیارت عاشورا)
ضرورت حفظ نظام اسلامی
بر این اساس است که حفظ نظام وحکومت اسلامی یک واجب وتکلیف شرعی بر عهده آحاد ویکایک مردم است. امام خمینی (رحمه الله) در این زمینه فرموده اند؛
«مسئله حفظ نظام جمهوری اسلامی در این عصر و با وضعی که در دنیا مشاهده میشود و با این نشانهگیریهایی که از چپ و راست و دور و نزدیک نسبت به این مولود شریف میشود، از اهمّ واجبات عقلی و شرعی است» (صحیفه امام: ج۱۹، ص ۱۵۳)
واگر شرکت در انتخابات وتظاهرات هر یک میتواند به این هدف یعنی حفظ و تقویت نظام اسلامی کمک کند، می شود واجب. بر این اساس ایشان وسایر مراجع عظام شرکت در انتخابات را واجب میدانند.
وعلت تلاش دشمنان نظام اسلامی برای شرکت نکردن وتحریم انتخابات همین نقش تاثیر گذار حضور مردم در حمایت از نظام اسلامی است.
علی امامی فر
چرا تقابل حق و باطل، همیشگی ست؟
یکی از نکته های راهبردی که از سراسر آیات الهی برداشت می شود تقابل همیشگی حق و باطل بوده است. این سیر تاریخی از قبل از خلقت زمین، با دشمنی ابلیس با حضرت آدم(علیه السلام) آغاز شده است. «وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا ...إِنَّ الشَّیْطَانَ لَکُمَا عَدُوٌّ مُبِینٌ(اعراف/۲۲) و پروردگارشان آنها را ندا کرد... که شیطان دشمن آشکار شماست؟»
بعد از آمدن بر روی زمین، این تقابل در دشمنی هابیل و قابیل جلوهگر می شود. در مقابل حضرت موسی(علیه السلام) فرعون و در مقابل حضرت ابراهیم(علیه السلام) نمرود و.. و این سیر در زندگی تمام انبیای الهی وجود دارد«وَکَذٰلِکَ جَعَلنا لِکُلِّ نَبِیٍّ عَدُوًّا شَیاطینَ الإِنسِ وَالجِنِّ یوحی بَعضُهُم إِلیٰ بَعضٍ زُخرُفَ القَولِ غُرورًا ۚ وَلَو شاءَ رَبُّکَ ما فَعَلوهُ ۖ فَذَرهُم وَما یَفتَرونَ(انعام/۱۱۲) اینچنین در برابر هر پیامبری، دشمنی از شیاطین انس و جنّ قرار دادیم؛ آنها بطور سری (و درگوشی) سخنان فریبنده و بیاساس (برای اغفال مردم) به یکدیگر میگفتند؛ و اگر پروردگارت میخواست، چنین نمیکردند؛ (و میتوانست جلو آنها را بگیرد؛ ولی اجبار سودی ندارد.) بنابر این، آنها و تهمت هایشان را به حال خود واگذار».
وقتی که بعثت نبی اتّفاق میافتد و نبی مبعوث می شود... مفسدان و مستکبران و استعمارگران...طبعاً با او مخالفت می کنند... چون ضدّ ظلم است، ضدّ غارت ثروت های بشری است.
امروز هم این گونه است که با تاسیس نظام اسلام شیعی، ظالمان و مستکبران عالم در مقابله با این جریان حق از تمام ابزارهای خود استفاده نموده تا به مقابله جریان حق آمده و با آن تقابل کنند. اما سرانجام این تقابل، پیروزی حق است.
آثار سوء دنیوی و اخروی عقوق والدین
مرحوم آیت الله محمدعلی ناصری از اساتید اخلاق حوزه در یکی از دروس اخلاق خود به موضوع «آثار دنیوی و اخروی عقوق والدین» پرداخته است که متن آن بدین شرح است:
در زمینه حقوق والدین روایات زیادی وجود دارد، اما سوال این است وضعیت کسانی که احترام والدین خود را حفظ نمیکنند، به آنها ظلم میکنند و عاق والدین هستند، در دنیا و آخرت چگونه است؟
روایت است یکی از معاصی مهمی که از انسان صادر میشود عاق پدر و مادر است و از گناهان کبیره میباشد.
پیامبر اکرم (ص) میفرمایند: «اِیّاکُمْ وَعُقُوقَ الْوالِدَیْنِ، فَاِنَّ رِیحَ الْجَنَّةِ تُوجَدُ مِنْ مَسیرَةِ اَلْفَ عامٍ وَ لایَجِدُها عاقٌّ وَلاقاطِعُ رَحِمٍ»؛ از عاقّ والدین شدن بپرهیزید، زیرا با اینکه بوی بهشت از مسافت هزار سال به مشام می رسد، عاق والدین و کسی که قطع رحم کند آن بو را احساس نخواهد کرد. (یعنی بیش از هزار سال از بهشت فاصله دارد.)
در روایت دیگری نبی اکرم (ص) فرمودند: کسی که پدر و مادرش را اذیت بکند مرا اذیت کرده است و کسی که مرا اذیت بکند خدا را اذیت کرده است و خدا او را لعن میکند و کسی که خدا او را لعن بکند هیچ قابلیت نجات و سعادت برایش نیست.
ایشان در روایت دیگری فرمودند: «فلیعمَلِ العاقُّ ما شاءَ أنْ یعمَلَ؛ فلن یَدخُلَ الجَنَّةَ»؛ کسی که عاق والدین شود، هر کاری کند بوی بهشت به مشامش نمیرسد.
از امام صادق علیهالسلام روایت است که: «مَن نَظَرَ إلی أبَوَیهِ نَظَرَ ماقِتٍ و هُما ظالِمانِ لَهُ، لم یَقبَلِ اللّه ُ لَهُ صلاةً»؛ هر که به پدر و مادر خود، گر چه به وی ستم کرده باشند، با نگاه دشمنانه بنگرد، خداوند متعال نماز او را نمیپذیرد.
انسان در گهواره بود و قدرت نداشت که حتی پشه یا مگسی را از خود دور کند، پدر و مادر بودند که او را پروریدند و برای بزرگ کردن فرزند خود چقدر بیخوابی، ناراحتی و زحمت کشیدند؛ بنابراین بر گردن فرزند حق دارند و احترامشان واجب و لازم است هرچند که به او ظلم کرده باشند، اما فرزند حق اعتراض ندارد.
روایت است که در زمان پیامبر اکرم (ص) جوانی از اصحاب مریض شد. پیامبر به عیادتشان رفتند و دیدند که جوان در حال احتضار است فرموند که بگو: «أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ».
زبان جوان گرفت و نتوانست بگوید و رو برگرداند و این موضوع چند بار تکرار شد.
حضرت به حاضران فرموند: آیا این جوان مادر دارد؟
گفتند: بله!
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: به مادرش بگویید بیاید.
مادر جوان آمد و نبی اکرم(ص) فرمودند: رابطه شما با هم چگونه است؟
عرض کرد: حدود شش سال است با او سخن نگفتهام.
حضرت مادر را موعظه و نصحیت کردند و فرموند: اگر فرزندت را حلال نکنی بیایمان از دنیا خواهد رفت.
مادر به گریه افتاد و گفت: یا رسول الله حلالش کردم.
حضرت کلمه شهادت را فرموند و جوان فورا آن را به زبان جاری کرد.
چون مادرش از او راضی نبود نمیتوانست کلمه شهادتین را بگوید. رضایت پدر و مادر در این حد موثر است. لذا اگر پدر و مادر داری، غلام آنها باش، کفشهایشان را جفت کن و دستشان را ببوس که خیر و برکت در همین است و ما از این امر غافل هستیم.
علت بسیاری از گرفتاریهای ما، آن است که پدر و مادرمان از ما راضی نیستند. انسان باید حواس خود را جمع کند، حساب پدر و مادر غیر از دیگران است. یکی از بزرگان میگفت اغلب جوانها که به گرفتاری و مریضی و مسئله اقتصادی گرفتار هستند، بی احترامی به پدر و مادر خود میکنند.
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: بین کسی که عاق پدر و مادر شود و کسانی که همچون فرعون ادعای خدایی کردند، تنها یک درجه فاصله است.
امام هادی علیه السلام فرمودند: آثار زیادی برای عاق والدین است از جمله اینکه:
- کسی که عاق پدر و مادرش باشد اموالش همیشه کم است و گرفتاری مالی دارد.
- در اجتماع آبرویی ندارد.
- عمرش کوتاه میشود.
- ذلت و بدبختی دامنگیرش میشود.
در تفسیر روایی برهان چنین آمده است: روزی رسول خدا (ص) جوانی را دیدند که دست پیرمرد عصا به دست را گرفته و میآید. پیرمرد گفت یا رسول الله این فرزند من است و اموال زیادی دارد لکن خرج مرا نمیدهد، گرفتارم نمیتوانم کار کنم و نمیتوانم جایی بروم آبرودار هستم.
حضرت جوان را بسیار موعظه و نصیحت کردند و گفتند به پدرت رسیدگی کن.
جوان گفت: یا رسول الله من پولی ندارم.
حضرت ۱۰۰ درهم به پیرمرد دادند.
یک ماه بعد دوباره پیرمرد با فرزندش آمد و حضرت جوان را نصیحت کرد و باز جوان گفت که پولی ندارم و پیامبر دوباره ۱۰۰ درهم به پیرمرد دادند و گفتند برو و زندگیت را اداره کن.
ماه سوم این موضوع دوباره تکرار شد. حضرت به جوان فرمودند چقدر من به تو گفتم که به پدرت رسیدگی کن که هرچه داری از دعای پدر و مادر است؛ اما گفتی یا رسول الله ندارم! حال برو که شب احتیاجت به مال دنیا بدتر از پدرت خواهد بود.
در راه بازگشت یک نفر آمد و به جوان گفت که سیل آمد و تمام گوسفندهای تو را با خود برد. دیگری آمد و گفت بادی وزید و تمام شترهایت مُردند و آتشی تمام محصولات کشاورزی تو را سوزاند.
وقتی به منزل آمد دید تمام انبارهای خرما و گندم و جو را کرم زده است و بوی تعفن آنها تمام اطراف را گرفته به مردم اعلام کرد که تمام این خرماهای گندیده را به بیابان بریزید.
شب که شد کارگرها آمدند و گفتند از صبح در انبار تو کار میکردیم و اکنون مزد ما را بده. جوان به سمت صندوقش رفت ولی تمام پولهایش کندلی شده است گفت پولی ندارم به جای پول، اثاث خانه را با خود ببرید. تمام اثاث خانه را با خود بردند، شب که شد خودش و زن و بچهاش لقمه نانی برای خوردن نداشتند.
بنابراین احترام و رسیدگی به پدر و مادر اهمیت بسیاری دارد، هرچند که خودت نیازمند باشی اما اگر بتوانی به پدر و مادرت رسیدگی کنی نزد خداوند اجر و قرب داری.
شاید بعضیها خوشحال باشند و با خود بگویند که پدر و مادر ما در قید حیات نیستند. الحمدالله زمانی که زنده بودند خیلی به آنها احترام میگذاشتم و رسیدگی میکردم، پس من جز کسانی نیستم که عاق والدین شدهاند.
باید گفت که به واسطه اینکه او در دوران حیات از تو راضی بود مغرور نباش؛ چراکه پس از مرگش به وصیتشان عمل نکردی، آنها را فراموش کردی و سر مزارشان نمیروی و برایشان قرآن نمیخوانی، حال این مسائل باعث عاق والدین میشود.
بازتاب نامه مقام معظم رهبری در رسانههای جهان
نامه رهبر معظم انقلاب به دانشجویان حامی فلسطین در دانشگاههای آمریکا که امروز پنجشنبه منتشر شد بازتاب گستردهای در رسانههای جهان داشته است.
رهبر معظم انقلاب در این نامه ضمن ابراز همدلی و همبستگی با اعتراضات ضدصهیونیستی این دانشجویان، آنان را بخشی از جبهه مقاومت دانستند بر تغییر وضعیت و سرنوشت منطقه حساس غرب آسیا تأکید کردند.
وبگاه شبکه خبری فاکسنیوز نخستین رسانه آمریکایی بود که این خبر را منتشر و بخشهایی از آن را بازتاب داد. این رسانه نوشته است: «رهبر عالیقدر انقلاب اسلامی ایران آیتالله سید علی خامنهای از دانشجویانی که علیه جنگ حماس-اسرائیل اعتراض کردهاند تمجید کرده و آنها را بابت ایستادن "در سمت درست تاریخ" تحسین کرده است.»
فاکسنیوز بخشهایی از این نامه که در حساب کاربری مقام معظم رهبری در ایکس به زبان انگلیسی منتشر شده را منعکس کرده است. رسانه محافظهکار آمریکایی نوشته آیتالله خامنهای همچنین به تحسین اساتید و کارکنان دانشگاههای آمریکایی که در تظاهراتها شرکت میکنند پرداخته و گفتهاند که با دانشجویان احساس همدردی میکنند.
به نوشته این رسانه نظر رهبر ایران بعد از وقوع تظاهراتهایی در حمایت از فلسطین منتشر شده است. این تظاهراتها بعد از دستگیریهای گسترده در دانشگاه کلمبیا گسترش پیدا کردهاند.
پایگاه «نیوز» که یکی از شعبههای خبرگزاری سیانان در هند است نیز «با قرآن آشنا شوید» را به نقل از نامه آیتالله خامنهای در تیتر قرار داده و نوشته رهبر انقلاب ایران از دانشجویان معترض به اسرائیل خواسته با قرآن آشنا شوند.
این پایگاه نوشته تظاهراتهای سراسری در آمریکا از چند روز پیش در پی حمله اسرائیل به رفح بعد از مدتی وقفه مجددا آغاز شده است. به نوشته این رسانه، حمله مذکور انتقادهای جهانی از اسرائیل را تنها افزایش داده است.
«نیوز» با وجود این تلاش کرده تظاهراتهای دانشجویان را «یهودستیزانه» و در نتیجه «اثر مهاجران» جلوه دهد.
روزنامه نیویورکپست هم نوشته آیتالله خامنهای به عنوان بلندپایهترین مقام سیاسی و مذهبی در جمهوری اسلامی ایران همراهی و پشتیبانی استادان دانشگاه از دانشجویان را «حادثهای مهم و اثرگذار» برای جنبش ضداسرائیلی توصیف کرده است.
در میان رسانههای عربزبان پایگاه المسیره یمن، المنبار لبنان، العهد، المیادین، النشره و روسیا الیوم خبر نگارش این نامه را پوشش داده و بخشهایی از آن را ترجمه و در اختیار مخاطبان خود قرار دادند.
انتظار میرود با گذشت زمان اکثر رسانههای دنیا اخبار مربوط به این نامه را پوشش دهند و تحلیلها درباره آن را آغاز کنند.
جایگاه زن در اسلام
جایگاه زن در اسلام | جنسیت افراد نمیتواند ملاک ارزشیابی آنها قرار بگیرد، همانگونه که در منطق اسلام و قرآن جنسیت ملاک برتری نیست، بلکه میزان تقوا و قرب افراد به خداوند است که برتری آنها نسبت به یکدیگر را مشخص مینماید. قرآن کریم در این راستا بیان میفرماید: «إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ»؛[1] «ما شما را از مرد و زنى آفريديم و شما را ملت ملت و قبيله قبيله گردانيديم تا با يكديگر شناسايى متقابل حاصل كنيد در حقيقت ارجمندترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست».
آیه شریفه بااینکه دیدگاه اسلام را در مورد زنان بیان مینماید، اما عدهای با دستاویز قرار دادن روایاتی سعی در منفور نشان دادن جایگاه زن در اسلام دارند و حال آنکه روایات متعدد رسول خدا صلیاللهعلیهوآله در تکریم زن، دیدگاه ایشان نسبت به جایگاه زن را مشخص مینماید و خود ایشان بالاترین تکریم را نسبت به خانواده خویش داشتند؛ از اینرو به بیان روایاتی در این زمینه میپردازیم.
رسول خدا در روایت نورانی میفرماید: «خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لِأَهْلِهِ وَ أَنَا خَيْرُكُمْ لِأَهْلِي»؛[2] «بهترين شما آن کسی است كه براى خانواده خود بهتر باشد و من بهترين شما هستم براى اهلبیت و خانواده خود».
رسول خدا نهتنها مردم را سفارش به خوشاخلاقی با همسران خود مینمایند، بلکه شفارش میکنند در مقابل بداخلاقی آنها نیز صبر نمایند: «مَنْ صَبَرَ عَلَى سُوءِ خُلُقِ اِمْرَأَتِهِ أَعْطَاهُ اَللَّهُ مِنَ اَلْأَجْرِ مَا أَعْطَى أَيُّوبَ عَلَيْهِالسَّلاَمُ عَلَى بَلاَئِهِ»؛[3] «هركس اخلاق بد زن خود را تحمل كند، خداوند پاداشى همانند پاداش مصائب ايوب را به او خواهد بخشيد».
درنتیجه نهتنها اسلام مرد را بر زن برتری نداده است، بلکه قرآن همواره ملاک برتری افراد نسبت به یکدیگر را تقوا دانسته است. پیامبر اسلام نیز همواره زن را مورد تکریم قرار داده و مسلمانان را نیز بر این امر توصیه مینماید.
پینوشت:
[1]. حجرات: 13
[2]. علامه مجلسی، بحارالانوار، دار الاحیاء، ج27، ص104.
[3]. همان، ج100، ص247.
توصیه به یاد خدا درهرحال
یکی از توصیه های دین مبین اسلام برای حرکت در مسیر کمال، توجه دائمی به خداوند متعال است. توجهی که برگرفته از نگرشی توحیدی به عالَم وجود بوده و نشان از اعتقاد به حضور خداوند در هر کون و مکان و حال و زمان دارد. بر این اساس، مؤمن که قصد سیر الیالله دارد سعی میکند تا در هیچ حال و زمانی از یاد خداوند غافل نبوده و پیوسته خود را در محضر ربالعالمین ببیند.
قرآن کریم در توصیف این دسته از افراد میفرماید: «فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ رِجَالٌ لَا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ»؛[1] «در خانههايى كه خدا رخصت داده [قدر و منزلت] آنها رفعت يابد و نامش در آنها ياد شود، در آن [خانه]ها هر بامداد و شامگاه مردانی او را نيايش مىكنند که تجارت و داد و ستد آنان را از یاد خدا و برپا داشتن نماز و پرداخت زکات، باز نمیدارد».
اهلبیت علیهمالسلام که خود در سر سلسه این حرکت توحیدی قرار داشته و قلههای معرفت و عبودیت را فتح کرده بودند، همواره شیعیان خود را به این وادی سوق داده و ذکر و یاد خدا را در دلِ ایشان زنده مینمودند. بر همین اساس، در روایات ما ذکر و یاد خدا محدود به هیچ مکان و زمانی نگشته و کمترین چیزی که مستلزم توجه به خداوند گردد، مورد تأیید و تأکید قرار گرفته است.
به عنوان مثال امام صادق علیهالسلام فرمودند: «اشکالی ندارد که انسان [اگر خواست حتی] در حمام [هم] قرآن بخواند؛ [البته] در صورتی که قصدش توجه به خدا باشد، نه نشان دادن صدایش».[2]
یا در حدیثی قدسی منقول است که حضرت موسی علیهالسلام به خداوند عرض کرد: پروردگارا من گاهی در حالتی هستم که تو را برتر از آن میبینم که در آن حال به یادت بیفتم. [چه دستور میدهی؟] خداوند فرمود: ای موسی در هر حال به یاد من باش [و خجالت نکش].[3]
پینوشت:
[1]. نور: 36 و 37.
[2]. کافی، اسلامیه، ج6، ص502.
[3]. توحید صدوق، جامعه مدرسین، ص182.
